Ir al contenido

Ir al índice

Sonqo yuyayninchejta allinta yachachina

Sonqo yuyayninchejta allinta yachachina

“Kay kamachisqaqa churasqa kashan cheqamanta munakuy kanampaj chʼuwa sonqomanta, mana juchachaj sonqo yuyaymanta.” (1 TIM. 1:5.)

57, 48 TAKIYKUNA

1, 2. ¿Pitaj sonqo yuyayniyojta ruwawarqanchej, imaraykutaj chaymanta agradecesqas kashanchej?

JEHOVAQA imatapis sumajta ajllanapaj sonqo yuyayniyojta ruwawarqanchej. Chaytaj imachus allin imatajchus mana allin kasqanta reparanapaj yanapawanchej. Bibliaj nisqanman jina sumaj yachachisqa kajtintaj mana sajra imasta ajllasunchu. Sonqo yuyayniyojta Jehová ruwawasqanchejqa munakuwasqanchejta, kusisqas kausakunanchejta munasqanta ima rikuchin.

2 Diospa leyesninta mana rejsej runaspis allin imasta ruwanku, sajra ruwaykunatataj chejnikunku (Romanos 2:14, 15 leey). Chaytataj sonqo yuyayninku imaschus allin, imatajchus mana allin kasqanta reparachisqanrayku ruwanku. Runas mana sonqo yuyayniyojchu kankuman chayqa kay pachaqa astawan sajrayanman. Chayrayku Jehovaman mayta agradecekuna sonqo yuyayniyojta ruwawasqanchejmanta.

3. ¿Imaynatá qotuchakuyta yanapanqa sonqo yuyayninchejta sumajta yachachejtinchej?

3 Ashkha runas sonqo yuyayninkuta mana yachachinkuchu.  Noqanchejtajrí yachachiyta munanchej, imachus allin imatajchus mana allin kasqanta reparananchejpaj. Chaypajqa Bibliamanta yachakuna, astawantaj Jehovaj leyesninta jatunpaj qhawana, allinninchejpaj kasqanpitaj atienekuna. Chayrayku Pablo nerqa: “Kay kamachisqaqa churasqa kashan cheqamanta munakuy kanampaj chʼuwa sonqomanta, mana juchachaj sonqo yuyaymanta, tukuy sonqo creeymantataj”, nispa (1 Tim. 1:5). Sonqo yuyayninchejta sumajta yachachisun, imatachus niwasqanchejtapis uyarisun chayqa, qotuchakuy ujchasqa kanallanpajpuni yanapasun, Jehovatapis astawan munakusun, paypitaj atienekusun. Amigosnin kasqanchejta, kusichiyta munasqanchejta imataj rikuchisun. Ajinamantataj imayna runachus kasqanchej sutʼi rikukonqa.

4. ¿Imaynatataj sonqo yuyayninchejta yachachisunman?

4 Sonqo yuyayninchejta yachachinapaj mana Bibliata leenallachu. Astawanqa, Bibliata ukhunchananchej, leesqanchejpi tʼukurinanchej, yachakusqanchejman jina kausanapajtaj Jehovamanta yanapata mañakunanchej tiyan. Bibliata ukhunchaspa Jehovata astawan rejsinchej, imachus kusichisqantataj yachanchej. Sonqo yuyayninchej sumaj yachachisqa kajtenqa, Jehová jina yuyayta qallarisunchej.

5. ¿Imatataj kay yachaqanapi yachakusunchej?

5 Ichapis tapurikunchej: “¿Imaynatá sonqo yuyayninchej imatapis sumajta ajllanapaj yanapawasunman? ¿Imaynatá wajkunaj sonqo yuyayninkuta jatunpaj qhawasqanchejta rikuchisunman? ¿Imaynatá sonqo yuyayninchej allin imasta ruwanapaj yanapawasunman?”, nispa. Sonqo yuyayninchej sumaj yachachisqa kajtenqa onqosqa kashaspa imaswanchus jampichikunata, imaswanchus sonqota kusirichinata ima allinta ajllasun, chantapis imapichus creesqanchejmanta sutʼinchayta atillasun. Tukuy chaymantataj kay yachaqanapi yachakusunchej.

