Bzimogeni bzinthu bzimwebzi

Ndokoni pa menu yaciwiri

Ndokoni pa mbuto ya misolo ya nkhani

Mboni za Yahova

Cinyungwe

Nsanza ya Mulindiri (Yakupfunzira)  |  Setembro 2017

Tewezerani Nsisi za Yahova

Tewezerani Nsisi za Yahova

‘Yahova, Yahova, Mulungu wansisi.’—KUFULUKA 34:6.

NYIMBO: 57, 147

1. Kodi Yahova adabzidziwikisa tani kwa Mozeji? N’thangwe ranyi bzikhali bzakufunika?

PA NTHAWE inango, Mulungu adabzidziwikisa kwa Mozeji mwakumuuza dzina lace na makhalidwe yace manango. Yahova angadafuna, angadayamba kulewa bza mphanvu ayai nzeru zomwe iye anazo, koma iye adayamba na kulewa bza nsisi zace. (Werengani Kufuluka 34:5-7.) Mozeji akhafuna kudziwa penu Yahova angadamuthandiza. Tenepo, Yahova adafotokoza bza makhalidweya, kuti alatize kuti akhafunisisadi kuthandiza atumiki wace. (Kufuluka 33:13) Kodi imwepo mumbabva tani thangwe ra kudziwa kuti Yahova ambatisamalira? Mu nkhani ino, tin’cezerana bza khalidwe la nsisi. Khalidweri, limbathandauza bzizinji sikuti kundobvesesa bvuto la munthu munango, koma limbathandauzambo kuthandiza munthuyo pa bvuto lacero.

2, 3. (a) Kodi n’ciyani comwe cinkulatiza kuti wanthufe tidalengedwa na mtima wansisi? (b) Kodi n’thangwe ranyi tin’funika kupfunza bzizinji pa nkhani ya nsisi?

 2 Yahova ngwa nsisi ndipo wanthufe tidalengedwa n’cifanikiso cace. Ndipopa napo wanthu omwe ambadziwa lini Yahova, mwacibadwa ambabvera anzawo nsisi na kuwacitira thupo. (Ciyambo 1:27) Ndipo m’Bibliya muna bziratizo bzizinji bza wanthu omwe adalatiza khalidwe limweri. Mwa ciratizo, kuti Salomau adziwe mwenekaciro wa mwana pa akazi awiri omwe adabwera kuna iye, Salomau adawayeza mwa kulewa kuti mwanayo agwatidwe kati na kati. Mai wa mwanayo adakhala na nsisi kwene-kwene, mwakuti adakumbira mambo kuti andopereke mwanayo kwa mkazi mwanzaceyo. (1 Wamambo 3:23-27) Ciratizo cinango pa nkhani ya nsisi ni mwana wacikazi wa Farawo. Pomwe iye adagumana katcece, adazindikira kuti kakhali kamwana kacihebereu komwe kangadafunika kuphedwa. Tsono ‘iye adakabvera nsisi’ ndipo alibe kukapha koma adakalera ninga mwanace caiye.—Kufuluka 2:5, 6.

3 Kodi n’thangwe ranyi tin’funika kupfunza bzizinji pa nkhani ya nsisi? Thangwe ndakuti Yahova an’funa kuti timbamutewezere. (Wayefezo 5:1) Napo kuti tidalengedwa na mtima wansisi, nthawe zinango timbakwanisa lini kulatiza nsisizo thangwe rakuti ndife wakuperewera. Ndipo nthawe zinango bzingakhale bzakunesa kuthandiza winango thangwe ra kundofuna phindu ku mbali yathu. Tsono n’ciyani comwe cingatithandize kuti timbacitire thupo winango? Cakuyamba, tiniwona momwe Yahova pabodzi na wanthu winango adalatizira nsisi. Caciwiri, tiniwona momwe tingatewezerere nsisi za Mulungu na thangwe la kucitira bzimwebzi.

YAHOVA N’CIRATIZO CABWINO PA NKHANI YA NSISI

4. (a) Kodi n’thangwe ranyi Yahova adatumiza anjo ku Sodoma? (b) Kodi tingapfunze ciyani na bzomwe bzidacitikira banja la Loti?

