Toegankelijkheidsinstelling

Search

Taal selecteren

Doorgaan naar secundair menu

Doorgaan naar inhoudsopgave

Doorgaan naar inhoud

Jehovah’s Getuigen

Nederlands

Nader dicht tot Jehovah

 Hoofdstuk 18

Wijsheid in „het woord van God”

Wijsheid in „het woord van God”

1, 2. Wat voor „brief” heeft Jehovah ons geschreven, en waarom?

WEET je nog wanneer je voor het laatst een brief hebt gekregen van een dierbare die ver weg woont? Er zijn maar weinig dingen die zoveel vreugde geven als een fijne brief van iemand die ons dierbaar is. We vinden het heerlijk te horen hoe het met hem gaat en wat zijn ervaringen en plannen zijn. Zulke berichten brengen dierbaren dichterbij, ook al zijn ze persoonlijk ver weg.

2 Wat zou ons dus meer vreugde kunnen geven dan het ontvangen van een geschreven boodschap van de God die we liefhebben? Jehovah heeft ons in zekere zin een „brief” geschreven — zijn Woord, de bijbel. Daarin vertelt hij ons wie hij is, wat hij heeft gedaan, wat hij zich heeft voorgenomen te doen en nog veel meer. Jehovah heeft ons zijn Woord gegeven omdat hij wil dat we een hechte band met hem hebben. Onze alwijze God koos de best mogelijke manier om met ons te communiceren. Er schuilt een onvergelijkelijke wijsheid in de manier waarop de bijbel is geschreven en in wat erin staat.

Waarom een geschreven Woord?

3. Hoe heeft Jehovah de Wet aan Mozes overgebracht?

3 Sommigen vragen zich wellicht af: ’Waarom gebruikte Jehovah niet een indrukwekkender methode — bijvoorbeeld een stem uit de hemel — om met mensen te communiceren?’ Jehovah heeft soms inderdaad vanuit de hemel gesproken via engelen die hem vertegenwoordigden. Dat deed hij bijvoorbeeld toen hij de Wet aan Israël gaf (Galaten 3:19). De stem uit de hemel was ontzag inboezemend — zozeer dat de doodsbange Israëlieten vroegen of Jehovah niet op deze manier met hen wilde spreken maar of hij via Mozes met hen wilde communiceren (Exodus 20:18-20). De Wet, die uit zo’n 600 inzettingen bestond, werd daarom mondeling, woord voor woord, aan Mozes overgebracht.

4. Leg uit waarom mondelinge overlevering geen betrouwbare methode zou zijn geweest om Gods wetten door te geven.

 4 Maar als die Wet nu eens nooit op schrift was gesteld? Zou Mozes zich de precieze bewoordingen van dat gedetailleerde wetboek hebben kunnen herinneren en ze foutloos aan de overige leden van de natie hebben kunnen meedelen? En de latere generaties? Zouden ze zich louter en alleen op mondelinge overlevering hebben moeten verlaten? Dat zou beslist geen betrouwbare methode zijn geweest om Gods wetten door te geven. Stel je eens voor wat er zou gebeuren als je een verhaal aan een lange rij mensen moest vertellen door het aan de eerste persoon mee te delen en het vervolgens van de een naar de ander in de rij te laten doorgeven. Wat de persoon aan het eind van de rij te horen kreeg, zou waarschijnlijk heel wat verschillen van het oorspronkelijke verhaal. De woorden van Gods Wet liepen dat risico niet.

5, 6. Wat droeg Jehovah Mozes op met Zijn woorden te doen, en waarom is het een zegen dat we Jehovah’s Woord in geschreven vorm hebben?

5 Jehovah koos er in zijn wijsheid voor zijn woorden op schrift te laten stellen. Hij gebood Mozes: „Schrijf u deze woorden op, want in overeenstemming met deze woorden sluit ik waarlijk een verbond met u en Israël” (Exodus 34:27). Zo begon het tijdperk van het schrijven van de bijbel, in 1513 v.G.T. De daaropvolgende 1610 jaar sprak Jehovah „bij vele gelegenheden en op vele wijzen” tot zo’n veertig menselijke schrijvers die vervolgens de bijbel optekenden (Hebreeën 1:1). Intussen besteedden toegewijde afschrijvers heel veel zorg aan het vervaardigen van nauwkeurige afschriften opdat de bijbel bewaard zou blijven. — Ezra 7:6; Psalm 45:1.

