Rhie riẹ irhomẹmro re havwiẹ

Rhie riẹ eghwẹmro re havwiẹ

 URHOMU-ẸMRO UYONO 46

Fiudugbere—Jehova yọ ha Userhumu Wẹn

Fiudugbere—Jehova yọ ha Userhumu Wẹn

“O vwo ọke owuorowu mi na nyajẹ owẹwẹ vwo-o, mi jeghwai zẹ jẹ owẹwẹ vwo-o.”—HEB. 13:5.

IJORO 55 Are i Vwa Zofẹn Aye-e!

ẸZẸKOKO *

1. Me yọ nọ ha urhebro rẹn ọwan erhe roro taghene a sabu nyerẹn ghele ebẹnbẹn ọwa-an? (Psalm 118:5-7)

WU RORORI dẹ ne taghene wẹwẹ ọvo yi havwiẹ, o vwo ohworho rọ nọ ha userhumu wẹn din ebẹnbẹn wu vwori-i? Ihworho buebun e roro omaran, tobọ te idibo i Jehova ri fuevwan. (1 Ki. 19:14) We rhe roro omaran, karorhọ ive i Jehova: “O vwo ọke owuorowu mi na nyajẹ owẹwẹ vwo-o, mi jeghwai zẹ jẹ owẹwẹ vwo-o.” Omarana, ana sabu fiudugbere ta: “Jehova yọ sa mẹ erhumu; mi zofẹ-ẹn.” (Heb. 13:5, 6) Ọnyikọ Paul ọ ya ẹmro enana vwe imizu ri ha i Judea uvwre ẹgbukpe 61 C.E. Ẹmro enẹyen a karorhọ ọwan ẹmro ra ya rhẹ Psalm 118:5-7.—Seyi.

2. Me ye ne yono kpahen uvuẹn urhomu-ẹmro ọnana, mesoriẹ?

2 Jerẹ ọbo ijoro na, Paul o rheri taghene Jehova yọ ha userhumu riẹn. Jerẹ udje, ẹgbukpe eva a vrẹn ọ ki ya ileta ye vwe imizu ra djẹ edjadjẹ i Hebrew, Paul ọ vabọ ogiribo ọgbogbanhon ro mwuofẹn rọ wọnrọn uvuẹn urhie ọke rọ ha ugbo onya yen. (Acts 27:4, 15, 20) Uvuẹn onya ọrana ọrhẹ uvwre ọke ro lele fie, Jehova ọ ha userhumu rẹn Paul izede sansan. Ene yono kpahen esa vwọ ye. Jehova ọ ha userhumu phia nyoma i Jesu ọrhẹ emakashe na, ihworho ri vwo omẹgbanhon usun, ọrhẹ Ilele Kristi erọrọ. Erhe yono kpahen ekwakwa enana ri phiare uvuẹn akpenyerẹn Paul, ọnọ lẹrhẹ ẹruẹhaso ọwan kpahen ive i Jehova taghene ono rhon, ọke arha nekpẹn userhumu mie yi gbanhonrhọ.

 USERHUMU MIE I JESU ỌRHẸ EMAKASHE NA

3. Me yi Paul ọnọ sabu roro kpahen, mesoriẹ?

3 Paul ọ guọlọ userhumu. Uvwre ẹgbukpe 56 C.E., otu ihworho ezẹko ni lọreriẹ ruẹ otafe oghwa ẹga rọ ha i Jerusalem, aye na ji damoma aye ina kpe yi. Ẹdẹ ọreva ye, ọke ra ha i Paul mevi obaro i Sanhedrin na, evwreghrẹn yen i joma kpe yi hwu. (Acts 21:30-32; 22:30; 23:6-10) Uvwre ọke ọrana, Paul ọnọ sabu rhe roro, ‘Ọkiọgo mi ne din ojẹriọ ọnana jiri te?’

