Motho ke mo a maka byang mo a nyaka go vakaša ka sekepe ku botala?

GABUTŠIBUTŠI dikepe tsa go kalamisa batho fela ke mo di se šiyo ka dinako tsa ho Pawulo a sa phela. Gore motho a kalame sekepe, ke mo di nyaka a butsise gore nje se gona sekepe sa go ya mo a yang, sa gore se ka mo kalamisa. (Meber. 21:2, 3) Le mo di ka makega gore sekepe sone a se kalammeng se sa ye mo a yang, ke mo a fo lebelela mo go yemang dikepe gore nakwenngwana a kraye so se ka fo bang se ya thinanyana le mo yene a yang.—Meber. 27:1-6.

Taba ya go sepela ka dikepe ke mo go se ya ka moka nako, fote dikepe tsowa ke mo di sa duli di le gona. Banna bowa ba go dhrayiva dikepe ke mo ba sa thewogele mo go ka fo ba go sa sa gabutši, kela mo ba fo bona nkare go na le se sengwana sa go ba hlolela, go tshwana le mo mogogorwane o ka fo ba o yye wa lla o duli ku malenghelengheng ga sekepe, kela mo ba ka fo ba ba bonne kotsi yo yi makegiyeng ku lerophong la lewatle. Bo ba sipidisang dikepe ke mo ba lebelela gore moya o ya kakaye ke mokane mo ba bona gore di ya maka, ke mo ba tlemolla dikepe ke mokane ba kena tseleng. Mo motho ye a vakašang a šele a krayye sekepe sa go ya mo a bakiyeng gona, ke mo a ya thina le mo dikepe di yemang gona a kene a rwele dijumba tsage ke mokane a yemela gore ba hlaye gore sekepe sone se nyoko tloga ka nako mang.

Morene mongwana wa go nyakolla dilo tsa botala ye ba reng ke Lionel Casson o re: “Naga ya Roma ke mo yi maka gore batho ba se kraye lola sekepe sa go kalama mo ba le thina le lewatle. Setiši sa yona ke mo se le mong mo mathomisong ga noka ya Tiber. Ga toropo ya Ostia yo ke mo yi le thina le gona, ke mo go na le poleke ye nngwana ya go bulega ya gore ke mo yi dukulugiye ke diofisi. Diofisi tsa go tlala gana hone ke mo go le tsa ba go sipidisa dikepe ba dipoleke tsa mehlobohlobo: ba go sipidisa dikepe ba go tšwa Narbonne [ya gore gana byalo ba re ke France], ba go sipidisa dikepe ba go tšwa Carthage [ya gore gana byalo ba re ke Tunisia], . . . le tse dingwana gana hone. Mo motho a nyaka go ya go gongwana ka sekepe, ke mo di nyaka a ye ga ofisi ya dikepe tsa poleke yonone a yi nyakang a ye a kwe ka bona gore di sepela byang.”

Bo ba go sepela ka dikepe ke mo ba bhukulela dithabeng tso di leng ka teng ga lewatle gore ba yakgoswe ba segela mo ba yang, mara tsotsone le tsona ke mo di na le dikotsi. Pawulo le yene di yye tsa mo makegela ga go tlalanyana nakwela a tšhomayela go le morumiwa.—2 Makor. 11:25.