Onlad karga

Onlad saray karga

 KAPITULO 2

Panon Mon Napansiansia ya Malinis so Konsiensiam?

Panon Mon Napansiansia ya Malinis so Konsiensiam?

“Pansiansia yon malinis so konsiensia yo.”1 PEDRO 3:16.

1, 2. Akin ya importante so pangusar na kompas, tan panon itan ya mipara ed konsiensia?

IMAMANEOBRA na kapitan so barko diad maaw-awang tan madaluyon a dayat; manaakar so sakey ya hiker ed desierto; papatikyaben na sakey a piloto so eroplano ya puro lurem labat so nanenengneng to. Kasin antam no antoy pamparehoan dan talo? Balang sakey ed sikara et posiblin nabalang no anggapoy awit dan kompas—lalo la no anggapo lay nausar dan arum ya modernon teknolohiya.

Say kompas et simplin kagawaan ya walay magnetic ya dagum ton akaturo ya lanang ed norte. No anggapoy deral to tan usaren mo itan ya walay sankabembenan mon susto ya mapa, makatulong itan pian agka nabalang tan agka narisgo. Say kompas et sarag tayon ikompara ed regalon inter  nen Jehova ed sikatayo—say konsiensia. (Santiago 1:17) No anggapo so konsiensia tayo, anggapoy direksion na bilay tayo. No dugay pangusar tayod satan, naromog tayoy dugan dalan ya ompugta ed bilay tan mansiansia tayo ditan. Amtaen tayo sirin no anto so konsiensia tan no antoy nagawaan na satan. Aralen tayo irayan taloran punto: (1) No panon tayon ipasal so konsiensia tayo, (2) no akin a nepeg tayon nonoten so konsiensia na arum, tan (3) no anto ray bendisyon no pansiansiaen tayon malinis so konsiensia tayo.

NO ANTO SO KONSIENSIA TAN NO ANTOY NAGAWAAN NA SATAN

3. Antoy tutukoyen na Griegon salita ya inusar parad “konsiensia,” tan anton abilidad na too so dedeskribien na satan?

3 Diad Biblia, say Griegon salita ya inusar parad “konsiensia” et ontutukoy ed nisipor a kakabatan na too ya ibiig no antoy duga tan aliwa. Diad amin a ginawa na Dios diad dalin, sikatayo labat so naikdan na abilidad ya usisaen so sarili tayo. Kanian sarag tayon usisaen no kasin malinis tayo ed moral odino andi. Say konsiensia et singa testigo odino judge ya sarag ton husgaan iray gagawaen, ugali, tan desisyon tayo. Sarag to itayo met ya igiya pian makapandesisyon tayoy duga odino mangiter na pasakbay no aliwa lay aarapen tayo. No dugay desisyon tayo, ipalikna na konsiensia ya maong so agawaan tayo kanian maliket itayo. Balet no aliway desisyon tayo, singa to tayo dusaen kanian maermen tan magbabawi tayo.

4, 5. (a) Panon tayon amta ya walay konsiensia nen Adan tan Eva, tan antoy resulta nen agda inunor so ganggan na Dios? (b) Siopa ray matoor ya lingkor na Dios nensaman ya nanpaigiya ed konsiensia ra?

Say konsiensia et nisipor ed too. Walay konsiensia nen Adan tan Eva. Say sakey ya ebidensya et nen akalikna ray  baing lapud nankasalanan ira. (Genesis 3:7, 8) Pero anggapo lay nagawaan na saman ya impakakonsiensia ra. Ginagala dan ag-unoren so ganggan na Dios. Mas nilabay da so manrebelde ed si Jehova. Lapud perpekto ira, amta ray gagawaen da tan agda la nipawil so relasyon dad si Jehova.

5 Aliwan singa si Adan tan Eva, dakel ya totoo so nanpaigiya ed konsiensia ra anggano aliwa ran perpekto. Alimbawa, oniay imbaga na matoor ya si Job: “Pansiansiaen koy inkatunong ko tan agkon balot bulosan itan; agak kondenaen na pusok legan a mabilay ak.” * (Job 27:6) Sineguro nen Job ya agto nibaliwala so ididikta na konsiensia to tan nanpaigiya ed satan diad saray ginawa tan desisyon to. Kanian matalek ton imbaga ya sikatoy agkinondena o agbinalaw na konsiensia to. Imanoen tayoy duman reaksion nen David. “Akonsiensiay David” sanen agto nipanengneng so respeto tod si Saul a tinuro nen Jehova ya ari. (1 Samuel 24:5) Akatulong itan ya impakakonsiensia to pian agto la uliten so ginawa to.