4. Marhẹ i Jehova o ru ha userhumu rẹn Paul nyoma i Jesu?

4 Userhumu ọgo yi Paul ọ mẹrẹnren? Uvuẹn ason ọke e mwu i Paul hin, “Ọrovwori na,” Jesu, no mevi kẹriẹ jeghwai ta: “Fiudugbere! Jerẹ oborẹ wu dabu se oseri ro fiotọre kpahen mẹ obẹ i Jerusalem, wu ne ji se oseri uvuẹn i Rome.” (Acts 23:11) Ẹmro erana i ghini ha userhumu rẹn Paul! Jesu o jiri Paul fọkime o se oseri kpahiẹn ne uvuẹn Jerusalem. No ji ve taghene Paul ono te i Rome ọrẹ omefuon, ji dabu se oseri kpahiẹn rhọ. Ọke i Paul o rhon ive ọrana, no vwo omefuon jerẹ ọke ọmọvwerhe ọ ha abọ ọsẹ ye.

Uvwre ọke ogiribo ọgbogbanhon ọ wọnrọn uvuẹn urhie na, ọmakashe nọ yẹ Paul imwẹro taghene ọye ọrhẹ ihworho ri ha ọkuna na ine vwo usimirhọ uvuẹn onya ọgbogbanhon na (Ni udjoghwẹ 5)

5. Marhẹ i Jehova o ru nyoma ọmakashe ha userhumu rẹn Paul? (Ni ifoto obaro ọbe na.)

5 Ebẹnbẹn erọrọ ego yi Paul ọ dẹrughwaroghwu? Emrẹ ẹgbukpe eva a vrẹn nẹ ọke ekwakwa ri phiare uvuẹn i Jerusalem hin, Paul ọ ha ọkuna ro riẹ Italy, ọke ọkuna na ọ dẹrughwaroghwu ogiribo ọgbogbanhon, ihworho ri havwiẹ ne roro taghene aye ine hwuo. Ọrẹn, Paul ọ zofẹ-ẹn. Mesoriẹ? Nọ ta rẹn ihworho ri ha ọkuna na: “Ason ọnana ọmakashe Osolobrugwẹ ro rhiẹ ọro vwori mẹ ri mia ha ẹga rọ fonron riẹn, no mevi kẹre mẹ nọ tare: ‘Wu vwa zofẹ-ẹn, Paul. Wu ne vi mevi obaro i Caesar, nughe! Osolobrugwẹ ono simi ọsoso arhọ ihworho ri ha uvuẹn ọkuna na kugbe ọnọ.’” Jehova ọ ha ọmakashe rharhumu vwanriẹn imwẹro rọ yẹ Paul vrẹn ne nyoma i Jesu. Itiọrurhomẹrmo, Paul no te i Rome.—Acts 27:20-25; 28:16.

6. Ive ọgo yi Jesu ọ veri rọ nọ sabu bọn ọwan gbanhon, mesoriẹ?

6 Userhumu ọgo yẹ ọwan a mẹrẹn? Jesu ọnọ hobọtua ọwan jerẹ oborẹ o ruẹ i Paul. Jerẹ udje, Jesu o ve rẹn ọsoso idibo yi: “Mẹmẹ rhẹ are i gba havwiẹ ẹdẹ na ephian bọmọke enyerakpọ na ono toba.” (Matt. 28:20) Ẹmro i Jesu a bọn ọwan gbanhan. Mesoriẹ? Fọkime ẹdẹ ezẹko a bẹn enyerẹn. Jerẹ udje, ọke ohworho re vwo ẹguọlọ kpahen orho hwu, ene vi din omiamiamo na ọkezẹko ẹgbukpe buebun, ghwai rhẹ ẹdẹ ezẹko ọvo-o. Awọrọ e din ebẹnbẹn re lele ọho. Ọrẹn, awọrọ  e rhiẹromẹrẹn ẹhẹn ro seriotọre. Udabọ ọrana, ọwan a sabu diẹn nyarhẹn fọkime e rheri taghene Jesu ọrhẹ ọwan i havwiẹ ẹdẹ na ephian,” tobọ te ẹdẹ ri mai mwuofẹn uvuẹn akpenyerẹn ọwan.—Matt. 11:28-30.

