Bzimogeni bzinthu bzimwebzi

Ndokoni pa menu yaciwiri

Ndokoni pa mbuto ya misolo ya nkhani

Mboni za Yahova

Cinyungwe

Kodi Bibliya Limbapfunzisa Ciyani Maka-maka?

 MSOLO WACIKHUMI NA CIXANU

Kunamata Komwe Mulungu Ambabvuma

Kunamata Komwe Mulungu Ambabvuma
  • Kodi bzipembedzo bzense bzimbakondwesa Mulungu?

  • Kodi tingacizindikire tani cipembedzo cacadidi?

  • Kodi mbani anyakunamata wacadidi wa Mulungu pa dziko la pansi nsiku zathu zino?

1. Kodi tingagumane phindu liponi penu tin’namata Mulungu mu njira yakuthemera?

YAHOVA MULUNGU ambatikumbukira kwene-kwene ndipo ambafuna kuti tigumane phindu pomwe ankutitsogolera mwa lufoyi. Penu tinkumunamata mwa njira yakuthemera, tin’dzakhala wakukondwa ndipo tin’dzatcenkha mabvuto mazinji pa moyo. Ndipo tin’dzakhalambo na bzisimbo pabodzi na thandizo lakucokera kwa iye. (Zaiya 48:17) Tsono, bziripo bzipembedzo bzizinji bzomwe bzimbalewa kuti bzimbapfunzisa cadidi pakulewa bza Mulungu. Napo bziri tenepoyo, ibzo bzimbasiyana kwene-kwene pa bzomwe bzimbapfunzisa kuti Mulungu ni mbani na bzomwe iye ambadikira kwa ife.

2. Kodi tingapfunze tani njira yakuthemera ya kunamatira Yahova, ndipo kodi ni ciratizo ciponi comwe cin’kutithandiza kubvesesa bzimwebzi?

2 Kodi imwepo mungadziwe tani njira yakuthemera ya kunamatira Yahova? Imwepo mun’funika lini kumbandendemeza kusiyana kwa bzipfunziso bza bzipembedzo bzense. Imwepo mun’funika kokha kupfunza bzomwe Bibliya limbapfunzisa maka-maka pakulewa bza kunamata kwacadidi. Mwa ciratizo, m’madziko mazinji muna bvuto la kobiri zakunamizira. Penu imwepo mungadapasidwa basa lakuti muzindikire kobiri zakunamizira, kodi mungadacita tani kuti muzizindikire? Kodi mungadambakumbukira kokha momwe kobiri zakunamizirazo zinkuwonekera? Ne. Mungacite bwino kudzonga nthawe yanu kuti mupfunze momwe kobiri yacadidi imbawonekera. Patsogolo pace mukadziwa momwe kobiri yacadidiyo imbawonekera  mudzakwanisambo kuzindikira kobiri yakunamizirayo. Mwakundendemerana na bzimwebzi, pomwe tinkupfunza momwe tingadziwire cipembedzo cacadidi, tin’dzakwanisa kuzindikira bzipembedzo bzense bzakunama.

3. Mwakundendemerana na mafala ya Jezu, kodi tin’funika kucita ciyani penu tikufuna kuti Mulungu abvume kunamata kwathu?

3 Mpsakufunika kuti tinamate Mulungu mu njira yomwe iye ambabvuma. Wanthu azinji ambakhulupira kuti bzipembedzo bzense bzimbakondwesa Mulungu, koma Bibliya limbapfunzisa mwakusiyana na bzimwebzi. Kundolewa kuti ndine Khristau kwakukwana lini. Jezu adati: ‘Si ali-wense omwe an’nditi: ‘Mbuya, Mbuya’, an’dzapita mu umambo bwa kudzulu, koma ule omwe an’cita kufuna kwa Babangu omwe ali kudzulu.’ Kuti tibvumidwe na Mulungu, tin’funika kupfunza bzomwe Mulunguyo ambafuna kuna ifepano ticibzicita. Jezu adacemera wale womwe ambafuna lini kucita kufuna kwa Mulungu kuti ni ‘anyakucita mabasa yakusaya kubvera bzakutonga.’ (Mateu 7:21-23) Ninga kobiri yacinyengo, cipembedzo cakunama ciribe na phindulo. Kuthumizira bzimwebzi, cipembedzo ca mtundu umweyu n’cakuipa na cakupweteka kwene-kwene.

