Inda koshikalimo

Inda koshikongitho oshitiyali

Inda koshikalimo

Oonzapo dhaJehova

Oshindonga

Oshungolangelo (yokukonakonwa)  |  Septemba 2014

Omutondi gwahugunina e na okusindwa, oye eso

Omutondi gwahugunina e na okusindwa, oye eso

“Omutondi gwahugunina e na okusindwa, oye eso.” —  1 KOR. 15:26.

1, 2. Petameko Adam naEva oya li ye na onkalamwenyo ya tya ngiini, naashika otashi pendutha omapulo geni?

PETAMEKO Adam naEva kaya li ye na aatondi. Oya li haya kala moparadisa noya li ya gwanenena. Oya li ye na ekwatathano lyopothingo nOmushiti gwawo, molwaashoka oye he. (Gen. 2:7-9; Luk. 3:38) Kalunga okwa li e ya pe oshilonga sha simana. (Lesha Genesis 1:28.) Opo yu ‘udhithe evi alihe,’ kaya li ya pumbwa okukala nomwenyo sigo aluhe. Ihe oya li ya pumbwa okukala nomwenyo sigo aluhe, opo ya ‘pangele iinamwenyo ayihe tayi inyenge kombanda yevi.’ Oya li ando ye na okulonga oshilonga shoka sigo aluhe.

2 Ihe omolwashike haasho shi li ngawo ngashingeyi? Omolwashike tu na aatondi oyendji mboka ye tu kanithitha enyanyu, mwa kwatelwa eso, omutondi gwetu omunenenene? Kalunga ota ka ninga po shike e ya hanagule po? Ombiimbeli otayi yamukula omapulo ngaka nomakwawo ogendji. Natu kundathaneni gamwe gomugo.

 ELONDODHO LI LI PAHOLE

3, 4. (a) Oshipango shini Kalunga a pe Adam naEva? (b) Omolwashike sha li sha simana okuvulika kusho?

3 Nonando Adam naEva oya li ye na etegameno lyokukala nomwenyo sigo aluhe, oya li haya vulu okusa. Opo ya kale nomwenyo, oya li ya pumbwa okufudha, okukala haya nu, haya kotha nohaya li. Sha simanenena, oya li ya pumbwa okukala nekwatathano nOmushiti gwawo, ngoka e ya pa omwenyo. (Deut. 8:3) Oya li owala taya ka kala nomwenyo nokunyanyukilwa onkalamwenyo, ngele otaya wilikwa kuJehova. Shika Jehova okwa li e shi lombwele Adam, manga Eva inaa shitwa. Okwa ti: “Lya komuti kehe meyana, kakele komuti gwokutseya uuwanawa nuuwinayi. Iiyimati yomuti ngoka ino yi lya; ngele oto shi ningi, oto si shili.” —  Gen. 2:16, 17.    

4 ‘Omuti gwokutseya uuwanawa nuuwinayi’ otagu ulike kutya Kalunga oye awike e na uuthemba wokutokola shoka shi li mondjila naashoka sha puka. Adam okwa li e shi nale kutya oshike oshiwanawa naashoka oshiwinayi, molwaashoka okwa li a shitwa a fa Kalunga noku na eiyuvo. Omuti ogwa li tagu dhimbulukitha Adam naEva kutya oya pumbwa aluhe ewiliko lyaJehova. Ngele oya li komuti ngoka, oya li ya fa taya lombwele Kalunga taya ti: “Tse inatu pumbwa oompango dhoye.” Oshizemo, yo noyana oya li taya ka sa, ngaashi naanaa Kalunga e ya lombwele.      

NKENE SHE ENDE OPO AANTU YA KALE HAYA SI

5. Omolwashike Adam naEva inaaya vulika kuJehova?

5 Sho Eva a shitwa, Adam okwe mu lombwele kombinga yoshipango shaKalunga. Eva oshipango shika okwa li e shi shi nawa ngokatewo. (Gen. 3:1-3) Okwa li nokuli e shi lombwele Satana, ngoka a popi naye okupitila meyoka. Omwanamati nguka gwaKalunga gwopambepo okwa li a kwatwa kehalo lyokukala oye ta pangele nokukala a manguluka ko kuKalunga. (Yelekanitha Jakob 1:14, 15.) Onkee ano, okwa lombwele Eva kutya Kalunga ota fundju nokwa ti kutya ngele okwa kala inaa vulika kuKalunga, ita ka sa shili, ihe ota ka fa owala Kalunga. (Gen. 3:4, 5) Eva okwe mu itaale e ta li komuti ngoka, opo a kale a manguluka ko kuKalunga nokwa lombwele wo Adam a lye. (Gen. 3:6, 17) Ondiyapoli oya li ye mu pukitha. (Lesha 1 Timoteus 2:14.) Nonando Adam okwa li e shi kutya osha puka, okwa ‘pulakene komukiintu gwe.’ Nonando eyoka olya li lya fa li mu lile po, Ondiyapoli ndjoka ya li tayi popi okupitila mulyo, omutondi omukwanyanya ngoka a li e shi kutya muumbudhi we otamu ka za iizemo iiwinayi.     