4 M’Bibliya muna bziratizo bzizinji bza momwe Yahova adalatizira nsisi. Mwa ciratizo, kumbukirani bzomwe iye adacita na Loti. Loti akhali munthu wakulungama ndipo ‘akhabva kuwawa kwene-kwene mu mtima mwace’ thangwe ra wanthu wakuipa wa m’mizinda ya Sodoma na Gomora. Wanthuwo akhalemekeza lini Mulungu, ndipopa Yahova adawona kuti iwo akhathemera kuphedwa. (2 Pedru 2:7, 8) Yahova adatumiza anjo kuti akauze Loti kuti mizinda ya Sodoma na Gomora in’funa kupfudzidwa nakuti iye akhafunika kuthawa. Bibliya limbati: ‘Pomwe Loti akhazeza, wanjo adaphata boko lace, la mkazace na ya wana wace awiri wacikazi acikawasiya kunja kwa mzinda, thangwe rakuti Yahova akhamubvera nsisi.’ (Ciyambo 19:16) Pakuti Yahova adabva nsisi na mabvuto yomwe Loti akhagumana nayo, ifembo tingakhale na citsimikizo cense cakuti iye ambatibverambo nsisi na bzineso bzense bzomwe timbagumana nabzo.—Zaiya 63:7-9; Tiyago 5:11; 2 Pedru 2:9.

Yahova ambatibvera nsisi tikambagumana na bzineso pa moyo wathu

5. Kodi Bibliya limbatipfunzisa tani kuti timbalatize nsisi?

5 Yahova ambatipfunzisambo kuti timbalatize nsisi. Kumbukirani cibodzi mwa bzakutonga bzomwe iye akhadapasa Ajirayeri. Munthu akafiyalisi mwanzace kobiri, angadatenga cakubvala ca nyakumufiyaliyo ninga citsimikizo cakuti angadadzabwezera kobiri zomwe wafiyalizo. (Werengani Kufuluka 22:26, 27.) Koma kukadoka,  nyakufiyalidwiyo akhafunika kukapereka cakubvalaco kuti nyakufiyaliyo afunike usiku. Pinango munthu wakusaya nsisi angadafuna lini kupereka cakubvalaco, koma Yahova adapfunzisa wanthu wace kukhala wansisi. Kodi cakutongaci cinkutipfunzisa ciyani? Tinkupfunza kuti tin’funika kumbawona bzakusaya bza Akristau anzathu. Tin’funika kumbathandiza abale ayai mpfumakazi omwe ankubonera.—Wakoloso 3:12; Tiyago 2:15, 16; werengani 1 Juwau 3:17.

6. Kodi tingapfunze ciyani na nsisi zomwe Yahova adalatiza kuna Ajirayeri?

6 Yahova akhabvera nsisi Ajirayeri napo pomwe akhamuphonyera kazinji kense. Bibliya limbati: ‘Yahova Mulungu wa abereki wawo akhapitiriza kuwacenjeza mwa kuphatisa basa atumiki wace, iye akhawacenjeza mwakubwereza-bwereza, thangwe akhana nsisi na wanthu wace pabodzi na mbuto yace yakukhala.’ (2 Nkhani 36:15) Ifepanombo tin’funika kumbabvera nsisi wale omwe anati kudziwa Yahova, omwe angacinje acikhala axamwali wace. Yahova an’funa lini kuti munthu ali-wense adzapfudzidwe pa ciyeruzo comwe cinkubwera. (2 Pedru 3:9) Tenepo, mbatipalizireni bzipsa bzabwino kwa ali-wense pomwe nthawe ikalipo, ticithandiza wanthu azinji omwe tingakwanise kuti agumane phindu na nsisi za Mulungu.

7, 8. N’thangwe ranyi Milan ambakhulupira kuti ni Yahova omwe adacitira nsisi iye, m’bale wace pabodzi na abereki wace?

