Habu̱ ma gi tini te hutsʼi

Habu̱ ma dä xiʼi te hutsʼi

 RÄ NTHEKE 19

Tede näˈä ri mhäte po rä Zi Dada Jeoba

Tede näˈä ri mhäte po rä Zi Dada Jeoba

1, 2. Koˈmu̱ nunä xiˈmhai yˈo ri tsˈoki, ¿habu̱ dä za gä ntakihu̱?

IMÄJINÄ ge gi yˈo ha nˈa rä ˈñuu, ˈne nse̱kitho ha mähetsˈi bi nja yä ˈmo gui, bi ntˈo̱de yä ngani, ˈne nguntˈä bi mu̱di bi ˈuäi ntsˈe̱di. ¿Hänge xa ma gi johya mu̱ nguntˈä gi tini habu̱ gi ntaki?

2 Mäpaya njabu̱ ˈnehe. Nunä xiˈmhai yˈo ri tsˈoki ˈne zäi ge gi ñˈanise̱: «¿Habu̱ dä za gä ku̱xu̱?». Nˈa rä yˈofo de rä Mäkä Tˈofo bi ˈñenä ge ora mi thogi yä xuñha, rä Zi Dada Jeoba mi geˈä rä ntaki ˈne ge mi pe̱ˈspäbi ndunthi rä komfiansa ge go Geˈä ma xä matsˈi (Salmo 91:2). Hää, rä Zi Dada Jeoba go geˈä dä za dä maxkägihu̱ gä ñhanduihu̱ nuˈu̱ yä xuñha di thogihu̱ mäpaya, ˈne rˈakägihu̱ nˈa rä hogä humu̱i pa xudi ndämäni.

3. ¿Hanja dä za dä maxkägihu̱ rä Zi Dada Jeoba?

3 ¿Hanja dä za dä maxkägihu̱ rä Zi Dada Jeoba? Hindi mporta te mä xuñha di thogihu̱, näˈä dä za dä maxkägihu̱, ngeˈä Näˈä mänˈa ja rä tsˈe̱di ke gatˈho nuˈu̱ mä nkontrahu̱. Gatˈho nuˈu̱ yä xuñha dä za gä thogihu̱ mäpaya, rä Zi Dada Jeoba ma dä hñäki xudi ndämäni. Rä Mäkä Tˈofo nupkägihu̱ mä mfenihu̱: «Oxki ma gi hye̱gihu̱ näˈä rä mhäte xä rˈakhu̱ Äjuä» (Judas 21, TNM). Mu̱ di nehu̱ ge rä Zi Dada Jeoba dä maxkägihu̱ ora di thogihu̱ yä xuñha, mähyoni gä o̱thu̱ ntsˈe̱di pa gä tedehu̱ näˈä rä mhäte di pe̱ˈspäbihu̱ ˈne nunka gä ˈuegehu̱ de Geˈä. Pe, ¿hanja dä za gä jahu̱?

 MÄDI JEOBA JA NGU DI MÄˈI

4, 5. ¿Hanja xä ˈñudi rä Zi Dada Jeoba ge xa di mäkägihu̱?

4 Pa gi sigi gi yˈo̱tˈe ri amigo rä Zi Dada Jeoba, mähyoni gi hyandi hängu di mäkägihu̱. Beni te gatˈho xä me̱fi po gekhu̱. Por ejemplo, xä rˈakägihu̱ nˈa rä Xiˈmhai habu̱ ja ndunthi yä do̱ni ˈne yä zuˈue mähotho. Xä rˈakägihu̱ ndunthi yä fruta, rä dehe ˈne rˈanˈañˈo yä ñhuni xä ku̱hi. Po mäde de rä Biblia, Näˈä utkägihu̱ ndaˈä rä thuhu ˈne tenguˈä rä mˈu̱i. Pe ja mä nˈa rä däta tˈo̱tˈe näˈä xä me̱fi po gekhu̱: rä Zi Dada Jeoba bä pe̱hni rä Hesu pa bi uni rä te po gekhu̱. Hänge nubye̱ di to̱ˈmihu̱ nˈa rä hogä mˈu̱i pa xudi ndämäni (Juan 3:16).

