Bzimogeni bzinthu bzimwebzi

Ndokoni pa menu yaciwiri

Ndokoni pa mbuto ya misolo ya nkhani

Mboni za Yahova

Cinyungwe

Nsanza ya Mulindiri (Yakupfunzira)  |  Dezembro 2016

 NKHANI YA MOYO WANGU

Ndidakhala ‘Bzinthu Bzense kwa Wanthu wa Mtundu Uli-wense’

Ndidakhala ‘Bzinthu Bzense kwa Wanthu wa Mtundu Uli-wense’

“Iwepo ukandobatizidwa, inepano ndinkusiya!” Yamweya ni mafala yomwe baba wangu adauza mai mu 1941. Napo adagopswedwa, mai adatsimikiza kubatizidwa ndipo baba adadzacokadi. Pa nthaweyi ndikhana magole 8 yokha yakubadwa.

POMWE bzimwebzi bzikhanati kucitika, inepano ndikhafuna kale kupfunza cadidi. Mai wangu akhadapasidwa mabukhu yakufotokoza Bibliya, ndipo inepano ndikhadekedwa nayo kwene-kwene. Ndikhakomedwa kwene-kwene na bzithunzi-thunzi. Baba akhafuna lini kuti mai ambandiuze bzomwe iwo akhapfunza. Koma inepano ndikhafuna kudziwa bzizinji ndipo ndikhambabvunza maiwo mibvunzo. Tsono iwo akhambandipfunzisa pa nthawe zomwe baba akhacoka pa mui. Na kupita kwa nthawe, ndidadzatsimikiza kubzipereka kuna Yahova. Ndidabatizidwa ku Inglaterra mu mzinda wa Blackpool, mu 1943 pomwe ndikhana magole 10 yakubadwa.

KUYAMBA KUTUMIKIRA YAHOVA

Kuyambira nthawe imweyo, inepano na mai wangu tikhambayenda pabodzi mu utumiki bwakumunda mwakukhazikika. Pa nthawe imweyi, tikhaphatisa basa jiradisko pakupalizira ndipo ikhali ikulu yakulemera pafupi-fupi makilo maxanu. Ndoyezerani kundikumbukira inepano ndiri kamulumbwana  kang’ono-ng’ono kankunyamula cibodzi mwa bzimwebzi!

Pomwe ndikhana magole 14 yakubadwa, ndikhafuna kukhala mpainiya. Mai wangu adandiuza kuti cakuyamba ndikalewelewe na mtumiki kuna abale omwe tsapano ambacemeredwa nyakunyang’anira dera. Nyakunyang’anira derayo adalewa kuti ndiyambe kupfunza basa lomwe lingadadzandithandiza kubzisamalira pa basa la upainiyalo. Tenepo ine ndidacitadi bzimwebzo. Patapita magole mawiri pambuyo pa kupfunzako, ndidabvunza nyakunyang’anira dera munango bza upainiya. Iye adati, “Inde, cita bzimwebzo!”

Tenepo mu Abril, 1949, ine na mai wangu tidagulisa bzombo bzathu bzense ndipo tidayenda ku Middleton, kufupi na mzinda wa Manchester, kuti tikacite upainiya. Pambuyo pa minyezi minai ndidanyang’ana m’bale m’bodzi kuti ticitire pabodzi upainiya. Beteli idalewa kuti tiyende ku gwere linango lomwe likhali lipsa ku Irlam. Mai wangu akhacita upainiya pabodzi na mpfumakazi inango ku gwere linango.

Pomwe ndikhana magole 17 yokha yakubadwa inepano na mwanzangu tikhafunika kumbacitisa mitsonkhano, thangwe gwerelo likhana abale wakucepa wakuthemera kucitisa mitsonkhanoyo. Patsogolo pace, ndidayenda ku gwere la Buxton komwe kukhana apalizi wakucepa ndipo kukhafunika thandizo. Bzakucitika bzimwebzi bzidandikonzekeresa maudindo yakutsogolo.

Inepano pabodzi na abale winango tinkudziwisa wanthu bza nkhani ya wense ku Rochester, Nova York, 1953

Mu 1951, ndidadzaza formulario ya Xikola ya Gileyade. Ndipo mu Dezembro 1952, ndidacemeredwa kuti ndikawonekere ku mbuto yaucikunda. Ndidawauza kuti bzingadakwanisika lini kuti ndiphate basa la ucikunda thangwe ndikhali mtumiki wa nthawe zense, koma iwo alibe kubvuma mkumbiro wanguyo tenepo adandiikha m’kawoko kwa minyezi mitanthatu. Pomwe ndikhali m’kawokomo, ndidatambira mcemo wakuti ndikacite mapfunziro ya kalase ya 22 ya Gileyade. Mu Julho 1953 ndidacita ulendo bwa pa ngalawa yakucemeredwa Georgic bwakuyenda ku Nova York, pa nthaweyi ndikhadacosedwa tsapanopa m’kawokomo.