6 Jehovah heeft ons werkelijk gezegend door via het geschreven woord met ons te communiceren. Heb je ooit een brief gekregen die je zo dierbaar was — misschien omdat hij je de troost gaf die je nodig had — dat je hem hebt bewaard en hem steeds opnieuw hebt gelezen? Zo is het met Jehovah’s „brief” aan ons. Omdat Jehovah zijn woorden op schrift heeft laten stellen, zijn  we in staat ze geregeld te lezen en te mediteren over wat ze te zeggen hebben (Psalm 1:2). We kunnen „de vertroosting uit de Schriften” ontvangen wanneer we er maar behoefte aan hebben. — Romeinen 15:4.

Waarom menselijke schrijvers?

7. Hoe blijkt Jehovah’s wijsheid uit het feit dat hij menselijke schrijvers heeft gebruikt?

7 In zijn wijsheid heeft Jehovah mensen gebruikt om zijn Woord op te tekenen. Sta hier eens bij stil: Als Jehovah engelen had gebruikt om de bijbel te schrijven, zou dat boek dan net zo aanspreken? Het is waar dat engelen Jehovah vanuit hun verheven standpunt hadden kunnen beschrijven, hun toewijding aan hem hadden kunnen uiten en verslag hadden kunnen uitbrengen over getrouwe menselijke dienstknechten van God. Maar zouden we ons echt hebben kunnen verplaatsen in het standpunt van volmaakte geestelijke schepselen, wier kennis, ervaring en kracht verre superieur zijn aan die van ons? — Hebreeën 2:6, 7.

„De gehele Schrift is door God geïnspireerd”

8. In welk opzicht werd het de bijbelschrijvers toegestaan hun eigen verstandelijke vermogens te gebruiken? (Zie ook voetnoot.)

8 Doordat Jehovah menselijke schrijvers heeft gebruikt, heeft hij ons precies gegeven wat we nodig hebben — een verslag dat „door God geïnspireerd” is en toch menselijke elementen bevat (2 Timotheüs 3:16). Hoe heeft hij dit bereikt? In veel gevallen heeft hij de schrijvers kennelijk toegestaan hun eigen verstandelijke vermogens te gebruiken bij het kiezen van „verrukkelijke woorden . . . en het schrijven van juiste woorden van waarheid” (Prediker 12:10, 11). Dit verklaart de verschillende schrijfstijlen in de bijbel; de geschriften zijn een weerspiegeling van de achtergrond en de persoonlijkheid van de afzonderlijke schrijvers. * Toch hebben deze mannen „van Godswege gesproken zoals zij door heilige geest werden meegevoerd” (2 Petrus 1:21). Daarom  is het eindproduct echt „het woord van God”. — 1 Thessalonicenzen 2:13.

9, 10. Waarom geeft het gebruik van menselijke schrijvers de bijbel meer warmte en aantrekkingskracht?

9 Het gebruik van menselijke schrijvers geeft de bijbel een enorme warmte en aantrekkingskracht. De schrijvers waren mensen met dezelfde gevoelens als wij. Ze waren onvolmaakt, en daarom hadden ze met dezelfde beproevingen en spanningen te maken als wij. In sommige gevallen werden ze er door Jehovah’s geest toe geïnspireerd over hun eigen gevoelens en strijd te schrijven (2 Korinthiërs 12:7-10). Ze tekenden dus woorden op in de eerste persoon, woorden die geen enkele engel tot uitdrukking had kunnen brengen.

10 Neem bijvoorbeeld koning David van Israël. Nadat hij een aantal ernstige zonden had begaan, componeerde hij een psalm waarin hij zijn hart uitstortte en God om vergeving smeekte. Hij schreef: „Reinig mij zelfs van mijn zonde. Want mijn overtredingen ken ikzelf, en mijn zonde is voortdurend vóór mij. Zie! Met dwaling werd ik met barensweeën voortgebracht, en in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen. Werp mij niet weg van voor uw aangezicht; en uw heilige geest, o neem die niet van mij weg. De slachtoffers aan God zijn een gebroken geest; een gebroken en verbrijzeld hart, o God, zult gij niet verachten” (Psalm 51:2, 3, 5, 11, 17). Voel je het intense verdriet van de schrijver? Wie anders dan een onvolmaakt mens zou zulke diepe gevoelens tot uitdrukking kunnen brengen?