4. Kodi mafala ya Jezu pakulewa bza njira ziwiri yambathandauza ciyani, ndipo kodi njira iri-yense imbatsogolera wanthu kuponi?

4 Yahova akupasa munthu ali-wense padziko la pansi mpata wakukhala na moyo wakusaya kumala. Tsono kuti tidzakhale na moyo wakusaya kumalayu m’paraizo, tin’funika kunamata iye yekha na kukhala na moyo mu njira yakumukondwesa. Mpsakupasa nsisi kuti azinji ambalamba kucita bzimwebzo. Ndipopa Jezu adalewa kuti: ‘Pitani na pa cipata cakupanikiza. Pakuti mseu ukulu na wakuthamuka ndiwo unkuyendesa ku infa, ndipo mbazinji womwe wankufamba m’mwemo. Tsono cipata cakupanikizaco, na mseu wakupapatiza ndiwo umbayendesa ku moyo, ndipo mbang’ono-ng’ono womwe wankuugumana.’ (Mateu 7:13, 14) Cipembedzo cacadidi cimbatsogolera ku moyo wakusaya kumala. Cipembedzo cakunama cimbatsogolera kukapfudzidwa. Yahova an’funa lini kuti munthu na m’bodziyo apfudzidwe, thangwe race iye ankupasa munthu ali-wense mpata wakupfunza bza iye. (2 Pedru 3:9) Na tenepo, njira yomwe timbanamatira Mulungu, ingatitsogolere ku moyo ayai ku infa.

 MOMWE TINGADZIWIRE CIPEMBEDZO CACADIDI

5. Kodi tingawadziwe tani womwe ali m’cipembedzo cacadidi?

5 Kodi ‘njira ya ku moyo’ tingaigumane tani? Jezu adalewa kuti cipembedzo cacadidi cin’dzadziwika na momwe wanthu wa cipembedzoco an’dzakhalira pa moyo wawo. Iye adalewa kuti: ‘Mun’dzawazindikira thangwe ra bzisapo bzawo. Muti uli-wense wabwino umbabala bzisapo bzabwino.’ (Mateu 7:16, 17) Mwa mafala yanango, wale omwe ambatewerera cipembedzo cacadidi an’dzadziwika na cikhulupiro cawo pabodzi na makhalidwe yawo. Napo iwo mbakuperewera ndipo ambaphonya, anyakunamata wacadidi ninga thimu ambanyang’ana kucita kufuna kwa Mulungu. Bwerani ticezerane bzizindikiro bzitanthatu bzakutithandiza kudziwa womwe ali m’cipembedzo cacadidi.

6, 7. Kodi Atumiki wa Mulungu ambaliwona tani Bibliya, tsono Jezu adapereka ciratizo ciponi pa nkhani imweyi?

6 Bzipfunziso bza atumiki wa Mulungu bzimbacokera m’Bibliya. Bibliya cairolo limbati: ‘Mafala yense yakunembedwa yadafuliziridwa na Mulungu, ndipo yana phindu pakupfunzisa, pakugaza, pakulungamiza bzinthu, na pakulanga m’cirungamo, kuti munthu wa Mulungu akhale wakuthemera bwino na wakukonzeka mwakukwanira kuti acite basa liri-lense labwino.’ (2 Timotio 3:16, 17) Mpostolo Paulo adanembera Wakhristau anzace kuti: ‘Pomwe mudatambira mafala ya Mulungu, yomwe mudayabva kwa ife, imwe mudayatambira, si kuti ninga mafala ya wanthu, koma ninga momwe yalidi, ninga mafala ya Mulungu’. (1 Watesalonika 2:13) Ndipopa, bzomwe wa m’cipembedzo cacadidi wambacita ayai kukhulupira bzimbacokera lini m’makumbukidwe ya wanthu ayai miyambo. Ibzo bzimbacokera m’Fala lakufuliziridwa na Mulungu, Bibliya.