6. Akin ya nibaga tayon walay konsiensia na amin a totoo?

6 Kasin saray lingkor nen Jehova labat so inikdan to na konsiensia? Isip mo pa yay insulat nen apostol Pablo: “Sano saray totoo na saray nasyon ya andian na ganggan et sipor a manggagawa na saray bengatlan walad ganggan, diad sikara et walaan ira na ganggan, anggano andian ira na ganggan. Sikaran mismo so mangipapatnag a nisulat ed kapusoan da so nipaakar ed ganggan, legan a say konsiensia ra so mantatasi a kaiba ra, tan diad kanonotan da et balanglan sikaray  nankasalanan odino agnankasalanan.” (Roma 2:14, 15) Anggan saray totoon anggapon balot so amta rad saray ganggan nen Jehova et nibagan walay konsiensia ra ta wala met iray gagawaen dan unong ed panlabayan na Dios.

7. Akin ya no maminsan et nalilingo met so konsiensia?

7 Balet no maminsan et nalilingo met so konsiensia. Akin ey? No say kompas et iyabay ed metal, nayarin aliwa lan diad norte so ituro na dagum to. Tan no anggapoy suston mapa, anggapo lanlamang so kana na kompas. Ontan met ed konsiensia. Nayarin aliwa lay idikta na konsiensia no naimpluensyaan la itan na mauges a motibo na puso tayo. Tan no agtayo tumboken so Salita na Dios, agtayo lanlamang napanbiigan so duga tan aliwa. Kanian no labay tayon duga so idikta na konsiensia tayo, kaukolan tayoy manpaigiya ed masanton espiritu nen Jehova. Insulat nen Pablo: ‘Diad panamegley na masanton espiritu et mantatasi so konsiensiak.’ (Roma 9:1) Balet panon tayon naseguro ya igigiya na masanton espiritu nen Jehova so konsiensia tayo? Kaukolan itan ya ipasal.

NO PANON YA IPASAL SO KONSIENSIA

8. (a) Antoy koneksion na puso ed konsiensia, tan antoy nepeg ya manunan basiyan na saray desisyon tayo? (b) Akin ya agto labay ya ibagan no agka nakokonsiensia et duga so gagawaen mo? (Nengnengen so paimano ed leksab.)

8 Panon kan makapandesisyon base ed ididikta na konsiensiam? Saray arum et nayarin mannonot a magano, likasen day nalilikna da, insan la ra mandesisyon. Tan nayarin ibaga dan, “Agak met nakokonsiensia.” Mabiskeg so impluensya na puso, tan sarag na satan ya impluensyaan so konsiensia. Ibabaga na Biblia: “Say puso et agnapanmatalkan nen say antokaman a bengatla tan desperado. Siopay makatebek ed satan?” (Jeremias 17:9) Kanian aliwan say labay na puso so manunan basiyan na desisyon tayo. Imbes,  nepeg a say sankanonot tayo et no antoy makapaliket ed si Jehova. *

9. Anto so takot ed Dios, tan antoy epekto na satan ed konsiensia tayo?

9 No say desisyon tayo et ibabase tayo ed nipasal a konsiensia, nanengneng ya walay takot tayo ed Dios, tan agtayo iyuunay panlabayan tayo. Imanoen so desisyon nen gobernador Nehemias nensaman. Walay karapatan ton mansingil na buis ed saray taga Jerusalem. Balet agto itan ginawa. Akin ey? Agto labay ya napasanok toy Jehova no pabelatan to ray totoo To. Imbaga to: “Agko itan ginawa lapud takot kod Dios.” (Nehemias 5:15) On, importante so impapuson takot ed Dios—takot ya napaermen tayoy Aman Jehova. No walay takot tayo ed Dios, lanang tayon manpaigiya ed Salita to no mandedesisyon itayo.

