BIBELVARZHEN UTJELAJCHT
1. Mose 1:1 – “Aum Aunfank muak Gott Himmel un Ieed”
“Aum Aunfank muak Gott Himmel un Ieed” (1. Mose 1:1, De Plautdietsche Bibel).
“Em Aunfank schauft Gott de Himmel un de Ieed” (1. Mose 1:1, Friesenbibel).
Waut bediet 1. Mose 1:1?
Dise Wieed, met waut de Bibel aunfangt, wiesen twee wichtje Lieren. Ieeschtens, daut “Himmel un Ieed”, aulsoo de Stiernhimmel, eenen Aunfank haben. Tweedens, daut dee von Gott erschaufen worden (Openboarunk 4:11).
De Bibel sajcht daut nich, woo lang trigj Gott dän Stiernhimmel muak un uk nich, woo hee daut deed. Oba de Bibel sajcht, daut hee dän Stiernhimmel muak derch siene “butajeweenlich groote wirkjende Krauft un siene wundaboa groote Macht” (Jesaja 40:26).
Daut Wuat “muak” es von een hebräischet Wuat äwasat, waut bloos doafäa jebrukt woat, toom soont beschriewen, waut von Gott jedonen woat. a En de Bibel woat bloos Jehowa b Gott aus de Schepfa jetalt ooda dee, waut aules jemoakt haft (Jesaja 42:5; 45:18).
Waut halpt ons noch, 1. Mose 1:1 to vestonen?
De ieeschta Varsch von 1. Mose fangt doamet aun, woo aules erschaufen wort. Daut woat en 1. Mose Kapitel 1 un 2 beschräwen. Von 1. Mose 1:1 bat 2:4 rät de Bibel een bät doaräwa, waut Gott eent no daut aundre deed, om de Ieed un aul daut Läwen doa bowen to moaken, wua uk de ieeschta Maun un de ieeschte Fru met en wieren. No dit rät de Bibel äwa mea Eenselheiten, woo de ieeschta Maun un de ieeschte Fru erschaufen worden (1. Mose 2:7-25).
1. Mose beschrift daut soo, aus wudd Gott daut haben sas “Doag” jedieet, aules to moaken. Dit wieren nich werkjlich Doagen von 24 Stund, oba daut wieren Tieden, wua wie nich weeten, woo lank dee wieren. Wiels daut Wuat “Dach” kaun uk eene Tiet bedieden, waut nich 24 Stund es. Dit woat en 1. Mose 2:4 (Friesenbibel) jewäsen, wua de sas Doag, aun dee Gott aules muak, toopjefot woaren, aus wudd daut aun 1 “Dach” passieet sennen.
Faulsche Iedeeen äwa 1. Mose 1:1
Waut eenje jleewen: Gott muak dän Stiernhimmel een poa dusent Joa trigj.
Woo daut es: De Bibel sajcht nich, wanea de Stiernhimmel erschaufen wort. 1. Mose 1:1 rät nich doajäajen, daut Forscha vondoag dän Dach sajen, daut de Stiernhimmel aul milliardende Joaren oolt es. c
Waut eenje jleewen: 1. Mose 1:1 wiest, daut Gott eene Dree-Eenichkjeit es, wiels daut hebräische Wuat, waut hia en disen Varsch met “Gott” äwasat es, es en Meazol.
Woo daut es: De Tietel “Gott” es von daut hebräische Wuat Elohim äwasat. Daut Wuat es en Meazol toom soone Respakjt wiesen, waut Macht haben un nich toom eene jewesse Zol Menschen aundieden. De New Catholic Encyclopedia sajcht, daut Elohim, waut en Meazol es, soo aus daut en 1. Mose 1:1 jebrukt woat, “emma met een Tietwuat toopsteit, waut en Eenzol es. Daut wiest, daut daut Wuat Elohim en Meazol es toom Respakjt wiesen un nich toom eene Zol aundieden” (tweede Utgow, 6. Buak, Sied 272).
Läs 1. Mose, Kapitel 1.
a Äwa daut Wuat “muak” sajcht de HCSB Study Bible, Sied 7: “Daut hebräische Tietwuat bara, waut ‘to erschaufen’ bediet, woat kjeenmol fa soont jebrukt, waut een Mensch deit. Soo, met daut Wuat bara es een Woakj jemeent, waut bloos Gott deit.”
b Jehowa, ooda Jahwe, es Gott sien Nomen (Amos 9:6, Friesenbibel; Markus 12:29, Niee-Welt-Äwasatunk; Psalm 83:19, see uk de Utlaj von daut Wuat “Har, HAR” bie daut Poat “Butajeweenelje Wieed” hinjen en De Plautdietsche Bibel). Daut huachdietsche Jesankbuak, waut väl mennonitische Kjoakjen brucken, haft uk Gott sienen Nomen mieremol bennen, soo aus en daut Leet Numma 560 (aundre Nummasch sent 2, 199, 399, 401 un 696).
c Een Buak toom nosieekjen sajcht äwa de Tiet, von waut daut hebräische Wuat rät, waut met “aum Aunfank” äwasat es: “Daut [hebräische] Wuat sajcht nich, woo lank de Tiet wia” (The Expositor’s Bible Commentary, waut derchjeseenen es, 1. Buak, Sied 51).
Veleicht jleichst du uk dit
WAUT SAJCHT DE SCHREFT ÄWA ...?
Brukt Gott de Ewoluzion toom aule Sorten Läwes moaken?
De Forscha haben rutjefungen, daut jieda Sort Läwen sikj een bät veendat, un doajäajen sajcht de Schreft nuscht.
WICHTJE BIBLISCHE LIEREN
Wort de Ieed un de Stiernhimmel jemoakt?
De Berecht enne Schreft äwa de Schepfunk woat foaken orrajcht vestonen ooda jesajcht daut et bloos utjedocht es. Kaun eena daut verheipts jleewen, waut de Schreft doavon sajcht?
BIBLISCHE LIEREN
Help toom de Bibel studieren
Läs die veschiednet ut, waut die halpen kaun, deepa un met mea Freid to studieren.
BIBLISCHE LIEREN
Fang een Bibelstudium aun
Du kaust een Studium haben met dienen ieejnen Bibelliera un daut kost nuscht.
