Dnia 25 września 2024 roku Federalny Sąd Najwyższy Brazylii wydał przełomowe orzeczenie, które potwierdza prawo dorosłych pacjentów do odmowy transfuzji krwi i do wyboru sposobu leczenia bez jej użycia. Sąd postanowił także, że Ministerstwo Zdrowia musi zapewnić dostęp do opieki medycznej bez użycia krwi pacjentom, którzy odmawiają transfuzji ze względu na przekonania osobiste lub religijne.

To orzeczenie dotyczyło skarg dwóch Świadków Jehowy z Brazylii. W 2018 roku siostra Malvina Silva odmówiła podpisania zgody na przetoczenie jej krwi podczas planowanej operacji serca, więc szpital ją odwołał. Musiały minąć prawie dwa lata, zanim Malvina wreszcie mogła poddać się leczeniu, które uwzględniało jej osobiste decyzje.

W 2014 roku brat Heli de Souza przygotowywał się do zabiegu operacyjnego. Miejscowy szpital nie był jednak przystosowany do przeprowadzenia go bez użycia krwi. Publiczny system opieki zdrowotnej nie uwzględnił prośby brata o przeniesienie do innej placówki, która mogłaby zapewnić mu leczenie zgodne z jego wierzeniami i wartościami. Heli do dziś czeka na zabieg. Z podobnymi trudnościami, w tym z przetaczaniem krwi wbrew ich woli, spotyka się wielu Świadków Jehowy w Brazylii.

Prezes sądu Luís Roberto Barroso oświadczył: „Prawo do odmowy transfuzji krwi z powodu poglądów religijnych jest oparte na konstytucyjnych zasadach poszanowania ludzkiej godności i wolności wyznania. Dlatego w kwestiach życia i zdrowia [Świadkowie Jehowy] mają prawo do samostanowienia — wolno im korzystać z alternatywnych metod leczenia [i] przysługuje im też prawo do odmowy leczenia z zastosowaniem transfuzji krwi”.

To postanowienie nakłada na sądy na terenie całej Brazylii obowiązek respektowania autonomii pacjenta, w tym prawa do decydowania o sposobie leczenia. Orzeczenie to wpisuje się w listę podobnych decyzji sądów najwyższych w innych krajach, takich jak Australia, Japonia, Kanada, Republika Południowej Afryki i Stany Zjednoczone. Jest też zgodne z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 17 września 2024 roku, który zobowiązuje 46 państw europejskich do poszanowania autonomii pacjenta.

Cieszymy się, że Federalny Sąd Najwyższy Brazylii opowiedział się za poszanowaniem osobistych przekonań wszystkich obywateli i ich prawa do decydowania o wyborze sposobu leczenia.