Eya go dikagare

Eya go menyu wa bobedi

Eya go lelokelelo la dikagare

Dihlatse tša Jehofa

Sepedi

Morokami  |  No. 2 2017

Kgwebo ya go gweba ka makgoba magareng ga dinaga tša Afrika le tša Amerika e be e le e nngwe ya dikgwebo tšeo di atlegilego kudu

Go Lokologa Bokgobeng—Nakong e Fetilego le Gona Bjale

Go Lokologa Bokgobeng—Nakong e Fetilego le Gona Bjale

Ge Blessing * a be a fihla Yuropa o be a holofeditšwe gore o tla hwetša mošomo wa go dira batho meriri. Eupša ka morago ga go bethwa ka matšatši a lesome le go tšhošetšwa ka gore lapa labo leo a le šiilego le tla tlaišwa, o ile a gapeletšwa go šoma e le mogweba-ka-mmele.

Seswantšho sa makgoba ao a bego a thopilwe Egipita ya bogologolo

Go be go letetšwe gore Blessing a dire R3 000.00 go ya go R4 500.00 ka bošego bjo tee, e le gore a lefe sekoloto seo a bego a se beetšwe ke mong wa gagwe sa ka godimo ga R610 000.00. Blessing o hlalosa ka gore: “Ke be ke dula ke nagana go tšhaba, eupša ke be ke tšhoga seo ba bego ba tla se dira lapa lešo. Ke be ke kgakgetšwe.” Seo se diragaletšego Blessing se swana le seo se diragalelago batho ba dimilione tše nne lefaseng ka bophara bao e lego makgoba a tša thobalano.

Mo e ka bago mengwageng e 4 000 e fetilego, mofsa yo a bitšwago Josefa o ile a rekišwa ke bana babo. O ile a feleletša e le lekgoba legaeng leo le tumilego kua Egipita. Go fapana le Blessing, mathomong Josefa o be a se a swarwa gampe ke mong wa gagwe. Eupša ge a be a gana go goketšwa ke mosadi wa mong wa gagwe, o ile a latofatšwa ka gore o be a leka go kata. O ile a lahlelwa kgolegong gomme a tlengwa ka ditšhipi.Genesi 39:1-20; Psalme 105:17, 18.

Josefa e be le lekgoba la mehleng ya bogologolo; Blessing yena ke lekgoba la lekgolong la bo-21 la mengwaga. Eupša bobedi bja bona e be e le bahlaselwa ba mokgwa wa bogologolo wa go gweba ka batho, e lego kgwebo yeo batho ba tšewago e le dithoto, yeo go yona go tshwenyegilwego kudu ka go dira tšhelete.

NTWA E DIRA GORE BOKGOBA E BE KGWEBO E KGOLO

Go bonagala ntwa e bile mokgwa o bonolo wa go dira gore dinaga di hwetše makgoba. Go thwe Kgoši Thutmose III wa Egipita o ile a boa le bagolegwa ba 90 000 ka morago ga lesolo le lengwe la bahlabani kua Kanana. Baegipita ba ile ba šomiša bagolegwa bao bjalo ka makgoba meepong, go aga ditempele le go epa mekero ya meetse.

 Ka tlase ga Pušo ya Roma, dintwa di be di dira gore go hwetšwe makgoba ka boati, gomme ka dinako tše dingwe go nyakega ga makgoba go be go lebiša ntweng. Go akanyetšwa gore lekgolong la pele la mengwaga makgoba a be a bopa seripagare sa badudi ba Roma. Makgoba a mantši a Baegipita le a Baroma a be a šomišwa gampe bakeng sa go ikhola. Ka mohlala, makgoba a meepong ya Roma a be a phela mo e ka bago mengwaga e 30.

Ge nako e dutše e eya, bokgoba bo ile bja ata le go feta. Go tloga lekgolong la bo-16 la mengwaga go ya lekgolong la bo-19 la mengwaga, kgwebo ya go gweba ka makgoba magareng ga dinaga tša Afrika le tša Amerika e be e le e nngwe ya dikgwebo tšeo di atlegilego kudu lefaseng. Mokgatlo wa UNESCO o bega gore: ‘Go akanyetšwa gore banna, basadi le bana ba magareng ga dimilione tše 25 le tše 30 ba ile ba thopša gomme ba rekišwa. Go thwe ba dikete tše makgolo ba hlokofetše ge ba be ba tshela lewatle la Atlantic. Olaudah Equiano, e lego lekgoba leo le phologilego, o bega gore: “Go be go se bonolo go hlalosa tiragalo ka moka e boifišago ya go kwa dillo tša basadi le go bokolla ga bao ba bego ba ehwa.”

Ka manyami, bokgoba ga se feela masetlapelo ao bilego gona historing. Go ya ka Mokgatlo wa Ditšhabatšhaba wa Mešomo, go sa na le banna, basadi le bana ba dimilione tše 21 bao ba šomago bjalo ka makgoba gomme ba lefša ganyenyane goba ga ba lefše. Makgoba a mehleng yeno a šoma meepong, mafelong ao go šongwago ka thata, difeketoring tša ditena, mafelong a bagweba-ka-mmele le magaeng a batho. Le ge mohuta wo wa bokgoba o se molaong, go bonagala o oketšega.

