Ewangelia według Marka 3:1-35

3  Znowu wszedł do synagogi, a był tam człowiek z bezwładną* ręką+.  Faryzeusze, chcąc oskarżyć Jezusa, uważnie go obserwowali, czy uleczy chorego w szabat+.  A on powiedział do człowieka z bezwładną* ręką: „Wstań i chodź na środek”.  Następnie rzekł do nich: „Co wolno w szabat — zrobić coś dobrego czy coś złego, życie uratować czy odebrać?”+. Ale oni milczeli.  Jezus rozejrzał się po nich z oburzeniem, przejęty smutkiem z powodu niewrażliwości ich serc+, i powiedział do tego człowieka: „Wyciągnij rękę”. Ten ją wyciągnął i ręka odzyskała sprawność.  Wtedy faryzeusze wyszli i natychmiast zaczęli się naradzać z członkami stronnictwa Heroda+, żeby zabić Jezusa.  Tymczasem Jezus poszedł razem z uczniami w kierunku jeziora, a za nim tłumnie szli ludzie z Galilei i z Judei+.  Nawet z Jerozolimy i z Idumei, i zza Jordanu oraz z okolic Tyru i Sydonu przyszło do niego mnóstwo ludzi, bo usłyszeli, ilu rzeczy dokonywał.  A on powiedział uczniom, żeby mieli w pogotowiu łódkę ze względu na tłum, który na niego napierał. 10  Ponieważ wielu uleczył, wszyscy ciężko chorzy tłoczyli się wokół niego, by go dotknąć+. 11  Nawet nieczyste duchy+, kiedy tylko go widziały, padały przed nim i wołały: „Ty jesteś Synem Bożym”+. 12  Ale on wiele razy surowo im nakazywał, żeby nie ujawniały, kim jest+. 13  Wszedł na pewną górę i przywołał do siebie tych, których sobie upatrzył+, a oni do niego przyszli+. 14  I utworzył* grupę 12 uczniów, których nazwał apostołami. Mieli mu towarzyszyć, a on zamierzał ich posyłać, by głosili+, 15  i dać im władzę wypędzania demonów+. 16  A w grupie tych 12 uczniów+ byli: Szymon, któremu nadał imię Piotr+; 17  Jakub, syn Zebedeusza, i Jan, brat Jakuba, którym nadał przydomek Boanerges, co znaczy „synowie gromu”+; 18  Andrzej; Filip; Bartłomiej+; Mateusz; Tomasz; Jakub, syn Alfeusza; Tadeusz; Szymon Kananejczyk 19  i Judasz Iskariot, który później zdradził Jezusa. Potem Jezus wszedł do pewnego domu. 20  I znowu zebrał się tłum, tak że nawet nie mogli zjeść posiłku+. 21  Kiedy o tym wszystkim usłyszeli jego krewni, poszli, żeby go zabrać, bo mówili: „Stracił rozum”+. 22  A uczeni w piśmie*, którzy przybyli z Jerozolimy, mówili: „Ma Belzebuba i wypędza demony mocą ich władcy”+. 23  On więc przywołał ich do siebie i przemówił do nich, używając przykładów: „Jak Szatan może wypędzać Szatana? 24  Jeśli królestwo podzieli się wewnętrznie, to takie królestwo nie zdoła się ostać+. 25  Również jeśli dom podzieli się wewnętrznie, to taki dom nie zdoła się ostać. 26  Podobnie jeśli Szatan powstał sam przeciw sobie i podzielił się wewnętrznie, to nie zdoła się ostać, ale czeka go koniec. 27  Przecież nikt, kto wejdzie do domu kogoś silnego, nie będzie w stanie ukraść jego rzeczy, jeśli go najpierw nie zwiąże. Dopiero wtedy zdoła okraść jego dom. 28  Zapewniam was, że wszystko zostanie ludziom przebaczone, bez względu na to, jakich grzechów by się dopuścili i jakie bluźnierstwa by wypowiedzieli. 29  Kto by jednak zbluźnił przeciw duchowi świętemu, ten nigdy nie uzyska przebaczenia+, ale na zawsze będzie ciążył na nim grzech”+. 30  Powiedział tak, bo mówili: „Ma nieczystego ducha”+. 31  Potem przyszła matka Jezusa oraz jego bracia+ i stojąc na zewnątrz, wysłali kogoś, żeby go zawołał+. 32  Wokół niego siedział tłum, gdy mu przekazano: „Na zewnątrz jest twoja matka i twoi bracia i pytają o ciebie”+. 33  Ale on rzekł: „Kto jest moją matką i moimi braćmi?”+. 34  Następnie spojrzał na siedzących wokół niego i powiedział: „To moja matka i moi bracia!+ 35  Moim bratem i siostrą, i matką jest każdy, kto spełnia wolę Boga”+.

