Accessibility setting

Pilada lokaia

Luslahng secondary menu

luslahng audepe kan

Luslahng audepe kan

Sounkadehdehn Siohwa kan

Ponapean

Dahme Paipel Uhdahn Padahngki?

 IRELAUD EISEK DUWAU

Dadaurete ni Limpoak en Koht

Dadaurete ni Limpoak en Koht
  • Ia wehwehn en poakohng Koht?

  • Ia duwen atail kak dadaurete ni limpoak en Koht?

  • Ia duwen Siohwa eh pahn ketin katingih irail oko me kin dadaurete ni limpoak en Koht?

Ke pahn wiahki Siohwa omw wasahn ruk nan ahnsou apwal pwukat?

1, 2. Ia wasa kitail kak diarada wasahn ruk mwahu nan rahn wet?

MEDEWEHLA me ke wie alialu kohwei nan ahlo ni rahn ehu me kisinieng laud. Mesenleng pa rotedi. Lioal tepida wie piripir, nansapwe posopos oh lapalahn keteu tepida mweredi. Ke ahpw seimekida oh rapahki wasa me ke pahn kak rukula ie. Eri, ke kilangada ehu wasahn rukula mwahu limwahn ahlo. Wasao kehlail oh madekeng. Ia uwen omw perenkihda wasahn rukula wet!

2 Kitail koukousoan nan ahnsou ehu me kin rasehng ahnsoun melimel. Irair en sampah inenen wie susuwedla. Ahpw miehte ehu wasahn ruk me kak perei kitail sang soahng keper kan. Dahkot met? Tehk dahme Paipel mahsanih duwen Siohwa: “Ih me silepei oh soundoarepei, ei wasahn ruk . . . me I kin koapworopworki mehlel.”Melkahka 144:2.

3. Ia duwen atail kak wiahkihla Siohwa atail wasahn ruk?

 3 Nna medewehla! Siohwa, me Sounkapikpen soahng koaros oh Kaunepen lahng oh sampah, kak ketin wia atail wasahn ruk. E kak ketin pere kitail pwehki e manaman douluhl sang koaros me pahn uhwong kitail. Mendahte ma mehkot pahn kauwehla kitail, Siohwa pahn kak ketin pwurehng kamwahwihala met. Ia duwen atail kak wiahkihla Siohwa atail wasahn ruk? Kitail anahne likih ih. Patehng met, Mahsen en Koht kin kangoangehkin kitail: “Dadaurete ni limpoak en Koht.” (Sud 21) Ei, kitail anahne dadaurete ni limpoak en Koht, kolokol atail nanpwungmwahu rehn Samatail nanleng. Ma kitail pahn wia met, kitail pahn kak kamehlele me e pahn ketin wia atail wasahn ruk. Ahpw ia duwen atail kak wiahda soangen nanpwungmwahu wet reh?

POHNESE OH MWEKIDKI SAPWELLIMEN KOHT LIMPOAK

4, 5. Ia ekei ahl akan me Siohwa kin ketin kasansalehda sapwellime limpoak ong kitail?

4 Pwe kitail en dadaurete ni limpoak en Koht, kitail anahne wehwehki ia duwen Siohwa eh ketin kasalehiong kitail sapwellime limpoak. Medemedewe ekei padahk en Paipel kan me ke sukuhlkiher sang nan pwuhk wet. Nin duwen eh ketin wia Sounkapikpik emen, Siohwa ketikihong kitail sampah en wia atail wasahn kousoan kansenamwahu. E ketin kadirehkihla sampah reken mwenge oh pihl, soahng kan me aramas kak paieki, mahn akan me kapwuriamwei oh lingan, oh lingan en wasa kan. Nan sapwellime mahsen, Paipel, Koht ketin kasalehda ia mware oh sapwellime irair akan. Pil ehu, sapwellime Mahsen kasalehda me e ketin poaronedohng sampah sapwellime Ohl kompoak, Sises, oh ketin mweidala ih en lelohng lokolok oh pwoukinkitailla. (Sohn 3:16) Oh dahme kisakis wet kin  wiahiong kitail? E kin kihong kitail koapworopwor kaselel ong ahnsou kohkohdo.