Ba dimilione ba sa šoma bjalo ka makgoba

GO LOKOLOGA

Go swarwa ka sehlogo go dirile gore makgoba a mantši a lwele tokologo. Lekgolong la pele la mengwaga B.C.E., mohlabani wa dipapading e lego Spartacus le makgoba a ka bago a 100 000 ba ile ba rulaganya borabele bjo bo ilego bja se atlege kgahlanong le Roma. Lekgolong la bo-18 la mengwaga, makgoba a sehlakahlakeng sa Caribbean sa Hispaniola a ile a tsogela beng ba ona matla. Tsela yeo makgoba a ilego a swarwa gampe ka yona mašemong a mmoba, e dirile gore go be le ntwa ya selegae yeo e tšerego mengwaga e 13, yeo mafelelong e ilego ya dira gore setšhaba sa Haiti se thome go ipuša ka 1804.

Lega go le bjalo, Go Huduga ga Baisiraele Egipita, go swanetše go tšewa e le go lokologa bokgobeng mo go atlegilego kudu historing ka moka. Mo e ka bago batho ba dimilione tše tharo—setšhaba ka moka—ba ile ba lokollwa bokgobeng kua Egipita. Ba be ba swanetše go lokollwa. Beibele e hlalosa bophelo bja bona kua Egipita gore Baegipita ba be “ba ba šomiša mošomo o mongwe le o mongwe wa bona wa bokgoba ba ba gateletše.”  (Ekisodo 1:11-14) Farao o ile a ba a ntšha lesolo la gore go bolawe bana bakeng sa go fokotša setšhaba seo se bego se gola sa Isiraele.Ekisodo 1:8-22.

Go lokollwa ga Baisiraele go swarweng gampe kua Egipita go diregile ka tsela e kgethegilego ka ge Modimo ka boyena a ile tsena ditaba gare. Modimo o ile a botša Moshe gore: “Ke tseba mahloko a bona gabotse. Ke [tla] theogela kua tlase go yo ba hlakodiša.” (Ekisodo 3:7, 8) Go fihla le lehono, Bajuda kae le kae ba sa keteka Paseka ngwaga le ngwaga go gopola tiragalo yeo.Ekisodo 12:14.

GO FEDIŠETŠA BOKGOBA SA RURI

Beibele e re: “Go Jehofa Modimo wa rena ga go na go se loke,” e bile e re kgonthišetša gore ga se a fetoga. (2 Dikoronika 19:7; Maleaki 3:6) Modimo o rometše Jesu gore a “bolele tokologo go mathopša . . . , go lokolla ba ba gateletšwego.” (Luka 4:18) Na se se be se bolela gore motho yo mongwe le yo mongwe yo e bego e le lekgoba o be a tla lokologa? Ga go bonagale go le bjalo. Jesu o be a rometšwe go tlo lokolla batho bokgobeng bja sebe le lehu. Ka morago o ile a re: “Therešo e tla le lokolla.” (Johane 8:32) Gaešita le lehono, therešo yeo Jesu a e rutilego e lokolla batho ka ditsela tše dintši.—Bona lepokisi leo le rego “ Go Lokollwa Mohuteng o Mongwe wa Bokgoba.”

Ge e le gabotse, Modimo o ile a thuša Josefa le Blessing go lokologa bokgobeng ka ditsela tše di sa swanego. O ka hwetša pego e makatšago ya Josefa go dikgaolo 39 go ya go 41 ka pukung ya Beibele ya Genesi. Tsela yeo Blessing a hweditšego tokologo ka yona le yona e bile e makatšago.

Ka morago ga gore a rakwe nageng e nngwe ya Yuropa, Blessing o ile a ya Sepania. Ge a le moo o ile a kopana le Dihlatse tša Jehofa gomme a thoma go ithuta Beibele le tšona. Ka ge a be a ikemišeditše go lokiša bophelo bja gagwe, o ile a hwetša mošomo gomme a kgodiša yo e bego e le mong wa gagwe gore a mo fokoletše tefo ya kgwedi le kgwedi ya sekoloto sa gagwe. Ka letšatši le lengwe, Blessing o ile a hwetša mogala o tšwago go mong wa gagwe. O be a nyaka go phumola sekoloto sa Blessing le go mo kgopela gore a mo lebalele. Go be go diregile’ng? Le yena o be a thomile go ithuta Beibele le Dihlatse tša Jehofa! Blessing o re: “Therešo e go lokolla ka ditsela tše di makatšago.”

Jehofa Modimo o ile a nyama ge a be a bona tsela e sehlogo yeo Baisiraele ba bego ba swerwe ka yona e le makgoba kua Egipita; le lehono o swanetše go ba a ikwa ka tsela e swanago ka go hloka toka mo go bjalo. Therešo ke gore go tlo nyakega diphetogo tše dikgolo bathong e le gore go fedišwe mehuta ka moka ya bokgoba. Eupša Modimo o holofetša go tliša phetogo e bjalo. Beibele e re: “Go na le magodimo a mafsa le lefase le lefsa tše re di letetšego go ya ka kholofetšo ya gagwe gomme toko e tla aga go tšona.”2 Petro 3:13.

^ par. 2 Leina le fetotšwe.