IMASWANCHUS JAMPICHIKUNAPAJ

6. Onqosqa kashanchej chay, ¿imatataj ruwananchej kanqa?

6 Bibliaqa imachus mana allintachu ruwawanchej chay imasmanta qhawakunata, mana anchata ujyanata, nitaj anchata mikhunata niwanchej (Pro. 23:20; 2 Cor. 7:1). Bibliaj nisqanman jina kausakuspapis onqollasunpuni, machuyallasunpunitaj. Chayrayku onqosqa kashanchej chayqa imaswanchus, imaynatachus jampichikuyta ajllananchej kanqa. Wakin suyuspi hermanosninchejpis, doctorpaman mana rispalla waj jinamanta jampichikuyta ajllanku. Ashkha hermanostaj chay jinamanta jampichikuy allinchus manachus kasqanta yachanankupaj sucursalesman cartata apachinku.

7. ¿Imaynatataj imaswanchus, imaynatachus jampichikuyta ajllasunman?

7 Sucursalesmanta hermanos, qotuchakuykunamanta ancianos ima, imaynatachus jampichikunanchejta tapurejtinchejpis, mana niyta atiwasunmanchu imaynatachus jampichikunanchejta (Gál. 6:5). Chaywanpis ancianosqa imatachus Biblia nisqanta sutʼinchariwasunman, noqanchej kikin imaynatachus jampichikuyta ajllananchejpaj. Sutʼincharinapaj, Jehová Diosninchejqa “yawarta” qhesachanata kamachiwanchej (Hech. 15:28, 29). Kay kamachiyta Dios qosqanqa, yawarta mana churachikunanchejpaj chayri yawarmanta tawa kajpi orqhosqa kasqanmanta ni mayqenwan jampichikunanchejpaj yanapawanchej. Chay tawamanta astawan orqhosqasta, ¿churachikusunmanchu? Chaytaqa sapa uj cristiano sonqo yuyayninman jina ajllanan  tiyan. Wakin cristianosqa churachikuyta ajllanku, wakintaj mana. * ¿Bibliamanta mayqen versiculostaj yanapallawasunmantaj imaynatachus jampichikuyta ajllanapaj?

8. ¿Imapajtaj Efesios 5:15 yanapawanchej?

8 Kay tiempopeqa wakin onqoykunapaj mana jampi kanchu. Chayrayku sumajta qhawarikunanchej tiyan, jampinawanchejpaj jina jampismanta, imaraykuchus mana yachanchejchu jampinawanchejtachus manachus. Proverbios 14:15 versículo nin: “Uj wampu runaqa pejpa nisqantapis japʼikullan; yuyayniyoj runarí allintaraj qhawakun maynintachus rinanta”, nispa. Pablopis nerqa: “Allinta qhawakuychej imaynatachus kawsasqaykichejta; ama kawsaychejchu wampus jinaqa, manachayqa yuyayniyojkuna jina”, nispa (Efe. 5:15). Pabloj yuyaychasqanman jina ruwasunchej chayqa, Jehovata yupaychaypi astawan yuyasun nitaj onqoynillanchejpichu chayri noqallanchejpichu (Fili. 2:4). Yachanchej kay sajra pachapeqa onqonanchejtapuni. Chayrayku Jehovata sirviyta kausayninchejpi ñaupajman churananchej tiyan (Filipenses 1:10 leey).

¿Suyanchejchu noqanchej jina wajkuna yuyanankuta? (9 parrafota qhawariy)

9. 1) ¿Imapajtaj Romanos 14:13, 19 yanapawanchej? 2) ¿Imaspitaj rikukusunman Pabloj yuyaychasqanta mana kasukuspa?

9 Ñaupa tiempopi Roma llajtapi, wakin cristianosqa, mikhuymanta, raymismanta mana paykuna jina yuyajkunata qhawaraj kanku. Chayta ruwaspaqa qotuchakuyta tʼaqanachisharqanku. Chayrayku Pablo nerqa: “Uj runaqa nin pʼunchaykunaqa mana kikin kikinchu kasqankuta. Waj runataj nin tukuy pʼunchaykunaqa uj rejlla kasqankuta. Ajinaqa sapa uj allinta yachachun imaraykuchus chay jinata creesqanta”, nispa (Romanos 14:5, 13, 15, 19, 20 leey). Kayqa wajkuna imatachus yuyasqankuta jatunpaj qhawanata yachachiwanchej. Pabloj yuyaychasqanta mana kasukuspaqa, hermanosta phiñachisunman, qotuchakuytapis tʼaqanachisunman. Sutʼincharinapaj, uj suyupi uj qhariwarmi, hermanosta nisqanku onqoyninkumanta sanoyapunankupaj wakin jampista rantikunankuta, wakin imastataj manaña mikhunankuta. Wakin hermanostaj chay qhariwarmita kasukusqanku, wakintaj mana. Chaywanpis chay jampis, wakin imasta manaña mikhusqanku ima, ni imapi yanapasqanta reparakuspa ashkha hermanos phiñakorqanku. Chay qhariwarmeqa wakin jampista rantikuyta, wakin imastataj niña mikhuyta ima ajllayta aterqanku. Chaywanpis mana allinchu karqa hermanosta chay jampista rantichiyta munasqanku, imaraykuchus chay ruwasqankoqa qotuchakuyta tʼaqanacherqa.