Pomwe ndidandofika ku Nova York, ndidakagumanikambo pa mtsonkhano wadera wa Sociedade do Novo Mundo mu 1953. Patsogolo pace, ndidayenda na xitima ya pansi mu mzinda wa South Lansing, komwe kukhana xikolako. Pomwe  ndidabuluka mu xitimayo ndikhafunika kupakira xapa kuti ikandifikise kumweko koma pakuti ndikhadacoka tsapanopa mu kawoko, ndikhalibe kobiri. Tenepo ndidakumbira munthu winango omwembo akhali pa ulendo kuti andifiyalisi 25 sentavo kuti ndipakirire xapa.

KUTUMIKIRA M’DZIKO LACIRENDO

Mapfunziro yomwe tidatambira ku Xikola ya Gileyade yadatithandiza kuti ndikwanise ‘kukhala bzinthu bzense kwa wanthu wa mtundu uli-wense.’ (1 Wakolinto 9:22) Inepano, Paul Bruun, pabodzi na Raymond Leach tidatumizidwa kuti tikatumikire ku Filipinas, tsono tikhafunika kudikhirira mapasaporte yathu kwa minyezi mizinji. Patsogolo pace tidayenda na xitima ku Roterdã m’dziko la Holanda. Ndipo tidadzayambuka nyanza ya Mediterrâneo, Canal de Suez, na Nyanza ya Indiko ndipo tidafika mpaka ku Malásia patsogolo pace tidayenda ku Hong Kong. Pambuyo pa ulendo bwa nsiku 47 mu nyanza, tidafika ku Manila pa 19 Novembro, 1954.

Inepano na Raymond Leach tidacita ulendo na xitima ya m’madzi kwa nsiku 47 kuti tikafike ku Filipinas

Kumweko, tikhafunika kuzolowerana na cikhalidwe cipsa, dziko lipsa na cirewedwe cipsa. Pakuyamba tidaikhidwa mu gwere la mu mzinda wa Quezon lomwe likhana wanthu azinji wakulewalewa Cingerezi. Pambuyo pa minyezi mitanthatu, tikhayamba kudziwa mafala mang’ono-ng’ono ya cirewedwe ca kumweko, Citagalog. Koma mwakusaya kucedwa tingadacinjidwa.

Nsiku inango mu Maio 1955, pomwe tidabwerera ku mui kucokera mu utumiki bwa kumunda, inepano na M’bale Leach tidagumana matsamba yomwe yakhalewa kuti tikatumikire ninga anyakunyang’anira dera. Ndikhana magole 22 yokha yakubadwa, tsono utumikibo bungadandipfunzisa njira zipsa zakuti ‘ndikhale bzinthu bzense kwa wanthu wa mtundu uli-wense.’

Kufotokoza nkhani ya wense pa mtsonkhano wadera mu cilalewedwe ca Cibicol

Mwa ciratizo, ndidafotokoza nkhani yangu yakuyamba ninga nyakunyang’anira dera pafupi na loja ya ka mzinda kanango. Pa nthawe imweyi ku Filipinas nkhani za wense zikhambafotokozedwera panja! Pomwe ndidazungira magwere manango ya mu deralo, ndidafotokoza nkhani mu mbuto zakucezera wanthu azinji, m’mbuto zakucitira malonda, mbuto zakupitidwa na wanthu azinji, mbuto zakucitira masenzeka ya mpira wa manja, m’mbuto zakuimisira kanderedere ndipo kawiri-kawiri m’misewu mwakupitidwa na wanthu azinji wa mzindayo. Nsiku inango mu mzinda wa San Pablo, ndiribe kukwanisa kufotokoza nkhani yangu  pa mbuto yakucitira malonda thangwe kukhabvumba kwene-kwene. Tenepo ndidauza abale omwe akhatsogolera kuti nkhaniyo ndikaifotokozere mu Nyumba ya Umambo. Pakuti nkhaniyo iribe kucitiridwa pa mbuto ya padeca, abalewo adabvunza penu angadanemba ninga mtsonkhano wakucitiridwa padeca.

Nthawe zense ndikhakhala m’nyumba za abale. Napo kuti nyumbazo zikhali lini ninga za wanthu wakudala, koma izo zikhasamalidwa bwino. Nthawe zizinji kama yangu ikhali mphasa. Mbuto yomwe tikhasambira ikhali kukhonde kwa nyumba yathuyo komwe munthu ali-wense angadandiwona, tenepo ndidapfunza kusamba na bzakubvala. Ndikhacita ulendo na xapa. Koma ndikafuna kuyenda pa ntsuwa zinango ndikhapakira ngalawa. Magole yense ya utumiki bwangu ndiribe kukhala na kanderendere.

Ndidapfunza Citagalog napo kuti ndiribe kuyenda ku xikola. Ndidapfunza cirewedweci mwa kumbatetekera abale mu utumiki bwa kumunda na pa mitsonkhano. Abalewo akhafunisisa kundithandiza kuti ndipfunze ndipo iwo akhandilungamiza ndikaphonya. Ndimbatenda ndikakumbukira bzimwebzi.