5 Rä Zi Dada Jeoba ya xä hñutsˈi rä Gobiernu ha mähetsˈi. Nunä Gobiernu ma dä hñäki gatˈho yä sufrimiento ˈne ma dä hyoki xa mähotho rä Xiˈmhai habu̱ ma dä za gä mˈu̱ihu̱ temäˈentho. Pe hingä ho̱nse̱ˈä, ¡ˈnehe ma dä za gä ˈmu̱ihu̱ pa nzäntho! (Salmo 37:29). Rä Zi Dada Jeoba xä ˈñutkägihu̱ hanja gä pe̱ˈtsihu̱ nˈa rä hogä mˈu̱i dende mäpaya. ˈNehe di mbitagihu̱ gä xatuäbihu̱ ˈne Näˈä ya xä ñhoki pa dä yˈo̱xkägihu̱. ¿Gi da ngue̱nda hängu di mäkägihu̱ rä Zi Dada Jeoba?

6. ¿Hanja ma dä za gi ˈñudi ge gi mädi ˈnehe rä Zi Dada Jeoba?

6 Xi nuˈi, ¿hanja ma dä za gi ˈñudi ge gi mädi ˈnehe rä Zi Dada Jeoba? ˈÑudi ge gi jamädibi po näˈä xä me̱fi po geˈi. Mäpaya ndunthi yä jäˈi otho yä njamädi. Mi mˈu̱kua rä Hesu ha rä Xiˈmhai ya mi njabu̱ rˈa yä jäˈi. Nˈa rä pa, rä Hesu bi yˈo̱the 10 yä jäˈi nuˈu̱ mi tsu̱di rä lepra, pe ho̱nse̱ nˈatho bi mengi bi umbäbi njamädi (Lucas 17:12-17). Nuju̱ ˈnehe di ne gä njahu̱ ngu näˈä ñˈo̱ho̱ mi ja rä njamädi, ˈne di ne gä utihu̱ rä Zi Dada Jeoba hängu di jamädibihu̱ po näˈä xä me̱fi po gekhu̱.

7. ¿Hanja ri ˈñehe gä mädihu̱ Jeoba?

7 Pe hingä ho̱nse̱ di debe gä jamädibihu̱ rä Zi Dada  Jeoba, ˈnehe mähyoni gä mädihu̱. Rä Hesu bi ˈñembäbi nuˈu̱ yä de̱ni ge dä mädi rä Zi Dada Jeoba ko ngatˈho yä koraso ˈne ko ngatˈho yä te ˈne ko ngatˈho yä mfeni (hñeti Mateo 22:37, TNM). ¿Te di signifika nuya yä noya?

8, 9. ¿Hanja dä za gä utihu̱ rä Zi Dada Jeoba ge xa mäjuäni di mädihu̱?

8 Hingä kombasta gä mäñhu̱ ge di mädihu̱ rä Zi Dada Jeoba. Rä Biblia udi ge mu̱ xa mäjuäni di mädihu̱ ko ngatˈho mä korasohu̱, mä tehu̱ ˈne mä mfenihu̱, pe̱ˈtsi te gä udihu̱ ha mä mˈu̱ihu̱ ge di o̱tehu̱ nuˈu̱ yä mhända (Mateo 7:16-20). ¿Xä ñhei gä pe̱fihu̱ njabu̱? Hinä, ngeˈä Jeoba hingi adi näˈä hindä za gä pe̱fihu̱ (hñeti 1 Juan 5:3).

