Onlad karga

Onlad saray karga

Say Makasbel ed Pikabat a Maong ed Dios

Say Makasbel ed Pikabat a Maong ed Dios

 Say Makasbel ed Pikabat a Maong ed Dios

WALAY malabay ya agmo nakabat a maong si Jehova tan agka makapikaaro’d Sikato. Siopa iyan mauges a kalaban? Oniay ibabaga na Biblia: “Binulag na dios na sayan sistema na mundo so kanonotan na saray agmananisia.” Say dios na sayan mauges a mundo et si Satanas a Diablo. Labay ton mansiansia ka ed kabilungetan pian say pusom et agnaliwawaan na “maglorian pikakabat ed Dios.” Agto labay a nakabkabat mon maong si Jehova. Panon balet a ‘bubulagen’ nen Satanas so kanonotan na totoo?​—2 Corinto 4:4-6.

Inusar nen Satanas so palson relihyon pian agnakabkabat na totoo so Dios. Singa bilang, nensaman et walaray Judion angibaliwala’d Kasulatan tan mas pinili ran tumboken imay tradisyon da ya agbitlaen so ngaran na Dios. Nen unonan siglo C.E., mapatnag a saray Judion managbasa ed publiko et inganggan ya agda bitlaen so ngaran na Dios ya akasulat ed Masanton Kasulatan, noagta say ibalikas da et ’Adho·naiʹ, a mankabaliksay “Katawan.” Seguradon lapud sayan tradisyon et kalkalnan inmarawi so liknaan na dakel a totoo ed si Jehova tan agda naeksperiensya iray gunggona na malet a pikakaaro ed sikato. Si Jesus balet ey? Tinmumbok met kasi ed satan a tradisyon?

Impakabat nen Jesus tan Saray Patumbok to so Ngaran na Dios

Diad pikakasi et oniay imbaga nen Jesus ed Ama to: “Impakabat ko . . . so ngaran mo tan ipakabat ko itan.” (Juan 17:26) Lapud sayan inkuan nen Jesus et nibaga tayon segurado a binitla toy ngaran na Dios diad saramay pankanawnawan binasa, insalaysay, odino impaliwawa toy parte na Kasulatan a wadman so ngaran na Dios. Seguradon mabetbet ton inusar itan a singa saray propeta nensaman. No bilang ta wala la ray Judion agmanguusar ed ngaran na Dios legay ministeryo nen Jesus, seguradon agto tinumbok itan a tradisyon. Onia ingey diretsaan ton imbaga ed saray lider na relihyon: “Ginawa yon andi-kakanaan so salita na Dios lapud tradisyon yo.”​—Mateo 15:6.

Kayari impatey tan inkioli nen Jesus, intultuloy ya impakabat na saray matoor a patumbok to so ngaran na Dios. (Nengnengen so kahon ya  “Inusar Kasi na Inmuunan Kristiano so Ngaran na Dios?”) Diad samay mismon agew ya aporma so Kristianon kongregasyon nen Pentecostes 33 C.E., oniay insalaysay nen apostol Pedro ed dakel a Judio tan proselita, ya inala to’d samay propesiya nen Joel: “Balang sakey ya ontatawag ed ngaran nen Jehova et nilaban.” (Gawa 2:21; Joel 2:32) Tinulongan na inmuunan Kristiano iray totoon nanlapud  nanduruman bansa a nakabat a maong si Jehova. Lapud saya, oniay imbaga nen disipulo a si Santiago diad miting na saray apostol tan matatken a lalaki ed Jerusalem: “Inimano na Dios iray nasyon pian mangala ed sikara na totoon parad ngaran to.”​—Gawa 15:14.

Anggaman ontan, agsinmuko so kalaban na Dios. Sanen inatey la ray apostol, tampol ya insugsog nen Satanas so apostasya. (Mateo 13:38, 39; 2 Pedro 2:1) Singa bilang, say autor a si Justin Martyr a mankuan a Kristiano et nianak ag-abayag kayari impatey na sankaunoran ya apostol a si Juan. Balet ta diad saray sulat nen Justin et aminpigapiga ton impilit a say Manangitarya na amin a bengatla et “Dios ya anggapoy ngaran to.”

Sanen nanggawa iray nan-apostatan Kristiano na saray kopya na Griegon Kasulatan (tatawagen met ya Balon Sipan), inekal da so ngaran nen Jehova tan sinalatan day Kyʹri·os, say Griegon  salita a say labay ton ibaga et “Katawan.” Ontan met so agawa ed Hebreon Kasulatan (tatawagen met ya Daan a Sipan). Siansia lan agbibitlaen so ngaran na Dios, sinalatan la na saray apostatan Judio a managkopya na Kasulatan so ngaran na Dios na ’Adho·naiʹ a masulok a 130 beses. Diad samay maimpluensyan patalos na Biblia ed lenguahen Latin a kinompleto nen Jerome nen 405 C.E tan tinawag a Vulgate et inekal met so ngaran na Dios.

