Onlad karga

Onlad saray karga

 KAPITULO 17

“O Agaylan Kaaralem na Kakabatan . . . na Dios!”

“O Agaylan Kaaralem na Kakabatan . . . na Dios!”

1, 2. Antoy gagala nen Jehova parad komapiton agew, tan panon ya asubok so kakabatan na Dios diad gapo na sayan agew?

ADERAL! Say katooan, a kapantokan na komanem a panamalsan agew so biglan nimedmer. Inyabawag nen Jehova ya “amin a bengatla a ginawa to,” laktip lay katooan et “maong iran tuloy.” (Genesis 1:31) Balet diad kagapo na komapiton agew, tinumbok nen Adan tan Eva so impanrebeldi nen Satanas. Bigla iran naplag ed kasalanan, ag-inkayadyari, tan ipapatey.

2 Singa ompatnag a naamper lay gagala nen Jehova parad komapiton agew. Nilibon taon so karukey na satan ya agew, a singa samay linmabas ya anem agew. Inyabawag itan nen Jehova a sagrado, tan diad kaunoran et nagawa lan paraiso so interon dalin a napanoy ayadyarin katooan. (Genesis 1:28; 2:3) Balet kayari na makadesyang a rebelyon, panon la itan a nasumpal? Anto kasi gawaen na Dios? Mabitar a dia nasubok so kakabatan nen Jehova—nayarin sankabalegan a subok.

3, 4. (a) Akin a say inkiwas nen Jehova ed rebelyon diad Eden et makapakelkelaw ya alimbawa ed kakabatan to? (b) Pakiwasen itayo na kapaabebaan pian lawas nodnonoten so anton katuaan legan tayon aaralen so kakabatan nen Jehova?

3 Tampol a kinmiwas si Jehova. Senentensiaan to iray rebelde diad Eden, tan angiter met na pasimar nipaakar ed bengatlan makapakelaw: say gagala to ya ipetek iray gulon inggapo ra. (Genesis 3:15) Say malaklaknab a gagala nen Jehova so ginmapo ed Eden a nantultuloy ed nilibon taon na awaran na too ya angga ni’d arapen. Simpli labat itan balet ta malaklaknab, a nausar na managbasa na Biblia so makatumang a legay-bilay a panaral tan panmolimoli ed satan. Niarum ni, seguradon sigpot ya ontalona so gagala nen Jehova. Panganggaen na satan so amin a karelmengan, kasalanan, tan ipapatey. Itarok to’d inkayadyari so matoor a katooan. Nagawa iyan amin antis a  manampot so komapiton agew, ta pian, anggaman ed agawa, nasumpal nen Jehova so gagala to ed eksakton panaon parad dalin tan katooan!

4 Agta isasagyat na satan a kakabatan so pirmin panamagalang? Apakiwas si apostol a Pablo a mansulat: “O agaylan kaaralem na kakabatan . . . na Dios!” (Roma 11:33, NW) Legan tayon aaralen so nanduruman aspekto na sayan kalidad na Dios, pakiwasen itayo na kapaabebaan pian lawas a nodnonoten so makanan katuaan—salanti, samet labat so nasarag tayon sukimaten manlapud malaknab a kakabatan nen Jehova. (Job 26:14) Unona, ukeran tayo iyan makapakelkelaw a kalidad.

Anto so Kakabatan na Dios?

5, 6. Antoy pansiglaotan na pikakabat tan kakabatan, tan panon kalaknab so pikakabat nen Jehova?

5 Miduma so kakabatan ed pikakabat. Saray kompyuter so makapangisimpen na dakerakel a pikakabat, balet agbalot naisip na sakey ya ipasen iratan a makina bilang makabat. Anggaman kuan, mansiglaotan so pikakabat tan kakabatan. (Uliran 10:14) Singa bilang, no kaukolan moy makabat a simbawa pian natambal so seryoson problema ed bunigas, kasin ontupleg ka ed sakey a daiset so pikakabat to ed medisina odino anggapo ni ingen? Andin balot! Kanian makana so suston pikakabat ed tuan kakabatan.

