Onlad karga

Papaneknekan na Saray Rekord Nensaman so Pasen ya Nanayaman na Sakey ya Tribu na Saray Israelita

Papaneknekan na Saray Rekord Nensaman so Pasen ya Nanayaman na Sakey ya Tribu na Saray Israelita

Ibabaga na Biblia ya nen asakop na saray Israelita so Insipan a Dalin tan inyapag-apag da itan ed saray tribu da, samploran grupo na pamilya ya nanlapud tribu nen Manases so akaawat na maaw-awang ya dalin diad sagur na Jordan, ya biig ed saray arum ya tribu. (Josue 17:1-6) Kasin walay ebidensya tayod satan?

Nen 1910, wala ray piraso na banga ya gawad pitek ya wala ray akaukit ya impormasyon ya akotkot diad Samaria. Nabasa ed sarayan piraso na banga, odino ostraca, iray rekord ya insulat ed Hebreo nipaakar ed mabli iran produkto​—kaiba lay alak tan larak ya ipupuyok—​ya inawit ed palasyo na syudad na Samaria. Ami-amin et 102 ya ostraca so aromog, ya say petsa da et nen 8th century B.C.E. ni, balet 63 labat so malinew ya nabasa. Balet no paniibaen so amin ya impormasyon ed sarayan 63 ya piraso na banga, nanengneng iray petsa tan kangaranan na grupo na pamilya, ontan met ed no siopay angipawit tan akaawat na saray produkto.

Mapatnag ya amin ya grupo na pamilya ya abitla ed Samaria Ostraca et nanlapud tribu nen Manases. Base ed NIV Archaeological Study Bible, ebidensya iya “ya onsuporta ed samay imbaga na Biblia ya pasen a nanayaman na saray pamilyan nanlapud tribu nen Manases.”

Nanengneng ed sayan piraso so akaukit ya ngaran na biin si Noa ya nanlapud poli nen Manases

Prupruebaan met na Samaria Ostraca ya susto so imbaga na sakey ed saray nansulat ed Biblia ya si Amos nipaakar ed saray mayaman ya totoo ed satan ya panaon: “Yaong so paniinuman day alak, tan manpupuyok ira na sankaabigan iran larak.” (Amos 6:1, 6) Papaneknekan na Samaria Ostraca ya talagan inawit iratan ed dalin ya panaayaman na samploran grupo na pamilya ed tribu nen Manases.