Waarom een boek over mensen?

11. Wat voor werkelijk gebeurde verhalen zijn „tot ons onderricht” in de bijbel opgetekend?

11 Er is nog iets dat de bijbel meer aantrekkingskracht geeft. Voor een groot deel is het een boek over mensen — echte mensen — mensen die God dienen en mensen die hem niet dienen. We lezen over hun ervaringen, moeilijkheden en vreugden. We zien de gevolgen van hun keuzes in het leven. Deze verslagen zijn in de bijbel opgenomen „tot ons onderricht” (Romeinen 15:4). Door middel van deze werkelijk gebeurde verhalen  onderwijst Jehovah op een manier die ons hart raakt. Kijk eens naar een paar voorbeelden.

12. In welk opzicht zijn bijbelverslagen over ontrouwe mensen een hulp voor ons?

12 De bijbel vertelt over ontrouwe, zelfs goddeloze, mensen en wat hun is overkomen. In deze verslagen zien we onwenselijke eigenschappen in daden omgezet, en dit maakt ze voor ons gemakkelijker te begrijpen. Welk gebod tegen deloyaliteit bijvoorbeeld zou krachtiger kunnen zijn dan het sprekende voorbeeld van deze eigenschap in Judas, toen hij zijn verraderlijke samenzwering tegen Jezus ten uitvoer bracht? (Mattheüs 26:14-16, 46-50; 27:3-10) Verslagen zoals deze bereiken ons hart op een doeltreffender manier omdat ze ons helpen onaangename karaktertrekken te onderkennen en af te leren.

13. Hoe helpt de bijbel ons meer begrip te krijgen van wenselijke eigenschappen?

13 De bijbel beschrijft ook veel getrouwe dienstknechten van God. We lezen over hun toewijding en loyaliteit. We zien levende voorbeelden van de eigenschappen die we moeten aankweken om dicht tot God te naderen. Neem bijvoorbeeld geloof. De bijbel geeft een definitie van geloof en vertelt ons hoe uiterst belangrijk geloof is als we God willen behagen (Hebreeën 11:1, 6). Maar de bijbel bevat ook sprekende voorbeelden van het oefenen van geloof. Denk eens aan het geloof dat Abraham toonde toen hij Isaäk poogde te offeren (Genesis hoofdstuk 22; Hebreeën 11:17-19). Door zulke verslagen krijgt het woord „geloof” meer betekenis en wordt het gemakkelijker te begrijpen. Wat is het wijs dat Jehovah ons niet alleen aanspoort wenselijke eigenschappen aan te kweken maar ook door voorbeelden laat zien hoe deze eigenschappen in daden kunnen worden omgezet!

14, 15. Wat vertelt de bijbel ons over een zekere vrouw die naar de tempel kwam, en wat leert dit verslag ons over Jehovah?

14 De werkelijk gebeurde verslagen in de bijbel leren ons vaak iets over de persoon die Jehovah is. Neem bijvoorbeeld het verslag over een vrouw die door Jezus in de tempel werd gadegeslagen. Jezus zat in de buurt van de schatkisten en keek toe terwijl de mensen er hun bijdragen in wierpen. Er kwamen veel rijken,  die gaven „van wat zij over hadden”. Maar Jezus’ blik bleef rusten op een eenvoudige weduwe. Haar gave bestond uit „twee kleine geldstukken . . ., welke zeer weinig waarde hebben”. * Het was het laatste beetje geld dat ze had. Jezus, die Jehovah’s zienswijze volmaakt weerspiegelde, merkte op: „Deze arme weduwe [heeft] er meer in . . . geworpen dan allen die geld in de schatkisten hebben geworpen.” Volgens die woorden had ze er meer in gedaan dan alle anderen bij elkaar. — Markus 12:41-44; Lukas 21:1-4; Johannes 8:28.

15 Is het niet veelbetekenend dat van alle mensen die op die dag naar de tempel kwamen, deze weduwe werd uitgekozen en een vermelding in de bijbel kreeg? Met dit voorbeeld leert Jehovah ons dat hij een dankbare God is. Hij aanvaardt onze van harte geschonken gaven graag, ongeacht hoe ze zich laten vergelijken met wat anderen kunnen geven. Jehovah had beslist geen betere manier kunnen bedenken om ons deze hartverwarmende waarheid te onderwijzen!