Przypisy

Dosł. „uschłą”.
Dosł. „uschłą”.
Lub „wyznaczył”.

Komentarze

życie: Lub „duszę” (zob. Słowniczek pojęć, „Dusza”).

życie uratować czy odebrać: Lub „duszę ocalić czy zabić” (zob. Słowniczek pojęć, „Dusza”).

z oburzeniem, przejęty smutkiem: Tylko Marek opisuje reakcję Jezusa na niewrażliwość serc przywódców religijnych, która uwidoczniła się w tej sytuacji (Mt 12:13; Łk 6:10). Ten poruszający opis uczuć Jezusa powstał najprawdopodobniej dzięki informacjom pochodzącym od Piotra, który był człowiekiem bardzo emocjonalnym (zob. „Wprowadzenie do Ewangelii według Marka”).

zaczęli się naradzać: Jest to pierwsza z dwóch opisanych w Biblii sytuacji, kiedy faryzeusze oraz członkowie stronnictwa Heroda, czyli dwie przeciwne grupy, wspólnie się naradzają, żeby pozbyć się Jezusa. Druga sytuacja miała miejsce blisko dwa lata później, zaledwie trzy dni przed śmiercią Jezusa. Wskazuje to, że te dwa stronnictwa spiskowały przeciwko Jezusowi przez dłuższy czas (Mt 22:15-22).

członkami stronnictwa Heroda: Zob. Słowniczek pojęć.

Jeziora Galilejskiego: Słodkowodne jezioro na pn. Izraela (gr. słowo tłumaczone na „jezioro” czasami oznacza też „morze”). Jest też nazywane jeziorem Kinneret (Lb 34:11), jeziorem Genezaret (Łk 5:1) i Tyberiadzkim (Jn 6:1). Leży na wysokości ok. 210 m p.p.m. Jego długość z pn. na pd. wynosi 21 km, szerokość 12 km, a maksymalna głębokość — 48 m (zob. Dodatek A7-D: mapa 3B i „Działalność Jezusa nad Jeziorem Galilejskim”).

jeziora: Chodzi o Jezioro Galilejskie (zob. komentarz do Mt 4:18).

Idumei: Kiedy Jezus pełnił służbę, Idumea była najdalej na pd. położonym regionem w rzymskiej prowincji Judea (zob. Dodatek B10). Nazwa ta z greckiego oznacza „[kraj] Edomitów”. Początkowo Edomici zajmowali teren na pd. od Morza Martwego (zob. Dodatek B3B4). W VI w. p.n.e. zostali podbici przez babilońskiego króla Nabonida, a najpóźniej w IV w. p.n.e. krainę tę przejął jeden z ludów arabskich, Nabatejczycy. Dlatego Edomici przenieśli się na pn., do Negebu, i zamieszkiwali teren aż po Hebron. Ten obszar został nazwany Idumeą. Później Edomitów podbili Hasmoneusze (Machabeusze) i pod groźbą wygnania zmusili ich do poddania się obrzezaniu oraz życia według żydowskiego prawa. Wśród tych, którzy je przyjęli i dostosowali się do żydowskich zwyczajów, byli przodkowie Herodów.

zza Jordanu: Najwyraźniej chodzi o region po wsch. stronie Jordanu, znany też jako Perea (od gr. słowa péran, które znaczy „druga strona; za [czymś]”).