5 Koht pil ketin wiahda mehkot ong atail koapworopwor en ahnsou kohkohdo. Siohwa ketin kauwadahr koperment en nanleng ehu, me iei Wehin Mesaia. Ahnsou keren, koperment wet pahn kaimwisekala soangen lokolok koaros oh wiahiong sampah en wiahla paradais ehu. Nna, song medewehla! Wasao, kitail kakehr kousoan ni popohl oh peren kohkohlahte. (Melkahka 37:29) Nin doken atail awiawih met, Koht kin ketikihong kitail kaweid ong ia duwen atail pahn mourki mour me keieu mwahu ni ahnsou wet. E pil ketikihong kitail kisakis en wia kapakap pwehn kak patohong ih ni saledek. Ih met ekei ahl kan me Siohwa kin ketin kasansalehda sapwellime limpoak ong tohnsampah pwon oh pil emenemen kitail.

6. Ia duwen omw kak mwekidki limpoak me Siohwa kin ketin kasalehong uhk?

6 Peidek kesempwal me ken medemedewe iei met: Ia duwen ei pahn mwekidki sapwellimen Siohwa limpoak? Aramas tohto pahn koasoia: “I pil anahne poakohng Siohwa.” Ih omw pepehm en met? Sises mahsanih me iei met kosonned me keieu kesempwal: “Ke pahn poakohng Kaun-o omw Koht sang nan kapehdomw unsek, sang ni [“omw mour unsek, NW], sang ni omw lamalam koaros unsek.” (Madiu 22:37) Ni mehlel mie kahrepe tohto me ken poakohngki Siohwa Koht. Ahpw ia duwe, omw pepehm me ke ahneki soangen limpoak wet ihte me anahn pwehn kasalehda me ke poakohng Siohwa sang nan omw mohngiong unsek, omw mour unsek, oh omw madamadau unsek?

7. E itar en ahnekihte pepehm en limpoak ong Koht? Menlau kawehwehda.

7 Nin duwen Paipel eh kawehwehda, limpoakohng Koht  kin laudsang en ahnekihte pepehm. Mendahki pepehm en limpoak ong Koht eh wia mehkot me kesempwal, soangen pepehm wet wiahte tepin limpoak mehlel ong ih. Karasepe, weren apel kin kesempwal pwe tuhkehn apel en kekeirda oh wah. Ahpw ma ke men kang apel, ke pahn itarkihte ma emen pahn kihong uhk kisin weren apel? Uhdahn soh! Duwehte met, pepehm en limpoakohng Siohwa Koht pil wiahte tepin limpoak mehlel ong ih. Paipel padahngki: “Pwe iet duwen wehwehn poakohng Koht: kitail en peikiong sapwellime kosonned akan. Oh sapwellime kosonned akan me sohte apwal.” (1 Sohn 5:3) Pwe atail limpoak ong Koht en kak wia limpoak mehlel ehu, kitail pahn anahne kihda wah mwahu. E pahn anahne sansaliki wiewia kan.Wadek Madiu 7:16-20.

8, 9. Ia duwen atail pahn kak kasalehda atail limpoak oh kalahngan ong Koht?

