Ir al contenido

Ir al índice

 2 Yachaqana

¿Cheqamantapunichu ‘Diosman qayllaykusunman’?

¿Cheqamantapunichu ‘Diosman qayllaykusunman’?

1, 2. a) ¿Imatataq achkha runas mana creeyta atinkuchu, chaywanpis imatá Biblia nin? b) ¿Imatá Abrahammanta Biblia nin, imaraykutaq?

JANAQPACHATA Jallpʼatawan Ruwaq, “qam amigoy kanki” nisuptin, ¿imayná sientekuwaq? Achkha runas, mana chayta creeyta atinkuchu, ninkutaq, “¿imaynatá juchasapa runa Jehovap amigon kayta atinmanrí?”, nispa. Bibliarí, Diospa amigon kayta atisqanchikta nin.

2 Ñawpa tiempomanta Abrahamqa, Diospa may munasqa amigon karqa. Jehovaqa, Abrahamta “kawsaqey” nispa nirqa (Isaías 41:8). Arí, Jehovaqa, may munasqa amigonpaq qhawarqa. Imaraykuchus “Abrahamqa Diospa nisqampi creerqa” (Santiago 2:23). Kay tiempopipis Jehovaqa, payta munakuywan yupaychaqkunaman ‘qayllaykuyta’ maskʼan (Deuteronomio 10:15, NM). Biblia niwanchik: “Diosman astawan qayllaykuychej; paypis qayllamusonqachej”, nispa (Santiago 4:8).

3. ¿Imapaq Jehová waqyariwanchik, chantá imatá niwanchik?

3 Jehovaqa, amigosnintajina japʼiyta munawasqanchikrayku, payman qayllaykunapaq waqyariwanchik. Chaypaq imastachus mañawasqanchikta juntʼaptinchiktaq, paypis qayllamunawanchikta niwanchik. Jinamanta Jehovap sumaq kawsaqin kasun, pikunamanchus “ni imata pakanchu” (Salmo 25:14). * May sumaq amigollanchikwan ‘mana imata pakaspa’ parlarikunchik, ¿icharí?

4. ¿Imaynataq juk sumaq amigo, imaynamantá Jehová payman qayllaptinchik chayjina amigoman tukun?

 4 Ichá juk sumaq amigo kapusunki, paypitaq mayta atienekunki. ¿Manachu allinniykita maskʼasqanrayku, mana wasanchasusqanrayku ima, sumaq amigoykiman tukurqa? Kusiyniykita willaptiykiqa, kusiyniyki astawan yapakun, llakiyniykipis, khuyasusqanrayku pisiyan. Payllataq allinta entiendesunki. Dioswanpis kikillantaq. Payman qayllaykuspaqa, juk sumaq amigota tarinchik, pichus sumaqpaq qhawawanchik, allinninchikta maskʼan, sumaqtataq riqsiwanchik (Salmo 103:14; 1 Pedro 5:7). Payman chiqa sunqu kaptinchikqa, ni jaykʼaq saqirpariwasunchu. Chayrayku, imachus sunqunchikpi kasqanta willanchik (Salmo 18:25, NM). Chantá, ¿imaraykutaq Jehovaman juk sumaq amigomanjina qayllaykuyta atinchik? Paypa munayninraykulla.

Jehová ñanta kicharin

5. ¿Imatá Jehová payman qayllaykunanchikpaq ruwarqa?

5 Juchasapas kasqanchikrayku sapallanchikmantaqa, Diosman ni jaykʼaq qayllasunmanchu (Salmo 5:4). Chaywanpis Pablo qillqarqajina, “Dios munakuyninta rikuchiwanchej; [imaraykuchus] juchasapasllaraj kashajtinchej, Cristo wañorqa noqanchejrayku” (Romanos 5:8). Arí, Jesusqa, Jehovap munayninrayku ‘achkha runas salvasqa kanankupaq kawsayninta qurqa’ (Mateo 20:28). Jesuspa wañuyninpi iñispaqa, Diospa amigosnin kayta atisun. Arí, Dios “ñawpajta munakuwa[sqanchikrayku]”, amigosnin kayta atinchik (1 Juan 4:19).

