„Noe, Daniel i Hiob, oni sami dzięki swej prawości uratowaliby swą duszę” (EZECH. 14:14).

PIEŚNI: 89, 119

1, 2. (a) Dlaczego przykład Noego, Daniela i Hioba może być dla nas pokrzepiający? (b) W jakich okolicznościach zostały spisane słowa z Ezechiela 14:14?

CZY przeżywasz trudne chwile? Może masz słabe zdrowie, problemy finansowe albo znosisz prześladowania. Czy czasami jest ci trudno zachowywać radość w służbie dla Jehowy? Jeśli tak, pokrzepić może cię przykład Noego, Daniela i Hioba. Oni też byli niedoskonali i musieli zmagać się z wyzwaniami podobnymi do naszych — nawet z takimi, które zagrażały ich życiu. Jednak pozostali lojalni wobec Boga, a On uznał ich za wzór wiary i posłuszeństwa (odczytaj Ezechiela 14:12-14).

2 Słowa, które są tekstem przewodnim tego artykułu, Ezechiel napisał w Babilonii w 612 roku p.n.e. (Ezech. 1:1; 8:1) *. Zbliżało się zapowiedziane zniszczenie odstępczej Jerozolimy,  które nastąpiło w 607 roku p.n.e. Tylko nieliczni jej mieszkańcy odznaczali się takimi przymiotami jak Noe, Daniel oraz Hiob i otrzymali znak umożliwiający przeżycie (Ezech. 9:1-5). Wśród nich znaleźli się Jeremiasz, Baruch, Ebed-Melech i Rechabici.

3. Co rozważymy w tym artykule?

3 Podobnie kiedy nastanie koniec obecnego systemu rzeczy, znak umożliwiający przeżycie otrzymają tylko ci, których Jehowa uzna za prawych — ludzie tacy jak Noe, Daniel i Hiob (Obj. 7:9, 14). W związku z tym przeanalizujmy, dlaczego w oczach Jehowy ci mężczyźni byli wzorami prawości. Skupimy się na tym, 1) jakim wyzwaniom musiał sprostać każdy z nich oraz 2) jak możemy naśladować ich wiarę i posłuszeństwo.

NOE — WIERNY I POSŁUSZNY PRZEZ 900 LAT

4, 5. Przed jakimi wyzwaniami stanął Noe i dlaczego jego wytrwałość jest tak niezwykła?

4 Przed jakimi wyzwaniami stanął Noe? Już w czasach Henocha, pradziadka Noego, ludzie postępowali w sposób niegodziwy. Mówili nawet „szokujące rzeczy” przeciwko Jehowie (Judy 14, 15). Szerzyła się przemoc, a do czasów Noego ziemia została wręcz „napełniona przemocą”. Zbuntowani aniołowie materializowali się i brali sobie za żony ziemskie kobiety. Potomstwo z tych nienaturalnych związków było bardzo brutalne (Rodz. 6:2-4, 11, 12). Ale Noe wyróżniał się na tle innych: „Znalazł łaskę w oczach Jehowy. (...) Okazał się nienaganny wśród współczesnych. Noe chodził z prawdziwym Bogiem” (Rodz. 6:8, 9).

5 Co to nam mówi o Noem? Po pierwsze, chodził z Bogiem w niegodziwym świecie przed potopem nie przez 70 czy 80 lat, czyli tyle, ile żyje obecnie przeciętny człowiek. Noe znosił takie warunki prawie 600 lat! (Rodz. 7:11). Po drugie, w przeciwieństwie do nas nie miał zboru, w którym mógłby otrzymać duchowe wsparcie; najwyraźniej nie mógł pod tym względem liczyć nawet na swoje rodzeństwo *.

6. Jak Noe dowiódł niezwykłej odwagi?

6 Noe nie uważał, że wystarczy być dobrym człowiekiem. Publicznie mówił o swojej wierze w Jehowę — był odważnym „głosicielem prawości” (2 Piotra 2:5). Apostoł Paweł napisał, że „przez tę wiarę potępił świat” (Hebr. 11:7). Niewątpliwie Noe był wyśmiewany i stawał w obliczu sprzeciwu oraz gróźb. Ale nie ‛drżał przed człowiekiem’ (Prz. 29:25). Przejawiał wiarę i dlatego Jehowa dodawał mu odwagi.