7 Atumiki azinji wa Yahova nsiku zino, ambakwanisa kuwona kuti iye ambawacitira nsisi. Mwa ciratizo, m’magole ya 1990, wanthu wa mitundu yakusiyana-siyana akhamenyana aciphana ku Bósnia. Banja linango kumweko, likhana mwana wacimuna wa magole 12, omwe tinimucemera kuti Milan. Iye, m’bale wace, abereki wace pabodzi na Mboni zinango akhayenda ku mtsonkhano wacigawo ku Sérvia, ndipo kumweko abereki wa Milan angadakabatizidwa. Atafika pa fronteira, acikunda winango adadziwa kuti banjali likhali la mtundu munango, ndipo adawauza kuti abuluke m’kanderenderemo koma abale winangowo adawauza kuti apitirize na ulendobo. Banjali lidakhala pa fronteirapo na acikundawo nsiku ziwiri. Tenepo, m’bodzi mwa acikundawo adapfuwira mtedwe mkulu wawo acimubvunza bzomwe angadacita na banjalo, ndipo iye adamutawira kuti: “Ndoyenda nawo panja ndipo ukaphe wense na nfuti!” Banjalo lidabvambo mtawiroyo.

8 Tsono pomwe m’cikundayo akhalewalewa na acikunda anzace, padabwera wanthu awiri wacirendo pafupi na banjalo. Wanthuwo adauza banjali mwakazewe-zewe kuti ‘ifepano ndifembo Mboni za Yahova ndipo tabva kale bzense bzomwe bzidakucitikirani na abale omwe mudabwera nawo mu kanderendere ire.’ Na tenepo, Mboni ziwirizi zidauza Milan na m’bale wace kuti akapakire kanderendere wawo thangwe acikunda wale akhalibe basa na madokumento ya wana. Ndipo abalewa adauza abereki wa Milan, kuti azungulire kuseri kwa fronteirako, acifamba mpaka kukagumana kutsogolo. Milan adabva mantha kwene-kwene mwakuti akhadziwa lini bzomwe angadacita. Abereki wa Milan adabvunza kuti: “Kodi imwepo munkukumbuka kuti acikundawa angatilekerere ifepano kucoka?” Tsono pomwe iwo adayamba kufamba kuti amoge fronteirayo, bzinkuwoneka ninga kuti acikundawo alibe na kuwawonako. Milan na m’bale wace adakagumana na abereki wace kunja kwa fronteira ndipo wense adayenda pabodzi ku mtsonkhanoko. Iwo alibe kupenukira kuti bzimwebzi bzidacitika thangwe ra thandizo la Yahova! Timbadziwa kuti ni nthawe lini zense zomwe Yahova ambakhotcereratu atumiki wace mwa njira imweyi. (Mabasa 7:58-60) Milan adalewa kuti: “Ndinkuwona kuti ni Yahova omwe adaphatisa basa wanjo kuti atipulumuse mwa kufunga maso ya acikunda wale.”—Psalymo 97:10.

Kodi imwepo mumbafunisisa kuthandiza wanthu na kuwapfunzisa bza Yahova ninga momwe Jezu akhacitira?

9. Kodi Jezu adabva tani na thimu la wanthu lomwe likhabwera kuna iye? (Onani cithunzi-thunzi pa tsamba 9.)

 9 Jezu adaperekambo ciratizo cabwino pa nkhani ya kulatiza nsisi. Iye adabvera nsisi wanthu thangwe iwo ‘akhali wakunyuka-nyuka na wakumwazika ninga mabira yakusaya m’busa.’ Tsono n’ciyani comwe iye adacita? ‘Iye adayamba kuwapfunzisa bzinthu bzizinji.’ (Mateu 9:36; werengani Marko 6:34.) Tsono mwakusiyana na iye, Afarizeu akhalibe nsisi ndipo akhafuna lini kumbathandiza wanthu. (Mateu 12:9-14; 23:4; Juwau 7:49) Kodi imwepo mumbafunisisa kuthandiza wanthu na kuwapfunzisa bza Yahova ninga momwe Jezu akhacitira?

10, 11. (a) Kodi tin’funika kumbalatiza nsisi pa cakucitika ciri-cense? Fotokozani ciratizo.