6, 7. a) Jehová riqsiyta atinapaqjinalla kasqanta, ¿imaynamantá yachanchik? b) ¿Imaynasmantá Jehová riqsichikun?

6 Jehovaqa, imaynachus kasqantapis willallawanchiktaq. Sumaq amigonchiktaqa, allinta riqsinchik. Kʼacha kaykunasninta, ruwayninta ima, riqsisqanchikraykutaq allinpaq  qhawanchik. Dios, mana riqsiy atina kanman chayqa, nichá jaykʼaqpis qayllaykuyta atisunmanchu. Chaywanpis payqa, mana pakakunchu, astawanpis riqsichikuyta munan (Isaías 45:19). Imaynasmantachus riqsichikusqantataq tukuy yachasunman, kay pachapi pisipaq qhawasqa kaqkunapis (Mateo 11:25).

Jehovaqa Palabranniqta, ruwasqasninniqta ima riqsichikuwanchik

7 ¿Imaynasmantá Jehová riqsichikun? Ruwaykunasninpiqa, may jatun atiyninta, may ukhu yachayninta, jatun munakuyninta ima rikunchik (Romanos 1:20). Chaywanpis Yachayta Quq Diosqa, mana ruwasqasnillanpichu riqsichikun. Manaqa Palabranpipis.

Jehovap ‘kʼacha kayninta’ riqsina

8. ¿Imaynatá Biblia, Jehová munakuwasqanchikta sutʼinchan?

8 Jehovaqa, Bibliata quwasqanchikpi munakuyninta rikuchiwanchik. Chayrayku, entiendenapaqjinalla imaynachus kasqanta Bibliapi sutʼinchawanchik. Arí, Diosqa payta riqsinanchikta, munakunanchikta ima, munan. Bibliaqa, Jehovap ‘kʼacha kayninta’ riqsichiwanchik, payman qayllanapaqtaq yanapawanchik (Salmo 90:17, Qheshwa Biblia). Imaynasmantachus Palabranpi riqsichikusqanta yachaspaqa, mayta kusikusun.

9. Biblia nisqanmanjina, ¿ima kʼacha kaykunasniyuqtaq Dios?

9 Bibliaqa, Diospa kʼacha kaykunasninmanta parlan. Kunanqa wakinta qhawarina. “Tata Diosqa cheqan kajta munakun.” (Salmo 37:28.) “Manchay atiyniyoj.” (Job 37:23.) “Jehová nin: chiqa sunqu kani”, nispa (Jeremías 3:12, NM). “Sumaj yachayniyoj.” (Job 9:4.) “Khuyakuyniyoj, kʼacha sonqoyoj, llampʼu sonqo, imamantapis mana usqhayta phiñarparikojlla, manachayqa khuyakuypeqa jatun, jinallataj cheqa kaypipis.” (Éxodo 34:6.) Jehovaqa, “kʼacha [...], perdonanapaj wakichisqa” (Salmo 86:5). Ñawpaq yachaqanapi rikunchikjinataq, aswan sumaq kʼacha kayninqa, ‘munakuynin’ (1 Juan 4:8). Chayjina kʼacha kaykunasniyuq  Diospi tʼukurispa, ¿maytacharí payman qayllaykuyta munanchik?

Bibliaqa, Jehovaman qayllaykunapaq yanapawanchik

10, 11. a) ¿Imatawantaq Jehová Palabranpi payta astawan riqsinapaq willawanchik? b) ¿Pikunamanta ñawirispataq, Diospa atiyninta astawan sutʼita reparasunman?