Wat niet in de bijbel staat

16, 17. Hoe blijkt Jehovah’s wijsheid zelfs uit wat hij verkoos weg te laten uit zijn Woord?

16 Wanneer je iemand die je dierbaar is een brief schrijft, heb je maar een beperkte hoeveelheid ruimte. Daarom kies je zorgvuldig wat je zult schrijven. Evenzo heeft Jehovah het verkozen bepaalde personen en gebeurtenissen in zijn Woord te vermelden. Maar in deze beschrijvende verslagen noemt de bijbel niet altijd alle details (Johannes 21:25). Wanneer de bijbel bijvoorbeeld over Gods oordeel spreekt, geven de verschafte inlichtingen wellicht geen antwoord op al onze vragen. Zelfs in wat Jehovah verkoos weg te laten uit zijn Woord, kunnen we zijn wijsheid zien. Hoe dat zo?

17 De wijze waarop de bijbel is geschreven, vormt een toets op  wat er in ons hart leeft. Hebreeën 4:12 zegt: „Het woord [of de boodschap] van God is levend en oefent kracht uit en is scherper dan enig tweesnijdend zwaard, en het dringt zelfs zover door dat het ziel en geest . . . scheidt, en het kan gedachten en bedoelingen van het hart onderscheiden.” De boodschap van de bijbel dringt diep door en onthult onze ware gedachten en motieven. Degenen die hem met een kritisch hart lezen, struikelen vaak over verslagen die niet genoeg inlichtingen bevatten om hen tevreden te stellen. Zulke mensen trekken misschien zelfs in twijfel of Jehovah eigenlijk wel liefdevol, wijs en rechtvaardig is.

18, 19. (a) Waarom moeten we niet verontrust raken als een bepaald bijbelverslag vragen doet rijzen waarop we geen onmiddellijk antwoord kunnen vinden? (b) Wat is er nodig om Gods Woord te begrijpen, en hoe is dit een bewijs van Jehovah’s grote wijsheid?

18 Wanneer we daarentegen met een oprecht hart een zorgvuldige studie van de bijbel maken, gaan we Jehovah zien in de context waarin de bijbel als geheel hem voorstelt. Daarom raken we niet verontrust als een bepaald verslag enkele vragen doet rijzen waarop we geen onmiddellijk antwoord kunnen vinden. Ter illustratie: Als we bezig zijn een grote legpuzzel in elkaar te zetten, kunnen we een bepaald stukje misschien eerst niet vinden of zien we niet waar een stukje thuishoort. Toch hebben we wellicht al genoeg stukjes samengevoegd om te begrijpen hoe de complete afbeelding eruit moet zien. Zo is het ook wanneer we de bijbel bestuderen: beetje bij beetje komen we te weten wat voor God Jehovah is en verschijnt er een duidelijk beeld. Ook al begrijpen we een bepaald verslag aanvankelijk niet of zien we niet hoe het met Gods persoonlijkheid te rijmen is, onze studie van de bijbel heeft ons al meer dan genoeg over Jehovah geleerd om te kunnen zien dat hij altijd een liefdevolle, eerlijke en rechtvaardige God is.

19 Om Gods Woord te begrijpen, moeten we het dus met een oprecht hart en een onbevooroordeelde geest lezen en bestuderen. Is dat geen bewijs van Jehovah’s grote wijsheid? Knappe koppen kunnen boeken schrijven die alleen „de wijzen en intellectuelen” kunnen begrijpen. Maar een boek samenstellen dat alleen begrepen kan worden door mensen met de juiste motivatie  vanuit het hart — daar is de wijsheid van God voor nodig! — Mattheüs 11:25.

Een boek met „praktische wijsheid”

20. Waarom kan alleen Jehovah ons vertellen wat de beste levenswijze is, en wat bevat de bijbel dat ons kan helpen?

20 In zijn Woord vertelt Jehovah ons wat de beste levenswijze is. Als onze Schepper kent hij onze behoeften beter dan wijzelf. En de fundamentele menselijke behoeften — zoals het verlangen naar liefde, geluk en goede betrekkingen met anderen — zijn hetzelfde gebleven. De bijbel bevat een schat aan „praktische wijsheid” die ons kan helpen een zinvol leven te leiden (Spreuken 2:7). Elk deel van dit studiehulpmiddel bevat een hoofdstuk dat laat zien hoe we de wijze raad van de bijbel kunnen toepassen, maar laten we nu slechts één voorbeeld bekijken.