9 Ora di o̱tehu̱ rä Zi Dada Jeoba, di tinihu̱ näˈä xa mäjuäni rä johya ˈne di pe̱ˈtsihu̱ nˈa rä mˈu̱i temäˈentho (Isaías 48:17, 18). Pe, ¿te ma dä maxkägihu̱ pa nunka gä he̱gihu̱ de gä ntsitsˈihu̱ ko rä Zi Dada Jeoba? Ma gä handihu̱.

SIGI GI TEDE RI MHÄTE PO JEOBA

10. ¿Por hanja xa mähyoni gi sigi gi pädi de rä Zi Dada Jeoba?

10 ¿Hanja bi zo̱ho̱ gä ñˈamigoui rä Zi Dada Jeoba? Mˈe̱tˈo gä nxadi rä Biblia, ˈne entremäs gä pädi de geˈä mänˈa bi zo̱ho̱ gä mädi ˈne gä ñˈamigoui. ¿Pe gi pädi? Näˈä ri mhäte gi pe̱ˈspäbi rä Zi Dada Jeoba, dä za gä komparahu̱ ko nˈa rä faspi. Ora gi udi rä tsibi, mähyoni gi sigi gi yˈu̱späbi yä zaa pa hindä huetˈi. Njabu̱ ˈnehe ko näˈä ri mhäte gi pe̱ˈspäbi rä Zi Dada Jeoba; mähyoni gi sigi gi pädi de Geˈä, pa njabu̱ mänˈa dä te ˈne nunka dä huetˈi näˈä rä mhäte gi pe̱ˈspäbi (Proverbios 2:1-5).

Mä mhätehu̱ po rä Zi Dada Jeoba ˈñenä nˈa rä faspi näˈä mähyoni gä u̱späbihu̱ yä zaa pa hindä huetˈi.

11. ¿Te ma dä thogi mu̱ gi sigi gi nxadi rä Mäkä Tˈofo?

11 Entremäs gi nxadi rä Mäkä Tˈofo, mänˈa ma gi pädi ndunthi de rä Zi Dada Jeoba. ˈNe näˈä ma gi pädi ma dä zo ha ri koraso. Hyandi hanja bi senti yoho yä apostol nuˈmu̱ rä Hesu bi esplikabi rˈa yä profesia. Nuˈu̱ bi ˈñenä:  «Xi mäjuäni ndi tsahu̱ nˈa rä johya ha mä korasohu̱ nuˈmu̱ mi xikägihu̱ mä ˈñuu de rä Mäkä Tˈofo» (Lucas 24:32).

12, 13. a) ¿Te dä za dä thogi ko näˈä rä mhäte di pe̱ˈspäbihu̱ rä Zi Dada Jeoba? b) ¿Te mähyoni gi pe̱fi pa njabu̱ hindä huetˈi nixi dä käni näˈä rä mhäte gi pe̱ˈspäbi Jeoba?

12 Näˈä bi ˈñuti rä Hesu nuˈu̱ yoho yä apostol, bi tso̱ni ha yä koraso ˈne nuˈu̱ xa bi johya. Zäi geˈä gä senti ˈnehe nuˈmu̱ gä fu̱di gä nxadi rä Biblia ˈne gä ntiende näˈä udi. Nuˈi gä pädi toˈo rä Zi Dada Jeoba ˈne ko rä tiempo bi zo̱ho̱ xa gä mädi. ¿Pe gi pädi? Mu̱ hingi su näˈä ri mhäte gi pe̱ˈspäbi rä Zi Dada Jeoba, dä za dä käni o dä huetˈi rˈamätsˈu̱u̱ (Mateo 24:12).

