Inda koshikalimo

Inda koshikongitho oshitiyali

Inda koshikalimo

Oonzapo dhaJehova

Oshindonga

Natu holeleni eitaalo lyawo

 ONTOPOLWA 20

“Ondi itaala”

“Ondi itaala”

1. Hokolola nkene Marta a li u uvite, nomolwashike?

MARTA okwa li a fa e wete ombila yomumwayina ndjoka ya li ya hokwa memanya noye edhilwa nemanya. Okwa li a sa oluhodhi noonkondo noka li ta vulu nando okwiitaala kutya omumwayina omuholike Lasarus okwa sa. Okwa kala a nika oluhodhi olunene, uule womasiku gane sho a kala ta tala aalilisa naamboka ye ya oku mu pendula naasho a li ta pulakene komahekeleko gawo.

2, 3. (a) Marta otashi vulika a li i inyenge ngiini sho a mono Jesus? (b) Oohapu dha simana ndhoka Marta a popi otadhi ulike shike kombinga ye?

2 Konima yaashono, Jesus ngoka a li kuume kaLasarus kopothingo okwa li e ya kuMarta. Marta okwa li a nika oluhodhi noonkondo sho a mono Jesus, molwaashoka ando opo a adhikile ando okwa vulu okuhupitha omumwayinamati. Ihe nonando ongaaka, Marta okwa li a mono ehekeleko okukala pamwe naJesus kondje yokalando Betania hoka ka li ka tungilwa koshikulundundu. Okwa li a tsuwa omukumo kolukeno ndoka Jesus a li e mu ulukile uule wokathimbo hoka a li pamwe naye. Okwa li e mu pula omapulo ngoka ga li ge mu kwathele a dhiladhile shi na ko nasha netegameno lyeyumuko. Oonkundathana ndhoka odha li dhi inyengitha Marta a popye dhimwe dhomoohapu dha simanenena mokukalamwenyo kwe a ti: “Ondi itaala kutya ongoye Kristus, Omuna gwaKalunga, ngoka e na okuya muuyuni.” —  Joh. 11:27.

3 Marta okwa li omukiintu e na eitaalo endhindhilikwedhi, ngaashi oohapu ndhoka tadhi shi holola. Nonando Ombiimbeli inayi popya oshindji kombinga ye, mwaashoka tayi tu lombwele otatu vulu okwiilonga mo iiyilongomwa ya simana noonkondo mbyoka tayi vulu oku tu kwathela tu koleke eitaalo lyetu. Opo tu vule okwiilonga sha muyo, natu ka kundathaneni manga kombinga yehokololo lyotango li na ko nasha naMarta mOmbiimbeli.

Owu “na iimpwiyu oyindji nowa piyagana”

4. Oolye ya li ya kala pamwe naMarta megumbo, noya li ye na ekwatathano lya tya ngiini naJesus?

4 Oomwedhi dhontumba dha piti, Lasarus okwa li e na omwenyo noku na uukolele sho ya li ya talelwa po komuyenda a simanenena, Jesus Kristus. Lasarus, Marta naMaria oya li aamwayinathana ya kala megumbo limwe alike muBetania. Aakonakoni yamwe yomauyelele oya ti kutya Marta otashi vulika oye a li omukuluntu paamwayina, molwaashoka okwa li  oye ha yakula aayenda noye a li a tumbulwa tango kuyakwawo. (Joh. 11:5) Kapu na ngoka e shi ngele opwa li ngaa gumwe gwomuyo yatatu a hokana nenge a hokanwa. Ihe nonando ongaaka, oya li ya ningi ookuume kaJesus kopothingo. Jesus pethimbo lyuukalele we muJudea moka a li a patanekwa lwiikando nokwa li e tondike, okwa li ha kala maandjawo. Kapu na omalimbililo kutya okwa li e na olupandu olunene omolwokuyakulwa nombili maandjawo.

5, 6. (a) Omolwashike Marta a li i ipyakidhila unene oshikando shino sho Jesus te ya talele po? (b) Maria okwa li a longitha ngiini ompito ndjoka sho Jesus a li maandjawo?

