Dipeakanyo tša go bula

Kgetha leleme

Eya go menyu wa bobedi

Eya go lelokelelo la dikagare

Eya go dikagare

Dihlatse tša Jehofa

Sepedi

PHAFOGA! NO. 5 2016

Elemente e Makatšago

Elemente e Makatšago

Puku ya Nature’s Building Blocks e re: “Ga go na elemente yeo e lego bohlokwa bophelong go feta carbon.” Dika tša moswananoši tša carbon di e thuša gore e kgone go ipopa gape e bopagane le dielemente tše dingwe, ke moka tša tšweletša metswako e dimilione, tšeo tše dintši tša tšona di dulago di lemogwa goba di bopega.

Bjalo ka ge mohlala wo o bontšha diathomo tša carbon ge di kopane di ka kgona go tšweletša dibopego tše di fapafapanego, go akaretša sebopego sa ketane, diphiramiti, nkgokolo, dimphaphathi (di-sheet) le sa ditšhupu. Ruri Carbon ke elemente yeo e makatšago!

TAAMANE

Diathomo tša carbon di bopa diphiramiti tšeo di bitšwago di-tetrahedron, gomme tša dira gore sebopego se se tie le go dira gore taamane e tsebje e le setšweletšwa sa tlhago seo se tiilego kudu. Taamane e botse e bopša ke molekule wa diathomo tša carbon.

GRAPHITE

Diathomo tša carbon tšeo di momaganego di bopegile ka tsela ya dillaga tšeo di tlogelanago go swana le dipampiri tšeo di pakilwego. Ka baka la tsela yeo di bopegilego ka yona, graphite ke oli e botse e bile ke sedirišwa se segolo ge go dirwa ntlhana ya phensele. *

GRAPHENE

Ke letlalwana le tee la diathomo tša carbon leo le nago le sebopego sa dikhutlo tše tshela. Graphene e tiile go feta tšhipi. Mo phensele e ngwadilego gona go ka ba le graphene e nyenyane goba e ntši.

 DI-FULLERENE

Dimolekule tše tša carbon tša go ba le lešoba di ka dibopego tše dinyenyane kudu tša dinkgokolo le ditšhupu tšeo di bitšwago di-nanotube. Di elwa goba di metiwa ka di-nanometer.

DIPHEDI

Disele tše dintši tšeo di bopago dimela, diphoofolo le batho di bopša ke sebopego sa carbon, e lego elemente yeo e hwetšwago go di-carbohydrate, makhura le di-amino acid.

“Dika tša [Modimo] tše di sa bonagalego . . . di hlathwa ka dilo tšeo di dirilwego.”Baroma 1:20.

^ par. 7 Bona sehlogo seo se rego: “Na go na le yo a Nago le Phensele?” ka tokollong ya Phafoga! (ya Seisemane) ya July 2007

Ithute ka mo go oketšegilego