10. ¿Imaraykú imatachus wajkuna ajllasqankuta mana qhawaranachu? (8 paginapi dibujota qhawariy.)

10 Ichá wakin kutis imaynatachus uj hermano jampichikuyta ajllasqanta mana entiendeyta  atillasunchu. Jinapis imatachus ajllasqanmanta mana qhawaranachu, nitaj waj jinamanta jampichikunanta ninachu. Ichapis chay hermanoqa sonqo yuyayninta yachachinanraj tiyan (1 Cor. 8:11, 12). Chayri noqanchej sonqo yuyayninchejta yachachinanchejraj tiyan. Sapa uj imatachus ruwananchejta ajllayta atinchej, chayman jinataj oqharisun.

IMASWANCHUS SONQOTA KUSIRICHINAPAJ

11, 12. ¿Imaynatá Eclesiastés 3:4 chantá Gálatas 5:19-21 versículos yanapawanchej sonqota kusirichinapaj imallatapis allinta ajllanapaj?

11 Jehovaqa kusirikuyta atinanchejpaj jina ruwawarqanchej. Salomonqa uj tiempo tiyan “asinapaj”, “uj tiempotaj tusunapaj” nispa nerqa (Ecl. 3:4). Chaywanpis sonqota kusirichinapaj imatachus ajllasqanchej yanapanawanchejpajqa, sumajta qhawarikuna imaswanchus, mashkha unaytachus kusirikusqanchejta. ¿Imaynatá sonqo yuyayninchej chaykunata allinta ajllanapaj yanapawanchej?

12 Biblia nin: “Sutʼi kanku aychaj ruwasqasnenqa”, nispa. Chaykunataj kanku “khuchichakuy, chʼichi kawsay, millay puriy, lantita yupaychay, layqa kay, chejninakuy, maqanakuy, tumpanakuy, phiñanakuy, churanakuy, phiñanakuspa tʼaqanakuy, waj yachachiykunata kasuy, envidianakuy, machakuykuna, millay fiestaspi puriykuna, chantá waj millay imaspiwan ima”. Pabloqa “chay imasta ruwajkunaqa mana Diospa reinonta herenciata jina japʼenqankuchu” nerqa (Gál. 5:19-21). Chayrayku tapurikuna: “¿Sonqo yuyayninchej saqellawanchejchu maqanakusmanta deportesta chayri suyunkurayku deportistasta pujllashasqankuta telepi qhawajta? ¿Sonqo yuyayninchej saqellawanchejchu khuchichakuyman, machayman, layqa ruwayman tanqaj peliculasta qhawajta?”, nispa.

13. ¿Imaynatá 1 Timoteo 4:8 chantá Proverbios 13:20 versículos yanapawanchej sonqota kusirichinapaj imallatapis allinta ajllanapaj?

13 Waj versiculospis sonqota kusirichinapaj imallatapis allinta ajllanapaj yanapallawanchejtaj. Sutʼincharinapaj, 1 Timoteo 4:8 versiculoqa ejerciciosta ruway yanapanawanchejta nin. Arí, ejerciciosta ruwayqa mana anchata onqonapaj yanapawasunman. Jinapis sumajta qhawarikuna piwanchus ejerciciosta ruwayta munasqanchejta. Proverbios 13:20 nin: “Yachayniyojkunawan purejqa yachayniyojllataj kanqa. Wampu runaswan purejrí mana allinman chayanqa”, nispa. Arí, sonqota kusirichinapaj imallatapis allinta ajllayta munanchej chayqa, sonqo yuyayninchejta Bibliaj nisqanman jina yachachina.

14. ¿Imaynatataj uj sipas Romanos 14:2-4 nisqanman jina ruwarqa?