5 Marta oye unene a li ha yakula aayenda noku ya kwathela ya kale yu uvite uugumbo ngele ye li maandjawo. Okwa li ha longo nuudhiginini, nolundji okwa li ha kala aluhe i ipyakidhila noonkondo naashoka osho naanaa a li a ningi pompito ndjoka Jesus a li e ya oku ya taalela po. Okwa li a hala okulongekidhila nziya omuyenda gwe a simana naayendi pamwe naye iikulya yi ikalekelwa. Pethimbo ndyoka okuyakula aayenda okwa li kwa talika ko ku li oshinima sha simanenena. Uuna omuyenda e ya oku mu talela po, omwa li mu na okuulika kutya omwe mu taamba ko moku mu thipa komilungu, okuhula ko oongaku dhe e tamu mu yogo koompadhi opo nduno tamu mu gwayeke omugwayo gwa nika nawa momutse. (Lesha Lukas 7:44-47.) Okwa li wo ha longekidhilwa ondunda yokulala nosho wo iikulya.

6 Marta naMaria oya li ye na oshindji okulonga, opo ya yakule omuyenda gwawo a simana. Maria ngoka a li e na omutima omupu nokwa li ha dhiladhila muule e vule Marta, osha yela kutya okwa li ta kwathele omumwayina petameko. Ihe konima yethimbo sho Jesus e ya maandjawo, Maria okwa li e etha okukwathela omumwayina Marta. Jesus okwa li a mono kutya ndjoka ompito ombwanawa yokulonga mboka ya li po nokwa li e yi longitha. Jesus ka li ngaashi aawiliki yomalongelokalunga yopethimbo lye, molwaashoka okwa li a simaneka aakiintu nokwa li e na ehalo oku ya longa kombinga yUukwaniilwa waKalunga mboka a li a pititha komeho muukalele we. Maria ngoka a li a nyanyukilwa ompito ndjoka, okwa li a kuutumba poompadhi dhaJesus ta pulakene kukehe shoka ta popi.

7, 8. Omolwashike Marta a li u uvite nayi, nokwe shi ulike ngiini?

7 Dhiladhila owala Marta nkene a li u uvitile omumwayina Maria. Molwaashoka okwa li e na iilonga oyindji yokutelekela aayenda ye, okwa li a sa oshimpwiyu nokwa piyagana. Sho a li ta sikauka oye awike omanga omumwayina a kuutumba owala itee mu kwathele, mbela okwa li tu ulike koshipala kutya okwa yemata, u uvite nayi nokwa lulilwa? Ngele osho, itashi kumitha, molwaashoka ka li ta vulu okulonga iilonga ayihe mbyoka oye awike.

8 Hugunina, Marta ka li we ta vulu okwiidhidhimika. Manga Jesus inaa mana okupopya, Marta okwa yi mo ta ti: “Omuwa, ku na ko nasha nangame, omumwameme sho e etha ndje, ndi yakule awike? Mu lombwela, e ye, a kwathe ndje.” (Luk. 10:40) Marta okwa li ta popi a mana mo shili. Onkee ano, okwa li a pula Jesus a pukulule Maria noku mu lombwele e ye e mu kwathele.

9, 10. (a) Jesus okwa yamukula Marta ngiini? (b) Otu shi shi ngiini kutya Jesus ka li a dhina iilonga yaMarta yuudhiginini?

 9 Kapu na omalimbililo kutya eyamukulo lyaJesus olya li lya kumitha Marta ngaashi owala lya kala hali kumitha aaleshi yOmbiimbeli oyendji okuza pethimbo ndyoka. Okwa popi nombili a ti: “Marta, Marta, ou na iimpwiyu oyindji nowa piyagana, ihe oshinima shimwe shi na oshilonga, osho shika: Maria okwi ihogololele ombinga ombwanawa itee yi kuthwa nando okulye.” (Luk. 10:41, 42) Jesus okwa li a hala okutya shike? Mbela okwa li a hala okutya Marta okwa li ta dhiladhila unene kombinga yiinima yopanyama? Mbela okwa li a dhina iilonga yaMarta yuudhiginini yokulongekidha omwiha gwa telekekeka?