6 Anggapoy anggaan na pikakabat nen Jehova. Bilang ‘magnayon ya Ari,’ sikato labat so manbilay a magnayon. (Apocalipsis 15:3) Tan legan na saratan ya agnibagan taotaon, naamtaan ton amin a bengatla. Ibabaga na Biblia: “Anggapo so bengatlan pinalsa ya agnipanengneng ed arap to; noag ingen saray amin a bengatla wala ra a lakseb tan mapatnag ed saray mata na pangikdan tayo na bilang.” (Hebreos 4:13; Uliran 15:3) Bilang Manamalsa, kabisado a maong nen Jehova so ginawa to, tan manlapud gapo et naimatonan to lay amin a kimey na too. Uusisaen to so kada puso na too ya anggapoy nasaew. (1 Awaran 28:9) Lapud pinalsa to itayon walaay bulos-linawa, sikatoy naliliketan no nanenengneng to itayo a makabat iray pipilien tayo  ed bilay. Bilang say “Dumerengel na pikakasi,” manbabansag ton dedengelen iray dakerakel a balikas! (Salmo 65:2NW) Tan unong a kabat tayo la, si Jehova so walaan na ayadyarin memorya.

7, 8. Panon ya ipapatnag nen Jehova so pakatalos, pakatebek, tan kakabatan?

7 Aliwa lambengat a pikakabat so walad si Jehova. Natatalosan to met no panon a mansiglaotan iray katuaan tan natetebek toy intiramintin kipapasen a papawalaen na dakerakel a detalye. Dedeterminaen tan uukomen to, ya ibibiig to so maong ed mauges, importante tan ag-importante. Likud ni, diad akindalem so nenengnengen to insan usisaen ton maong so puso. (1 Samuel 16:7) Kanian, walaan si Jehova na pakatalos tan pakatebek, kalidades a magmaong a tuloy nen say pikakabat. Balet siansian atagtagey so kakabatan.

8 Pansisiglaotan na kakabatan so pikakabat, pakatebek, tan pakatalos pian mamawalay pilpilaleken a resulta. Diad tua, pigara ed orihinal iran salita ed Biblia a nipatalos a “kakabatan” so literal a mankabaliksan na “epektibon kagagawa” odino “praktikal a kakabatan.” Kanian aliwan teorya labat so kakabatan nen Jehova. Satan so praktikal tan ontatalona. Diad pangikana ed malaknab a pikakabat tan aralem a pakatalos to, lawas a manggagawa si Jehova na sankaabigan iran desisyon, a gagawaen to iratan diad panamegley na sankaabigan a kurang a natebek. Satan so tuan kakabatan! Ipapanengneng nen Jehova so katuaan na imbalikas nen Jesus: “Say kakabatan napatnagan la ed saray gawa to.” (Mateo 11:19) Saray kimey nen Jehova diad interon uniberso so mangiiter na mabiskeg a paneknek ed kakabatan to.

Saray Paneknek ed Kakabatan na Dios

9, 10. (a) Anton klase na kakabatan so ipapanengneng nen Jehova, tan panon ton ipapatnag itan? (b) Panon ya ipapatnag na selula so kakabatan nen Jehova?

9 Asalim ta lan nankelawan so inkadunong na sakey a komikimey a balibali so impanggawa to ed saray bengatla? Satan so makapasagyat a klase na kakabatan. (Exodo 31:1-3) Si Jehova  a mismo so lapuan tan sankabalegan ya akankayarian na ontan a kakabatan. Inkuan nen Arin David nipaakar ed si Jehova: “Pisalamatan taka ta makapataktakot tan makapakelkelaw so inkagawa na inkasiak. Pankelkelawan so gawagawam, tan kabat a maong na kamarerwak.” (Salmo 139:14) On, no lalo tayon naaralan so nipaakar ed laman na too, lalo itayon mankelkelaw ed kakabatan nen Jehova.

10 Diad pangiyilustra: Ginmapoy bilay mo ed sakey a selula—sakey ya iknol a selula nen inam, a pabunaen na semilya nen amam. Agnambayag et dinmakel itan a selula. Say resulta et sika, a tugyopen na anggad 100 trilyon a selula. Melmelanting iratan. Say anggad 10,000 a kabkaabigan ed kabaleg iran selula et singa labat kabaleg na uloy aspili. Balet, kada selula et apalsa ed makakewkew ya inkakomplikado. Lalo nin komplikado so selula nen say ginaway-toon makina odino pabrika. Inkuan na saray sientista a say selula et singa abakoran a syudad—a walaay kinontrol iran lolooban tan papawayan, sistema na transportasyon, sanga-sangal na saray komunikasyon, saray planta na koryenti, pabrika, bantakan na dutak tan saray pasilidad ed panagresaykel, manangidepensa iran mekanismo, tan anggan sakey a klase na pananguley diad utel to. Niarum ni, makapalesa so selula na sigpot a kaulibay to ed loob labat na pigaran oras!