8 Kitail kin kasalehda atail limpoak ong Koht ni atail kin peikiong sapwellime kehkehlik kan oh kapwaiada kaweid kan oh ire mehlel kan me e ketin kasalehda. E sohte nohn  apwal en wia met. Sapwellimen Siohwa kosonned akan sohte kin wia mehn katoutou, ahpw kin wiawihda pwehn sewese kitail en kin ahneki mour mwahu, kaperen, oh kansenamwahu. (Aiseia 48:17, 18) Sang ni atail kin momourki sapwellimen Siohwa kaweid kan, kitail kin kasalehiong Samatail nanleng me kitail uhdahn kin kalahnganki soahng koaros me e ketin wiahiong kitail. Ahpw nan rahn pwukat, me malaulaute nan sampah kin kasalehda soangen kalahngan wet. Kitail sohte men duwehte ekei aramas akan me kin mi ni ahnsou me Sises kin ketiket sampah me sohte kin kasalehda kalahngan. Sises ketin kamwahwihala aramas tokutok ehk, ahpw mehtehmen me pwurodo oh kasapahl kalahngan ong ih. (Luk 17:12-17) Kitail men duwehte aramas emeno me kasapahl kalahngan, ah kaidehn irail meh duwemeno me sohte kasalehda ar kalahngan!

9 Eri ia sapwellimen Siohwa kehkehlik kan me kitail anahne kapwaiada? Kitail koasoiapenehr kehkehlik pwukat nan pwuhk wet, ahpw met kitail pahn kousapahlih ekeite. Atail kin kapwaiada sapwellimen Koht kehkehlik kan pahn sewese kitail en dadaurete ni sapwellimen Koht limpoak.

KARANIHALA SIOHWA

10. Menlau kawehwehda dahme kahrehda e kesempwal en pousehla sukusukuhlki duwen Siohwa Koht.

10 Sukuhlki duwen Siohwa wia ewen kahk kesempwal ehu pwe kitail en karanih ih. Met mehkot me kitail en dehr tokedihsang. Ma ke mi likin ihmw pwohng ehu me inenen lemwulemwur oh wie rengireng, ke pahn mweidohng kisinieio en kunla? Soh. Ke pahn sasaun kisinieio en wie lullul, pwehki omw mour mihmi nan keper! Eri nin duwen tuwi eh kin kalkalul kisiniei, atail sukuhlki duwen Koht kin kolokol atail limpoak ong ih en kehlail.Lepin Padahk 2:1-5.

Duwen kisiniei eh anahne tuwi, loalokongkihla duwen Siohwa anahn pwehn kolokol atail limpoak

11. Ia duwen sapwellimen Sises padahk eh kamwakid sapwellime tohnpadahk kan?

11 Sises kupwurki sapwellime tohnpadahk kan en kolokolete  arail limpoak ong Siohwa oh padahk mehlel sang Sapwellime Mahsen en kin wie kekehlail. Mwurin Sises ketin iasadahr, e ketin padahkihong sapwellime tohnpadahk riemen duwen ekei kokohp kan me pweidahr reh. Ia imwilahn eh ketin wia met? Mwuri ira koasoia: “Nan kapehdita kat soh kin mwekimwekidki peren, rasehng kisiniei, ni eh kin mahmahsen oh kawehwehiong kita Pwuhk Sarawi, kohdo nanialo.”Luk 24:32.

12, 13. (a) Ong pali moron en aramas rahnwet, dahme kin wiawihong arail limpoakohng Koht oh Paipel? (b) Dahme kitail kak wia pwe atail limpoak en dehr tikitikla?

12 Ni tepin omw sukuhlki dahme Paipel uhdahn padahngki, ke diarada me omw peren, ngoang oh limpoak ong Koht kin rasehng kisiniei eh kin lullul loalomw? Ei, uhdahn. Aramas tohto pil kin ahneki soangen pepehm wet. Ahpw e apwal en kin kolokolete irair en limpoak wet en kekehlail oh en laudla. Kitail sohte men idawehn pali moron en aramas akan nan rahnwet. Sises ketin kohpada: “Limpoak en me tohto pahn tikitikla.” (Madiu 24:12) Dahme kitail kak wia pwe atail limpoakohng Siohwa oh padahk mehlel en Paipel en dehr tikitikla?