Emakashe na a hobọtua ọwan jeghwai ha userhumu rẹn ọwan ọke re ghwoghwo (Ni udjoghwẹ 7)

7. Lele oborẹ ọ ha Revelation 14:6, marhẹ i Jehova o ru ha userhumu rẹn ọwan inyenana?

7 Baibol na ọ yẹre ọwan imwẹro taghene Jehovah ọ ha userhumu rẹn ọwan nyoma emakashe enẹyen. (Heb. 1:7, 14) Jerẹ udje, emakashe na a hobọtua ọwan ji ha userhumu rẹn ọwan ọke re “ghwoghwo iyẹnrẹn esiri Uvie na” rẹn ihworho ‘egbamwa na, uvwiẹ, ọrhẹ edjadjẹ’ sansan.—Matt. 24:13, 14; se Revelation 14:6.

USERHUMU MIE IHWORHO RI VWO OMẸGBANHON USUN

8. Marhẹ i Jehova o ru nyoma olori isodja owu ha userhumu rẹn Paul?

8 Userhumu ọgo yi Paul ọ mẹrẹnren? Uvuẹn ẹgbukpe 56 C.E., Jesu nọ yẹ i Paul imwẹro taghene ono te i Rome. Ọrẹn, itu i Jew ezẹko uvuẹn i Jerusalem ni djiroro aye ina haso i Paul jeghwai kpe yi hwu. Ọke olori isodja i Rome re se Claudius Lysias o rhon kpahiẹn, nọ ha userhumu rẹn Paul. Ogege, Claudius no jurhi rẹn isodja buebun, aye ni sun i Paul te i Caesarea, onya rọ ha emrẹ iroko 65 nẹ i Jerusalem. Uvuẹn Caesarea, Igọvunọ Felix no jurhi taghene i Paul o rhirhiẹ “ekanron uvuẹn egodo i Herod.” Itu i Jew ra guọlọ kpe i Paul i sabu te avwaye-e.—Acts 23:12-35.

9. Marhẹ Igọvunọ Festus o ru ha userhumu rẹn Paul?

9 Ẹgbukpe eva a vrẹn hin, Paul ọ ji ha ekanron uvuẹn i Caesarea. Festus no rhiẹ igọvunọ ọkpokpọ rọ ha ẹrhẹ i Felix. Itu i Jew na ni rẹ Festus no tiobọnu i Paul nọ rhiẹ i Jerusalem ne guẹnzọn yen, ọrẹn Festus o kwe-e. Ọkezẹko igọvunọ na o rheri taghene itu i Jew “a djiroro rẹ aye ina hẹrhẹ i Paul jeghwai kpe yi uvuẹn izede.”—Acts 24:27–25:5.

10. Me yẹ Igọvunọ Festus o ruru ọke i Paul ọ rẹ ye nẹ i Caesar o guẹnzọn yen?

10 Ọke oru, ne guẹnzọn i Paul obẹ i Caesarea. Ra mẹriẹn taghene Festus ọ guọlọ “ekwerhọ itu i Jew na,” nọ nọ i Paul: “Wu guọlọ riẹ i Jerusalem ne guẹnzọn na obaro mẹ?” Paul o rheri taghene ọkezẹko ene kpe yi obẹ i Jerusalem, o ji rhe oborẹ ono ruo nọ sabu simi arhọ ye, nọ sabu te i Rome, jeghwai wian owian aghwoghwo yi gba. Nọ tare: “Mi kpare ẹzọn na bru i Caesar!” Ọke i Festus o lele ibrurhe yi tẹmro hin, nọ ta rẹn Paul: “Wu kpare ẹzọn ọnọ bru i Caesar ne; obẹ i Caesar ye wu na nya.” Orhienbro i Festus o simi Paul nẹ abọ evwreghrẹn ye. Phẹrẹkpẹ, Paul ono te i Rome—ekete ro seri abọ nẹ ekete itu i Jew ra guọlọ kpe yi i havwọ.—Acts 25:6-12.

11. Ẹmro urhebro ego rẹ Isaiah ọ yare yi Paul o roro kpahen?

