Inda koshikalimo

Inda koshikongitho oshitiyali

Inda koshikalimo

Oonzapo dhaJehova

Oshindonga

Oshungolangelo (yokukonakonwa)  |  Januali 2013

Kala nomukumo, Jehova oku li pungoye!

Kala nomukumo, Jehova oku li pungoye!

‘Ikolelela nowu kale nomukumo. OMUWA Kalunga koye, oku li pungoye.’ — JOS. 1:9.

1, 2. (a) Uukwatya wuni tawu ke tu kwathela tu idhidhimikile omaupyakadhi? (b) Eitaalo oshike? Gandja oshiholelwa.

OKULONGELA Jehova ohaku tu etele enyanyu. Ihe nonando ongawo, ohatu iyadha momaupyakadhi ngoka haga adha aantu ayehe nenge tu ‘adhike komahepeko, sho hatu longo shoka shu uka.’ (1 Pet. 3:14; 5:8, 9; 1 Kor. 10:13) Opo tu idhidhimikile omaupyakadhi ngoka otwa pumbwa eitaalo nosho wo omukumo.

2 Eitaalo oshike? Omuyapostoli Paulus okwa nyola a ti: “Okukala tu na eitaalo otashi ti okukala tu na einekelo lya kola miinima mbyoka twe yi tegamena naambyoka itaatu vulu oku yi mona ngashingeyi.” (Heb. 11:1) Etoloko lilwe lyOmbiimbeli olya ti: “Eitaalo olyo okukala tu na ondokumende ndjoka tayi ulike kutya otu na uuthemba woku ka mona iinima mbyoka twa tegelela. Eitaalo olyo okukala tu na uushili wiinima mbyoka itaatu vulu okumona.” (The Simple English Bible) ‘Ondokumende yuuthemba’ ohayi ulike kutya oshinima shontumba oshetu. Tse otwa fa naanaa tu na ondokumende ndjoka, molwaashoka otu na eitaalo kutya Kalunga oha gwanitha po aluhe oohapu dhe. Eitaalo ohali tu ningitha tu kale nuushili kutya otatu ka mona omauvaneko agehe ngoka ge li mOmbiimbeli taga gwanithwa, notu na uushili kutya iinima ayihe mbyoka e tu lombwela otayi ka gwanithwa nonando katu yi wete ngashingeyi.

3, 4. (a) Omukumo oshike? (b) Oshike tu na okuninga ngele otwa hala tu kale neitaalo lya kola nosho wo nomukumo?

3 Oshitya omukumo otashi gandja edhiladhilo lyokukala wu na oonkondo dhokupopya nokukatuka kuu na uumbanda uuna wu li moonkalo oondhigu nodha nika oshiponga. Uuna omuntu e na omukumo nenge i ikolelela ongele e na einekelo noku na uupenda, nokwi ilongekidha nokuli okumona iihuna omolweitaalo. — Mark. 6:49, 50; 2 Tim. 1:7.

4 Eitaalo nomukumo uukwatya uuwanawa noonkondo. Ihe natu tye ando otu wete kutya otwa pumbwa eitaalo lya gwedhwa po notu wete kaatu na omukumo. Ngele otwa mono  kutya otwa pumbwa eitaalo nomukumo, mOmbiimbeli omu na aantu omayuvi mboka ye tu tulila po oshiholelwa oshiwanawa shokuulika omaukwatya ngaka. Onkee ano, ngele otwa hala okukala neitaalo lya kola notu na omukumo oshi li nawa tu konakone iiholelwa mbyoka.

JEHOVA OKWA LI PAMWE NAJOSUA

5. Josua okwa li a pumbwa shike, opo a wilike Aaisraeli nawa?

5 Natu taleni koshiningwanima shoka sha li sha ningwa, ngashingeyi pwa pita oomvula 3 500 lwaampo. Osha li sha ningwa pwa pita oomvula 40 okuza sho Jehova a mangulula noshikaha she shi na oonkondo Aaisraeli omamiliyona muupika waEgipiti. Omupolofeti Moses oye a li te ya wilike. Sho e na oomvula 120, okwa li a tala Evi lyEuvaneko e li kokule, nopo nduno okwa sile kondungu yondundu yaNebo. Omulanduli gwe, Josua, okwa li “u udha ombepo yuunongo.” (Deut. 34:1-9) Pethimbo ndyono Aaisraeli oya li ye li pokukwata ko Kaanana. Josua okwa li a pumbwa uunongo tawu zi kuKalunga, opo a vule oku ya wilika nawa. Okwa li wo a pumbwa okukala e na eitaalo muJehova nokukala e na omukumo nokwi ikolelela muye. — Deut. 31:22, 23.

6. (a) Josua 23:6 otu ulike kutya otu na okukala twa kotoka tu ninge shike? (b) Oshike tatu ilongo moohapu ndhoka dhi li mIilonga 4:18-20 nosho wo 5:29?