13 Pousehlahte sukuhlki duwen Siohwa Koht oh Sises Krais. (Sohn 17:3) Doudouloale dahme ke kin sukuhlki sang nan Mahsen en Koht oh pein idek rehmw: ‘Dahme met kin padahkihong ie duwen Siohwa Koht? Kahrepe dah kan met pil kihong ie en poakohng ih sang nan ei mohngiong, madamadau oh mour unsek?’ (Wadek Melkahka 77:12.) Soangen madamadau loal wet pahn kahrehiong omw limpoakohng Siohwa en kin kekehlail rasehng kisiniei me wie lullul.

14. Ia duwen kapakap eh pahn kak sewesei kitail en kolokolete atail limpoakohng Siohwa en kehlail?

14 Pil ehu ahl en kolokolete omw limpoakohng Siohwa en kehlail iei en kin kaukaule kapakap. (1 Deselonika 5:17)  Nan Irelaud 17 en pwuhk wet, kitail sukuhlkier me kapakap wia kisakis kesempwal ehu sang rehn Koht. En aramas ar kin ehupene kin kehlailla sang ni arail kin kalapw koasoakoasoipene. Pil duwehte met, atail nanpwungmwahu rehn Siohwa pahn wie momourte ma kitail kin kaukaule kapakapohng ih. Kitail en dehr kapwukapwurehiong soangen lepin lokaia kei me sohte wehwe de sohte kasalehda atail pepehm kan. Atail pato ong Siohwa en kin duwehte kisin seri men eh kin koasoiong eh pahpa. Kitail men pato ni wahu ahpw ni saledek, mehlel, oh sang nan atail mohngiong. (Melkahka 62:8) Pein onop Paipel oh kapakap me kohsang nan atail mohngiong iei ekei soahng kan me kesempwal nan atail kaudok, oh mepwukat pahn sewesei kitail en kin dadaurete ni limpoak en Koht.

DIAR PEREN NI OMW KAUDOK

15, 16. Dahme kahrehda e konehng kitail en wiahki atail doadoahk en kalohki Wehio pwais tohrohr oh pai kesempwal ehu?

15 Pein onop Paipel oh kapakap wia kisehn atail kaudok oh kitail kak wia soahng pwukat ni ahnsou me kitail kelehpw. Ahpw met kitail pahn tehkpene mehkot me kisehn atail kaudok me kitail kin wia ong wehipokon. Met iei en koasoiaiong aramas teikan duwen dahme kitail kin kamehlele. Ke iangehr ehukihong aramas teikan duwen padahk mehlel en Paipel? Ma iei, eri ke iangehr wia pwais tohrohr ehu. (Luk 1:74) Ni ahnsou me kitail kin ehukihong meteikan padahk mehlel me kitail sukuhlkier duwen Siohwa Koht, kitail kin kapwaiada pwukoa kesempwal ehu me kohwong Kristian mehlel koaros. Pwukoa wet iei en kalohki rongamwahu en Wehin Koht.Wadek Madiu 24:14; 28:19, 20.

16 Wahnpoaron Pohl kin wiahki eh doadoahk en kalohk mehkot inenen kesempwal oh kin kahdaneki met pai kesempwal ehu. (2 Korint 4:7) Doadoahk me keieu mwahu  me ke kak iang wia iei en koasoiaiong aramas teikan duwen Siohwa Koht oh sapwellime koasoandi kan. Kitail kin doadoahk ong Kaun me keieu mwahu, oh kamwahu me kitail kin alehdi sang doadoahk wet kin mwahusang kamwahu en doadoahk teikan koaros. Omw kin iang doadoahk wet kin sewese aramas mohngiong mehlel akan en kak karanihala Samatail nanleng oh tepida kekeid nan ahl me kolahng mour soutuk! Mie doadoahk ehu me kansenamwahu sang doadoahk wet? Pil ehu, omw kin kadehde duwen Siohwa oh sapwellime Mahsen kin kalaudehla omw pwoson oh kin kakehlakahla omw limpoakohng ih. Oh Siohwa kin ketin kesempwalki omw doadoahk. (Ipru 6:10) Omw kin pwerisekiong iang doadoahk wet pahn seweseiuk en dadaurete ni limpoak en Koht.Wadek 1 Korint 15:58.