6, 7. Jehova okwa ningi po shike sho Adam naEva ya yono?

6 Adam naEva oya ningile Jehova, ngoka e ya pa omwenyo nakehe shimwe oshiwanawa, oshipotha. Nonando Jehova okwa li e shi shoka sha ningwa po, okwe etha Adam, Eva nosho wo Satana yu ulike nkene ye mu uvitile. (1 Ondjalulo 28:9; lesha Omayeletumbulo 15:3.) Osha yela kutya He Jehova okwa li u uvithwa nayi kwaashoka ya ningi. (Yelekanitha Genesis 6:6.) Onkee ano, okwe ya pangula e teya tokolele egeelo ndyoka e ya lombwelele.     

7 Kalunga okwa lombwelele Adam a ti: ‘Ngele owa li komuti gwokutseya uuwanawa nuuwinayi, oto si shili.’ Otapeya Adam a li ta dhiladhila kutya ota ka sa mesiku tuu ndyoka nokwa li ta dhiladhila kutya Jehova ote ke mu geela manga etango inaali ningina. “Komatango sho kwa talala,” Jehova okwa popi naAdam naEva. (Gen. 3:8) Molwaashoka Jehova  Omupanguli omuyuuki, okwa pulakene tango kuyo. (Gen. 3:9-13) Opo ihe okwe ya tokolele eso. (Gen. 3:14-19) Ando Jehova okwe ya dhipagele pethimbo opo tuu mpoka, ando elalakano lye li na ko nasha naantu inali gwanithwa po. (Jes. 55:11) Nonando iilanduliko yuulunde oya li ya landula ko nziya, Jehova okwe etha Adam naEva ya kale nomwenyo ethimbo ele, opo ya mone aanona mboka taya ka vula okukala nonakuyiwa ombwanawa. Ano pataloko lyaKalunga Adam naEva oya si esiku ndyoka ya yono, molwaashoka kuKalunga oomvula 1 000 odha fa ‘esiku’ limwe. —  2 Pet. 3:8.     

8, 9. Okuyona kwaAdam okwa gumu ngiini oluvalo lwe? (Tala kethano lyopetameko.)

8 Mbela aanona yaAdam naEva nayo oya li ya gumwa keyono lyaavali yawo? Eeno. Aaroma 5:12 otayi shi yelitha ngeyi: “Uulunde owe etwa muuyuni komuntu gumwe, nuulunde we owe etelele eso. Onkee ano eso olya taandele maantu ayehe, oshoka ayehe oya yono.” Omuyapostoli Paulus okwa gwedha ko a ti: ‘Aantu ayehe oya ningi aalunde omolwokwaavulika kwomuntu gumwe.’ (Rom. 5:19) Abel, omulumentu omutilikalunga, oye omuntu gwotango a si. (Gen. 4:8) Nopo nduno oyana yalwe yaAdam naatekulu ye oya ka kulupa e taya si. Ano aantu oya thigulula uulunde neso, aatondi yaali mboka itaaya vulu okuyandwa. Nonando katu shi naanaa nkene she ende opo aanona yaAdam ya thigulule uulunde neso, otu wete iilanduliko yuulunde.     

9 Oshi li mondjila sho Ombiimbeli tayi yelekanitha uulunde nosho wo eso ‘nesiikilo ndyoka tali kwidhidhike iigwana ayihe.’ (Jes. 25:7) Kapu na omuntu ta vulu okuyanda eso nuulunde. Nomolwaashono Ombiimbeli tayi ti kutya “aantu ayehe ye na okusa omoluukumwe wawo naAdam.” (1 Kor. 15:22) Naashika osha pendutha epulo ndyoka, Paulus a pula sho a ti: “Olye ta mangulula ndje molutu nduka talu etele ndje eso?” Mbela olye te ke mu mangulula mo? * —  Rom. 7:24.

UULUNDE NESO TAYI HANAGULWA PO

10. (a) Oovelise dhini tadhi popi kutya Jehova ota ka hulitha po eso? (b) Oovelise ndhoka otadhi tu longo shike kombinga yaJehova nOmwana?

