Onlad karga

Onlad saray karga

Say Biblia—​Napantiwalaan ya Pakaromogan na Katuaan

Say Biblia—​Napantiwalaan ya Pakaromogan na Katuaan

Manlapu la nensaman, papanisiaan na dakel ya totoon nanduruma so nanlapuan da ya say Biblia et napantiwalaan ya pakaromogan na katuaan. Natan, minilyon so manguunor ed saray bangat na satan. Balet wala ray mangibabaga ya agla itan mausar odino aliwan tua iray karga na satan. Antoy nibagam? Kasin naromog moy katuaan ed Biblia?

NO AKIN YA NAPANTIWALAAN MOY IBABAGA NA BIBLIA

Panon mon naseguro ya napantiwalaan moy ibabaga na Biblia? Bilang ilustrasyon, no walay kaarom ya lanang ya tua so ibabaga to, seguradon pantiwalaan mo. Kasin say Biblia et singa sakey a kaaron napantiwalaan ya lanang ya tua so ibabaga to? Imanoen so pigaran alimbawa.

Matua Iray Nansulat na Biblia

Talagan matua iray nansulat na Biblia, ta ibabaga da anggan saray mismon lingo ra odino aliwan ginawa da. Singa bilang, insulat nen propeta Jonas ya agto inunor so Dios. (Jonas 1:1-3) Diad tua, insulat to diad bandad sampot na libron inngaran ed sikato ya sikatoy dinisiplina na Dios, balet agto binitla so mismon impanguman to pian aliwan sikatoy nirayew. (Jonas 4:1, 4, 10, 11) Lapud lanang ya tua so ibabaga na saray nansulat na Biblia, ipapanengneng na satan ya importante ed sikara so pangibaga na katuaan.

Mausar Iray Bilin na Biblia

Kasin lanang ya mangiiter so Biblia na mausar iran bilin? On. Singa bilang, imanoen so ibabaga na Biblia nipaakar ed no panon so pantrato tayo ed sakey tan sakey: “Sirin, amin a labay yon gawaen na totoo ed sikayo, ontan met so nepeg yon gawaen ed sikara.” (Mateo 7:12) “Say maulimek ya ebat et pakepaen toy pasnok, balet say ansakit a panagsalita et palooren toy sanok.” (Proverbio 15:1) On, manlapu la nen insulat so Biblia, saray katuaan ya wadtan et siansia nin mausar anggad natan.

 Susto no Nipaakar ed History

Saray adiskobre na saray arkeologo ed apalabas iran taon et ebidensya ya saray nanduruman totoo, lugar, tan agawa ya abitla ed Biblia et talagan tua. Singa bilang, imanoen pay ebidensya na sakey a melag a detalye diad Biblia. Ibabaga na Biblia ya diad panaon nen Nehemias, saray taga Tiro (saray nanlapud Fenicia ya taga Tiro) ya manaayam ed Jerusalem et “mangaawit na saray sira tan nanduruman klase na produkto.”—Nehemias 13:16.

Wala kasi ebidensya ya onsusuporta ed satan ya bersikulo? On, wala. Adiskobre na saray arkeologo ya wala ray produkton nanlapud Fenicia diad Israel, ya mangipapanengneng ya say bansan Israel tan Tiro et mansasaliw tan manlalako na saray produkto ed sakey tan sakey. Sakey ni, wala ray akotkot ditan ya pukel na saray sira ya nanlapud Mediteraneo. Papanisiaan na saray arkeologo ya saratan ya sira et inawit na saray negosyante ya nanlapud ararawin lugar ya walad abay na dayat. Nen inaral na sakey a scholar iray ebidensya, imbaga to: “Say nabasad Neh[emias] 13:16 ya saray taga Tiro et nanlakoy sira ed Jerusalem et talagan posible.”

Susto no Nipaakar ed Science

Say manunan karga na Biblia et nipaakar ed panagdayew ed Dios tan history. Balet no walay nabasa ditan nipaakar ed science, susto itan base ed saray apruebaan la natan. Imanoen so sakey ya alimbawa.

Manga 3,500 taon lay apalabas, imbaga na Biblia ya say dalin et imbitin “ed anggapo.” (Job 26:7) Baleg so pidumaan na satan ed saray alamat ya mangibabagan say planetan dalin kuno et akaletaw ed danum odino akatapew ed higanten bakokol. Manga 1,100 taon kayarin insulat so libron Job, papanisiaan ni na totoo ya say dalin et imposiblin anggapoy akabitinan to, seguradon walay akatapewan na satan. Balet nen 1687, talon lasus taon ni labat so apalabas, im-publish nen Isaac Newton so a-research to nipaakar ed gravity tan impaliwawa to ya natotonton na planetan dalin so orbit to lapud satan ya agnanengneng ya puersa. Satan ya importantin adiskobre ed science et ebidensya ya tua so imbaga na Biblia masulok ya 3,000 taon lay apalabas!

 Nasusumpal Iray Propesiya ed Biblia

Talaga kasin nasusumpal so amin ya detalye na saray propesiya ed Biblia? Imanoen so sakey ya alimbawa: say propesiya nen Isaias nipaakar ed pakaderal na Babilonia.

Say Propesiya: Nen 8th century B.C.E., imbaga nen Isaias, sakey ya nansulat na Biblia, ya naderal tan aglan balot napanayaman so Babilonia​—ya diad saman et magmaliw ni labat ya capital na sakey a makapanyarin empiryo diad arapen. (Isaias 13:17-20) Binitla ni ingen nen Isaias so ngaran na laki ya mansakop ed Babilonia​—si Ciro. Deniskribe to met so gawaen nen Ciro pian nasakop so syudad, “paekaten” nen Ciro so amin ya ilog. Tan imbaga to ya saray puerta na syudad et napaulyanan ya akalukas.​—Isaias 44:27–45:1.

Say Kasumpalan: Manga 200 taon kayari na propesiya nen Isaias, nilusob na Persianon ari so Babilonia. Antoy ngaran to? Ciro. Lapud mair-irap ya looban so Babilonia, naisip nen Ciro ya usaren so Ilog Eufrates ya akapaliber ed syudad. Nankotkot iray sundalo to pian ipaliis so agusan na danum tan ipaarap itan ed sananey ya direksion. Kanian inmatapew so ilog tan nayari lan makadalan iray sundalo nen Ciro paonlad padir na syudad. Makapakelaw ta apaulyanan na saray taga Babilonia ya akalukas so puerta ya akaarap ed ilog! Linmoob iray sundalo nen Ciro ed akalukas iran puerta na Babilonia tan dineral da so syudad.

Balet, wala ni sakey ya detalye ya kaukolan ya napruebaan: Kasin say Babilonia et agla napanayaman? Diad nilasus a taon, wala ni ray totoon nanayam ditan. Balet natan, papaneknekan na saray geray na Babilonia ya asingger ed Baghdad, Iraq ya kompleton asumpal so propesiya na Biblia. On, napantiwalaan so ibabaga na Biblia anggan ed saray nagawa ni labat ed arapen.