17. Dahme kahrehda doadoahk en kalohk wia mehkot karuwaru nan rahnwet?

17 E kesempwal kitail en tamataman me doadoahk en kalohki Wehio wia mehkot karuwaru. Paipel mahsanih: “Ke en kalohkiseli mahseno, ke en nantihong koasoakoasoia duwe, mehnda ma ahnsou mengei de apwal.” (2 Timoty 4:2) Dahme kahrehda doadoahk wet wia mehkot karuwaru? Mahsen en Koht padahkihong kitail: “Rahn lapalap en KAUN-O kerendohr—kerendohr mehlel oh pahn mwadang leledo!” (Sepanaia 1:14) Ei, ahnsou me Siohwa pahn ketin kasohrehla koasoandi suwed en sampah wet pwon kerendohr. Aramas akan anahne ese dahme pahn wiawi mwohn ahnsowo! Irail anahne ese me ahnsou wet iei ahnsoun pilada Siohwa en wia arail Kaun. Imwin koasoandi suwed wet “sohte pahn pwand.”Apakuk 2:3.

18. Dahme kahrehda kitail en patehng Kristian mehlel akan ni atail kaudokiong Siohwa mwohn wehipokon?

18 Siohwa kupwurki kitail en patehng Kristian mehlel akan ni atail kaudokiong ih mwohn wehipokon. Ihme  kahrehda sapwellime mahsen mahsanih: “Kitail nsenoh sawaspene ni kasalepen atail limpoak oh atail wiewia mwahu kan. Kitail dehr tokedihsang atail tiahk en pokonpene, duwen ekei ar kin epwehnki wia. A kitail nantihong  kakehlaka nan kapehd en emenemen, pwe duwen amwail ese Rahnen Kaun-o kerendohr.” (Ipru 10:24, 25) Ni atail kin patehng iangatail me pwoson akan nan mihting en Kristian akan, kitail kin ahneki ahnsou mwahu en kaudok oh kapinga Koht me kitail kin poakohng. Kitail pil kin kakehlaka oh kangoange emenemen.

19. Ia duwen atail kak kakehlailihala atail limpoakpene nan mwomwohdiso en Kristian?

19 Ni atail kin patehng tohnkaudok teikan en Siohwa, kitail kin kakehlailihala atail limpoakpene oh ehupene nan mwomwohdiso. E kesempwal kitail en kin rapahki irair mwahu en meteikan, duwehte Siohwa eh kin ketin rapahki atail irair mwahu kan. Ke dehr kasik me iengomw me pwoson akan sohte pahn sapwungala. Tamataman me koaruhsie kin nantihong kakairada arail nanpwungmwahu rehn Koht, ahpw arail kekeirda me wekpeseng. Kitail pil anahne tamanda me kitail koaros kin wiahda sapwung. (Wadek Kolose 3:13.) Nantihong kompoakepahnki irail oko me kin uhdahn poakohng Siohwa. Omw kin wia met pahn seweseiuk en kakairada omw nanpwungmwahu rehn Siohwa. Ei, en kin iang riomw Kristian akan kaudokiong Siohwa pahn seweseiuk en dadaurete ni limpoak en Koht. Ia duwen Siohwa eh kin ketin katingih irail oko me kin lelepek ni arail kaudokiong ih oh dadaurete ni sapwellime limpoak?

NANTIHONG ALE “MOUR MEHLEL”

20, 21. Dahkot “mouro me uhdahn mour mehlel,” oh dahme kahrehda met wiahki koapworopwor kaselel ehu?