Sinalin Iyamot Diad Panaon Tayo

Diad panaon tayo, amta na saray iskolar a manga 7,000 beses a say ngaran a Jehova et nabasa ed Biblia. Kanian walaray kabkabat a patalos na Biblia ya angusar ed ngaran na Dios a Jehova, a singa say Catholic Jerusalem Bible, say Catholic La Biblia Latinoamérica ed lenguahen Español, tan say maslak ya uusaren a patalos ed Pangasinan a Say Biblia. Wala met so pigaran bersion ya nipatalos so ngaran na Dios bilang “Yahweh.”

Makapaermen ta dakel a relihyon a mangi-isponsor ed panagpatalos na Biblia so mamapaskar ed saray managpatalos ya ekalen so ngaran na Dios. Singa bilang, diad samay sulat parad saray Katolikon obispo ya apetsaan na Hunyo 29, 2008 et imbaga na Vatican: “Diad agano ni ran taon et kalkalnan ompapawil lamet so panguusar ed ngaran na Dios na Israel.” Oniay diretsaan ya instruksion na saman a sulat: “Say ngaran na Dios . . . et agnepeg ya usaren odino bitlaen.” Imbaga ni’d satan a sulat a “sano ipatalos so Biblia ed moderno iran lenguahe, . . . say tetragrammaton et nepeg ya ipatalos ya Adonai/Kyrios: ‘Katawan.’” Mapatpatnag ed sayan ganggan na Vatican a labay dan talagan ekalen so ngaran na Dios.

Agmet nirespeto na saray Protestante so ngaran nen Jehova. Oniay imbaga na spokesman na New International Version ya inimprinta diad lenguahen Ingles nen 1978 tan inisponsoran na saray Protestante: “Say Jehova so nikabkabiig a ngaran na Dios tan nepeg komon a satan so inusar mi. Balet ta 21⁄4 milyon dolyar so puonan mi’d sayan patalos tan seguradon naperdi labat itan no say pangipatalos mi bilang ed Salmo 23 et, ‘Si Yahweh so pastol ko.’”

Inyamot met na saray relihyon ed Latin America so ngaran na Dios. Oniay insulat nen Steven Voth, a translation consultant na United Bible Societies (UBS): “Say sakey a pandedebatian nin siansia na saray Protestante ed Latin America et no kasin usaren ni so ngaran a Jehová . . . Say makapabigla et walay balon relihyon a Pentecostal a dakel so membro to tan ondarakel ni . . . ya angibagan labay da imay  Reina-Valera a 1960 edisyon, balet no ekalen ed satan a bersion so Jehová. Say labay da et say salitan Señor [Katawan].” Unong ed si Voth, diad unaan et aglabay iyan gawaen na UBS, balet inmabuloy met lanlamang ira tan inimprinta ra so edisyon na Reina-Valera Bible “ya anggapoy nabasan Jehová.”

Lapud inekal so ngaran na Dios ed Salita to tan sinalatan itan na “Katawan,” agtalagan nakabat na saray manbabasay Biblia no siopa so Dios. Makagulo iya ta nayarin agda natukoy no samay salitan “Katawan” diad sakey a bersikulo et si Jehova odino say Anak to, si Jesus. Singa bilang, diad samay bersikulo ya inulit nen apostol Pedro imay imbaga nen David ya: “Inkuan nen Jehova ed Katawan ko: ‘Yurong ka ed nikawanan ko,’” oniay nabasa ed dakel a bersion na Biblia: “Kuan na Katawan ed Katawan ko.” (Gawa 2:34, Say Biblia) Oniay imbaga nen David Clines diad samay insulat ton salaysay ya “Yahweh and the God of Christian Theology”: “Lapud agkabat na [saray mankuan a Kristiano] si Yahweh, say resulta et akapokus ira labat ed si Kristo.” Kanian ag-amta na dakel a relihyoso a samay tuan Dios a nampikasian nen Jesus et Persona a walaan na ngaran​—Jehova.

Talagan mamapasya si Satanas ed pamubulag to ed kanonotan na saray totoo. Anggaman ontan, sarag mo nin siansian nakabat a maong si Jehova.

