Dipeakanyo tša go bula

Kgetha leleme

Eya go menyu wa bobedi

Eya go lelokelelo la dikagare

Eya go dikagare

Dihlatse tša Jehofa

Sepedi

PHAFOGA! NO. 3 2016

 NA O HLAMILWE?

Molala wa Tšhošwane

Molala wa Tšhošwane

BAHLAMI ba metšhene ba makatšwa ke bokgoni bja tšhošwane bja go kgona go rwala dilo tša boima bja go feta bja mmele wa yona kudu. E le gore ba kwešiše bokgoni bjo, bahlami ba Yunibesithing ya Ohio State, U.S.A., ba dirišitše khomphutha go thala kagego ya mmele wa tšhošwane, sebopego sa yona le kamoo ditho tša yona di šomago ka gona. Ditšhošwane tša maitirelo di be di bopša ka go diriša diswantšho tša X-ray (micro CT scans) le go ekišetša matla ao tšhošwane e a dirišago ge e rwala dilo tše boima.

Setho se bohlokwa kudu mmeleng wa tšhošwane ke molala wa yona, woo o swanetšego go rwala boima ka moka bja dilo tšeo e di rwalago ka molomo wa yona. Ditlhalenama tše boletiana tša molaleng wa tšhošwane di swaraganya karolo yeo e tiilego ya ka ntle ya mmele wa yona le hlogo ya yona ka tsela yeo e ekišetšago go tsenelana ga menwana ge diatla di swaraganywa. Yo mongwe wa banyakišiši o re: “Tsela yeo kgokagano ya ditlhalenama tše boletiana le dikarolo tše thata tša mmele e hlamegilego le go bopega ka yona e kgatha tema e bohlokwa tseleng yeo molala [wa tšhošwane] o šomago ka yona. Go ka direga gore kgokagano ya moswananoši magareng ga ditlhalenama tše boletiana le dikarolo tše thata tša mmele e tiiša go kgomarelana ga tšona gomme e ka ba e le yona karolo e bohlokwa yeo e dirago gore molala o kgone go rwala boima bjo bogolo.” Banyakišiši ba holofela gore go kwešiša gabotse kamoo molala wa tšhošwane o šomago ka gona go tla thuša tabeng ya go kaonefatša mokgwa woo diroboto di hlangwago ka wona.

O nagana eng? Na molala wa tšhošwane gotee le tsela e raraganego yeo o kgokagantšwego le go šoma ka yona di bile gona ka go itiragalela? Goba na di hlamilwe?

Ithute ka mo go oketšegilego