Nonando Marta okwa li ‘e na iimpwiyu oyindji nokwa piyagana,’ okwa li a taamba ko neifupipiko omayele gaJesus

10 Hasho nandonando! Jesus okwa li a mono thiluthilu kutya einyengotompelo lyaMarta olya li lyu uka nolyopahole. Niishewe, ka li e wete sha puka okuyakula aayenda noku ya longekidhila iikulya oyindji, molwaashoka pompito yimwe okwa li a yi nehalo ewanawa ‘koshituthi oshinene’ shoka a li a longekidhilwa kuMateus. (Luk. 5:29) Onkee ano, okulongekidha iikulya hako kwa li kwa puka, ihe ooshoka Marta a li a pititha komeho. Marta okwa li ta gandja unene eitulomo kokulongekidha iikulya ya telekekeka pehala lyokugandja eitulomo kiinima mbyoka ya simanenena. Mbela iinima mbyoka oyini?

Jesus okwa li a pandula eyakulo lyaMarta, nokwa li e shi shi kutya einyengotompelo lyaMarta olya li lyu uka nolyopahole

11, 12. Jesus okwa pukulula ngiini Marta nombili?

11 Pompito ndjoka, Jesus, Omwana awike gwaJehova Kalunga, okwa li ta longo aantu oshili megumbo lyooMarta. Shoka a li ta longo aantu osha li sha simanenena shi vulithe kehe shimwe, mwa kwatelwa iikulya ya telekekeka nosho wo omalongekidho agehe ngoka Marta a li a ningi. Kapu na omalimbililo kutya Jesus okwa li a yemata sho Marta te etha ompito yi ikalekelwa yi pite po ndjoka ya li tayi ke mu kwathela a koleke eitaalo lye, ihe okwa li e mu etha a ninge ehogololo ye mwene. * Ihe nonando Marta okwa li e na uuthemba wokuhogolola kutya oshike a hala okupititha komeho, ka li nando e na uuthemba wokulombwela Jesus a kondjithe Maria naye a pitililwe po.

12 Onkee ano, okwa li a pukulula Marta nombili, mokwiithana edhina lye lwiikando opo e mu kwathele a gundjile nokwa li wo e mu lombwele kutya ina pumbwa a kale e na ‘iimpwiyu oyindji nokwa piyagana.’ Marta okwa li owala e na okulongekidha iikulya iishona yo oyanathangwa, unene tuu sho pompito mpoka pwa li tapu gandjwa iikulya yopambepo. Onkee ano, ka li ta vulu okukutha Maria “ombinga ombwanawa” ndjoka a li a hogolola, sha hala okutya, oku mu imba a longwe kuJesus.

13. Otatu vulu okwiilonga shike moohapu ndhoka Jesus a li a lombwele Marta?

 13 Ehokololo ndika otali longo aalanduli yaKristus yokunena iiyilongomwa ya simanenena. Inatu etha nando osha shi tu imbe okuudhitha ‘oomwenyo’ dhetu niinima yopambepo. (Mat. 5:3) Nonando otwa hala okuholela iikala yaMarta yokugandja nokulonga nuudhiginini, inatu hala nando okukala tu na ‘iimpwiyu oyindji notwa piyaganekwa’ kiinima mbyoka inaayi simana yokuyakula aayenda mbyoka tayi vulu oku tu ningitha tu pitililwe po kiinima mbyoka ya simanenena. Ohatu endathana nooitaali ooyakwetu, opo tu kumagidhathane nokupaathana omagano gopambepo, ihe haku ya pa nenge ye tu pe iikulya ya telekekeka. (Lesha Aaroma 1:11, 12.) Uuna tu na okatuthi kontumba, ohatu vulu okunyanyukilwa eendathano nokuli nonando opwa longekidhwa owala iikulya yanathangwa.

 Omumwayinamati gwawo omuholike okwa li a sa, ihe okwa yumuka

14. Omolwashike tatu vulu okukala tu na uushili kutya Marta okwe tu tulila po oshiholelwa oshiwanawa shokutaamba epukululo?

14 Mbela Marta okwa li ngaa a taamba ko epukululo lyaJesus lyombili nokwi ilonga sha mulyo? Eeno, molwaashoka sho omuyapostoli Johannes a li ta hokolola kombinga yomumwayinamati gwaMarta okwa li a tameke noohapu ndhika tadhi ti: “Jesus okwa li e hole Marta, Maria naLasarus.” (Joh. 11:5) Opwa adhika pwa pita oomwedhi dhontumba okuza sho Jesus a li a ka talela po aanegumbo mboka muBetania. Onkee ano, osha yela kutya Marta ka li a geye nenge a kwatele Jesus onkone, molwaashoka e mu pele omayele gopahole, pehala lyaashoka okwa li e ga taamba ko nomutima aguhe. Moshinima shika Marta okwe tu tulile po oshiholelwa sha dhenga mbanda, molwaashoka kapu na nando ogumwe gwomutse ihaa kala a pumbwa okupukululwa omathimbo gamwe.