7. Jakim wyzwaniom Noe musiał sprostać w trakcie budowy arki?

7 Noe chodził z Bogiem już ponad pięć wieków, kiedy Jehowa polecił mu zbudować arkę, żeby ocalić ludzi i zwierzęta (Rodz. 5:32; 6:14). Realizacja tego zadania musiała wydawać się bardzo trudna — i to nie tylko ze względów konstrukcyjnych. Noe z pewnością zdawał sobie sprawę, że ludzie będą się jeszcze bardziej z niego wyśmiewać i utrudniać mu życie. Jednak okazał się wierny i posłuszny Jehowie. W Biblii czytamy: „Tak właśnie uczynił” (Rodz. 6:22).

8. Jak Noe dowiódł wiary w to, że Jehowa zadba o potrzeby jego rodziny?

8 Kolejnym wyzwaniem dla Noego było dbanie o potrzeby materialne żony i dzieci. Przed potopem ludzie musieli bardzo ciężko pracować, żeby mieć co jeść. Bez wątpienia Noe nie był wyjątkiem (Rodz. 5:28, 29). Mimo to nie koncentrował się  na sprawach materialnych, ale na Bogu. Nawet podczas budowy arki — która mogła trwać 40 lub 50 lat — skupiał się na sprawach duchowych. Tak samo postępował przez kolejne 350 lat po potopie (Rodz. 9:28). Jest dla nas wspaniałym przykładem wiary i posłuszeństwa!

9, 10. (a) Jak możemy naśladować wiarę i posłuszeństwo Noego? (b) Czego możesz być pewny, jeśli starasz się przestrzegać praw Jehowy?

9 Jak możemy naśladować wiarę i posłuszeństwo Noego? Powinniśmy bronić prawych zasad Jehowy przez trzymanie się z dala od świata i stawianie spraw Królestwa na pierwszym miejscu (Mat. 6:33; Jana 15:19). Oczywiście takie postępowanie nie cieszy się uznaniem świata. Na przykład w niektórych krajach zdecydowane przestrzeganie prawa Bożego w kwestiach dotyczących małżeństwa i moralności ściągnęło na nas krytykę (odczytaj Malachiasza 3:17, 18). Jednak podobnie jak Noe nie boimy się ludzi, tylko Jehowy. Wiemy, że jedynie On może dać nam życie wieczne (Łuk. 12:4, 5).

10 A jak to wygląda w twoim wypadku? Czy nadal będziesz ‛chodzić z Bogiem’, nawet gdy inni będą cię wyśmiewać lub krytykować albo gdy problemy finansowe wystawią na próbę twoje zaufanie do Jehowy? Jeśli będziesz naśladował wiarę i posłuszeństwo Noego, możesz być pewny, że Jehowa się o ciebie zatroszczy (Filip. 4:6, 7).

DANIEL — WIERNY I POSŁUSZNY W MIEŚCIE PEŁNYM ZŁA

11. Przed jakimi poważnymi wyzwaniami stanął Daniel i jego trzej towarzysze? (Zobacz ilustrację tytułową).

11 Przed jakimi wyzwaniami stanął Daniel? Daniel został uprowadzony do Babilonu, miasta pełnego bałwochwalstwa i spirytyzmu. Babilończycy traktowali Żydów z wyższością — wyśmiewali się z nich i z ich Boga, Jehowy (Ps. 137:1, 3). Musiało to być bardzo bolesne dla wiernych Żydów takich jak Daniel! Ponadto on i jego trzej towarzysze — Chananiasz, Miszael i Azariasz — byli w centrum uwagi, ponieważ mieli przejść szkolenie, żeby usługiwać królowi. Ustalono dla nich nawet specjalną dietę. Ale sprawa jedzenia i picia szybko stała się problematyczna, bo Daniel nie chciał się ‛skalać przysmakami króla’ (Dan. 1:5-8, 14-17).

12. (a) Jakie przymioty przejawiał Daniel? (b) Co Jehowa sądził o Danielu?

12 Jeszcze inna, bardziej zakamuflowana próba mogła mieć związek z wyjątkowymi umiejętnościami Daniela — to dzięki nim otrzymał specjalne zadania. Ale nie stał się arogancki czy zbyt pewny siebie. Przejawiał pokorę, skromność, a zasługi za swoje osiągnięcia zawsze przypisywał Jehowie (Dan. 1:19, 20; 2:30). Co ciekawe, Daniel był jeszcze młody, kiedy Jehowa uznał go za przykład wiary, tak jak Noego i Hioba. Czy Daniel zawiódł nadzieje Jehowy? W żadnym wypadku! Aż do końca życia pozostał wierny i posłuszny. Gdy miał blisko 100 lat, anioł serdecznie zwrócił się do niego: „Danielu, mężu nader miły” (Dan. 10:11).