13 ¿Te mähyoni gi pe̱fi pa njabu̱ hindä huetˈi nixi dä käni näˈä rä mhäte gi pe̱ˈspäbi rä Zi Dada Jeoba? Yˈo̱tˈe ntsˈe̱di pa mänˈa dä te ˈne dä ze̱di näˈä rä mhäte gi pe̱ˈspäbi. Sigi gi pädi de Jeoba ˈne de rä Hesu, ˈne ntso̱ˈmi hanja dä za gi pe̱fi ha ri mˈu̱i näˈä gi pädi de geˈu̱ (Juan 17:3). Ora gi heti  o gi nxadi rä Biblia, ñˈanise̱: «¿Te utkägi de rä Zi Dada Jeoba? ¿Te mä raso di pe̱ˈtsi pa gä mädi rä Zi Dada Jeoba ko ngatˈho mä koraso ˈne ko ngatˈho mä te?» (1 Timoteo 4:15, TNM).

14. ¿Hanja ma dä maxˈäˈi rä sadi pa mänˈa dä ze̱di ri ntsitsˈi ko rä Zi Dada Jeoba?

14 Mu̱ nuˈi gi pe̱ˈtsi nˈa ri hogä amigo, zäi ge njatˈä gi ñäui ˈne njabu̱ mänˈa di ze̱di näˈä rä ntsitsˈi gi pe̱ˈtsihu̱. Njabu̱ ˈnehe ko rä Zi Dada Jeoba, mu̱ njatˈä di xatuäbihu̱ ˈne di hetihu̱ rä Biblia, mä mhätehu̱ ˈne mä ntsitsˈihu̱ po geˈä mänˈa di te (hñeti 1 Tesalonicenses 5:17, TNM). Pe ja ngu dä handihu̱ ha rä ntheke 17 de nunä mfistˈofo, ora di xatuäbihu̱ rä Zi Dada Jeoba, mähyoni dä bo̱ni dende ha mä korasohu̱ näˈä di xipäbihu̱ (Salmo 62:8). Hindi debe gä mepye̱hu̱ nuˈu̱ mä sadihu̱ nixi gä yopthohu̱ nuˈu̱ yä noya di xipäbihu̱.

XIPÄBI MÄRˈAA TOˈO RÄ ZI DADA JEOBA

15, 16. Xi nuˈi, ¿hanja gi handi rä predicación?

15 Rä Zi Dada Jeoba xä rˈakägihu̱ nˈa rä däta nsu de gä ñähu̱ de geˈä. Hänge mu̱ di nehu̱ dä hyanˈgägihu̱ ngu yä amigo, mähyoni gä utihu̱ märˈa yä jäˈi de Geˈä ˈne de näˈä di kamfrihu̱ (Lucas 1:74). Rä Hesu di mändagihu̱ gä predikahu̱ nuˈu̱ yä hogä notisia de rä Tsˈu̱tˈhui Äjuä (Mateo 24:14TNM; 28:19, 20, TNM). Xi nuˈi, ¿ya gi uti märˈaa de rä Zi Dada Jeoba ˈne de näˈä gi pädi de rä Biblia?

16 Rä apostol Pablo xa mi ho dä ungä ntˈo̱de de rä Noya Äjuä ˈne mi handi ngu nˈa «rä tesoro» nunä mäkä ˈme̱fi (2 Corintios 4:7, TNM). Otho mä nˈa rä me̱fi näˈä ja ndunthi rä muui ke gä utihu̱ yä jäˈi de rä Zi Dada Jeoba, ˈne de näˈä ma dä me̱fi po yä mexiˈmhai. Rä Zi Dada Jeoba nunka ma dä pumfri näˈä gi pe̱fi po gi ˈñuti märˈa yä jäˈi de Geˈä (Hebreos 6:10). Ora gi predikabi märˈaa, mänˈa di te ri  ntsitsˈi ko rä Zi Dada Jeoba, ˈne gi fatsˈi märˈa yä jäˈi dä bädi de Geˈä ˈne dä me̱ˈtsi rä te pa nzäntho xudi ndämäni (hñeti 1 Corintios 15:58, TNM). ¡Otho mä nˈa rä me̱fi näˈä bi hä ndunthi rä johya ke gä udihu̱ de rä Zi Dada Jeoba!