10 Jehovaqa, mana kʼacha kaykunasnillantachu Bibliapi willawanchik, manaqa munakuwasqanchikrayku, imaynatachus chay kʼacha kaykunata rikuchisqantapis. Chaytaq, payta astawan riqsinapaq, payman qayllanapaq ima, yanapawanchik. Kunanqa chayta sutʼincharina.

11 Bibliaqa, Dios ‘may atiyniyuq kasqanta’ nin. Chaywanpis, imaynatachus israelitasta Puka quchapi salvasqanta, tawa chunka watasta mana imanku pisiyananpaq qhawasqanta ima ñawirispaqa, atiyninta aswan sutʼita rikunchik (Isaías 40:26). Chaytaq kimsa junujina israelitas, mama quchap chawpinta chʼaki jallpʼata chimpaman lluqsichkasqankuta, yakupis pirqajina sayasqa kachkasqanta yuyayninchikpi rikuchiwanchik (Éxodo 14:21; 15:8). Chantapis Jehovaqa, llaqtanta chʼin pampapi sumaqta jarkʼarqa, yakuta chhankamanta phullchichimurqa, mikhunatapis yuraq mujutajina jallpʼa patapi rikhurichirqa (Éxodo 16:31; Números 20:11). Chayta ñawirispaqa, Diosninchik may atiyniyuq kasqanta, atiynintataq llaqtanta jarkʼananpaq apaykachasqanta rikunchik. Diosninchikqa, “jarkʼakuwajninchej, kallpanchejtaj. Phutiywan mana allin kashajtinchej, usqhayta yanapawanchej”. Chayjina atiyniyuq Diosmanta mañakuy, ¿manachu sunquchawanchik? (Salmo 46:1.)

12. ¿Imaynatá Jehová, entiendenapaqjinalla paymanta sutʼinchawanchik?

 12 Jehovaqa, espíritu kasqanrayku tukuy imaymanamanta riqsichikun. Runasqa, ñawisninchik rikusqallanta qhawasqanchikrayku, imaynachus maypichus Dios tiyakusqantaqa, mana rikuyta atinchikchu. Sutʼincharinapaq, paqarikusqanmantapacha ciego runaqa, ima colorchus ñawisninchik, imayna rikchʼayniyuqchus lunaresninchik kasqanta ima, mana entiendeyta atinmanchu. Kikillantaq ñuqanchikwanqa. Diosninchik, imaynachus kasqanta parlayninmanjina sutʼinchawasunman chayqa, nichá entiendesunmanchu. Chayrayku, imaynachus kasqanta, entiendenapaqjinalla sutʼinchawanchik. Wakin kutiqa, kikinchaykunawan chayri runaman rikchʼachikuspa sutʼinchawanchik. *

13. ¿Imatá Isaías 40:11 Jehovamanta nin, imatataq chayta yachaspa ruwayta munanchik?

13 Imatachus Isaías 40:11, Jehovamanta nisqanta qhawarina: “Uj michej jina ovejasninta michenqa; corderosta makisninwan marqʼarikonqa”. Kay pʼiti ninjina Jehovaqa, juk michiqjina ovejasta “makisninwan” marqʼarikun. Chaytaq, Jehová tukuy kamachisninta iñiyninkupi llawchhi kaqkunatapis, jarkʼayta atisqanta rikuchiwanchik. Makisninpi kaspaqa, ni imata manchachikunchikchu, imaptinchus chiqa sunqu kaptinchik ni jaykʼaq saqinawanchikta yachanchik (Romanos 8:38, 39). May Sumaq Michiqqa, ovejitasta ‘marqʼarikun’, imaynatachus juk michiq wakin kuti uñitasta marqʼarikuq ajinata. Ajinamanta  Jehovaqa, munakuywan, sumaqpaq qhawawasqanchikta rikuchiwanchik. Chayraykutaq payman astawan qayllaykuyta munanchik.

