Habu̱ ma gi tini te hutsʼi

Habu̱ ma dä xiʼi te hutsʼi

 APENDISE

¿Te me̱ˈä rä «Dängä Babilonia»?

¿Te me̱ˈä rä «Dängä Babilonia»?

HA RÄ mfistˈofo Apocalipsis o Revelación no̱ni ndunthi yä noya, pe rˈa de geˈu̱ di usa se̱he̱ ngu nˈa rä simbolo pa rˈa yä tˈo̱tˈe (Apocalipsis 1:1). Por ejemplo, no̱ni nˈa rä ˈñätsa o tsˈo ˈme̱hñä hutsˈi ha rä de nunä thuhu: «Dängä Babilonia». ˈNehe, mää ge nunä ˈme̱hñä hudi ha «nuˈu̱ yä jäˈi de gatˈho [...] yä hnini» (Apocalipsis 17:1, 5, 15). Pe nunä ˈme̱hñä hingä nˈa rä jäˈi. Rä Mäkä Tˈofo se̱he̱ di usa ngu nˈa rä simbolo nuˈmu̱ no̱ni nunä ˈme̱hñä rä thuhu Dängä Babilonia. Nuˈmu̱, ¿te di representa näˈä tsˈo ˈme̱hñäˈä?

Ha Apocalipsis 17:18 enä: «Nuˈä rä ˈme̱hñä xkä hyandi geˈä rä dängä hnini habu̱ ˈmu̱i nˈa toˈo di mända yä ndä de rä xiˈmhai». Rä noya «hnini», jakägihu̱ gä imäjinähu̱ habu̱ ˈmu̱i ndunthi yä jäˈi. Koˈmu̱ rä mfistˈofo Apocalipsis mää ge nunä «dängä hnini» di domina gatˈho nuˈu̱ «yä ndä de rä xiˈmhai», näˈä «ˈme̱hñä» no̱ni, pe̱ˈtsi te di signifika nˈa rä däta organización näˈä xä ntu̱ngi po gatˈho rä Xiˈmhai. Pe, ¿xi to geˈä? Näˈä nˈa rä däta organización näˈä xa ja rä tsˈe̱di. Ma gä hanthu̱ hanja rˈa yä testo de rä mfistˈofo Apocalipsis udi ge hää njabu̱.

Ja yä däta organización de gä politiko, de gä comercio ˈne de gä relijion. Pe näˈä tsˈo ˈme̱hñä tˈembi Dängä Babilonia, hingä nˈa rä organización de gä politiko, ngeˈä rä mfistˈofo Apocalipsis mää ge «yä ndä de rä xiˈmhai» o yä politiko, «xä yˈo̱tˈä yä tsˈoki ko nuˈä rä tsˈo ˈme̱hñä». Nuˈmu̱ enä ge näˈä tsˈo ˈme̱hñä «xä yˈo̱tˈä yä tsˈoki» ko nuˈu̱ «yä ndä de rä xiˈmhai», di signifika ge xä ja yä kohi ko yä ndä o gobiernu de rä Xiˈmhai. Näˈä tsˈo ˈme̱hñä rä thuhu Dängä Babilonia, xä me̱fi gatˈho näˈä xä za pa njabu̱ xä dähä rä komfiansa de nuˈu̱ yä gobiernuˈu̱, ˈne njabu̱ xä za xä domina. Hänge rä Mäkä Tˈofo embäbi «tsˈo ˈme̱hñä», ngeˈä ko näˈä pe̱fi ˈñenä nja ngu nˈa rä ˈme̱hñä näˈä pa rä ndoyˈo (Apocalipsis 17:1, 2; Santiago 4:4).

Rä mfistˈofo Apocalipsis udi ge näˈä tsˈo ˈme̱hñä tˈembi rä Dängä Babilonia, hingä nˈa rä däta organización de gä  comercio. Ngeˈä rä Mäkä Tˈofo enä ge nuˈmu̱ xti uadi näˈä tsˈo ˈme̱hñäˈä, «nuˈu̱ yä ma» o yä comerciante de rä xiˈmhai xa ma dä hueki. Nuyu̱ yä testo udi xä ñho ge tanto nuˈu̱ yä gobiernu o yä tsˈu̱tˈhui de rä xiˈmhai ˈne nuˈu̱ yä ma o yä comerciante, ma dä mˈai «yabu̱» ˈne dä hyandätho xti uadi näˈä tsˈo ˈme̱hñä tˈembi rä Dängä Babilonia (Apocalipsis 18:3, 9, 10, 15-17). Po rängeˈä, hinte mä duda ja ge näˈä tsˈo ˈme̱hñäˈä, näˈä nˈa rä däta organización de gä relijion, hingä de gä politiko nixi de gä comercio.

Ja mä nˈa rä prueba näˈä jakägihu̱ gä kamfrihu̱ ge näˈä rä Dängä Babilonia, näˈä nˈa rä däta organización de gä relijion. ¿Te mä pruebaˈä? Rä mfistˈofo Apocalipsis udi ge näˈä tsˈo ˈme̱hñä rä thuhu «Dängä Babilonia», hatˈi yä hnini ko gatˈho nuˈu̱ «yä ntˈete» ja mäpaya (Apocalipsis 18:23). Gatˈho nuˈu̱ yä ntˈete ja, xpi ˈñehe de ha nuˈu̱ yä hyate relijion ˈne de yä u̱xjua, hänge rä Mäkä Tˈofo enä ge ha näˈä rä Dängä Babilonia «ja ˈmu̱hni gatˈho [...] yä tsˈondähi» (Apocalipsis 18:2; Deuteronomio 18:10-12). ˈNehe, nunä Dängä Babilonia xa di u̱tsa näˈä rä relijion udi näˈä xa mäjuäni, ˈne xä hyopäbi «yä mˈe̱hni Äjuä» (Apocalipsis 18:24). Xa di u̱tsa ndunthi näˈä relijion udi näˈä xa mäjuäni de Äjuä, ˈne honi hanja dä maltrata ˈne asta xä zo̱ho̱ xä hyo nuˈu̱ udi näˈä mäjuäni de rä Hesu (Apocalipsis 17:6). Hänge hinte mä duda ja ge näˈä tsˈo ˈme̱hñä rä thuhu Dängä Babilonia, di representa näˈä däta organización de gatˈho nuˈu̱ yä hyate relijion xä ntu̱ngi po gatˈho rä xiˈmhai, ˈne di nkontraui rä Zi Dada Jeoba.