Milcz: Dosł. „nałóż sobie kaganiec”. Chociaż nieczysty duch wiedział, że Jezus jest Chrystusem, czyli Mesjaszem, i nazwał go „Świętym Bożym” (w. 24), Jezus nie pozwolił, żeby świadczyły o nim demony (Mk 1:34; 3:11, 12).

żeby nie ujawniały, kim jest: Czyli żeby nie ujawniały jego tożsamości. Chociaż nieczyste duchy wiedziały, że Jezus jest „Synem Bożym”, i tak go nazywały (w. 11), Jezus nie pozwolił, by o nim świadczyły. Demony są wyrzutkami, buntownikami, wrogami Boga i nienawidzą tego, co święte (zob. komentarz do Mk 1:25). Podobnie jak Jezus postąpił apostoł Paweł. Gdy pewna dziewczyna pod wpływem „demona wróżbiarstwa” nazywała Pawła i Sylasa „niewolnikami Boga Najwyższego”, którzy ‛głoszą o drodze prowadzącej do wybawienia’, apostoł wypędził z niej tego ducha (Dz 16:16-18).

apostołów: Lub „posłanych; wysłanników”. Greckie słowo apòstolos pochodzi od czasownika apostéllo, który znaczy „wysyłać; odsyłać; posyłać” (Mt 10:5; Łk 11:49; 14:32). Tego słowa w podstawowym znaczeniu użył Jezus w wypowiedzi z Jn 13:16, gdzie oddano je jako „posłaniec”.

apostołami: Lub „posłanymi; wysłannikami”. Użyte tu greckie słowo apòstolos pochodzi od czasownika apostéllo, który występuje w drugiej części tego wersetu i został oddany jako „posyłać” (zob. komentarz do Mt 10:2).

Szymon, zwany Piotrem: Piotr jest w Biblii nazywany pięcioma różnymi imionami: 1) Symeon, które jest grecką transliteracją hebrajskiego imienia; 2) greckim Szymon (zarówno Symeon, jak i Szymon pochodzą od hebr. czasownika oznaczającego „słyszeć; słuchać”); 3) Piotr (gr. imię, które znaczy „odłam skalny”; w Biblii określa tylko tego apostoła); 4) Kefas, które jest semickim odpowiednikiem imienia Piotr (imię Kefas może być spokrewnione z hebr. słowem kefím [„skały”], użytym w Hi 30:6Jer 4:29); oraz 5) Szymon Piotr (Dz 15:14; Jn 1:42; Mt 16:16).

któremu nadał imię Piotr: Imię, które nadał Szymonowi Jezus, znaczy „odłam skalny; kamień” (Jn 1:42). W wypadku Natanaela Jezus potrafił dostrzec, że jest on człowiekiem, „w którym nie ma fałszu” (Jn 1:47), i podobnie był w stanie ustalić, jaką osobowość ma Piotr. Pod niejednym względem odznaczał się on cechami typowymi dla skał, co było widoczne zwłaszcza po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa (zob. komentarz do Mt 10:2).

Boanerges: To semickie wyrażenie występuje tylko w sprawozdaniu Marka. Jezus nadał Jakubowi i Janowi ten przydomek zapewne dlatego, że trafnie odzwierciedlał on ich płomienny entuzjazm (Łk 9:54).

co znaczy: Marek objaśnia lub podaje tłumaczenie terminów, które Żydzi dobrze znali, co wskazuje, że spisał swoje sprawozdanie z myślą o nie-Żydach.

synowie gromu: W języku hebrajskim, aramejskim i greckim wyrażenia „syn [kogoś, czegoś]” można użyć, żeby wskazać na cechę wyróżniającą jakąś osobę albo żeby scharakteryzować grupę osób (zob. komentarz do słowa Boanerges w tym wersecie).

Bartłomiej: Imię to znaczy „syn Tolmaja”. Bartłomiej na ogół jest utożsamiany ze wspomnianym przez Jana Natanaelem (Jn 1:45, 46). Z porównania Ewangelii wynika, że Mateusz i Łukasz łączą Bartłomieja z Filipem tak samo, jak Jan łączy z Filipem Natanaela (Mt 10:3; Łk 6:14).