‘Churiqa, Diosta riqsichiyta munan’

14. ¿Imaraykutaq Jehová, sunqun ukhupi imaynachus kasqanta Churinniqta riqsichisqanta nisunman?

14 Jehovaqa, sunqun ukhupi imaynapunichus kasqanta, munasqa Churin Jesusniqta, Palabranpi sutʼinchawanchik. Jesusjinaqa, ni pipis Diospa yuyayninta, munayninta ima, riqsichiyta, sutʼinchayta ima, atinmanchu karqa. Jehovaqa, niraq angelesta chayri wak imasta ruwachkaspa Jesusta ruwarqa (Colosenses 1:15, Qheshwa Biblia). Jesusqa, Tatanta sumaqta riqsirqa. Chayrayku niyta atirqa: “Mana pipis yachanchu pichus Churi kasqanta. Chaytaqa Dios Tatalla yachan. Nitaj pipis yachanchu pichus Tata kasqanta, manachayqa Churilla yachan, pimantajchus Churi rejsichiyta munan, chaypis”, nispa (Lucas 10:22). Jesusqa, Jallpʼapi kachkaspa, Tatanta iskayniqmanta riqsichirqa.

15, 16. ¿Imaynasmantá Jesús, Tatanta riqsichirqa?

 15 Ñawpaq kaq: Jesusqa, yachachisqanniqta Tatanta riqsichiwarqanchik. Payqa, sunqunchikta kuyurichinanpaqjina Tatanmanta parlarqa. Tatan khuyakuyniyuq kasqanta, juchasapasta perdonasqanta ima sutʼinchananpaqqa, herencianta usuchiq waynap tatanwan kikincharqa. Chay perdonaq tataqa, pesachikuq wawanta kutimuchkaqta rikuspa, correspa uqllaykuytawan muchʼaykusqa (Lucas 15:11-24). Chantapis Jesusqa, Jehová llampʼu sunqu runaspa sunqunkuta suwaspa pay kikinman ‘pusasqanta’ rikuchirqa (Juan 6:44). Astawanpis, Jehová, juk pʼisqitu wañusqantapis yachasqanta rikuchirqa, nirqataq: “Ama manchachikuychejchu. Qankunaqa pʼisqetusmanta nisqaqa aswan valorniyoj kankichej”, nispa (Mateo 10:29, 31). ¿Maytacharí chayjina kʼacha Diosman qayllaykuyta munanchik?

16 Iskay kaq: Jesusqa, ruwasqanwan Jehovata riqsichillarqataq. Tatanpa kʼacha kayninta sumaqta rikuchisqanrayku, jinata nirqa: “Noqata rikuwajqa Tataytapis rikun”, nispa (Juan 14:9). Chayrayku, imaynachus Jesús kasqanta —yuyayninta, wakkunata imaynatachus qhawasqanta ima— Evangeliospi ñawirispaqa, Tatanjina kasqanta nisunman. Arí, Jehovaqa, Jesusniqta sutʼita riqsichikurqa. ¿Imaraykú?

17. ¿Imaynamantá Jehová riqsichikun? Sutʼinchay.

17 Kaypi tʼukuriy. Qam imachus kʼacha kay kasqanta juk runaman sutʼinchayta munanki. Ichá parlaspalla chayta sutʼinchayta atiwaq. Chaywanpis, imaynatachus juk runa kʼacha kayninta rikuchisqanmanta willariptiyki, payjinataq ruwananta minkʼariptiykiqa astawan entiendesunqa. Jehovapis, riqsichikunanpaq kikillantataq ruwan. Mana parlaspallachu imaynachus kasqanta sutʼinchawanchik. Manaqa Churinta kachamuspa sumaqta sutʼinchawarqanchik. Payqa, Tatanpa kʼacha kaykunasninta sumaqta rikuchirqa. Jehová, Jesuspa kawsayninta Bibliapi qillqachispaqa,  ajinata nichkawanchik: “Payjina kani”, nispa. Chantá Biblia nisqanmanjina, Jesús Jallpʼapi kawsachkaspa, ¿ima kʼacha kaykunatataq rikuchirqa?

