Komitet Praw Człowieka ONZ potępił władze Korei Południowej za niesprawiedliwe uwięzienie osób odmawiających pełnienia służby wojskowej oraz za pogwałcenie ich prawa do wolności sumienia. To już piąte tego typu orzeczenie przeciwko Korei Południowej, jednak po raz pierwszy Komitet określił takie postępowanie jako „samowolne” *.

Rozpatrując cztery poprzednie sprawy — dotyczące łącznie 501 osób, które ze względu na sumienie odmówiły służby wojskowej — Komitet uznał, że Korea Południowa pogwałciła ich prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania, gwarantowane przez artykuł 18 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (ICCPR). W najnowszym orzeczeniu, wydanym 15 października 2014 roku i ogłoszonym 14 stycznia 2015 roku, a dotyczącym 50 młodych Świadków *, Komitet poszedł krok dalej. Uznał, że karanie tych mężczyzn za korzystanie z przysługującego im podstawowego prawa jest też naruszeniem artykułu 9 ICCPR, który zabrania samowolnego aresztowania i zatrzymywania oraz gwarantuje prawo do odszkodowania za bezprawne zatrzymanie. Komitet stwierdził, że „,samowola’ (...) musi być rozumiana szerzej i obejmować elementy bezzasadności [i] niesprawiedliwości”. Orzekł więc, że „aresztowanie lub uwięzienie za legalne korzystanie z wolności wyznania i sumienia gwarantowanej przez artykuł 18 Paktu” jest przejawem samowoli.

Zobowiązanie do rozwiązania problemu

W swym orzeczeniu Komitet wezwał władze Korei Południowej do zatarcia skazania 50 Świadków oraz wypłacenia im odpowiedniego odszkodowania. Ponadto napisał, że władze „zostają zobowiązane do tego, by (...) [podjąć] kroki legislacyjne w celu zagwarantowania prawa do odmowy służby wojskowej ze względu na sumienie”. W ciągu 180 dni od tego orzeczenia Korea Południowa ma przekazać „raport o podjętych krokach”.

Rząd Korei Południowej konsekwentnie twierdzi, że nie może wprowadzić służby alternatywnej, ponieważ stanowi to zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego oraz brakuje w tej kwestii porozumienia społecznego. Komitet po raz piąty odrzucił taką argumentację, odwołując się do orzeczenia z roku 2006, według którego Korea Południowa „nie udowodniła, że pełne przestrzeganie praw osób odmawiających służby wojskowej ze względu na sumienie byłoby szczególnym zagrożeniem”. W sprawie zasad współżycia społecznego i równości Komitet wyraził pogląd, że „szanowanie przez Państwo osobistych wierzeń oraz sposobów ich manifestowania samo w sobie stanowi istotny czynnik przyczyniający się do spoistego i stabilnego pluralizmu społecznego”. Zdaniem Komitetu Korea Południowa nie ma podstaw, by pozbawiać wolności osób odmawiających służby wojskowej.

Niesprawiedliwie pozbawiając wolności mężczyzn odmawiających służby wojskowej ze względu na sumienie, Korea Południowa wyraźnie odstaje od krajów stosujących inne rozwiązania

Chociaż Korea Południowa w 1990 roku ratyfikowała Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, konsekwentnie odmawia stosowania się do jego postanowień dotyczących podyktowanej sumieniem odmowy pełnienia służby wojskowej. Każdego roku władze tego kraju wciąż pozbawiają wolności setki młodych Świadków Jehowy. Komitet Praw Człowieka ONZ wielokrotnie stawał w obronie takich osób z Korei Południowej. Czas pokaże, czy władze zareagują na coraz silniejszy międzynarodowy nacisk i położą kres samowolnemu pozbawianiu wolności oraz wprowadzą przepisy szanujące sumienie obywateli.

^ ak. 2 Zobacz Orzeczenie Komitetu Praw Człowieka nr 2179/2012, Young-kwan Kim i inni przeciwko Republice Korei z 15 października 2014 roku, ak. 7.5 (dokument w języku angielskim).

^ ak. 3 Zdjęcie przedstawia 30 z 50 młodych Świadków Jehowy przed Sądem Najwyższym Korei, do którego się odwoływali w pierwszej kolejności