7 Jezu Kristu adapereka ciratizo cabwino mwa kuphatisira basa Fala la Mulungu pa mapfunziso yace. Pa kupemba kuna Baba wace wakudzulu, iye adati: ‘Fala lanu ni cadidi.’ (Juwau 17:17) Jezu akhakhulupira Fala la Mulungu, ndipo bzinthu bzense bzomwe akhapfunzisa bzikhabverana na Bzinembo. Kazinji kense iye akhalewa kuti: ‘Pakuti bzidanembedwa.’ (Mateu 4:4, 7, 10) Patsogolo pace Jezu akhalewa mafala ya m’Bibliya. Mwakundendemerana, wanthu wa Mulungu nsiku zathu zino  ambapfunzisa lini nzeru zawo. Iwo ambakhulupira kuti Bibliya ni Fala la Mulungu, acitsimikiza kuti bzipfunziso bzawo bzinkucokeradi m’Bibliya.

8. Kodi kunamata Yahova kumbaphatanidza ciyani?

8 Womwe ali m’cipembedzo cacadidi ambanamata Yahova yekha ndipo ambadziwisa dzina lace. Jezu adati: ‘Yahova Mulungu wako ndiye un’dzamunamata; ndipo iye yekha ndiye un’dzatumikira.’ (Mateyu 4:10) Tenepo, atumiki wa Mulungu wambanamata lini munthu winango koma Yahova yekha. Kunamata kumweku kumbaphatanidza kuuza wanthu bza dzina la Mulungu wacadidi na bzomwe iye ambafuna. Pa Psalymo 83:18 pambati: ‘Imwepo dzina lanu ndimwe Yahova, Ndimwe mwekha Mkululetu pa dziko lense la pansi.’ Jezu adapereka ciratizo ca momwe tingathandizire winango kuti wafike pakudziwa Mulungu, ninga momwe adalewera mu mpembo kuti: ‘Inepano ndalidziwisa dzina lanu kwa wanthu womwe mudandipasa pa dziko la pansi.’ (Juwau 17:6) Mwakundendemerana na bzimwebzi, anyakunamata wacadidi nsiku zathu zino ambapfunzisa winango pakulewa bza dzina la Mulungu, cakulinga cace, na makhalidwe yace.

9, 10. Ni njira ziponi zomwe Wakristau wacadidi wambalatizira lufoyi lawo kwa winango na mwanzace?

9 Wanthu wa Mulungu ambalatiza lufoyi lacadidi kwa winango na mwanzace. Jezu adati: ‘Na bzimwebzo, wense wan’dzadziwa kuti ndimwe anyakupfunza wangu, mukambafunana.’ (Juwau 13:35) Wakristau wakuyambirira akhana lufoyi winango na mwanzace. Mtundu wa lufoyi lomwe Mulungu ambatipfunzisa kuti tikhale nalo limbakunda tsankhulo lomwe limbabwera thangwe ra kusiyana kwa mtundu, cuma na dziko, m’mbuto mwace limbathandiza wanthu kukhala pa ubale bwacadidi. (Werengani Wakoloso 3:14.) Wanthu wa m’cipembedzo cakunama alibe lufoyi la mtundu umweyu. Kodi tikudziwa tani bzimwebzi? Iwo ambaphana winango na mwanzace thangwe ra kusiyana dziko ayai mtundu. Wakristau wacadidi ambaphata lini nfuti kuti aphe abale wawo Wacikristau ayai munthu ali-wense. Bibliya limbati: ‘Wana wa Mulungu na wana wa Dyabu wambadziwika pa thangweri: Wense womwe ankucita lini cirungamo wambacokera lini kwa Mulungu mpsibodzi-bodzimbo na ule womwe alibe lufoyi na m’bale wace. . . . Kuti timbafunane winango na mwanzace;  si kuti ninga Kaini, omwe adacokera kwa nyakuipayo ndipo adapha mbale wace.’1 Juwau 3:10-12; 4:20, 21.