Jakub, syn Alfeusza: Najwyraźniej chodzi o tego samego ucznia, który w Mk 15:40 został nazwany „Jakubem Mniejszym”. Uważa się, że Alfeusz to ta sama osoba, co Klopas (Jn 19:25), a to by oznaczało, że był on mężem „drugiej Marii” (Mt 27:56; 28:1; Mk 15:40; 16:1; Łk 24:10). Alfeusz, o którym tu mowa, to najwyraźniej inny Alfeusz niż ojciec Lewiego wspomniany w Mk 2:14.

Tadeusz: Łk 6:16 oraz Dz 1:13, gdzie wymieniono imiona apostołów, zamiast Tadeusza występuje „Judas, syn Jakuba”, z czego by wynikało, że Tadeusz to inne imię apostoła nazwanego przez Jana „Judasem, nie Iskariotem” (Jn 14:22). Imienia Tadeusz używano być może w tym celu, żeby nie pomylić tego apostoła ze zdrajcą Jezusa, Judaszem, którego imię po grecku brzmiało tak samo.

Kananejczyk: Określenie odróżniające apostoła Szymona od innego apostoła — Szymona Piotra (Mt 10:4). Przypuszczalnie wywodzi się z hebrajskiego lub aramejskiego i znaczy „gorliwiec; entuzjasta”. Łukasz nazwał tego Szymona „Gorliwym”, używając greckiego słowa zelotés, które też znaczy „gorliwiec; entuzjasta” (Łk 6:15; Dz 1:13). Możliwe, że Szymon należał kiedyś do zelotów (żydowskiego stronnictwa walczącego z Rzymianami), ale ten przydomek mógł również otrzymać z powodu swojej gorliwości i entuzjazmu.

Iskariot: Może znaczyć „człowiek z Keriot”. Ojciec Judasza, Szymon, również został nazwany „Iskariotem” (Jn 6:71). Jak się przypuszcza, to określenie wskazuje, że Szymon i Judasz pochodzili z miasta Keriot-Checron w Judei (Joz 15:25). W takim wypadku Judasz byłby jedynym Judejczykiem wśród 12 apostołów; pozostali pochodzili z Galilei.

Iskariot: Zob. komentarz do Mt 10:4.

Jakub: Ten przyrodni brat Jezusa to najwyraźniej Jakub, o którym wspomniano w Dz 12:17Gal 1:19 i który napisał księgę biblijną nazwaną od jego imienia (Jak 1:1).

Judas: Ten przyrodni brat Jezusa to najwyraźniej Juda (gr. Ioúdas), który napisał księgę biblijną nazwaną od jego imienia (Judy 1).

jego krewni: Może chodzić między innymi o przyrodnich braci Jezusa — Jakuba i Judasa (Judę), którzy są też pisarzami ksiąg biblijnych. Imiona czterech przyrodnich braci Jezusa wymieniono w Mt 13:55Mk 6:3 (zob. komentarz do Mt 13:55).

Belzebubem: Być może jest to inna forma imienia Baal-Zebub, które nosił Baal czczony przez Filistynów z Ekronu i które znaczyło „pan much” (2Kl 1:3). W niektórych greckich manuskryptach użyto form „Beelzebul” lub „Beezebul”, co może znaczyć „pan wyniosłego miejsca [zamieszkania]”. A jeśli była to gra słów nawiązująca do niewystępującego w Biblii hebrajskiego wyrazu zével („gnój”), określenie to mogło znaczyć „pan gnoju”. Jak wynika z Mt 12:24, imię Belzebub odnosi się do Szatana — władcy (księcia) demonów.