11, 12. (a) Panon a mandudumaan iray selula ed natitibukel lan lukon, tan panon iyan mitunosan ed Salmo 139:16? (b) Diad antoran dalan ya ipapatnag na utek na too a sikatayo so ‘makapakelkelaw ya agawa’?

11 Siempre, agnampapara so amin a selula. Diad idarakel na selula na sakey a lukon, nanduruma so kanaan na saratan. Arum so magmaliw a nerbo iran selula; arum so pukel, masel, dala, odino selula na mata. Amin na satan a panduruma so niprograma ed “librarya” na selula na henetikon blueprints, say DNA. Makapasagyat, apuyanan si David a mangikuan nipaakar ed si Jehova: “Saray matam anengneng da so laman ko ya aliwa ni a nagnap, tan dia ed librom akasulat ya amin iraya.”Salmo 139:16.

12 Agaylan komplikado so arum a parte na laman. Alimbawa,  isipen pa so utek na too. Tinawag itan na arum a sankakomplikadoan nin bengatla ya adiskobre ed uniberso. Lugan na satan so anggad 100 bilyon a nerbo iran selula—singa karakel na bibitewen ed galaksi tayo. Kada sakey ed saratan a selula so onkonekta ed arum a selula a walaan na nilibon koneksyon. Ibabaga na saray sientista a nakargay utek na too so amin ya impormasyon ed amin a librarya ed mundo tan diad tua et agbalot nasukat so nasarag ton kargaen. Anggaman ed deka-dekada lan panaaral ed sayan ‘makapakelkelaw ya inkagawan’ organo, bidbiren na saray sientista ya agdan balot sigpot a natalosan no panon ya onkukurang itan.

13, 14. (a) Panon ya ipapatnag na saray gilata tan arum nin pinalsa a sikara so “mapalalo a makabat,” tan antoy ibabangat na satan ed sikatayo nipaakar ed Manamalsa ra? (b) Akin a nibaga tayon saray pinalsa a singa say abung-abung na genggeng so agawa ‘unong ed karunongan’?

13 Anggaman ontan, saray totoo so sakey labat ya alimbawa ed kakabatan nen Jehova ed panamalsa. Ibabaga na Salmo 104:24: “O Jehova, agayla so kinaraklan na saray gawam! Dia ed karunongan so nanggawaan mo ed saraya. Say dalin napno na kaykayamanan mo.” Mapatpatnag so kakabatan nen Jehova ed amin a pinalsa a walad kaliberliber tayo. Alimbawa, say gilata so “mapalalo a makabat.” (Uliran 30:24) On, saray ubong na gilata so organisadon maong. Arum ya ubong na gilata so panagkomponian, mangiiter na sirom, tan panag-alaan na tagano manlapud saray insekto a natatawag ya aphid ya onkakana iratan ya abasto ra. Arum a gilata so onaakto bilang dumaralos, a mamapabaleg tan mamabayubo ed “saray produkto” na buot. Adesinyo so dakel nin arum a pinalsa a manggawa na makatantanda iran bengatla panamegley na nisipor lan abilidad da. Marundunong so katetekkiab na sakey ya apangat ya agnaparaan na sankabaloan ya eroplanon ginawa na too. Manbaroy iray manok ya akadependi ed saray bitewen, ed magnetiko na dalin, odino ed sananey a nengneng na mapa a nisipor la’d saratan. Dakel lan taon so uusaren na saray biologo ed panaaral da ed masuliwet iran kalareker a niprograma ed sarayan pinalsa. Kanian, talagan makabat a maong so madibinon Manangiprograma!

 14 Dakel la so naaralan na saray sientista ed kakabatan nen Jehova ed impamalsa. Wala ni ingen so nipaakar ed engineering, a tatawagen a biomimetics, diad getman pangalig ed saray desinyo na palsa. Singa bilang, nayarin pankelawan mo so ikunineng ed karakpan na abung-abung na genggeng. Balet parad enhinyero satan so makapakelaw a desinyo. Saray singa lupok a linat so mabisbiskeg ni nen say balatyang, malet ni nen saray inlagan paulat na agnatanek na bala a samben ed pagew. Panon kamalet? Iyaliling pan singa kabaleg na iket so abung-abung na genggeng. Sarag na satan a salpoten so sakey a pampasaheron eroplano! On, ginawa nen Jehova iratan ya amin a bengatla ‘unong ed karunongan.’