10, 11. Anto ray prinsipyo na Biblia ed kakainum na alak, tan panon kan igiya na Dios pian niyaplikam iratan?

10 Say sakey ya alimbawa et say kakainum na alak. No wala ray okasyon, kaukolan tayoy mandesisyon no kasin oninum itayo odino andi. Pian dugay desisyon tayo, amtaen tayo no anto ray prinsipyo na Biblia ed saya. Diad tua, ag-ibabawal na Biblia so iyinum na daiset ya alak. Nabasa ed Biblia ya regalo nen Jehova so alak. (Salmo 104:14, 15) Balet nabasa met ditan ya mauges so alabas a panag-inum tan mabanday a panliliket. (Lucas 21:34; Roma 13:13) Ontan met, nabasa ed Biblia a say panagbuanges et sakey ed saray seryoson  kasalanan, a singa say seksual ya imoralidad. *1 Corinto 6:9, 10.

11 No iyaplika na sakey a Kristiano iratan ya prinsipyo, nipasal toy konsiensia to tan magmaliw itan ya alerto. Kanian no mandedesisyon ka no kasin oninum ka odino andi ed atendian mon okasyon, tepetan moy sarilim: ‘Anton okasyon iyay atendian ko? Posible kasin manresulta iya ed mabanday a panliliket? Kasin nakontrol koy sarilik? Odino aanap-anapen koy alak tan oniinum ak pian nalingwanan koy problemak? Kasin sarag kon limitaan so inumen ko?’ Legan mon iisipen iray prinsipyo na Biblia tan saray tepet ya makatulong ed sikan mandesisyon, maabig no manpikasi kad si Jehova tan kerew moy panangigiya to. (Basaen so Salmo 139:23, 24.) No ontan so gawaen tayo, manpapaigiya tayo ed masanton espiritu nen Jehova. Tan ipapasal tayo met so konsiensia tayon say idikta to et base ed saray prinsipyo na Biblia. Balet wala ni sakey ya nepeg tayon ikonsidera no mandedesisyon tayo.

NO AKIN A NEPEG TAYON NONOTEN SO KONSIENSIA NA ARUM

No say konsiensiam et nipasal ed saray prinsipyo na Biblia, natulongan kan mandesisyon no kasin oninum kay alak o andi

12, 13. Anto ray pigaran rason no akin ya nandurumay ididikta na konsiensia na saray Kristiano, tan antoy gawaen tayo ed ontan iran situasyon?

12 No maminsan, nanduruma so ididikta na konsiensia na saray Kristiano. Nayarin ibaga na arum ya agnayari so sakey ya kagagawa o selebrasyon; say arum balet et ibaga ran aliwa itan ya mauges. Alimbawa, nayarin panliketan na sakey so iyinum na alak kaiba iray kakaaro to legan iran manrerelaks; say arum balet et ag-itan naako na konsiensia ra. Akin ya nandurumay ididikta na konsiensia tayo, tan antoy epekto na satan ed saray desisyon tayo?

 13 Dakel so rason no akin ya nandurumay kanonotan tayo. Nandurumay binalegan tayon lugar. Singa bilang, wala ray datin mainum na alak ya irap dan intunda itan ya bisyo. (1 Arari 8:38, 39) Kanian maal-alwar iran maong no nipaakar ed kakainum na alak. No bilang ta walay bisitam ya ontan so situasyon to, nayarin agto awaten so iyopresim ya alak lapud atan so ididikta na konsiensia to. Kasin ombarong ka? Pasooten mo kasi? Andi. Antam man odino andi so rason ya nayarin agto met la kaukolan ya ibaga ed sika, ipanengneng mo lay aro tan agmo la papasooten.

14, 15. Anton isyu nen inmunan siglo ya nandurumay ididikta na konsiensia na saray Kristiano, tan antoy insimbawa nen Pablo?