18. Diospa atiyninta, chiqan kayninta, yachayninta ima, ¿imaynatá Jesús rikuchirqa?

18 Cristopiqa, Jehovap tawa jatun kʼacha kaykunasnin may sumaqmanta rikukun. Payqa, unqusqasta jampinanpaq, yarqhasqasman mikhunata qunanpaq, wañusqasta kawsarichimunanpaq ima, atiyniyuq karqa. Chaywanpis, mana atiyniyuq saqra runasjinachu karqa, imaraykuchus, ni jaykʼaqpis, atiyninta allinnillanpaq chayri wakkunata ñakʼarichinanpaq, apaykacharqachu (Mateo 4:2-4). Chiqan kaqta munakusqanraykutaq ranqhirus, runasta chʼawkiyachkasqankuta rikuspa mayta phiñakurqa (Mateo 21:12, 13). Payqa, wakchasta, pisipaq qhawasqa kaqkunatapis allinpaq qhawarqa, ‘almasninkupaq samakuyta tarinankupaqtaq’ yanaparqa (Mateo 11:4, 5, 28-30). Jesusqa, “Salomonmanta nisqaqa aswan kuraj” karqa. Yachachisqanpiqa, jatun yachayninta rikuchirqa. Chaywanpis ni jaykʼaq chaymanta jatunchakurqachu (Mateo 12:42). Yachachisqanqa sutʼi, entiendenapaqjina, juntʼanapaqjina ima karqa. Chayrayku, tukuy laya runaspa sunqunkuman chayarqa.

19, 20. a) ¿Imaraykutaq Jesús munakuyninta ni pijina rikuchirqa? b) Jesusmanta Bibliapi ñawirichkaspa, ¿imatá yuyarikunanchik tiyan?

19 Jesusqa, munakuyta ni pijina rikuchirqa. Jallpʼapi kawsakuchkaspaqa, munakuyninrayku wakkunap llakiyninkumanta llakikuspa khuyakurqa. Runasta ñakʼarichkaqta rikuspaqa, sunqunta nanachikuq, chayraykutaq kutin kutita yanapaq (Mateo 14:14). Jatun khuyakuyninta, ¿unqusqasta jampispallachu chayri yarqhasqasman mikhunata quspallachu rikuchirqa? Mana. Astawanqa, Diospa Reinonmanta runasman yachachirqa, chay Reino, runaspaq wiñaypaq tʼinkasta apamunanta yachasqanrayku (Marcos 6:34; Lucas 4:43). Kawsayninta ñuqanchikrayku quspataq,  munakuyninta aswan sumaqmanta rikuchirqa (Juan 15:13).

20 Chayraykuchá may munakuyniyuq kʼacha sunqu Jesusman, tukuy laya runas qayllaykuq kanku (Marcos 10:13-16). Jesús, imaynachus kasqanmanta Bibliapi ñawiriytawan tʼukurichkaspaqa, Tatan kikinpuni kʼacha kaykunata rikuchisqanta, ama qunqanachu (Hebreos 1:3).

Kay libro yanapawasun

21, 22. ¿Imaynatá Jehovata maskʼananchik tiyan, chantá imaynatá kay libro yanapawasun?

21 Jehová, Palabranpi sutʼita riqsichikusqanqa, payman qayllananchikta munasqanta rikuchin. Chaywanpis, mana munanchu tanqasqajinalla, payta kasukunanchikta chayri payman qayllananchikta. Chayrayku, “tarinapaj jina kashajtin”, ñuqanchik payta maskʼananchik tiyan (Isaías 55:6). Chaypaqqa, imaynachus Jehová kasqanta, imaynatachus imatapis ruwasqanta ima, Bibliapi yachakunanchik tiyan. Kay librotaq, chayta ruwanapaq yanapawasun.