Siopa so angiprograma ed saray pinalsa ed dalin pian magmaliw a “mapalalo a makabat”?

Kakabatan ed Labas ni na Dalin

15, 16. (a) Antoy ipapatnag na mabitewen a katawenan nipaakar ed kakabatan nen Jehova? (b) Panon a say posisyon nen Jehova bilang Supremon Komandante ed dakerakel ya anghel so mamapaneknek ed kakabatan na sayan Administrador?

15 Napatnagan so kakabatan nen Jehova ed saray kimey to ed interon uniberso. Say mabitewen a katawenan, a malaknab tayon siningbat ed Kapitulo 5, so aliwan basta labat nitaytayak ed liwang. Diad tulong na kakabatan na “mangatatawen iran ley” nen Jehova, balibali so inkauksoy na katawenan diad asangal iran galaksi ya amungko-mungkog, a nantetekep pian manibukel na angkakabaleg a mungkog na galaksi. (Job 38:33, The New Jerusalem Bible) Agpankelawan sirin a saratan a bibitewen ed tawen so tinukoy nen Jehova bilang “ehersito”! (Isaias 40:26) Balet wala ni sananey ya ehersito a lalo nin mabitar a mangipapatnag ed kakabatan nen Jehova.

16 Singa naimano tayo la ed Kapitulo 4, say Dios so walaan na titulon “Jehova na saray ehersito” lapud posisyon ton Supremon Komandante na baleg ya ulop na nilasus milyon iran espiritun pinalsa. Paneknek iya ed pakapanyari nen  Jehova. Balet, panon a nalalanor so kakabatan to? Konsideraen pa: Siansia nin mankikimey si Jehova tan Jesus. (Juan 5:17) Sirin, makatunongan labat a lawas met ya okupado iray anghel a lingkor na Sankatageyan. Tan nodnonoten, atagtagey ira nen say too, agaylan matudio tan makapanyari. (Hebreos 1:7; 2:7) Balet, pansiasiansiaen nen Jehova ya okupado iratan ya anghel, a maliket a manusumpal ed kimey—‘manusumpal ed salita to’ tan ‘manusumpal ed linawa to’—ed binilyon lan taon. (Salmo 103:20, 21) Agaylan makapakelkelaw so kakabatan na sayan Administrador!

Si Jehova so ‘Saksakey a Makabat’

17, 18. Akin ya ibabaga na Biblia a ‘saksakey a makabat’ si Jehova, tan akin a pankelkelawan tayo so kakabatan to?

17 Unong ed satan ya ebidensya, pankelawan ni kasi so pirmin pangitatandoro na Biblia ed kakabatan nen Jehova? Alimbawa, ibabaga ton si Jehova so ‘saksakey a makabat.’ (Roma 16:27) Diad sigpot a pantalos et si Jehova labat so walaan na kakabatan. Sikato so lapuan na amin a tuan kakabatan. (Uliran 2:6) Satan no akin a si Jesus, anggaman sankakabatan ed amin a pinalsa nen Jehova et agnanmatalek ed dili ton kakabatan noagta sikatoy nansalita diad panangiwanwan na Ama ed sikato.Juan 12:48-50.

18 Imanoen no panon so impangibalikas nen apostol Pablo ed nikadkaduman kakabatan nen Jehova: “O say kaaralman na kayamanan na kakabatan tan pakaamta na Dios! Agaylan agnausisa a kanonotan to, tan agnatebek ira a dalan to!” (Roma 11:33) Diad impangigapo ed bersikulo ed balikas ya “O,” impatnag nen Pablo so mabiskeg a liknaan—diad sayan kipapasen et pirmin pankelaw. Say pinili ton Griegon salita parad “kaaralman” et maapit a misiglaotan ed salitan “kalinsurong.” Kanian, ipapaimano na saray salita to so mabitar a retrato ed nonot. Sano molimolien tayo so kakabatan nen Jehova, singa itayo onuusdong ed anggapoy sampot ya abot tan araldalem a pasen, a maawa-awang ya agbalot narandan so kalaknab to, ya agla detalyadon nadeskribe tan nigawaan na mapa. (Salmo  92:5) Agta magmaliw itayon mapaabeba ed pannonot ed satan?