21-23. Welke wijze raad kan ons helpen het koesteren van boosheid en wrok te vermijden?

21 Heb je ooit opgemerkt dat mensen die wrok koesteren, uiteindelijk vaak zichzelf benadelen? Wrok is een zware last om mee te dragen in het leven. Wanneer we er voeding aan geven, neemt hij onze gedachten helemaal in beslag, berooft ons van vrede en bederft onze vreugde. Uit wetenschappelijke studies blijkt dat het koesteren van wrok onze kans op een hartkwaal en talloze andere chronische ziekten kan vergroten. Lang voor deze wetenschappelijke studies bevatte de bijbel de wijze uitspraak: „Laat af van toorn en laat de woede varen” (Psalm 37:8). Maar hoe kunnen we dat doen?

22 Gods Woord geeft de wijze raad: „Het inzicht van een mens vertraagt stellig zijn toorn, en het is luister van zijn kant, de overtreding voorbij te gaan” (Spreuken 19:11). Inzicht is het vermogen om iets te doorgronden, om onder de oppervlakte te kijken. Inzicht doet begrip toenemen, want het kan ons helpen te onderscheiden waarom iemand op een bepaalde manier heeft gesproken of gehandeld. Wanneer we ons best doen om zijn ware motieven, gevoelens en omstandigheden te begrijpen, kan dit ons helpen negatieve gedachten en gevoelens jegens hem te verdrijven.

 23 De bijbel bevat nog meer raad: „Blijft elkaar verdragen en elkaar vrijelijk vergeven” (Kolossenzen 3:13). De uitdrukking „blijft elkaar verdragen” suggereert dat we geduld met anderen hebben en bereid zijn de trekjes die we irritant vinden, te verduren. Een dergelijke lankmoedigheid kan ons helpen het te vermijden kleingeestige wrokgevoelens te koesteren. „Vergeven” houdt de gedachte in dat we wrok laten varen. Onze wijze God weet dat we anderen moeten vergeven wanneer daar een deugdelijke basis voor bestaat. Dit is niet alleen tot hun welzijn maar is ook bevorderlijk voor onze eigen gemoedsrust en innerlijke vrede (Lukas 17:3, 4). Wat een wijsheid is er in Gods Woord te vinden!

24. Wat heeft het tot gevolg als we ons leven in overeenstemming met Gods wijsheid brengen?

24 Bewogen door zijn grenzeloze liefde wilde Jehovah met ons communiceren. Hij koos de best mogelijke manier — een geschreven „brief”, opgetekend door menselijke schrijvers onder leiding van heilige geest. Het gevolg is dat op de bladzijden van deze brief Jehovah’s wijsheid te vinden is. Deze wijsheid is „zeer betrouwbaar” (Psalm 93:5). Wanneer we ons leven ermee in overeenstemming brengen en er met anderen over spreken, worden we vanzelf dichter tot onze alwijze God getrokken. In het volgende hoofdstuk zullen we nog een opmerkelijk voorbeeld van Jehovah’s ver vooruitziende wijsheid bespreken: zijn vermogen om de toekomst te voorzeggen en zijn voornemen te verwezenlijken.

^ ¶8 David bijvoorbeeld, die een herder was, gebruikt voorbeelden uit het herdersleven (Psalm 23). Mattheüs, die belastinginner was, maakt heel vaak melding van getallen en geldswaarden (Mattheüs 17:27; 26:15; 27:3). Lukas, die arts was, gebruikt woorden die zijn medische achtergrond verraden. — Lukas 4:38; 14:2; 16:20.

^ ¶14 Elk van deze geldstukjes was een lepton, de kleinste joodse munt die destijds in omloop was. Twee lepta kwamen overeen met 1/64 van een dagloon. Deze twee muntjes waren niet eens voldoende om één enkel musje te kopen, het goedkoopste vogeltje dat door de armen als voedsel werd gebruikt.

Meer info

Haal zo veel mogelijk uit het lezen van de Bijbel

De raad uit de Bijbel kan je alleen helpen als je de Bijbel bestudeert en toepast wat je leert. Hoe haal je meer uit Bijbellezen?

Waarom hebben Jehovah’s Getuigen de Nieuwe-Wereldvertaling uitgegeven?

Wat maakt deze vertaling van Gods Woord zo uniek?