15, 16. (a) Marta otashi vulika a ningi po shike sho omumwayina a tameke okweehama? (b) Omolwashike shoka Marta naMaria ya li ya tegelela shi ningwe haasho sha ka ningwa?

15 Sho omumwayina a li te ehama, osha yela kutya Marta okwa li e mu sile oshimpwiyu. Okwa li ha ningi kehe shoka ta vulu, opo e mu hekeleke noku mu kwathela a tye po hwepo. Ihe nonando ongaaka, onkalo yaLasarus oye ende owala tayi nayipala. Ethimbo alihe aamwayina oya li ya kala puye noku mu sila oshimpwiyu. Katu shi kutya olungapi Marta a li a tala moshipala shomumwayinamati sha ziyalala, nokudhiladhila kombinga yoomvula odhindji ndhoka ya kala pamwe nosho wo yiinima yinyanyudha noyinikitha oluhodhi mbyoka ya li ya piti muyo.

16 Sho Marta naMaria ya li ye wete kutya onkalo yaLasarus oyu uka kuuwinayi, oya li ya tumine Jesus etumwalaka. Pethimbo mpoka Jesus okwa li tu uvithile moshitopolwa shontumba mpoka pwa li hapu endwa omasiku gaali lwaampono okuza muBetania. Olya li tali ti: “Omuwa, kuume koye omuholike ota alukwa.” (Joh. 11:1, 3) Oya li ye shi kutya Jesus oku hole omumwayina noya li ye na eitaalo kutya ota ka ninga ngaashi ta vulu, opo a kwathele kuume ke a tye po hwepo. Ihe mbela oya kala taya dhiladhila kutya Jesus ota ka thika mbala omanga Lasarus inaa sa? Ngele osho ya li taya dhiladhila ngawo, shoka ya li ya tegelela hasho sha ka ningwa, molwaashoka Lasarus okwa adhika a sa nale.

17. Oshike sha li sha limbilike Marta, nokwa li i inyenge ngiini sho u uvu kutya Jesus oku li pokuthika moshilando?

17 Marta naMaria oya li ya lili omumwayina pamwe naantu mboka ya li ye ya oku ya hekeleka ya za muBetania nokiitopolwa yomomudhingoloko gwasho noya li yi ipyakidhila nokuninga omalongekidho gefumviko. Ihe Jesus pethimbo ndyoka ka li natango e ya yamukula sha. Osha yela kutya Marta okwa li a limbililwa noonkondo sho a mono ethimbo tali piti po. Lwanima, konima yomasiku gane okuza sho Lasarus a si, Marta okwa li u uvu kutya Jesus oku li pokuthika moshilando shawo. Marta okwa li omukiintu ha katuka nziya. Nokuli nonando okwa li a nika oluhodhi, okwa  yi a ka tsakaneke Jesus meendelelo noinaa tseyithila Maria. —  Lesha Johannes 11:20.

18, 19. Etegameno lini Marta a li e na, nomolwashike eitaalo lye lya li endhindhilikwedhi?

18 Marta sho a mono Omuwa gwe omuholike, okwa li e mu lombwele shoka sha kala tashi ya hepeke pamadhiladhilo yo naMaria uule womasiku gontumba a ti: “Omuwa, ando owa li po, ando omumwameme ina sa.” Ihe nonando ongaaka, Marta okwa li e na einekelo neitaalo lya kola. Okwa tsikile ko a ti: “Ihe ondi shi shi kutya natango Kalunga ote ke ku pa ashihe shoka to mu indile.” Nziya Jesus okwa li a lombwele Marta oohapu ndhoka dha li tadhi koleke eitaalo lye, tadhi ti: “Omumwanyoko ota ka yumuka.” —  Joh. 11:21-23.