14 Naobserbaan nen apostol Pablo ya nandurumay ididikta na konsiensia na saray Kristiano nen inmunan siglo. Diad saman a panaon, wala ray Kristiano ya agnaako na konsiensia ra ya kanen so karne ya antis ya ilako ed tindaan et imbagat nid saray idolo. (1 Corinto 10:25) Naako balet na konsiensia nen Pablo ya kanen iratan. Parad sikato et anggapoy nagawaan na saray idolo tan aliwan sikara so nanlapuan na saray naakan noagta si Jehova. Balet natatalosan nen Pablo ya dumay ididikta na konsiensia na arum ya agagi. Nayarin wala ray datin mandadayew ed idolo antis iran nagmaliw ya Kristiano. Kanian agnaako na konsiensia ra so antokaman ya walay koneksion tod panagdayew ed idolo. Antoy ginawa nen Pablo?

15 Imbaga to: “Sikatayo ran mabiskeg et nepeg tayon awiten iray kakapuyan na saramay aliwan mabiskeg, tan agtayo papaliketen so sarili tayo. Ta anggan say Kristo et agto pinaliket so sarili to.” (Roma 15:1, 3) Indanet dia nen Pablo ya singa si Kristo, agtayo iyuunay sarili tayo noagta nonoten tayoy konsiensia na arum. Aminsan et imbaga nen Pablo ya mas maong lan agmangan na karne nen say nigapol toy anggan sakey ya karnero ya inad-aro tan  dinondon nen Kristo.Basaen so 1 Corinto 8:13; 10:23, 24, 31-33.

16. Akin ya agtayo nepeg a husgaan so arum anggano wala ray gagawaen dan agnaako na konsiensia tayo?

16 Anggaman ontan, agtayo nepeg ya husgaan so arum anggano wala ray gagawaen dan agnaako na konsiensia tayo. Agtayo nepeg ya ipilit so opinyon tayo. (Basaen so Roma 14:10.) Usaren tayoy konsiensia tayo pian usisaen so sarili tayo, aliwan pian husgaan so arum. Tandaan iyan imbaga nen Jesus: “Agkayo la manguukom ta pian agkayo naukom.” (Mateo 7:1) Agtayo la gagawaen ya baleg ya isyu ed kongregasyon so pandurumaan na ididikta na konsiensia tayo. Imbes, manggawa tayoy paraan pian napansiansia so aro tan pankakasakey. Manpapabiskegan tayo, aliwan mandederalan.Roma 14:19.

 SARAY BENDISYON NO MALINIS SO KONSIENSIA TAYO

Say malinis a konsiensia so mangigigiya ed sikatayo, mangiiter na liket tan deen na nonot

17. Antoy agawa ed konsiensia na karaklan natan?

17 Oniay insulat nen apostol Pedro: “Pansiansia yon malinis so konsiensia yo.” (1 Pedro 3:16) Say konsiensia ya malinis ed pakanengneng nen Jehova et baleg a bendisyon. Aliwan ontan so konsiensia na karaklan natan. Imbaga nen Pablo ya wala ray totoon “say konsiensia ra et agmakalikna a singa tinatakan na ampetapetang a balatyang.” (1 Timoteo 4:2) Say ampetapetang a balatyang et puldakan toy baog kanian ompiglat tan agla makalikna. Nibagan singa la apiglatan so konsiensia na karaklan ta agla ra makakalikna na baing, odino agla ra nakokonsiensia no walay gawaen dan mauges. Panliketan da ni ingen ya ibaliwala so konsiensia ra.

18, 19. (a) Antoy maabig ya epekto na pakakonsiensia? (b) Antoy gawaen tayo no nakokonsiensia tayo nin siansia anggano nagbabawi tayo la?

 18 Diad tua, say pakakonsiensia et sakey a paraan pian naamtaan tayon aliway ginawa tayo. No say sakey et nakonsiensia tan pagbabawian toy ginawa to, naperdona so kasalanan to anggano grabe itan. Alimbawa, si Arin David et akagaway graben kasalanan balet aperdona lapud talagan nagbabawi. Manlapud saman et agto la labay so manggaway mauges tan determinado to lan unoren iray ganggan nen Jehova. Kanian apruebaan ton mismo ya si Jehova et ‘maomaong tan akaparaan a mamerdona.’ (Salmo 51:1-19; 86:5) Panon to balet no nakokonsiensia tayo nin siansia anggano nagbabawi tayo la tan aperdona lay kasalanan tayo?