Na kupita kwa nthawe ndikhafunika kucinja bzinthu bzizinji thangwe ra utumiki bupsa. Mu 1956, pomwe m’bale Nathan Knorr adazungira dzikolo, tidakhala na mtsonkhano wacigawo wa dziko lensenelo. Ndidapasidwa udindo bwakuti ndikalewelewe na anyakumwaza nkhani. Ndikhanati ndacita kale bzimwebzi, koma abale winango adandithandiza. Mu gole lakutewera, tidakhala pomwe na mtsonkhano wacigawo wa dziko lensenelo, ndipo inepano ndidatumikira ninga wakunyang’anira mtsonkhanoyo. M’bale Frederick Franz wa ku likulu la Mboni za Yahova la pa dziko lense adazungira dziko lathu ndipo ndidapfunza bzizinji kuna iye. Pomwe adafotokoza nkhani ya wense, iye akhadabvala  cakubvala ca ku Filipinas cakucemeredwa barong Tagalog. Bzimwebzi bzidacitisa kuti abale wakumwekowo adekedwe kwene-kwene, ndipo ndidapfunza kufunika kwa kuzolowerana na cikhalidwe ca wanthu.

Ndidafunika pomwe kucinja kwene-kwene bzinthu bzinango pomwe ndidakhala wakunyang’anira wa cigawo. Pa nthaweyo tikhawonesa vidiyo yakuti A Felicidade da Sociedade do Novo Mundo. Kawiri-kawiri tikhambalatizira panja, tsono tikhabonera na tulombo tomwe tukhabwera thangwe ra ceza ca vidiyoyo ndipo tukhanyederera pa vidiyopo. Pambuyo pa bzimwebzi pakhakhala cibasa cikulu kwene-kwene cakucosa tulomboto pa vidiyoyo! Bzikhali lini bzakupusa kuti makonzedwe yamweya yacitike, tsono bzikhakondwesa kuwona wanthu ankubwera acipfunza bza gulu la Yahova la pa dziko lense.

Mu mbuto zinango atsogoleri wacikatolika akhauza atsogoleri wa boma kuti aleke kutibvumiza kucita mitsonkhano ikulu-ikulu. Pomwe tikhambafofokoza nkhani pafupi na magereja, atsogoleriwo akhambaliza sino zawo za gereja bzomwe bzikhacitisa kuti wanthuwo aleke kubva. Napo kuti bzimwebzi bzikhacitika, wanthu adapitiriza kupfunza cadidi, ndipo azinji m’mbuto zimwezo tsapano ankunamata Yahova.

UTUMIKI BUPSA NA KUCINJA BZINTHU BZINANGO

Mu 1959, ndidatumizidwa kuti ndikatumikire ku Betel. Ndidapfunza bzizinji kumweko. Patapita nthawe, ndikhatumizidwa ku madziko manango ninga nyakuzungira nthambi zakusiyana-siyana. Ulendo bunango, ndidadziwana na Janet Dumond omwe akhali m’misiyonario ku Tailândia. Tikhanemberana matsamba ndipo patsogolo pace tidalowolana. Tsapano tinkutumikira Yahova mwakukondwa kwa magole 51.

Ine na Janet tiri pa ibodzi mwa ntsuwa za ku Filipinas

Ndinkukondwa thangwe ndidazungira wanthu wa Yahova m’madziko 33. Ndinkutenda kwene-kwene thangwe utumiki bwangu bwakuyambirira budandithandiza kupfunza momwe ndingakhalire  na wanthu wa bzikhalidwe bzakusiyana-siyana! Kuzungira abaleku kudandithandiza kubvesesa bwino kuti Yahova ambafuna wanthu wa mtundu uli-wense.—Mabasa 10:34, 35.

Timbakondwa kwene-kwene tikambawona kuthumizirika kwa mulewengo wa Mboni za Yahova

MPAKA PANO TIKADACINJA

Inepano na Janet tinkukondwa kwene-kwene thangwe ra kutumikira pabodzi na abale ku Filipinas ndipo tinkupitiriza kutumikira pa nthambi ya m’mzinda wa Quezon. Pomwe ndidafika ku Filipinas magole 60 m’mbuyomu, tikhali apalizi 20.000 koma tsapano tiripo 200.000. Napo papita magole yenseneya, inepano ndin’funika kupitiriza kucinja bzinthu kuti ndicite bzomwe Yahova ambafuna. Mwa ciratizo, thangwe ra kucinja komwe kwacitika tsapanopapa mu gulu la Yahova, ife tidafunika kucinjambo bzinthu bzizinji.

Timbayenda mu utumiki bwakumunda mwakukhazikika

Timbacita bzense bzomwe tingakwanise kuti titeweze citsogozo ca Yahova, ndipo imweyi ni njira yabwino yakukhalira na moyo wakukondwesa. Timbayezambo kucinja bzinthu bzinango bzizinji bzomwe n’bzakufunikira kuti tikwanise kutumikira bwino abale wathu. Inde, Yahova akafuna, tin’dzapitiriza ‘kukhala bzinthu bzense kwa wanthu wa mtundu uli-wense.’

Tinkutumikira pa nthambi ya ku Filipinas mu mzinda wa Quezon