10 Tsono, lufoyi lacadidi limbathandauza bzizinji si kuti kundotcenkha kupha winango. Wakristau wacadidi wambafunisisa kudzonga nthawe yawo, mphanvu zawo, na cuma cawo kuti wathandizane na kulimbisana. (Wahebereu 10:24, 25) Iwo wambathandizana winango na mwanzace pa nthawe ya mabvuto, ndipo ambacitirana bzinthu mwakudeka mtima. Tenepo, iwo ambaphatisa basa malango ya m’Bibliya pa moyo wawo kuti ‘wacitire wense bzabwino.’Wagalata 6:10.

11. Thangwe ranyi mpsakufunika kubvuma Jezu ninga njira ya Mulungu yakutipulumusira?

11 Wakristau wacadidi wambabvuma Jezu ninga njira ya Mulungu yakuwapulumusira. Bibliya limbati: ‘Palibe munthu ali-wense omwe angakwanise kupulumusa, thangwe palibe dzina linango pansi pano lomwe laperekedwa pakati pa wanthu kuti tipulumusidwe nalo.’ (Mabasa 4:12) Ninga momwe tidawonera mu Msolo 5, Jezu adapereka moyo wace ninga cakulombolera kuna wanthu wakubvera. (Mateu 20:28) Kuthumizira bzimwebzi, Jezu ni Mambo wakuikhidwa na Mulungu mu Umambo bwa kudzulu kuti atonge dziko lense lapansi. Ndipo Mulungu an’funa kuti tibvere Jezu na kucita bzomwe adapfunzisa penu tikufuna moyo wakusaya kumala. Ni thangwe race Bibliya limbati: ‘Ule omwe an’khulupira Mwanayo ana moyo wakusaya kumala, omwe an’khulupira lini Mwanayo an’dzaugumana lini moyo.’Juwau 3:36.

12. Kusaya kukhala mbali ya dziko kumbaphatanidza ciyani?

12 Anyakunamata wacadidi wambacita lini mbali ya dziko. Pomwe akanati kutongedwa mulandu na mtongi Waciroma Pirato, Jezu adalewa kuti: ‘Umambo bwangu bumbacita lini mbali ya dzikoli.’ (Juwau 18:36) Bziribe basa kuti wambakhala dziko liponi, ateweri wacadidi wa Jezu ni wanthu womwe Umambo bwawo buli kudzulu ndipo ambapitira lini pa nkhani za ndale. Iwo ambacita lini mbali pa kunesana kwa wanthu. Tsono, anyakunamata Yahova ambapitira lini ayai kucitisa winango kupita mu cipani, ndipo ambayima lini pa mavoti ayai kuvota. Ndipo napo anyakunamata Mulungu wacadidi wambatenga lini mbali ya dziko, iwo ambabvera malamulo. Thangwe ranyi?  Thangwe rakuti Fala ya Mulungu limbawatonga kuti ‘wakhale wakubvera’ maboma yomwe ni ‘mautongi makulu-makulu.’ (Waroma 13:1) Pakakhala kunesana pakati pa bzomwe Mulungu an’funa na bzomwe wa ndale wan’funa, anyakunamata wacadidi wambatewera ciratizo ca wapostolo, womwe wadati: ‘Tin’funika kubvera Mulungu ninga mtongi, kuposa wanthu.’Mabasa 5:29; Marko 12:17.