19 Molwaashoka Marta okwa li ta dhiladhila kutya Jesus ota popi kombinga yeyumuko lyomonakuyiwa, okwa yamukula a ti: “Ondi shi shi kutya ota ka yumuka mesiku lyahugunina.” (Joh. 11:24) Eitaalo lye mwaashoka a li a longwa olya li endhindhilikwedhi, molwaashoka aalongi yamwe yelongelokalunga lyOshijuda mboka ya li hayi ithanwa Aasadukayi,  kaya li yi itaala kutya otaku ka kala eyumuko nokuli nonando elongo ndyoka lya yela olya li mOmanyolo ga nwethwa mo. (Dan. 12:13; Mark. 12:18) Ihe Marta okwa li e shi kutya Jesus okwa longa aantu kombinga yetegameno lyeyumuko nokwa li nokuli a yumudha aantu yontumba, nonando ka li a yumudha omuntu ngoka a li a sa uule womasiku ogendji ngaashi Lasarus. Onkee ano, ka li e shi shoka Jesus a li ta ka ninga po.

20. Yelitha kutya oohapu dhaJesus kaadhi shi okudhimbiwa ndhoka tadhi adhika muJohannes 11:25-27 otadhi ti shike nosho wo eyamukulo lyaMarta.

20 Lwanima, Jesus okwa li a popi oohapu kaadhi shi okudhimbiwa a ti: “Ongame eyumuko nomwenyo.” Jehova Kalunga okwa pa Omwana oonkondopangelo dhokuyumudha aantu muuyuni auhe monakuyiwa. Jesus okwa li a pula Marta a ti: “Owe shi itaala?” Opo nduno okwa li a gandja eyamukulo ndyoka a tumbula petameko lyontopolwa ndjika. Marta okwa li i itaala kutya Jesus Kristus nenge Mesiasa oye Omwana gwaJehova Kalunga nonokutya aapolofeti oya li ya hunganeke kutya ote ke ya muuyuni. —  Joh. 5:28, 29; lesha Johannes 11:25-27.

21, 22. (a) Jesus okwa li u ulike ngiini kutya oku na ko nasha naamboka taya lili? (b) Hokolola eyumuko lyaLasarus.

21 Mbela Jehova Kalunga nOmwana, Jesus Kristus, oya lenga ngaa aantu mboka ye na eitaalo lya tya ngawo? Iiningwanima mbyoka ya li ya ningwa montaneho yaMarta otayi gandja eyamukulo lya yela nawa kepulo ndyoka. Marta okwa li e endelele a ka tale omumwayina Maria. Konima yethimbo Marta okwa mono kutya Jesus okwa li a yemata noonkondo sho a li ta popi naMaria nosho wo naalilisa oyendji mboka ya li naye. Okwa li a mono nkene Jesus ta lili, shoka tashi ulike kutya okwa li e ehamekwa keso lyakuume ke nokwa li a nika oluhodhi noonkondo. Opo nduno okwa li u uvu nkene Jesus ta lombwele aantu ya kuthe po emanya ndyoka lya li pombila yamumwayina. —  Joh. 11:28-39.

22 Oshi shi okuuviwa ko sho Marta a ti kutya olutu lwamumwayina olwo ola nale, molwaashoka opwa pita omasiku gane okuza sho Lasarus a si. Jesus okwa li a dhimbulukitha Marta a ti: “Inandi ku lombwela kutya ngele owi itaala, oto ka mona eadhimo lyaKalunga?” Marta okwa li e na eitaalo nokwa li a mono eadhimo lyaJehova Kalunga. Pethimbo opo tuu mpoka, Jehova okwa li a pe Omwana oonkondo dhokuyumudha Lasarus. Dhiladhila owala kiiningwanima mbyoka Marta inaa vula okudhimbwa nandonando monkalamwenyo ye ayihe: Okwa li u uvu Jesus ta lombwele nakusa ta ti: “Lasarus, za mo!”; opo nduno okwa li u uvu omainyengo mombila sho Lasarus a li ta penduka nota kambadhala okweenda u uka kosheelo shombila nonando olutu lwe olwa li lwa dhingilwa natango omalapi nokwa li u uvu sho Jesus ta lombwele aantu kutya “mu mangululeni, ne mu mu ethe, a ye,” naashika osha li sha nyanyudha Marta naMaria noya li ya papatele omumwayina. (Lesha Johannes 11:40-44.) Marta ka li tuu u uvite omutima gwe gwa pepelelwa!