10 Eeno, Jehova oye a li ta vulu okuhupitha Paulus. Sho Jesaja a popi kombinga ‘yesiikilo,’ okwa gwedha ko a ti: “Omuwa Omupangeliawike ota ka hanagula po eso sigo aluhe. Ota ka theta po omahodhi momeho gaayehe.” (Jes. 25:8) Jehova okwa halelela okuhulitha po eso, ngaashi naanaa he ngoka ha hulitha po shoka tashi monitha oyana iihuna nokutheta po omahodhi pomeho gawo. Jesus ota longele kumwe nahe moshinima shika. Aakorinto yotango 15:22 otayi ti: “Ngaashi aantu ayehe ye na okusa omoluukumwe wawo naAdam, osho wo aantu ayehe otaa ka yumudhwa omolwuukumwe wawo naKristus.” Paulus okwa yamukula wo epulo lye mwene ndyoka tali ti, “Olye ta mangulula ndje?” sho a tsikile ko a ti: “Kalunga na hambelelwe omolwaJesus Kristus, Omuwa gwetu!” (Rom. 7:25) Osha yela kutya ohole ndjoka yi inyengitha Jehova a shite Adam naEva inayi talala sho ya yono. NaJesus, ngoka a longithwa kuJehova okushita Adam naEva, oku hole natango oluvalo lwawo. (Omayel. 8:30, 31) Ihe aantu oya li taya ka hupithwa ngiini muulunde neso?

11. Jehova okwa ningi po shike, opo a kwathele aantu?

 11 Sho Adam a yono, Jehova okwe mu tokolele eso. Nokuza mpono, aantu ayehe oya thigulula okwaagwanenena neso kuye. (Rom. 5:12, 16) Aaroma 5:18 otayi yelitha tayi ti: ‘Okuyona kwagumwe okwe etele aantu ayehe epangulo.’ Mbela ongiini Jehova a li ta ka kwathela aantu nokaapu na okutaaguluka omithikampango dhe? Eyamukulo otatu li adha moohapu dhaJesus ndhoka tadhi ti: ‘Omuna gwOmuntu okwe ya okugandja omwenyo gwe, a hupithe oyendji.’ (Mat. 20:28) Omwana gwaJehova gwotango gwopambepo ngoka a ka ninga omuntu a gwanenena kombanda yevi, oye a li ta ka gandja iikulila. Omolwashike Jehova a li ta ka kala a hokwa ekulilo? —  1 Tim. 2:5, 6.     

12. Opo Jehova a kale a hokwa ekuliloyambo, iikulila yini ya li yi na okugandjwa?

12 Jesus, omuntu a gwanenena, okwa li e na etegameno lyokukala nomwenyo sigo aluhe ngaashi Adam a li e li na manga inaa yona. Elalakano lyaJehova olya li okuudhitha evi noluvalo lwaAdam lwa gwanenena. Molwaashoka Jesus okwa li e hole He nosho wo oluvalo lwaAdam, okwa yamba po omwenyo gwe. Eeno, Jesus okwa yamba po omwenyo gwe ngoka gwa li gu na ongushu yi thike pwaangoka gwa kanithwa kuAdam. Konima yethimbo, Jehova okwa yumudha Omwana nolutu lwopambepo. (1 Pet. 3:18) Jehova okwa li a hokwa ekuliloyambo ndyoka, oshoka omwenyo ngoka Jesus a gandja ogwa gwanenena nogu na ongushu yi thike pomwenyo ngoka Adam a kanitha. Kungeyi Jesus okwa mangulula oluvalo lwaAdam meso noku lu pa omwenyo gwaaluhe ngoka Adam a kanitha. Jesus okwa li a pingene po Adam. Nomolwaashono Paulus i ithana Jesus “Adam ngoka a hugunine” ngoka ngashingeyi ta gandja omwenyo. —  1 Kor. 15:45.    

Abel, omuntu gwotango ngoka a si, naye ota ka mona uuwanawa mekuliloyambo lyaJesus (Tala okatendo 13)

13. “Adam ngoka a hugunine” ota ka ningila shike aasi?

13 Ethimbo otali ke ya uuna “Adam ngoka a hugunine” ta ka “gandja omwenyo” koluvalo aluhe lwaAdam. Moluvalo ndwoka omwa kwatelwa wo oyendji mboka ya sa nale. Mbaka otaya ka yumudhwa e taya kala nomwenyo sigo aluhe kombanda yevi. —  Joh. 5:28, 29.