11 Ọke i Paul ọ hẹrhẹ ro no riẹ Italy, ọnọ sabu roro kpahen orhetio rẹ ọmẹraro Isaiah ọ ya kpahen ihworho ra kparahasuẹ i Jehova: “Are i djiroro, ọrẹn ono sefughwẹ! Are i ta oborẹ o jeri are, ọrẹn o vwo efikparobọ-ọ, Fọkime Osolobrugwẹ rhẹ ame i gba havwiẹ!” (Isa. 8:10) Paul o rheri taghene Jehova ọnọ ha userhumu riẹn, ọnana nọ bọnriẹn gbanhon dẹrughwaroghwu ebẹnbẹn ra sa obaro na.

Jerẹ oborẹ i Jehova o ruru ọke ahwanren, o ji ruẹ ihworho ri vwo omẹgbanhon usun nẹ aye i hẹrote idibo yi (Ni udjoghwẹ 12)

12. Marhẹ i Julius o ruẹ i Paul lele, me yi Paul ọ sabu mẹrẹnvwrurhe nẹ oborẹ o nerhumie rhe?

12 Uvuẹn ẹgbukpe 58 C.E., Paul nọ tuẹn onya yen riẹ Italy rhọ. Fọkime ọ ha ekanron, na ta rẹn olori isodja itu i Rome re  se Julius nọ hẹrote i Paul. Nẹ ọke ọrana nyarhẹn, Julius no vwo omẹgbanhon ro no ru i Paul gbalogbalo yanghene hẹrote yi. Marhẹ ọnọ ha omẹgbanhon usun ọnana ruiruo lele? Ẹdẹ ọreva ye, ọke aye e te akpa ne, “Julius no dje uruemru esiri rẹn i Paul no ji kwe nọ kọn bru igbehian yen.” Ọke oru, Julius nọ tobọ simi arhọ i Paul. Izede ọgo? Isodja na a guọlọ kpe ọsoso ihworho re fi rhẹ ekanron ri ha ọkuna na, ọrẹn Julius nọ dare aye obọ ji. Mesoriẹ? O “mwuegbe ro no simi arhọ i Paul.” Ọkezẹko, Paul ọ mẹrẹn ẹruete i Jehova vwrurhe nyoma irueruo esiri olori isodja ọnana.—Acts 27:1-3, 42-44.

Ni udjoghwẹ 13

13. Marhẹ i Jehova ono ru ha ihworho ri vwo omẹgbanhon usun ruiruo?

13 Userhumu ọgo yẹ ọwan a mẹrẹn? Orho serhọ rhẹ ọhọre i Jehova, ọnọ sabu ha ẹhẹn ọfuanfon ọnẹyen lẹrhẹ ihworho ri vwo omẹgbanhon usun ru oborẹ ọ guọlọre. Orodje Solomon nọ yare: “Ọmudu orodje ọ họhọ usurhẹn ame uvuẹn obọ i Jehova. Ọ kpọ ye riẹ ekete rọ guọlọre ephian.” (Prov. 21:1) Me yẹ isẹ ọnana o mevirhọ? Ituakpọ a sabu tọn ekete ame ọnọ sabu zẹ vrẹn, lele oborẹ aye i guọleriẹ rhọ. Omarana ọ ji havwọ, Jehova ọnọ sabu ha ẹhẹn ọfuanfon na sun iroro ihworho re suẹn nẹ aye i ru lele ọhọre ọnẹyen. Ọrana ọrhọ phia, ihworho ri vwo omẹgbanhon usun ni na sabu brorhiẹn ri na rhua erere vwe ihworho i Jehova.—Haye vwanvwọn Ezra 7:21, 25, 26.

14. Lele oborẹ ọ ha Acts 12:5, ayọmo ya na sabu nẹrhomo kpahen?

14 Me yẹ ana sabu ru? Ana sabu nẹrhomo “sekpahen irodje ọrhẹ ọsoso ihworho ri ha ẹrhẹ eduado,” ọke aye a guọlọ brorhiẹn ri na hobọte owian aghwoghwo na ọrhẹ uyono ukoko ọwan. (1 Tim. 2:1, 2; Neh. 1:11) Jerẹ oborẹ Ilele Kristi erukaro na i ruru, ana ji sabu nẹrhomo vwe Osolobrugwẹ fọkiẹ imizu ọwan ri ha ekanron. (Se Acts 12:5; Heb. 13:3) Habaye, ana ji sabu nẹrhomo fọkiẹ ihworho ra hẹrote imizu ọwan ri ha ekanron. Ana sabu rẹ i Jehova nọ hobọte iroro aye, neneyo aye i họhọ i Julius jeghwai “dje uruemru esiri” rẹn imizu ọwan ri ha ekanron.—Acts 27:3.