22 Kay libroqa, tawa rakʼisniyuq, sapa juktaq Jehovap juknin kʼacha kayninta sutʼinchan: atiyninta, chiqan kayninta, yachayninta, munakuyninta ima. Sapa rakʼiqa, Jehovap  juknin kʼacha kayninta sutʼinchaspa qallarin, qhipan yachaqanastaq, imaynasmantachus chay kʼacha kayta rikuchisqanta sutʼinchan. Chantapis sapa rakʼip juknin yachaqananqa, imaynatachus Jesús chay kʼacha kayta rikuchisqanta sutʼinchan. Wak yachaqanataq, ñuqanchik chay kʼacha kayta rikuchinata yachachiwanchik.

23, 24. a) “Tʼukurinapaq tapuykuna” nisqa recuadro, imapaqchus kasqanta sutʼinchay. b) ¿Imaynatá tʼukuriy, Diosman astawan qayllanapaq yanapawasun?

23 Kay yachaqanamantapacha, “Tʼukurinapaq tapuykuna” nisqa recuadro rikhurin, kay 24 paginapijina. Chaypi kaq pʼitis, tapuykuna ima, mana kay yachaqanapi yachakusqanchikta yuyarinapaqchu kachkan. Manaqa, kay yachaqanapi tʼukurispa astawan yachakunapaq. ¿Imaynatá chay recuadrowan sumaqta yanapachikusunman? Chay pʼitista allinta ñawiriytawan tapuykunata ñawirina. Chantá kutichiyninpi tʼukurina. Munaspaqa, sumaqta kutichinapaq astawan ukhunchasunman. Tapurikusunmantaq: “¿Imatá Jehovamanta kay pʼiti yachachiwan?, ¿imaynatá kaypi nisqanmanjina kawsakuyman?, ¿imaynatá yachakusqaywan wakkunata yanapayman?”, nispa.

24 Chayta ruwayqa, Jehovaman astawan qayllanapaq yanapawasun. Imaraykuchus Bibliaqa, tʼukuriy sunqunchikta kuyurichisqanta nin (Salmo 49:3). Diosmanta yachakusqanchikpi agradecekuspa tʼukuriptinchikqa, chay yachachiy pisimanta pisi sunqunchikpi saphichakuspa yuyayninchikta, sunqunchikta ima tikrachin, chaymanjinataq ruwanchik. Jehovata astawan munakuspataq sumaq amigonchiktajina qhawayta qallarinchik, munaynintapis ruwayta munanchik (1 Juan 5:3). Dioswan ajina amigos kanapaqqa, imaynachus kasqanta, imaynatachus imatapis ruwasqanta ima yachananchik tiyan. Chaywanpis, Jehovap santo kaynintaraq ukhuncharina. Imaraykuchus chayqa, payman qayllanapaq yanapawasun.

^ párrafo 3 Hebreo qallupi kikin rimayllataq, Amós 3:7 pʼitipi rikhurin. Chaypitaq Tukuyta Kamachiq Jehovamanta nin: “Manamin imatapis ruwanchu manaraj ñawpajta profetasninman sutʼinchaspa”, nispa.

^ párrafo 12 Sutʼincharinapaq Bibliaqa, Diosninchik uyayuq, ñawisniyuq, ninriyuq, sinqayuq, simiyuq, makisniyuq, chakisniyuq ima kasqanta niwanchik (Éxodo 24:10; 1 Crónicas 16:11; Salmo 18:15; Mateo 4:4; Lucas 23:46; 1 Pedro 3:12). Chayta nispaqa, mana Diosninchik ajinapuni kasqantachu nichkawanchik, chayqa juk kikinchaylla. Imaynatachus Biblia, Jehovata ‘chhankawan’ chayri ‘escudowan’ kikinchan, ajinallataq (Deuteronomio 32:4; Salmo 18:2).