20 Siohwa kin ketin katingiheki sapwellime ladu lelepek kan mour, ahpw soangen mour dah? Ia duwe, ke kin uhdahn wie momour ahnsou wet? Pali laud en kitail pahn nda me kitail kin wie momour. Kitail kin esingek, mwenge oh nimpil. Kitail kin uhdahn momour. Oh ni ahnsou  kan me kitail kin peren, kitail kak nda: “Ih ahpw uhdahn mouro met!” Ahpw Paipel kasalehda ni ehu wehwe tohrohrasang met me ahnsou wet, sohte aramas emen kin uhdahn momour.

Siohwa kupwurki ken ahneki ‘mour mehlelo.’ Ke pahn iang alehdi?

21 Mahsen en Koht kin kangoangehkin kitail en “lelohng ni mouro me uhdahn mour mehlel.” (1 Timoty 6:19) Mahsen pwukat kadehdehda me “mouro me uhdahn mour mehlel” iei mehkot me kitail kasikasik en alehdi ni ahnsou kohkohdo. Ei, ni ahnsou me kitail pahn unsekla, kitail pahn uhdahn momour, pwehki kitail pahn mourki mour ni ahl me Koht ketin kupwurki sangete nin tapio. Ni ahnsou me kitail pahn momour nan paradais nin sampah oh ahneki roson, popohl oh peren ni unsek, iei ahnsou me kitail pahn ahneki “mouro me uhdahn mour mehlel,” iei mour soutuk. (1 Timoty 6:12) Met sou wia koapworopwor kaselel ehu?

22. Ia duwen omw pahn kak “lelohng ni mouro me uhdahn mour mehlel”?

22 Ia duwen atail pahn kak “lelohng ni mouro me uhdahn mour mehlel”? Nan irelaudohte, Pohl kangoangehki Kristian akan “re en kin wia me mwahu” oh “re en kepwehpwehki doadoahk mwahu.” (1 Timoty 6:18) Eri e sansal mwahu me met kin pid laud ia duwen atail kin kapwaiada padahk mehlel kan me kitail sukuhlkihsang nan Paipel. Ahpw ia duwe, en Pohl eh koasoi kan kin wehwehki me kitail pahn kak pwainkihda ‘mour mehlelo’ doadoahk mwahu me kitail kin wiahda? Soh, pwehki kapai kaselel pwukat kin poahsoankihda “kisakis” me Koht kin pein ketikihda. (Rom 5:15) Ahpw Siohwa kin ketin kupwurperenki katingih irail akan me kin papah ih ni lelepek. E ketin kupwurki ken alehdi “mouro me uhdahn mour mehlel.” Irail akan me kin dadaurete ni limpoak en Koht kak kasikasik en ahneki soangen mour nsenamwahu, meleilei kohkohlahte.

23. Dahme kahrehda e kesempwal kitail en dadaurete ni limpoak en Koht?

 23 E konehng emenemen kitail en pein idek rehtail, ‘I kin kaudokiong Koht ni ahl me e ketin padahkihong kitail nan Paipel?’ Ma kitail kin kanahieng pwe ehuehu rahn, kitail en kak sapengki ei, eri kitail kin kekeid nan ahl pwung. Kitail kak likih me Siohwa iei atail wasahn ruk. E pahn ketin nekinekid sapwellime aramas lelepek kan nan imwin rahn apwal akan en koasoandi suwed en sampah wet. Siohwa pil pahn ketkinkitaillahng nan koasoandi kapw kaselel ehu, me pahn leledo ni ahnsou keren. Ia uwen kaperen ni atail pahn pein kilang ahnsowo! Oh ia uwen atail pahn perenki atail wiahda pilipil pwung kan ni imwin rahn akan! Ma ke wiadahr soangen pilipil pwukat ahnsou wet, ke pahn paieki “mouro me uhdahn mour mehlel,” mour me Siohwa Koht kupwurki, me iei mour soutuk!

KALAUDEHLA OMW ESE

Dahme Kahrehda Ken Onopki Paipel?

Paipel kin sewese aramas rar kei nan sampah pwon ren diarada pasapengpen peidek kesempwal kan nan arail mour. Ke pil men diarada pasapeng pwukat?