13. Kodi ateweri wacadidi wa Jezu ambabuwona tani Umambo bwa Mulungu, ndipo kodi wambacita ciyani?

13 Ateweri wacadidi wa Jezu wambapalizira kuti Umambo bwa  Mulungu ni cidikhiro cokha ca wanthu. Jezu adaleweratu kuti: ‘Bzipsa bzabwino bza umambo, bzin’dzapaliziridwa pa dziko lense komwe kuna wanthu, ninga umboni kwa mitundu yense, ndipo pamwepo cimaliziro cin’dzafika.’ (Mateu 24:14) M’mbuto mwa kulimbisa wanthu kuti walinge utongi bwa wanthu kuti buwathandize kukonza mabvuto yawo, ateweri wacadidi wa Jezu Kristu wambapaliza bza Umambo bwa kudzulu bwa Mulungu ninga cidikhiro cokha kuna wanthu. (Psalymo 146:3) Jezu adatipfunzisa kupemba bza boma lakulungamiratu pomwe adalewa kuti: ‘Umambo bwanu bubwere. Kufuna kwanu kucitike pansi pano ninga kudzuluko.’ (Mateu 6:10) Fala la Mulungu lidaleweratu kuti Umambo bwa kudzulubu ‘bun’dzaperekedwa lini kwa wanthu winango koma bun’dzaphwanya, bucimalisa umambo bwense bulipobu, bucidzakhala kwa muyaya.’Danyeri 2:44; Cibvumbulutso 16:14; 19:19-21.

14. Kodi ni gulu liponi la cipembedzo lomwe imwepo munkukhulupira kuti limbateweza kunamata kwacadidi?

14 Pa bzomwe tacezeranabzi, bzibvunzeni kuti: ‘Kodi ni cipembedzo ciponi comwe cimbatenga bzipfunziso bzawo bzense m’Bibliya na comwe cimbadziwisa dzina la Yahova? Ni cipembedzo ciponi comwe cimbalatiza lufoyi lakupfunzisidwa na Mulungu, cimbakhulupira Jezu, cimbacita lini mbali ya dziko, ndipo cimbapalizira kuti Umambo bwa Mulungu ndibo cidikhiro cokha ca wanthu? Pa bzipembedzo bzense bza pa dziko la pansi, ni gulu liponi lomwe limbakwanisa kucita bzinthu bzensebzi?’ Bzakucitika bzimbalatiza padeca kuti ni Mboni za Yahova.Werengani Zaiya 43:10-12.

KODI IMWEPO MUN’DZACITA CIYANI?

15. Kodi Mulungu ambafuna ciyani m’mbuto mwa kundokhulupira kuti iye alipo?

15 Kundokhulupira Mulungu n’kwakukwanira lini kuti timukondwese. Koma, Bibliya limbalewa kuti napo madimonyo yambakhulupirambo kuti Mulungu alipo. (Tiyago 2:19) Tsono madimonyoyo yambacita lini kufuna kwa Mulungu ndipo Mulungu ambakomedwa lini nayo. Kuti tibvumidwe na Mulungu, tin’funikira lini kundokhulupira kuti iye alipo koma tin’funika kucitambo kufuna kwace. Tin’funikambo kusiyiratu cipembedzo cakunama ticiphatisisa kunamata kwacadidi.

16. Kodi tin’funika kucita ciyani pa nkhani ya kutenga mbali n’cipembedzo cakunama?

 16 Mpostolo Paulo adalatiza kuti tin’funikira lini kucita mbali pa kunamata kwakunama. Iye adanemba kuti: ‘Yahova akuti ‘cokani pakati pawo, mucisiyana nawo,’ ‘ndipo lekani kukhuya cinthu cakupswipa’, ‘ndipo ndin’dzakutambirani.’’ (2 Wakolinto 6:17; Zaiya 52:11) Tenepo Wakristau wacadidi wambatcenkha cinthu ciri-cense comwe cimbabverana na kunamata kwakunama.

17, 18. Kodi ‘Babulo Mkulu’ n’ciyani, ndipo thangwe ranyi mpsakufunika ‘kucoka m’mwemo’ mwakamfulumize?