13. Między innymi dlaczego Jehowa sprawił, że Daniel otrzymał wysokie stanowisko?

13 Jehowa wspierał Daniela, dlatego został on wysokim urzędnikiem w imperium babilońskim i medo-perskim (Dan. 1:21; 6:1, 2). Bóg pokierował tak sprawami zapewne po to, żeby Daniel mógł działać na rzecz Jego ludu — podobnie jak Józef w Egipcie oraz Estera i Mardocheusz w Persji (Dan. 2:48) *. Wyobraź sobie, jak bardzo pokrzepiało żydowskich  wygnańców, w tym Ezechiela, to, że dostrzegali, jak Jehowa wpływa na wydarzenia!

Jehowa ceni osoby, które są wobec Niego lojalne (zobacz akapity 14 i 15)

14, 15. (a) Pod jakim względem nasza sytuacja przypomina sytuację Daniela? (b) Czego rodzice mogą się nauczyć od rodziców Daniela?

14 Jak możemy naśladować wiarę i posłuszeństwo Daniela? Otaczający nas świat jest pełen niemoralności i bałwochwalstwa. Na ludzi ogromny wpływ wywiera Babilon Wielki — ogólnoświatowe imperium religii fałszywej, które Biblia nazywa „miejscem mieszkania demonów” (Obj. 18:2). Ale my przypominamy obcokrajowców, bo bardzo różnimy się od ludzi w tym świecie. Dlatego często jesteśmy obiektem kpin (Marka 13:13). Podobnie jak Daniel powinniśmy przybliżać się do Jehowy, naszego Boga. Kiedy Mu ufamy oraz okazujemy pokorę i posłuszeństwo, jesteśmy cenni w Jego oczach (Agg. 2:7).

15 Dzisiejsi rodzice mogą się wiele nauczyć od rodziców Daniela. Gdy był on dzieckiem, w Judzie panowała niegodziwość. Mimo to chłopiec rozwinął miłość do Boga. Oczywiście nie stało się to przez przypadek, ale miało związek z wysiłkami rodziców (Prz. 22:6). Samo imię Daniel, które znaczy „moim sędzią jest Bóg”, wskazuje, że jego rodzice kochali Jehowę. Jeśli masz dzieci, cierpliwie ucz je o Bogu; nigdy się nie poddawaj (Efez. 6:4). Módl się z nimi i za nie. Kiedy starasz się zaszczepiać prawdę biblijną w ich serca, możesz się spodziewać wielu błogosławieństw od Jehowy (Ps. 37:5).

HIOB — WIERNY I POSŁUSZNY W DOSTATKU I W BIEDZIE

16, 17. Przed jakimi wyzwaniami stanął Hiob?

16 Przed jakimi wyzwaniami stanął Hiob? Hiob doświadczył w życiu wielu diametralnych zmian. Zanim stanął w obliczu próby, „był najzamożniejszym ze wszystkich mieszkańców Wschodu” (Hioba 1:3). Posiadał duży majątek, był znany i szanowany (Hioba 29:7-16). Mimo to nie miał wygórowanego mniemania o sobie ani nie doszedł do wniosku, że nie potrzebuje Boga. Wiemy o tym, ponieważ Jehowa nazwał go ‛swoim sługą’ i dodał: „Mąż to nienaganny i prostolinijny, bojący się Boga i stroniący od zła” (Hioba 1:8).

17 W bardzo krótkim czasie życie Hioba drastycznie się zmieniło. Stracił wszystko, co miał, a ponadto był tak przygnębiony, że chciał umrzeć. Jak wiemy, cierpienia sprowadził na niego Szatan, który kłamliwie oskarżył go o to, że wielbi Boga dla  samolubnych korzyści (odczytaj Hioba 1:9, 10). Jehowa nie zlekceważył tego niegodziwego zarzutu, ale dał Hiobowi możliwość dowiedzenia lojalności i wykazania, że wielbi Go z czystych i niesamolubnych pobudek.

18. (a) Co w postawie Hioba robi na tobie największe wrażenie? (b) Czego o Jehowie dowiadujemy się z tego, jak potraktował Hioba?