14. Elongekidho lini Jehova a ningi po, opo a mangulule aantu kokwaagwanenena?

14 Oshike tashi ka ningwa po, opo aantu ya manguluke ko kokwaagwanenena hoka ya thigulula kuAdam? Jehova okwa dhiki po epangelo lyomegulu ndyoka tali pangelwa ‘kuAdam ngoka a hugunine’ pamwe nayakwawo mboka ya zi kombanda yevi. (Lesha Ehololo 5:9, 10.) Mboka taya ka pangela megulu pamwe naJesus otaya vulu okuuva ko aalelwa, oshoka nayo oya li aantu inaaya gwanenena. Muule woomvula 1 000, Jesus naamboka taya pangele pamwe naye, otaya ka kwathela aantu ya kale ya gwanenena. —  Eh. 20:6.       

15, 16. (a) Ombiimbeli oya hala okutya shike sho tayi popi kombinga ‘yomutondi gwahugunina, eso’? Nuunake ta ka sindwa? (b) Aakorinto yotango 15:28 oya ti kutya pehulilo Jesus ota ka ninga shike?

15 Pehulilo lyoomvula eyuvi, aantu ayehe otaya ka kala ya mangululwa mo muulunde nomeso, aatondi yaali mboka ye etithwa kokwaavulika kwaAdam. Ombiimbeli otayi ti: “Oshoka ngaashi aantu ayehe ye na okusa omoluukumwe wawo naAdam, osho wo aantu ayehe otaa ka yumudhwa omolwuukumwe wawo naKristus. Ihe kehe gumwe opalufo lwe: Omutango kwaayehe oKristus, notaku landula mboka yaKristus [aapangeli ooyakwawo], uuna ndoka te ke ya. Nena otaku ya ihe ehulilo; Kristus ota ka sinda ihe aapangeli yomombepo, omapangelo noonkondo  nota ka gandja oshilongo kuTate Kalunga. Oshoka Kristus oku na okupangela, sigo Kalunga a sindi aatondi ayehe e te ya tula kohi yoompadhi dhaKristus. Omutondi gwahugunina e na okusindwa, oye eso.” (1 Kor. 15:22-26) Eeno, eso ndyoka twa thigulula kuAdam otali ka hanagulwa po. “Esiikilo” ndyoka lya siikila aantu ayehe otali ka kuthwa po sigo aluhe. —  Jes. 25:7, 8.

16 Omuyapostoli Paulus okwa hulitha a ti: “Uuna iinima ayihe ya tulwa mepangelo lyaKristus, nena Omwana oti itula wo ye mwene kohi yepangelo lyaKalunga, ngoka a tula iinima ayihe kohi yepangelo lye; naKalunga ota ka ninga oye awike omupangeli gwaayihe.” (1 Kor. 15:28) Elalakano lyelelo lyOmwana otali ka adhika lya gwanithwa po. Nopo nduno Omwana ota ka shunitha nombili epangelo kuJehova, naantu ayehe otaya ka kala ya gwanenena.

17. Satana ota ka ningilwa shike?

17 Oshike tashi ka ningilwa Satana ngoka e etele aantu ayehe omaupyakadhi? Eyamukulo otatu li adha mEhololo 20:7-15. Konima yoomvula eyuvi, Satana ota ka ethiwa a makele aantu ayehe ya gwanenena oshikando shahugunina. Ondiyapoli pamwe naamboka taye mu landula otaya ka hanagulwa po sigo aluhe ‘meso etiyali.’ (Eh. 21:8) Eso etiyali itali ka sindwa nando, oshoka mboka taya si eso ndika kaye na siku ya ka yumudhwe. Ashike “eso etiyali” itali ka guma nando aantu mboka ye hole Omushiti nohaye mu longele.

18. Ongiini oshilonga shoka Kalunga a pele Adam tashi ka gwanithwa po?

18 Opo nduno aantu ayehe otaya ka kala ya gwanenena, ya hokiwa kuJehova noya gwana okupewa omwenyo gwaaluhe; kaapu na nando omutondi gwohoni. Nando Adam ke po we, oshilonga shoka Kalunga e mu pele otashi ka kala sha gwanithwa po. Oluvalo lwe otalu ku udha evi noku li tonatela, mwa kwatelwa iinamwenyo. Inatu nyanyukwa tuu sho Jehova ta ka hulitha po masiku omutondi gwahugunina, eso!

^ okat. 9 Embo Insight on the Scriptures olya popi kombinga yaanongononi mboka ya kambadhala okuuva ko kutya omolwashike hatu si, lya ti: “Inayi itaala kutya Omushiti oye a tokolele aantu yotango eso, e shi ningi momukalo moka aantu itaaya vulu lelalela oku shi uva ko.” —  Embo 2, ep. 247.