14 Cristianwan Danielawanqa iskay warmi wawasniyoj kanku. Cristian nin: “Familiapi Diosta Yupaychanapaj tantakuyniykuta ruwashajtiyku, sonqota kusirichinapaj imaschus allin imastajchus mana allin kasqanmanta, pikunawanchus amigosta ruwakunamanta ima parlarerqayku. Ujnin warmi wawaykutaj Jehovata yupaychaj wakin jóvenes colegiopi ruwasqanku mana allinchu kasqanta, chay ruwayman paypis tanqasqa kasqanta ima willariwarqayku. Chayrayku parlarerqayku sapa uj sonqo yuyayninchejman jina imatachus ruwayta, pikunawanchus ruwayta ima ajllana kasqanmanta”, nispa (Romanos 14:2-4 leey).

Sonqo yuyayninchejta sumajta yachachisunchej chayqa ashkha imasmanta jarkʼakusunchej (14 parrafota qhawariy)

15. ¿Imaynatá Mateo 6:33 versículo yanapawanchej sonqota kusirichiyllaman mana qokunapaj?

15 ¿Imataj qanpaj aswan sumaj? ¿Tantakuykunaman riychu? ¿Runasman willamoj riychu? ¿Bibliata ukhunchaychu? Chayrí, ¿sonqota kusirichiychu? Sonqota kusirichiyllaman mana qokunapaj, Jesuspa yuyaychasqan yanapawasunman. Pay nerqa:  “Ñawpajtaqa Diospa reinonta, cheqan kaynintawan maskʼaychej, chay tukuy imatataj yapata jina Dios qosonqachej”, nispa (Mat. 6:33). Mashkha tiempotachus sonqota kusirichiyta ajllashaspaqa, sonqo yuyayninchej Jesuspa yuyaychasqanta kasukunapaj tanqanawanchej tiyan.

IMAPICHUS CREESQANCHEJMANTA SUTʼINCHANAPAJ

16. ¿Imatá ruwananchejpajtaj sonqo yuyayninchej yanapawasun?

16 Sonqo yuyayninchej sumaj yachachisqa kajtenqa, sajra ruwaykunata qhesachanapaj, allin imasta ruwanapaj ima yanapawasun. Chay allin imasmanta ujnenqa, wasimanta wasi chayri mayllapipis Diosmanta runasman willay kashan. Pablopis chayta ruwarqa. Pay nerqa: “Chaypaj kachasqa kani. Ay noqamanta, manachus evangeliota willasaj chayqa”, nispa (1 Cor. 9:16). Pay jina ruwasunchej chayqa, Jehová kamachiwasqanchejta juntʼasunchej, sonqo yuyayninchejpis mana juchachawasunchu. Diosmanta willamuspaqa, runaj sonqonman chayayta munanchej. Pablo nerqa: “Manachayqa cheqa kajta sutʼinchaspa, noqayku allimpaj qhawachikuyta munayku Diospa ñawpaqempi, tukuy runas ama ima sajratapis noqaykumanta sonqonkupi yuyanankupaj”, nispa (2 Cor. 4:2).

17. ¿Imatataj Jacqueline ruwarqa sonqo yuyaynin sumaj yachachisqa kasqanrayku?

17 Jacqueline sutiyoj hermanamanta parlarina. Pay 16 watayoj kashajtin, colegionpi kausay jinallamanta rikhurisqan yachachiymanta profesornin parlarqa. Jacquelineqa cursonpi parlariytapuni yachaj, jinapis chay kuti sonqo yuyayninrayku ni imata parlarqachu. Yacharqataj chay yachachiy mana cheqachu kasqanta. Chayrayku imapichus creesqanmanta profersorninwan parlarerqa. Tʼukunanpaj jinataj profesornenqa mana phiñakorqachu, astawanpis tukuy compañerosninman Dios tukuy imata ruwasqanmanta parlarinanta nerqa. Jacquelineqa may kusisqa kasharqa, sonqo yuyaynin imapichus creesqanmanta sutʼinchananpaj yanapasqanmanta. Qantapis, ¿sonqo yuyayniyki ajinallatatajchu yanapasunki?

18. ¿Imaraykú sonqo yuyayninchejta sumajta yachachinanchej tiyan?

18 Bibliata ukhunchajtinchej, yachakusqanchejpi tʼukurejtinchej, chayman jinataj kausakojtinchej ima, sonqo yuyayninchej sumaj yachachisqa kanqa. Chaytaj Jehová yachachiwasqanchejman jina kausakunapaj yanapawasunchej. Tukuypis chayta ruwayta munanchej, ¿icharí?

^ párrafo 7 Chaymanta astawan yachanaykipaj 15 de junio de 2004 La Atalaya revistaj, “Preguntas de los lectores” nisqa yachaqananta 29-31 paginasninta leey.