USERHUMU MIE IMIZU UKOKO NA

15-16. Marhẹ i Jehova o ru nyoma Aristarchus ọrhẹ Luke ha userhumu rẹn Paul?

15 Userhumu ọgo yi Paul ọ mẹrẹnren? Uvwre ọke ro riẹ i Rome, ọgbọ buebun, Paul ọ mẹrẹn userhumu i Jehova nyoma Ilele Kristi erọrọ. Jene yono kpahen idje ezẹko.

 16 Igbehian i Paul awanva ri vwo atamwu re se Aristarchus ọrhẹ Luke, ni brorhiẹn aye ine lele i Paul riẹ i Rome. * Aye i fi arhọ aye rhẹ erhirhiẹ imwofẹn nẹ aye i sabu lele i Paul, dedevwo i Baibol na ọ ta taghene Jesu ọ yẹ Aristarchus ọrhẹ Luke imwẹro taghene aye ina te i Rome ọrẹ omefuo-on. Ọke oru, uvwre ọke onya na yẹ aye e rhe taghene aye ine simirhọ. Omarana, ọke Aristarchus ọrhẹ Luke a ruẹ ọkuna na uvuẹn Caesarea, o mwẹro taghene i Paul ọ nẹrhomo kpẹmẹ i Jehova, fọkiẹ userhumu imizu awanva enana ri vwo uduefigbere na i hariẹn.—Acts 27:1, 2, 20-25.

17. Marhẹ i Jehova o ru nyoma Ilele Kristi ha userhumu rẹn Paul?

17 Uvwre ugbo onya i Paul, imizu ukoko na i ha userhumu riẹn omamọ. Jerẹ udje, ọke aye a domaji uvuẹn Sidon, Julius nọ ha uphẹn rẹn Paul “nọ kọn bru igbehian yen, neneyo aye i hẹrote yi.” Ọke oru, uvuẹn amwa i Puteoli, Paul ọrhẹ igbehian yen ni ‘mẹrẹn imizu na, na jeghwai ta rẹn aye nẹ aye i lele aye rhirhiẹ ẹdẹ irhiruẹ.’ Ọke imizu na uvuẹn ekete erana a hẹrote edamẹ i Paul ọrhẹ erẹ igbehian yen, Paul ọ lẹrhẹ oma merhen imizu ra hẹrote yi na, nyoma rọ ta rẹn aye kpahen ekwakwa irhorhomu ro rhiẹromẹrẹn. (Haye vwanvwọn Acts 15:2, 3.) Ọke aye a mẹrẹn omẹrhuọnrhuọn hin, Paul ọrhẹ igbehian yen ni tuẹn onya aye rhọ.—Acts 27:3; 28:13, 14.

Jerẹ i Paul, ọwan a mẹrẹn userhumu mie imizu ukoko na (Ni udjoghwẹ 18)

18. Me yo mwu i Paul kpẹmẹ i Jehova jeghwai vwo uduefigbere?

18 Ọke i Paul o riẹ i Rome, o roro kpahen oborẹ ọ yare ẹgbukpe esa ri vrẹnren vwe ukoko rọ ha amwa ọrana: “Fọkime emrẹ ẹgbukpe buebun ne uhrun mi na mẹrẹn are no ti mẹ.” (Rom. 15:23) Ọrẹn, o fiẹrorhọ taghene ono bru aye nya uvuẹn erhirhiẹ ekanro-on. Oma ọ merhen riẹn omamọ ọke rọ mẹrẹn imizu na ri nẹ i Rome rhe, ra hẹrhiẹ uvuẹn izede na nẹ aye i mroma yen! “Ọke  i Paul ọ mẹrẹn aye, nọ kpẹmẹ Osolobrugwẹ jeghwai vwo ẹhẹn rọ gbanhonron.” (Acts 28:15) Djokarhọ ye taghene Paul ọ kpẹmẹ Osolobrugwẹ fọkiẹ imizu na ri ha avwaye. Mesoriẹ? Fọkime Paul nọ mẹrẹnvwrurhe taghene Jehova ọ ha userhumu riẹn nyoma imizu ukoko na.