17. ¿Por hanja xa mähyoni gä nxo̱nihu̱ gä utihu̱ yä jäˈi de Äjuä?

17 Mähyoni gä nxo̱nihu̱ gä utihu̱ yä jäˈi de Äjuä. Rä Biblia enä: «Di ˈme̱pˈäˈi ge gi mämbä rä noya Äjuä» (2 Timoteo 4:2). Yä jäˈi japäbi mˈe̱di dä bädi de rä Tsˈu̱tˈhui Äjuä. ¿Por hanja? Ngeˈä «¡rä pa Jeoba ya ˈmu̱i getbu̱! ¡ˈMu̱i getbu̱ ˈne yˈo ri zo̱ho̱ nguntˈä!» (Sofonías 1:14). Hää, rä fin ya xä ˈñepu̱ ˈne «¡hingä ma dä zo̱ho̱ ndee!» (Habacuc 2:3). Rä Zi Dada Jeoba ya nguntˈä ma dä huati nuˈu̱ yä tsˈo tˈo̱tˈe xä me̱fi rä Zithu nuua ha rä Xiˈmhai. Po rängeˈä, xa mähyoni gä xipäbihu̱ yä jäˈi näˈä ma dä thogi ˈne ya go dä nubu̱ mu̱ dä ne dä me̱päbi rä Zi Dada Jeoba o hinä.

18. ¿Por hanja rä Zi Dada Jeoba ˈme̱pkägihu̱ gä muntsˈihu̱ ko märˈa yä ku pa gä nsundabihu̱ rä thuhu?

18 Rä Zi Dada Jeoba ˈme̱pkägihu̱ gä muntsˈihu̱ ko mä kuhu̱ pa gä nsundabihu̱ rä thuhu. Rä Biblia enä: «Nupä mfenihu̱ nˈa ngu mänˈaa pa gä mädihu̱ ˈne pa gä o̱thu̱ yä hogä ˈme̱fi. ˈNe hiñhaˈmu̱ gä ˈuegehu̱ de mä mhuntsˈihu̱, mäske rˈaa xä nzäi hingi pa [...]. Y nubye̱ mänˈa mähyoni gä o̱thu̱ njabu̱ ngeˈä di hanthu̱ ya ˈmu̱i getbu̱ rä pa» (Hebreos 10:24, 25). Hää, mähyoni gä o̱thu̱ ntsˈe̱di po gä ntinihu̱ ha gatˈho nuˈu̱ yä mhuntsˈi di tˈo̱tˈe tatˈä semänä pa gä nupä mfenihu̱ nˈa ngu mänˈaa.

19. ¿Te ma dä maxˈäˈi pa gi mädi gatˈho yä ku?

19 Ha yä mhuntsˈi, ma gi tini yä hogä amigo nuˈu̱ ma dä maxˈäˈi gi pe̱päbi rä Zi Dada Jeoba. Kada nˈa de nuˈu̱ yä ku, rˈanˈañˈo yä mˈu̱i pe gatˈho o̱tˈe ntsˈe̱di po dä me̱päbi rä Zi Dada Jeoba. Ja ngu nuˈi, nuˈu̱ ˈnehe yä imperfecto ˈne rˈabu̱ pe̱ˈtsi yä error. Pe ora thogi njabu̱, yä ku di mpumbäbi nˈa ngu mänˈaa (hñeti Colosenses 3:13). Yˈo̱tˈe ntsˈe̱di po gi  hyandi nuˈu̱ yä hogä mˈu̱i pe̱ˈtsi yä ku. Geˈä ma dä maxˈäˈi pa gi mädiˈu̱ ˈne pa mänˈa dä ze̱di ri ntsitsˈi ko rä Zi Dada Jeoba.

NÄˈÄ XA MÄJUÄNI RÄ TE

20, 21. ¿Ndaˈä «näˈä xa mäjuäni rä te»?