10 Tsono bzimwebzi bzinkuthandauza lini kuti tin’funika kumbalatiza nsisi pa cakucitika ciri-cense. Mwa ciratizo, pinango Mambo Sauli akhawona ninga kuti ankulatiza nsisi pomwe alibe kupha Agagi, mambo wa Amaleki nyamadulanthaka wa wanthu wa Mulungu. Sauli alibembo kupha bzifuwo bza Amaleki. Koma Yahova akhadauza kale Sauli kuti akaphe a Amaleki wense pabodzi na bzifuwo bzawo. Bzomwe adacita Saulibzi, kukhali kusaya kubvera, ndipopa Yahova adalamba kuti Sauli apitirize kukhala ninga mambo. (1 Samuweri 15:3, 9, 15) Yahova ni muyeruzi wa cirungamo. Iye ambawona bzomwe munthu ankukumbuka mu mtima ndipo ambadziwambo pomwe munthu angathemere kubveredwa nsisi ayai ne. (Maliro 2:17; Zakiyeri 5:11) Kandosala kanthawe kakucepa kuti iye adzayeruze wanthu wense omwe ambamubvera lini. (2 Watesalonika 1:6-10) Ndipo nthawe imweyo, Yahova an’dzabvera lini nsisi wanthu wakuipa. Koma pakudzapfudza wanthu wakusaya kubverawo, iye an’dzacitira nsisi anyakulungama mwa kuwapulumusa.

11 Tiribe ugo bwakuwona penu munthu an’themera kufa ayai kukhala na moyo. M’mbuto mwace, tin’funika kucita bzense bzomwe tingakwanise kuti timbathandize wanthu. Kodi tingalatize nsisi kwa winango mwa njira ziponi? Mbatiwoneni njira zinango.

KODI TINGALATIZE TANI NSISI?

12. Kodi tingalatize tani nsisi?

12 Mbathandizani winango nsiku zense. Yahova ambafuna kuti Akristau ambalatize nsisi kuna wanthu winango na abale wawo wauzimu. (Juwau 13:34, 35; 1 Pedru 3:8) Libodzi mwa thandauzo la nsisi ni “kumulatiza kuti munkuwawidwambo na kubonera kwa mwanzanuyo.” Munthu wansisi ambacita nyongo yakuthandiza wale omwe ankubonera. Tenepo, tin’funika kumbanyang’ana mipata yakuthandizira winango ndipo pinango tingabzipereke kuti tiwathandize ayai tiwacitire basa linango.—Mateu 7:12.

Latizani nsisi mwa kumbathandiza omwe ankufunikira thandizo (Onani ndime 12)

13. Kodi n’ciyani comwe wanthu wa Mulungu ambacita pakacitika malengwa ya pansi?

13 Mbathandizani winango, akagwedwa na matsoka. Tikambawona wanthu ankubonera thangwe ra malengwa ya pansi, tin’funika kumbawathandiza. Ndipo wanthu wa Yahova ambadziwika bwino thangwe ra kuthandiza anzawo akagwedwa na tsoka. (1 Pedru 2:17) Mwa ciratizo, mpfumakazi inango ku Japão ikhakhala  ku mbuto yomwe idagweredwa na tsoka la citeke-teke na tsunami, m’gole la 2011. Iye adalewa kuti ‘adalimbisidwa na kutsangalazidwa’ kwene-kwene, pomwe adawona abale wakubzipereka wakucokera m’mbuto zakusiyana-siyana za ku Japão na m’madziko manango, ankukonza nyumba za wanthu pabodzi na Nyumba za Umambo zomwe zikhadazongeka. Ndipo iye adathumizira kuti: “Cakucitikaci cidandithandiza kuwona kuti Yahova ambatisamalira. Ndipo atumiki wace ambatisamaliranambo, nakuti abale na mpfumakazi wa pa dziko lense akhaticitira mipembo.”

