ਕਹਾਉਤਾਂ 17:1-28

  • ਭਲਾਈ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬੁਰਾਈ ਨਾ ਕਰ (13)

  • ਝਗੜਾ ਛਿੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲਾ ਜਾਹ (14)

  • ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ (17)

  • “ਖ਼ੁਸ਼-ਦਿਲੀ ਇਕ ਚੰਗੀ ਦਵਾਈ ਹੈ” (22)

  • ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਸੰਭਲ ਕੇ ਬੋਲਦਾ (27)

17  ਚੈਨ ਨਾਲ ਰੁੱਖੀ-ਮਿੱਸੀ,ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਦਾਅਵਤ* ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਝਗੜੇ ਹੋਣ।+   ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਨੌਕਰ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ;ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣੇਗਾ।   ਚਾਂਦੀ ਲਈ ਕੁਠਾਲੀ* ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਲਈ ਭੱਠੀ ਹੈ,+ਪਰ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚਣ ਵਾਲਾ ਯਹੋਵਾਹ ਹੈ।+   ਦੁਸ਼ਟ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਕੰਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।+   ਜਿਹੜਾ ਗ਼ਰੀਬ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ+ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ’ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।+   ਦੋਹਤੇ-ਪੋਤੇ* ਬੁੱਢਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਟ ਹਨਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ* ਹਨ।   ਨੇਕੀ ਦੀਆਂ* ਗੱਲਾਂ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।+ ਤਾਂ ਫਿਰ, ਝੂਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਕ ਹਾਕਮ* ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਣਗੀਆਂ?+   ਤੋਹਫ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਇਕ ਅਨਮੋਲ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੈ;*+ਉਹ ਜਿੱਧਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।+   ਜਿਹੜਾ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ* ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਭਾਲਦਾ ਹੈ,+ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨੂੰ ਛੇੜਨ ਵਾਲਾ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਫੁੱਟ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।+ 10  ਸਮਝਦਾਰ ’ਤੇ ਇਕ ਝਿੜਕ,ਮੂਰਖ ਦੇ ਸੌ ਕੋਰੜੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲੋਂ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।+ 11  ਬੁਰਾ ਆਦਮੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਬੇਰਹਿਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।+ 12  ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਕਿਸੇ ਮੂਰਖ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ,ਉਸ ਰਿੱਛਣੀ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ ਹੋਣ।+ 13  ਜਿਹੜਾ ਭਲਾਈ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬੁਰਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬੁਰਾਈ ਕਦੇ ਨਾ ਹਟੇਗੀ।+ 14  ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਖੋਲ੍ਹਣ* ਵਾਂਗ ਹੈ;ਝਗੜਾ ਛਿੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਹ।+ 15  ਦੁਸ਼ਟ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ’ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ+​—ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਯਹੋਵਾਹ ਨੂੰ ਘਿਣ ਹੈ। 16  ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਜੇ ਮੂਰਖ ਕੋਲ ਬੁੱਧ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਤਾਂ ਹੈ,ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ?*+ 17  ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ+ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਭਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।+ 18  ਬੇਅਕਲ* ਇਨਸਾਨ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈਣ* ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।+ 19  ਜਿਹੜਾ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।+ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।+ 20  ਟੇਢੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ*+ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। 21  ਮੂਰਖ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਪਾਵੇਗਾ;ਅਤੇ ਬੇਅਕਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।+ 22  ਖ਼ੁਸ਼-ਦਿਲੀ ਇਕ ਚੰਗੀ ਦਵਾਈ ਹੈ,*+ਪਰ ਕੁਚਲਿਆ ਮਨ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।*+ 23  ਦੁਸ਼ਟ ਗੁਪਤ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਵਤ* ਲਵੇਗਾਤਾਂਕਿ ਉਹ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨਿਆਂ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇ।+ 24  ਬੁੱਧ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਪਰ ਮੂਰਖ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਭਟਕਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ।+ 25  ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ’ਤੇ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਂਦਾ* ਹੈ।+ 26  ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ* ਗ਼ਲਤ ਹੈਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਰੜੇ ਮਾਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 27  ਜਿਸ ਇਨਸਾਨ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਭਲ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ+ਅਤੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਂਤ* ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।+ 28  ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵਾਲਾ।

ਫੁਟਨੋਟ

ਇਬ, “ਬਲ਼ੀਆਂ।”
ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ।
ਜਾਂ, “ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਤੇ ਦੋਹਤੇ-ਦੋਹਤੀਆਂ।”
ਜਾਂ, “ਮਾਪੇ।”
ਜਾਂ, “ਚੰਗੀਆਂ।”
ਜਾਂ, “ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ।”
ਜਾਂ, “ਉਹ ਪੱਥਰ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”
ਇਬ, “ਢਕ ਲੈਂਦਾ।”
ਇਬ, “ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ।”
ਜਾਂ, “ਉਸ ਵਿਚ ਬੁੱਧ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ?”
ਇਬ, “ਦਿਲ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲਾ।”
ਜਾਂ, “ਜ਼ਾਮਨ ਬਣਨ।”
ਇਬ, “ਦਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਜਾਂ, “ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ।”
ਜਾਂ, “ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।”
ਇਬ, “ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਸ਼ਵਤ।”
ਇਬ, “ਕੁੜੱਤਣ।”
ਜਾਂ, “ਉੱਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਉਣਾ।”
ਇਬ, “ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਠੰਢਾ।”