18 Szatan przypuścił na Hioba serię bezwzględnych ataków. Chciał sprawić wrażenie, że wszystkiemu winny jest Bóg (Hioba 1:13-21). Później do Hioba przyszli trzej fałszywi pocieszyciele. Wypowiadali okrutne oskarżenia, z których wynikało, że spotyka go to, na co sobie zasłużył (Hioba 2:11; 22:1, 5-10). Jednak Hiob pozostał lojalny wobec Jehowy. To prawda, że niektóre jego wypowiedzi były nierozważne (Hioba 6:1-3). Ale bardzo cierpiał i Bóg to dobrze rozumiał. Widział w nim głęboko przygnębionego człowieka, który nigdy się od Niego nie odwrócił — nawet gdy Szatan niejako powalił go na ziemię, a później dobił fałszywymi oskarżeniami. Gdy próba się skończyła, Jehowa dał Hiobowi dwa razy więcej, niż miał wcześniej, i pozwolił mu żyć jeszcze 140 lat (Jak. 5:11). Do końca życia Hiob wiernie służył Jehowie. Skąd o tym wiemy? Słowa, które są wersetem przewodnim tego artykułu, Ezechiel napisał wiele stuleci po śmierci Hioba.

19, 20. (a) Jak możemy naśladować wiarę i posłuszeństwo Hioba? (b) Jak w kontaktach z innymi możemy naśladować współczucie Boga?

19 Jak możemy naśladować wiarę i posłuszeństwo Hioba? Bez względu na to, w jakiej znajdziemy się sytuacji, pamiętajmy, że najważniejszy jest Jehowa — w pełni Mu ufajmy i z całego serca bądźmy posłuszni. Tak naprawdę mamy do tego nawet więcej powodów niż Hiob. Pomyśl, jak dużo wiemy o Szatanie i jego metodach (2 Kor. 2:11). Częściowo właśnie dzięki Księdze Hioba rozumiemy, dlaczego Bóg dopuszcza cierpienia. A z Księgi Daniela dowiadujemy się, że Królestwo Boże to realny rząd z Chrystusem Jezusem na czele (Dan. 7:13, 14). Już niedługo położy ono kres wszelkim cierpieniom.

20 Przeżycia Hioba pokazują też, że powinniśmy okazywać współczucie naszym braciom, którzy być może przechodzą jakieś trudności. Niektórzy, podobnie jak on, mogą czasami mówić nierozważnie (Kazn. 7:7). Nie chcemy ich osądzać, ale okazywać im zrozumienie i współczucie. Kiedy tak robimy, naśladujemy naszego kochającego i miłosiernego Ojca, Jehowę (Ps. 103:8).

JEHOWA CIĘ UMOCNI

21. Jak słowa z 1 Piotra 5:10 można odnieść do przeżyć Noego, Daniela i Hioba?

21 Noe, Daniel i Hiob żyli w różnych czasach i mieli różne warunki. Ale wszyscy przetrwali napotkane próby. Ich przeżycia przywołują na pamięć słowa apostoła Piotra, który napisał: „Gdy już przez krótką chwilę pocierpicie, Bóg wszelkiej życzliwości niezasłużonej (...) sam dokończy waszego szkolenia, utwierdzi was i umocni” (1 Piotra 5:10).

22. Czego się dowiemy z następnego artykułu?

22 Słowa Piotra odnoszą się też do dzisiejszych sług Jehowy. Bóg zapewnia, że nas ‛utwierdzi i umocni’. Wszyscy chcemy, by Jehowa nas umocnił, tak byśmy pozostali niezachwiani. Dlatego jesteśmy zdecydowani naśladować wiarę i posłuszeństwo Noego, Daniela i Hioba. Z następnego artykułu dowiemy się, że pozostali oni lojalni, bo dobrze znali Jehowę. Można powiedzieć, że ‛rozumieli wszystko’, czego od nich oczekiwał (Prz. 28:5). Z nami może być podobnie.

^ ak. 2 Ezechiel został zabrany do niewoli w 617 roku p.n.e. Fragment Księgi Ezechiela 8:1 do 19:14 powstał „w szóstym roku” niewoli, czyli w 612 roku p.n.e.

^ ak. 5 Ojciec Noego, Lamech, wierzył w Boga, ale zmarł jakieś pięć lat przed potopem. Jeśli matka Noego i jego rodzeństwo jeszcze żyli, zginęli w potopie.

^ ak. 13 Tak samo mogło być w wypadku trzech towarzyszy Daniela, którzy również otrzymali wysokie stanowiska (Dan. 2:49).