Sarag Mon Nakabat a Maong si Jehova

Itutultuloy ni nen Satanas so laban to sumpad ngaran na Dios tan diad satan et uusaren toy palson relihyon. Balet, diad tuay tua et anggapoy siopaman, diad tawen man odino diad dalin, a makayarin mamatunda ed Soberanon Katawan a Jehova ed pangipapakabat to’d ngaran to ed saramay labay dan naamtaan so katuaan nipaakar ed sikato tan say maglorian arapen ya ipaparaan to parad matoor a totoo.

Maliket ya ontulong ed sika iray Tasi nen Jehova pian naaralan mo no panon kan onapit ed Dios panamegley na panaral ed Biblia. Tutumboken day alimbawa nen Jesus, ya oniay imbaga to’d Dios: “Impakabat ko ed sikara so ngaran mo.” (Juan 17:26) No nonoten mon maong iray bersikulo’d Biblia a mangipapaamta’d nanduruman betang a sinumpal nen Jehova pian nabendisyonay totoo, ditan mo nanengneng so alay-dakep a personalidad to.

Sarag mon panliketan so ‘pikakaaro ed Dios’ a singa met ed naeksperiensya na matoor a patriarkan si Job. (Job 29:4) Nakabkabat mon maong si Jehova no aralen moy Salita to. Diad idarakel na nanaamtaan mo nipaakar ed si Jehova, ditan met lalon ombiskeg so talek mo ya sikatoy onkiwas pian paneknekan imay imbaga ton kabaliksan na ngaran to​—“Magmaliw ak ya antokaman a labay kon pagmaliwan.” (Exodo 3:14, The Emphasised Bible, nen J. B. Rotherham) On, seguradon tooren nen Jehova so amin a sipan to ed totoo.

[Kahon/Saray litrato ed pahina 6]

 Inusar Kasi na Inmuunan Kristiano so Ngaran na Dios?

Diad panaon na saray apostol nen Jesus nen inmunan siglo C.E., aporma iray Kristianon kongregasyon diad dakel a lugar. Regular a nandaragup iray membro na kada kongregasyon pian aralen so Kasulatan. Kasin nabasa so ngaran nen Jehova diad saray Kasulatan ya inusar da?

Diad saman a panaon et Griego so kaslakan a lenguahe na saray totoo kanian say uusaren na dakel a kongregasyon et say Greek Septuagint. Patalos iya na Hebreon Kasulatan ya akompleto nen komaduan siglo B.C.E. Ibabaga na arum ya iskolar a manlapu la nen inggapo so impangipatalos ed Septuagint, say ngaran na Dios ditan et sinalatan na titulon Kyʹri·os, a Griegon salita a say labay ton ibaga et “Katawan.” Balet ta walay ebidensya ya aliwan tua iya.

Saray nanenengneng yo dia a litrato et kabiangan na Greek Septuagint a wala la nen inmunan siglo B.C.E. Malinlinew a nabasa dia so ngaran nen Jehova ya akasulat ed apatiran Hebreon letra a יהוה (YHWH), odino tatawagen a Tetragrammaton. Insulat nen Propesor a si George Howard: “Walay adiskobren taloran nanduruman kopya na Greek Septuagint Bible a wala la antis na panaon na saray Kristiano, tan diad saratan et agbalot impatalos so Tetragrammaton bilang kyrios, diad tua et ag-itan ingen impatalos ed Griego. Ngalngali siento porsiento kamin segurado ya antis, kaleganan, tan kayari na samay panaon ya adeskribe ed Balon Sipan et isusulat na saray Judio so ngaran na Dios . . . diad mismon Griegon patalos na Kasulatan.”​—Biblical Archaeology Review.

Kasin inusar na saray apostol tan disipulo nen Jesus so ngaran na Dios diad saray insulat da ya impuyan na Dios? Oniay imbaga nen Propesor Howard: “Seguradon saray angisulat na Balon Sipan et impila dan kinopya imay Tetragrammaton sano diad saramay salaysay ya inala ra’d Septuagint . . . et nabasa so ngaran na Dios.”

Nibaga sirin a nababasa na saray inmuunan Kristiano so ngaran na Dios diad saramay inusar dan patalos na Hebreon Kasulatan tan ontan met ed saray inusar dan Kristianon Griegon Kasulatan.

[Credit Line]

All photos: Société Royale de Papyrologie du Caire

 [Litrato ed pahina 4, 5]

Kabiangan na Isaias diad saray Dead Sea Scroll a pakabasaay ngaran na Dios

[Credit Line]

Shrine of the Book, Photo © The Israel Museum, Jerusalem

[Litrato ed pahina 7]

Inekal na saray relihyon so ngaran na Dios ed Biblia lapud tradisyon na saray Judio odino pian pankuartaan da

[Litrato ed pahina 8]

Nepeg ya ipakabat na saray Kristiano so ngaran na Dios, a singa ginawa nen Jesus