19 No maminsan et nayarin nakokonsiensia nin maong so sakey a nankasalanan anggano abayag to lan nagbabawian so ginawa to. No ontan so situasyon tayo, kaukolan tayon kombinsien so sarili tayo ya si Jehova et mas baleg nen say puso tayo. Nepeg tayon panisiaan tan awaten so panangaro tan panamerdona to. (Basaen so 1 Juan 3:19, 20.) No malinis so konsiensia tayo, mareen tan kalmado so nonot tayo tan nalikna tayoy tuan liket ya anggapod arum ya totoo. Alikna itan na dakel ed saray akagawa na graben kasalanan, tan natan et malinis lay konsiensia da legan iran manlilingkor ed si Jehova.1 Corinto 6:11.

20, 21. (a) Antoy nitulong ed sika na sayan libro? (b) Anton kawayangan so niiter ed sikatayo ran Kristiano, balet panon tayon usaren itan?

20 Ginawa iyan libro pian mansiansia kan maliket tan malinis so konsiensiam legan na sayan kaunoran iran agew na mundo nen Satanas. Siempre, agnabasa dia so amin ya ganggan tan prinsipyo na Biblia ya kaukolan mon nonoten tan iyaplika ed inagew-agew. Niarum ni, tandaan mon anggapoy detalyadon listaan na saray ganggan parad saray bengatlan akadepende ed konsiensia so pandesisyon  tayo. Makatulong iyan libro pian nipasal tan magmaliw ya alerto so konsiensiam diad pangiyaplikam ed Salita na Dios ed bilay mo. Aliwan singa say Mosaikon Ganggan, say “ganggan na Kristo” et aabuloyan to tayon mandesisyon base ed konsiensia tayo tan ed saray prinsipyo imbes ya diad saray akasulat ya ganggan. (Galacia 6:2) Inikdan nen Jehova iray Kristiano na kawayangan ya mandesisyon. Balet, ibabaga na Biblia ya agtayon balot uusaren itan ya kawayangan diad “panggawa na kaugsan.” (1 Pedro 2:16) Imbes, usaren tayo itan pian ipanengneng tayon inad-aro tayoy Jehova.

21 No gawaen moy anggaay nayarian mon iyaplika iray prinsipyo na Biblia tan usaren mo iratan ed pandesisyon mo, tuloytuloy mon nagawaan so importantin bengatla ya ginmapo nen akabat moy Jehova. Nipasal kan usaren so ‘pakayarim ya ontebek’ tan ‘nibiig moy duga tan aliwa.’ (Hebreo 5:14) Baleg so nitulong ed sika na konsiensia ya nipasal ed saray prinsipyo na Biblia. Singa say kompas ya mangigigiya ed piloto, natulongan ka na konsiensiam a manggaway desisyon ya makapaliket ed si Aman Jehova. Atan so seguradon paraan pian makapansiansia ka ed panangaro to.

^ par. 5 Diad sayan teksto et natalosan ya walan talagay konsiensia na too. Say terminon “puso” et maslak ya ontutukoy ed inkatoo. Kanian say “puso” ya nausar ed sayan teksto et espisipikon ontutukoy ed kabiangan na inkatoo nen Job—say konsiensia to. Diad Kristianon Griegon Kasulatan, say Griegon termino parad “konsiensia” et manga 30 ya beses ya inusar.

^ par. 8 Ibabaga na Biblia ya aliwan lapud agka nakokonsiensia et duga so gagawaen mo. Alimbawa, imbaga nen Pablo: “Anggapoy amtak a ginawak a makapuy. Balet agpapaneknekan na saya a matunong ak; say manguusisa ed siak et si Jehova.” (1 Corinto 4:4) Anggan saramay amairap ed saray Kristiano a singa datin ginawa nen Pablo et inisip dan malinis so konsiensia ra ta say amta ra et parad Dios so gagawaen da. Importante ya say konsiensia tayo et aglabat malinis ed pakanengneng tayo, noagta malinis met ed pakanengneng na Dios.Gawa 23:1; 2 Timoteo 1:3.

^ par. 10 Ibabaga na dakel a doktor ya saray mainum na alak et agda sarag so oninum na daiset; parad sikara no imbagam ya daiset, agla ra oninum.