20 Rä Zi Dada Jeoba ne ge gatˈho nuˈu̱ yä amigo, dä me̱ˈtsi nˈa rä mˈu̱i temäˈentho. Rä Biblia udi ge xudi ndämäni ma gä pe̱ˈtsihu̱ nˈa rä mˈu̱i xa mähotho, hingä ngu näˈä di pe̱ˈtsihu̱ mäpaya.

Jeoba ne gä pe̱ˈtsihu̱ «näˈä xa mäjuäni rä te». ¿Ma gi mˈu̱hni pa gi hyandi?

21 Mäpaya yä jäˈi ˈmu̱i ho̱nse̱ 70 o rˈabu̱ 80 yä je̱ya. Pe xudi ndämäni, rä Xiˈmhai ma dä mparaiso ˈne yä jäˈi ma dä me̱ˈtsi nˈa rä te pa nzäntho ko ndunthi rä johya. Hää, ma gä pe̱ˈtsihu̱ «näˈä xa mäjuäni rä te». Jeoba di promete dä rˈakägihu̱ nˈa rä mˈu̱i xa tsˈu̱ngänza, pe mähyoni gä o̱thu̱ ntsˈe̱di po gä pe̱fihu̱ näˈä di mändagihu̱ (1 Timoteo 6:12, 19TNM).

22. a) ¿Hanja dä za gä pe̱ˈtsihu̱ «näˈä xa mäjuäni rä te»? b) ¿Por hanja ma dä me̱ˈtsi yä jäˈi «näˈä xa mäjuäni rä te»?

22 ¿Hanja dä za gä pe̱ˈtsihu̱ «näˈä xa mäjuäni rä te»? Pe̱ˈtsi te gä o̱tˈehu̱ näˈä xä ñho ˈne gä pe̱fihu̱ «yä hogä ˈme̱fi» (1 Timoteo 6:18). Hää, mähyoni gä pe̱fihu̱ ha mä mˈu̱ihu̱ nuˈu̱ yä tsˈofo xtä pädihu̱ de rä Biblia. Pe, ¿signifika ge mu̱ gä pe̱päbihu̱ rä Zi Dada Jeoba, po geˈä ma gä hänihu̱ rä te pa nzäntho? Hinä. Rä Zi Dada Jeoba go ma dä uni de rä boluntase̱ ngu nˈa rä regalo pa nuˈu̱ toˈo pe̱päbi ko ngatˈho yä koraso (Romanos 5:15).

23. ¿Por hanja xa mähyoni gi hyandi mu̱ gi xo̱kämbeni rä Zi Dada Jeoba ja ngu di hoˈä?

23 Nubye̱ ñˈanise̱: «¿Di xo̱kämbeni rä Zi Dada Jeoba ja ngu di hoˈä?». Mu̱ gi handi ge tobe gi pe̱fi rˈa de nuˈu̱ yä tˈo̱tˈe di u̱tsa Jeoba, hye̱pu̱ nguntˈä nuˈu̱ yä tsˈo tˈo̱tˈeˈu̱. Mu̱ gi pe̱ˈspäbi rä komfiansa Jeoba ˈne gi yˈo̱tˈe ntsˈe̱di po gi pe̱fi näˈä di mändaˈi, näˈä ¡nunka ma dä hye̱kˈäse̱ ˈne ma dä  ñäñˈäˈi ha nuya yä gäxä pa di ˈmu̱hu̱! Mˈe̱fa, rä Zi Dada Jeoba ma dä rˈaˈi nˈa rä te pa nzäntho nuua ha rä Xiˈmhai ja ngu xä promete. Hää, mu̱ gi huahni gi ˈmu̱i de rä lado rä Zi Dada Jeoba, ¡ma dä za gi pe̱ˈtsi «näˈä xa mäjuäni rä te»!