Dipeakanyo tša go bula

Kgetha leleme

Eya go menyu wa bobedi

Eya go lelokelelo la dikagare

Eya go dikagare

Dihlatse tša Jehofa

Sepedi

PHAFOGA! DECEMBER 2013

Serurubele Seo se Bitšwago Painted Lady—Sephiri se Utolotšwe

Serurubele Seo se Bitšwago Painted Lady—Sephiri se Utolotšwe

BANYAKIŠIŠI ba Mayuropa ke kgale ba kgahlwa ke dirurubele tša mebalabala tšeo di bitšwago painted ladies (Vanessa cardui) gomme ba ipotšiša gore go be go direga eng ka tšona bofelong bja selemo se sengwe le se sengwe. Na di fo hwa ge go thoma go tonya? Nyakišišo yeo e sa tšwago go dirwa e utolla taba e sa tlwaelegago. Dirurubele tše di tšea leeto la ngwaga le ngwaga magareng ga leboa la Yuropa le Afrika.

Banyakišiši ba kopantše dipoelo tše di tšwago go radar e raraganego le tša dipego tša gore di bonwe ke baithaopi ba dikete ba Yuropa ka moka. Dipoelo tše di utolotše gore ge selemo se fela, dirurubele tše dimilione tšeo di bitšwago painted ladies di hudugela ka borwa, gantši di fofela godimo ka dimithara tša ka godimo ga tše 500—ka baka leo ga di ke di bonwa ke batho. Dirurubele tše di emela diphefo tša maleba, tšeo di sepelago le tšona ka lebelo la tekanyo ya dikhilomithara tše 45 ka iri leetong le letelele la go ya Afrika. Leeto la tšona la go huduga la ngwaga le ngwaga ke la botelele bja dikhilomithara tše di fihlago go tše 15 000, gomme le thoma magomong a Arctic gomme la felela Afrika Bodikela ya molatšatšing. Leeto leo le nyakile le tšea gabedi la serurubele sa Amerika Leboa seo se bitšwago monarch. Leeto leo le phethwa ke meloko e latelelanago e tshela ya dirurubele tšeo di bitšwago painted ladies.

Moprofesara Jane Hill wa Yunibesithi ya York, kua Engelane, o hlalosa gore: “Serurubele seo se bitšwago Painted Lady se fo tšwela pele se fofa, se ikatiša e bile se sa eme.” Ngwaga le ngwaga, megato yeo e tloša motšhitšhi woo ka moka go tloga leboa la Yuropa go fihla Afrika le go o buša.

Richard Fox, e lego molaodi wa dinyakišišo mokgatlong wa Butterfly Conservation, o re: “Sebopiwa se senyenyane seo boima bja sona bo lego ka tlase ga grama seo bjoko bja sona bo lekanago le hlogwana ya phini gomme se sa hwetše sebaka sa go ithuta go tše dikgolo tšeo di nago le phihlelo, se tšea leeto le letelele la go hudugela kontinenteng e nngwe go ya go e nngwe.” Fox o oketša ka gore “pele go be go naganwa gore [khunkhwane ye] e be e fo išwa kua le kua ke diphefo go fihlela e bolawa ke marega a šoro a Brithania, e se na kholofelo ya go ba le meloko e latelago.” Lega go le bjalo, nyakišišo “ye e bontšhitše gore dirurubele tšeo di bitšwago Painted Ladies di tšea maeto a raraganego.”