14. Kodi mungathandize tani anyakuduwala na acikulire?

14 Mbathandizani omwe ankuduwala na acikulire. Ifepano timbabva nsisi tikambawona wanthu omwe ankubonera thangwe ra matenda ayai ukalamba. Timbadikhira na mtima wense nthawe yomwe mabvuto yan’dzamala, ndipopa timbapemba kuti Umambo bwa Mulungu bubwere. Koma pakali pano timbacita bzense bzomwe tingakwanise kuti tithandize omwe ankuduwala na acikulire. Munembi munango adalewa kuti nsiku inango, mai wace omwe akhadakalamba ndipo akhaduwala matenda manango yakucemeredwa Alzheimer adabziyendera. Tsono pomwe iwo akhayamba kupukuta, adabva kugogodza pa msuwo. Atafungula msuwoyo, adawona kuti ni mpfumakazi ziwiri zomwe zikhambawazungira kale. Mpfumakazizi zidabvunza maiyu penu angadafuna kuthandizidwa. Maiyo adati: “Mpsakupasa manyazi, koma ndithandizeni.” Tenepo mpfumakazizo zidathandiza maiyo. Patsogolo pace iwo adakonza caya aciyamba kumwa acimbaceza na maiyo. Mwana wawo Jan Boon adatenda kwene-kwene ndipo adalewa kuti Mboni za Yahova “zimbacitadi bzomwe  izo zimbapalizira.” Kodi imwepo mumbabverambo nsisi wakuduwala na wakukalamba, mucicita bzense bzomwe mungakwanise kuti muwathandize?—Wafiripo 2:3, 4.

15. Kodi basa lathu lakupalizira limbathandiza tani winango?

15 Mbathandizani winango kudziwa Yahova. Njira yabwino yakuthandizira wanthu ndiyo kuwapfunzisa bza Mulungu na bza Umambo bwace. Ndipo njira inango ni kuwathandiza kuwona thangwe lomwe kubvera mitemo ya Yahova n’kwabwino. (Zaiya 48:17, 18) Kupalizira ni njira yabwino kwene-kwene yakulemekezera Yahova na yakulatizira nsisi kwa winango. Kodi mungafune kucita bzizinji mu utumiki bwanu?—1 Timotio 2:3, 4.

NSISI ZIMBABWERESA PHINDU

16. Kodi tingagumane phindu liponi tikambalatiza nsisi?

16 Adziwi wa nkhani za makumbukidwe ya munthu ambalewa kuti munthu akambalatiza nsisi ambakhala na thanzi labwino ndipo ambakhalambo pa uxamwali bwabwino na winango. Tikambathandiza wanthu omwe ankubonera, ifepano tin’dzakhala wakukondwa, tin’dzakhala na cidikhiro camphanvu, tin’dzakhala lini wakumbasunama ndipo tin’dzabzibva kukhala munthu wakufunika. Kulatiza nsisi kuli ninga mankhwala yakuciza. (Wayefezo 4:31, 32) Tikambathandiza winango thangwe ra lufoyi, timbakhala na cikumbu-mtima cakucena thangwe timbadziwa kuti tinkucita bzomwe Yahova ambafuna. Nsisi zingatithandizembo kukhala abereki wabwino, kukhala mwamuna ayai mkazi wabwino m’banja na kukhala pa uxamwali bwabwino na anzathu. Ndipo munthu omwe ambalatiza nsisi kwa winango, kawiri-kawiri anzace ambamuthandizambo pomwe iye ankufunikira thandizo.—Werengani Mateu 5:7; Luka 6:38.

17. Kodi n’thangwe ranyi tin’funika kumbalatiza nsisi?

17 N’cadidi kuti kulatiza nsisi n’kwakuthandiza kwene-kwene kwa ifepano, tsono thangwe likulu lomwe timbalatizira nsisi ndakuti timbafuna kutewezera Yahova na kumupasa mbiri. Iye ni nsansa ya lufoyi na nsisi. (Mimwani 14:31) Ndipo iye ambatipasa ciratizo cabwino kwene-kwene pa nkhani ya nsisi. Tenepo, mbaticiteni bzense bzomwe tingakwanise kuti timbatewezere Mulungu mwa kumbalatiza nsisi. Ndipo tikacita bzimwebzi, ifepano tin’dzabverana na abale na mpfumakazi zathu ndipo tin’dzakhala pa uxamwali bwabwino na anzathu.—Wagalata 6:10; 1 Juwau 4:16.