Eya go dikagare

Eya go menyu wa bobedi

Eya go lelokelelo la dikagare

Dihlatse tša Jehofa

Sepedi

Phafoga!  |  No. 4 2017

Nonyana e Makatšago e Bitšwago Arctic Tern

Nonyana e Makatšago e Bitšwago Arctic Tern

KE KGALE go dumelwa gore dinonyana tšeo di bitšwago di-arctic tern di fofa leeto la go ya le go boa la dikhilomithara tše e ka bago tše 35 200 go tloga tikologong ya Arctic go ya Ant-arctica. Lega go le bjalo, dinyakišišo tša morago bjale di utolotše gore ge e le gabotse dinonyana tše di fofa leeto la go feta moo.

Di-arctic tern tšeo di hudugago di latela tsela e rarelago, ka ge go bontšhitšwe mo seswantšhong

 

Dinonyana tše dintši di ile tša kgokelelwa didirišwa tšeo di bitšwago di-geolocator. Didirišwa tše tšeo di makatšago tšeo di sa imelego di ile tša utolla gore tše dingwe tša dinonyana tše di fofa leeto la go ya le go boa la dikhilomithara tše 90 000. Le ke leeto le letelele go feta maeto ka moka ao diphoofolo tša go huduga di a tšeago. Nonyana e nngwe e ile ya fofa leeto la mo e nyakilego go ba dikhilomithara tše 96 000. Ke ka baka la’ng nyakišišo ye e ile ya dirwa gape?

Go sa šetšwe gore dinonyana tše di be di tloga kae ge di huduga, di ile tša diriša tsela e rarelago. Bjalo ka ge go bontšhitšwe seswantšhong, tsela yeo dinonyana tše di tlwaetšego go e tšea Lewatleng la Atlantic ke yeo e bonagalago gabotse ya sebopego sa tlhaka ya S. Gore’ng di tšea tsela ya go rarela? Ge e le gabotse, dinonyana tšeo di ikhola ka meoya e fokago moo.

Lebakeng la mengwaga e ka bago e 30 yeo dinonyana tše di e phelago, di ka tšea leeto la dikhilomithara tše ka godimo ga dimilione tše 2,4. Leeto leo le lekana le maeto a mararo goba a mane a go ya le go boa ngweding. Monyakišiši o mongwe o itše: “Go a makatša gore nonyana ya boima bja ka godingwana ga digrama tše 100 e ka dira seo.” Go feta moo, ka baka la ge dinonyana tše di hwetša selemo gabedi mo ngwageng phoulong ya ka Leboa le ya ka Borwa, puku ya Life on Earth: A Natural History, e re “ngwaga le ngwaga [di] hwetša mahlasedi a mantši a letšatši go feta sephedi le ge e le sefe.”