19, 20. (a) Akin a say agila so matukoy a simbolo na madibinon kakabatan? (b) Panon ya impatnag nen Jehova so abilidad ton onnengneng ed arapen?

19 Si Jehova so ‘saksakey a makabat’ diad sananey a pantalos: Sikato labat so makaamta ed nagawa’d arapen. Tandaan, uusaren nen Jehova so matudio ed pakanengneng ya agila a mangisimbolo ed madibinon kakabatan. Nayarin manbelat labat na limaran kilo so golden eagle, balet ta babaleg niray mata to nen saray mata na baleg lan too. Makmakdem so pakanengneng na agila, a sarag ton pasikmatan so melag a tekmelan to manlapud nilasus a metro ed tagey, a nayarin pigaran kilometro ni ed kaarawi! Inkuan nen Jehova ya aminsan nipaakar ed agila: “Nengnengen na saray mata to manlapu ed arawi.” (Job 39:29) Diad mipadparan pantalos, nanengneng nen Jehova “manlapu ed arawi” so panaon—say arapen!

20 Napno so Biblia na ebidensya a tua iya. Lugan toy nilasus a propesiya, odino awaran ya akauna lan nisulat. Nipasakbay lan amin ed Biblia so pansumpalan na saray bakal, say ibangon tan kakusbo na saray sankamundoan a pakayari, tan anggan saray espesipikon estratehiya ed bakal na saray komandante na militar—diad arum a kipapasen et nilasus taon ed akadkauna.Isaias 44:2545:4; Daniel 8:2-8, 20-22.

21, 22. (a) Akin ya anggapoy basiyan ed pangibagan amta lan unona nen Jehova so amin a labay tayon gawaen ed bilay? Iyilustra. (b) Panoy pikabat tayo a say kakabatan nen Jehova so aliwan andiay pililikna odino andiay panangabagey?

21 Balet, kasin kabaliksan na satan ya amta lan unona na Dios iray labay mon pilien ed bilay? Ipipilit na arum a mangikakalar ed doktrina na kapalaran ya on so ebat. Anggaman ontan, satan ya ideya so manleglemew ed kakabatan nen Jehova, ta isusuheri na satan ya agto nakontrol so abilidad ton inengneng ed arapen. Diad pangiyilustra: No walaan ka na agnaparaan a dakep na boses ed panagkansyon, kasin agka la makatundan mangansion? Aliwan marakep no ontan! Ontan met, walaan si Jehova na abilidad a masakbay lan naamtaan so arapen, balet agto itan uusaren ed amin a panaon. No gawaen to itan et pibabalian to lay bulos linawa tayo, say mablin langkap ya agbalot bawien nen Jehova.Deuteronomio 30:19, 20.

22 Mas mauges ni, isusuheri na mismon ideya na kapalaran a say kakabatan nen Jehova so andiay pililikna, agmaaro, andiay empatiya odino panangabagey. Balet aliwan tua itan! Ibabangat na Biblia a si Jehova et “makabat ed puso.” (Job 9:4) Ag-itan mankabaliksan a sikatoy walaan na literal a puso, noagta satan a termino so mabetbet ya inusar na Biblia a mitukoyan ed akindalem a dili, a mangilalaktip ed saray motibasyon tan liknaan, singa say aro. Kanian say kakabatan nen Jehova, a singa ed arum niran kalidad to et babanlongan na aro.1 Juan 4:8.

23. Say inkatalonggaring na kakabatan nen Jehova so mamakiwas ed sikatayon manggawa na anto?

23 Diad katuaan et nagnap a napanmatalkan so kakabatan nen Jehova. Arawin tuloy itan ed dilin kakabatan tayo kanian oniay maaron ipapaseseg na Salitay Dios ed sikatayo: “Manmatale’ka ed Jehova ed simoon a pusom, tan agka onsaral ed tapew na dili a pakatalos mo. Dia ed saray amin a dalan mo sikato so bidbiren mo, et sikato itonton to so saray basbas mo.” (Uliran 3:5, 6) Usisaen tayo natan so kakabatan nen Jehova pian onapit itayo ed sankakabatan a Dios.