Belzebuba: Określenie odnoszące się do Szatana (zob. komentarz do Mt 10:25).

przykładów: Lub „przypowieści”. Greckie słowo parabolé, które dosłownie znaczy „zestawienie; przyłożenie”, może się odnosić do przypowieści, przysłowia lub przykładu. Jezus często wyjaśniał coś, zestawiając to z czymś podobnym (Mk 4:30). Jego przykłady były krótkimi, zazwyczaj fikcyjnymi opowiadaniami ukazującymi jakąś prawdę natury moralnej lub duchowej.

przykładów: Zob. komentarz do Mt 13:3.

dom: Chodzi o domowników. W językach oryginału ten termin mógł się odnosić do pojedynczej rodziny lub do wszystkich osób mieszkających w danym domu; określano tak również osoby związane z dworem królewskim (Dz 7:10; Flp 4:22). Czasami „domem” nazywano panujące dynastie — np. dynastię Herodów, w której powszechne były podziały i ostatecznie przyczyniły się do jej upadku.

zdoła się ostać: Lub „będzie trwać” (zob. komentarz do słowa dom w tym wersecie).

bluźnierstwo: Określenie „bluźnierstwo” odnosi się do wypowiadania oszczerstw, zniewag i obelg przeciwko Bogu lub rzeczom świętym. Ponieważ duch święty pochodzi od samego Boga, to umyślne przeciwstawianie się mu lub kwestionowanie jego działania jest równoznaczne z bluźnierstwem przeciwko Bogu. Z Mt 12:24, 28 wynika, że żydowscy przywódcy religijni widzieli, jak Jezus dokonuje cudów dzięki duchowi Bożemu, a mimo to przypisywali tę moc Szatanowi Diabłu.

zbluźnił przeciw duchowi świętemu: Określenie „bluźnierstwo” odnosi się do wypowiadania oszczerstw, zniewag i obelg przeciwko Bogu lub rzeczom świętym. Ponieważ duch święty pochodzi od samego Boga, to umyślne przeciwstawianie się mu lub kwestionowanie jego działania jest równoznaczne z bluźnierstwem przeciwko Bogu. Z Mt 12:24, 28Mk 3:22 wynika, że żydowscy przywódcy religijni widzieli, jak Jezus dokonuje cudów dzięki duchowi Bożemu, a mimo to przypisywali tę moc Szatanowi Diabłu.

zawsze będzie ciążył na nim grzech: Prawdopodobnie chodzi o rozmyślny grzech, który pociąga za sobą wieczne konsekwencje. Takiego grzechu nie zakryje żadna ofiara (zob. komentarz do słów zbluźnił przeciw duchowi świętemu w tym wersecie i komentarz do Mt 12:31, gdzie znajduje się sprawozdanie równoległe).

bracia: Greckie słowo adelfòs może w Biblii odnosić się do więzi duchowej, ale tutaj zostało użyte w odniesieniu do przyrodnich braci Jezusa, młodszych synów Józefa i Marii. Niektórzy uważają, że po urodzeniu Jezusa Maria pozostała dziewicą, i twierdzą, że użyte tu słowo adelfòs odnosi się do kuzynów. Jednak gdy w Chrześcijańskich Pismach Greckich jest mowa o kuzynie, występuje inne słowo (gr. anepsiòs Kol 4:10). Jeszcze innym terminem posłużono się na określenie „siostrzeńca Pawła” (Dz 23:16). Poza tym w Łk 21:16 znajdujemy użyte w liczbie mnogiej greckie słowa adelfòs syggenés (tłumaczone na „bracia” i „krewni”). Te przykłady wskazują, że w Pismach Greckich słowa określające pokrewieństwo zostały użyte w sposób celowy, zgodnie ze swoim konkretnym znaczeniem.

jego bracia: Chodzi o przyrodnich braci Jezusa. Ich imiona są wymienione w Mt 13:55Mk 6:3 (więcej informacji o znaczeniu określenia „brat”: zob. komentarz do Mt 13:55).

To moja matka i moi bracia!: Jezus wskazuje tu na różnicę między swoimi rodzonymi braćmi — niektórzy z nich najwidoczniej w niego nie wierzyli (Jn 7:5) — a braćmi duchowymi, czyli uczniami. Jezus pokazuje, że chociaż ceni więzi łączące go z krewnymi, za najcenniejsze uważa relacje z osobami, które ‛spełniają wolę Boga’ (Mk 3:35).

Multimedia