Ni udjoghwẹ 19

19. Jerẹ oborẹ ọ ha 1 Peter 4:10, marhẹ i Jehova ono ru ha ọwan ha userhumu rẹn eri vwo edamẹ?

19 Me yẹ ana sabu ru? Wu rhe imizu uvuẹn ukoko na ra rioja ebẹnbẹn fọkiẹ emiamo yanghene ra dẹrughwaroghwu erhirhiẹ egbogbanhon erọrọ? Yanghene ohworho aye i vwo ẹguọlọ kpahen o hwuru. Erhe rhe kpahen omizu ro vwo ọdamẹ, ana sabu nẹrhomo vwe i Jehova nọ ha userhumu rẹn ọwan ta yanghene dje uruemru esiri phia riẹn. Ẹmro ọrhẹ irueruo ọwan yọ nọ sabu rhiẹ oborẹ imizu ọwan i guọlọre. (Se 1 Peter 4:10.) * Arha ha userhumu rẹn aye, aye ni na sabu rharhumu vwo imwẹro kpahen ive i Jehova rọ tare, “O vwo ọke owuorowu mi na nyajẹ owẹwẹ vwo-o, mi jeghwai zẹ jẹ owẹwẹ vwo-o.” Ọrana ọnọ ghini lẹrhẹ ọwan ghọghọ!

20. Mesoriẹ ana sabu fiudugbere ta: “Jehova yọ sa mẹ erhumu”?

20 Jerẹ i Paul ọrhẹ igbehian yen, e ji vwo ebẹnbẹn sansan uvuẹn akpenyerẹn ọwan. Ọke owu na, ọwan i rheri taghene ana sabu fiudugbere fọkime Jehova ọrhẹ ọwan i havwiẹ. Ọ ha userhumu rẹn ọwan nyoma i Jesu ọrhẹ emakashe na. Habaye, orho serhọ ọhọre ọnẹyen, Jehova ọnọ sabu nyoma ihworho ri vwo omẹgbanhon usun ha userhumu rẹn ọwan. Jerẹ oborẹ ọwan i ji rhiẹromẹrẹn ne, Jehova ọ ha ẹhẹn ọfuanfon na suẹn iroro imizu ukoko na nẹ aye i ha userhumu rẹn ọwan. Omarana, jerẹ i Paul, ana sabu fiudugbere ta: “Jehova yọ sa mẹ erhumu; mi zofẹ-ẹn. Me yẹ onyakpọ ọnọ sabu ru mẹ?”—Heb. 13:6.

IJORO 38 Ono Ruo Gbanhon

^ Udjoghwẹmro 5 Urhomu-ẹmro ọnana ọnọ ta kpahen izede esa ri Jehova o ru ha userhumu rẹn ọnyikọ Paul din ebẹnbẹn. Erhe yono kpahen oborẹ i Jehova o ru ha userhumu rẹn idibo yi ọke ahwanren, ọnọ bọn uduefigbere ọwan gbanhon jeghwai ha userhumu rẹn ọwan din ebẹnbẹn re ne rhiẹromẹrẹn.

^ Udjoghwẹmro 16 Aristarchus ọrhẹ Luke i lele i Paul nya onya okinhariẹ ye bi ne. Ehworhare enana ra hẹrosua na, i ji daji kẹrẹ i Paul uvwre ọke rọ ha ekanron obẹ i Rome.—Acts 16:10-12; 20:4; Col. 4:10, 14.

^ Udjoghwẹmro 19 Se Oghwa Odẹrẹ ọrẹ January 15, 2009, aruọbe 13-14, idjaghwẹ 5-9.