17 Bibliya limbalatiza kuti mtundu uli-wense wa cipembedzo cakunama ni mbali ya ‘Babulo Mkulu’. * (Cibvumbulutso 17:5) Dzinali limbatikumbusa mzinda wakale wa ku Babulo, komwe cipembedzo cakunama cidayamba pambuyo pa cigumula ca madzi mu nsiku za Nowe. Bzipfunziso na bzicito bzizinji nsiku zino bzomwe mpsakudziwika m’bzipembedzo bzakunama bzidacokera mu Babulo wakaleyu. Mwa ciratizo, wanthu wa ku Babulo wakhanamata utatu ayai mirungu mitatu. Nsiku zathu zino, cipfunziso cikulu ca bzipembedzo bzizinji ni Utatu. Koma Bibliya limbapfunzisa padeca kuti Mulungu wacadidi ni m’bodzi yekha, Yahova, na kuti Jezu Kristu ni Mwana wace. (Juwau 17:3) Wanthu wa ku Babulo wakhakhulupirambo kuti munthu ana mzimu omwe umbafa lini, koma umbapitiriza kukhala na moyo munthu akafa ndipo umbabonera ku mbuto yakuzunzidwira. Nsiku zathu zino, bzipembedzo bzizinji bzimbapfunzisa kuti mzimu umbafa lini koma umbapitiriza kubonera ku mbuna ya moto.

18 Kutomera pomwe kunamata kwa wanthu wa ku Babulo kudamwazika pa dziko lense la pansi, mu nsiku zathu zino Babulo Mkulu ambaimira gulu la bzipembedzo bzense bzakunama. Ndipo Mulungu akhadaleweratu kuti gulu la cipembedzo cakunamaci lin’dzafika kucimaliziro kwace mwakusaya kucedwa. Mun’kuwona thangwe ranyi mpsakufunika kusiyana na mbali zense za Babulo Mkulu? Yahova Mulungu an’funa kuti imwepo  ‘mucoke m’mwemo’ pomwe nthawe ikanati kumala.Werengani Cibvumbulutso 18:4, 8.

Mwa kutumikira Yahova pabodzi na wanthu wace, imwepo mun’dzagumana bzizinji kuposa bzense bzomwe mungaluze

19. Mwa kutumikira Yahova kodi mun’dzagumana phindu liponi?

19 Thangwe ra kutsimikiza kwanu kusiyana na cipembedzo cakunama, winango wangasankhule kuleka kuceza namwe. Mwa kutumikira Yahova pabodzi na wanthu wace, imwepo mun’dzagumana bzizinji kuposa bzense bzomwe mungaluze. Mwakundendemerana na anyakupfunza wakuyambirira wa Jezu omwe adasiya bzinthu bzinango kuti wamutewere, imwepo mun’dzagumanambo abale na mpfumakazi azinji wauzimu. Imwepo mun’dzakhala mbali ya banja likulu la pa dziko lense la bzulu na bzulu la Wakristau wacadidi, womwe an’dzakulatizani lufoyi. Ndipo mun’dzakhala na cidikhiro cakudabwisa ca moyo wakusaya kumala ‘mu nthawe yakutsogolo.’ (Werengani Marko 10:28-30.) Pinango, kupita kwa nthawe, wale womwe adakusiyani thangwe ra cikhulupiro canu wan’dzawona bzomwe Bibliya limbapfunzisa ndipo acikhalambo anyakunamata Yahova.

20. Kodi omwe ali m’cipembedzo cacadidi an’kudikirira tsogolo liponi?

20 Bibliya limbapfunzisa kuti Mulungu tsapanopapa an’dzamalisa mkonzedwe wakuipa wa bzinthuyu ndipo an’dzabweresa dziko lipsa lakulungama lakutongedwa na Umambo bwace. (2 Pedru 3:9, 13) Dzikolo lin’dzakhala lakutsangalaza kwene-kwene! Ndipo mu mkonzedwe watsapano wa cirungamo, mun’dzakhala m’cipembedzo cibodzi cokha, na njira yakunamatira ibodzi yokha yacadidi. Kodi si cinthu canzeru kuti muyambe tsapanopapa kuphatana na anyakunamata wacadidi?

^ ndi. 17 Kuti mudziwe bzizinji pakulewa bza thangwe lomwe Babulo Mkulu ambaimira magulu ya bzipembedzo bzense bzakunama, onani Mafala Yakuthumizira, pa msolo wakuti: “Kuzindikira ‘Babulo Mkulu.’”