Molwaashoka Marta okwa li i itaala muJesus, okwa li a pewa ondjambi sho a li a mono omumwayinamati Lasarus a yumudhwa

23. Jehova naJesus oya hala oku ku ningila shike, noshike wa pumbwa okuninga?

23 Ehokololo ndika otali ulike kutya eyumuko lyaasi kali shi owala ondjodhi; ihe oli li elongo lyOmbiimbeli tali hekeleke nolya kolekwa kuushili  wiiningwanima yopandjokonona. (Job 14:14, 15) Jehova nOmwana ohaya gandja ondjambi kwaamboka ye na eitaalo, ngaashi naanaa ya li ya ningi moshiningwanima shi na ko nasha naMarta, Maria naLasarus. Ngele owa kala wu na eitaalo lya kola, nangoye oto ka pewa ondjambi.

‘Marta okwa li ta yakula’

24. Ombiimbeli oya popya shike hugunina kombinga yaMarta?

24 Ombiimbeli oya ka popya owala lumwe kombinga yaMarta. Okwa ka popiwa moshiningwanima shoka sha li sha ningwa petameko lyoshiwike shahugunina shonkalamwenyo yaJesus kombanda yevi. Pethimbo mpoka Jesus okwa li e shi kutya oku li poku ka hepekwa nokwa li a tokola okukala ha zi natango muBetania megumbo lyooMarta. Jesus okwa li he ende ookilometa ndhoka ndatu okuya kuJerusalem. Ihe manga inaaya ya kuJerusalem, Jesus naLasarus oya li ya ka lya omwiha kegumbo lyaSimon omunashilundu, nopompito mpoka opo ihe Marta a tumbulwa oshikando shahugunina mOmbiimbeli kwa tiwa: ‘Marta okwa li ta yakula.’ —  Joh. 12:2.

25. Omolwashike omagongalo gokunena ga yambekwa sho ge na aakiintu ye na ombepo ya fa yaMarta?

25 Marta ka li tuu omukiintu ngoka ha longo nuudhiginini! Sho Marta a tumbulwa oshikando shotango mOmbiimbeli naasho a tumbulwa oshikando shahugunina, okwa popiwa kutya okwa li ta longo, ta ningi ngaashi ta vulu, opo a gwanithe po oompumbwe dhaamboka ya li pamwe naye. Momagongalo gaalanduli yaKristus kunena omu na aakiintu haya longo nuudhiginini, ye na ombepo yokuyakula nohayu ulike aluhe eitaalo lyawo mokukala ye na ombepo yokwiiyamba, ngaashi Marta. Mbela Marta okwa li a tsikile nokuninga ngaaka? Osha fa osho shi li ngawo. Ngele osho, okwa li a katuka pandunge, molwaashoka eitaalo ndyoka olye ke mu kwathela okwiidhidhimikila omaupyakadhi.

26. Marta eitaalo lye olya li lye mu kwathele a ninge shike?

26 Konima yomasiku omashona, Marta okwa li e na oku ki idhidhimikila eso enyanyalithi lyOmuwa gwe omuholike, Jesus. Kakele kaashono, aadhipagi mbaka aaniihelele oya li wo ya hala okudhipaga Lasarus, molwaashoka eyumuko lye olya li lyi inyengitha aantu oyendji ya kale ye na eitaalo. (Lesha Johannes 12:9-11.) Nokaapu na omalimbililo, eso olya ka topola natango Marta naamwayina mboka a li e hole. Nonando katu shi kutya shoka osha ka ningwa uunake nongiini, otatu vulu okukala nuushili kutya eitaalo lya kola olya li lya kwathele Marta i idhidhimike sigo ehulilo. Onkee ano, Aakriste yokunena nayo oya pumbwa okukala ye na eitaalo lya fa lyaMarta.

^ okat. 11 Aajuda yopethimbo lyaJesus kaya li naanaa ye hole aakiintu taya longwa miiputudhilo yopombanda. Oya li owala haya longwa iilonga yomegumbo. Onkee Marta otashi vulika a li e wete sha puka komukiintu a kale a kuutumba poompadhi dhaJesus ta longwa.