6 Uunongo, omukumo neitaalo ndyoka Josua a li e na pethimbo sho taya kwata ko evi lyaKaanana oya li ya nkondopaleke Aaisraeli. Kakele kokukala omapenda miita, oya li ya pumbwa omukumo opo ya ninge shoka Josua a li te ke ya lombwela ya ninge. Pehulilo lyonkalamwenyo ye, okwa li a popi te ya laleke a ti: “Kotokeni ano, mu vulike kwaayihe mbyoka ya nyolwa membo lyompango yaMoses. Inamu hunutha po nando okantoko kamwe kayo.” (Jos. 23:6) Natse wo otwa pumbwa omukumo, opo tu vulike kuJehova ethimbo kehe. Shika osha kwatela mo uuna aantu taye tu pula tu ninge iinima mbyoka yi li ompinge nehalo lyaKalunga. (Lesha Iilonga 4:18-20; 5:29.) Ngele otwa kala hatu galikana kuJehova e tu wilike nokukala twi inekela muye, ote ke tu kwathela tu kale tu na omukumo ngoka twa pumbwa.

SHOKA TASHI VULU OKU TU KWATHELA TU KALE AASINDANI

7. Josua okwa li a pumbwa okuninga shike, opo a kale e na omukumo noku kale omusindani?

7 Opo tu kale nomukumo ngoka twa pumbwa tu longe ehalo lyaKalunga, otu na okukonakona nokutula miilonga Oohapu dhe. Shoka osho Josua a li a lombwelwa a ninge sho a landula Moses: “Ikolelela e to kala nomukumo; dhiginina ompango ayihe ndjoka omuntu gwandje Moses e yi ku pe. . . . Kotoka aluhe, embo ndika lyompango li kale aluhe tali leshwa melongelokalunga lyeni. Yi ilonga omutenya nuusiku, u vulike kwaayihe ya nyolelwa mo. Nena oto kala omusindani nomunelago.” (Jos. 1:7, 8) Josua okwa li a landula omayele ngoka, ‘nokwa kala omusindani.’ Ngele natse otwe shi ningi, otatu ka kala tu na omukumo notatu ka sindana miilonga yaKalunga.

Enyolo lyokomumvo lyomo 2013 olyo: ‘Ikolelela nowu kale nomukumo. OMUWA Kalunga koye, oku li pungoye.’ — Josua 1:9

8. Enyolo lyokomumvo lyomo 2013 olya kuthwa mulye, nowu wete oohapu ndhoka tadhi ke ku kwathela ngiini?

8 Josua oku na okukala a li a tsuwa omukumo lela sho u uvu Jehova a gwedha ko ta ti: ‘Ikolelela nowu kale nomukumo. Ino tila ngoye ino tyololoka, oshoka ongame, OMUWA Kalunga koye, ndi li pungoye shaa nkoka to yi.’ (Jos. 1:9) Jehova oku li wo pamwe natse. Onkee ano, katu na ‘okutila nokutyololoka’ kutya nduno otu iyadhe muudhigu wu thike peni. Otwa hala unene okugandja  eitulomo koohapu ndhoka tadhi ti: ‘Ikolelela nowu kale nomukumo. OMUWA Kalunga koye, oku li pungoye.’ Oohapu ndhoka dhi li muJosua 1:9, odho dha hogololwa dhi kale enyolo lyokomumvo lyomo 2013. Oohapu ndhoka otadhi ke tu tsa omukumo shili uule woomwedhi ndhoka dhi li komeho, ngaashi wo oohapu nosho wo iilonga yayalwe yeitaalo noyuuladhi.

OYA LI YA LONGELE KALUNGA NOMUKUMO

9. Ongiini Rahab a li u ulike eitaalo nomukumo?

9 Sho Josua a li a tumu oondaadhi mbali kuKaanana, ohonda Rahab oya li ye dhi holeke e tayi lombwele aatondi yadho kutya odha yi nondjila ndjoka haayo dha yi nayo shili. Omolweitaalo lye nosho wo omukumo, ye noyaandjawo oya li ya hupithwa sho oshilando Jeriko sha hanagulwa po kAaisraeli. (Heb. 11:30, 31; Jak. 2:25) Uushili owo kutya, Rahab okwa li e tha po onkalamwenyo ye ya nyata opo a nyanyudhe Jehova. Eitaalo, omukumo nosho wo ehalo lyokukala ya yogoka pamikalo olya kwathela yamwe mboka ya ninga Aakriste ya ninge omalunduluko ga faathana, opo ya nyanyudhe Kalunga.

10. Omoonkalo dhini Rut a li sho a tokola nomukumo okukala melongelokalunga lyashili, naashoka osha li she mu etele omalaleko nuuyamba geni?

10 Konima yeso lyaJosua, omukiintu Omumoab Rut, okwa li a tokola nomukumo okukala melongelokalunga lyashili. Omuselekadhi Rut oku na okukala a li e na ontseyo yasha kombinga yaJehova, molwaashoka okwa li a hokanwa kOmuisraeli. Yinamweno Naemi, ngoka naye a li omuselekadhi, okwa li a kala muMoab, ihe okwa li a tokola a shune kuBetlehem oshilando shAaisraeli. Sho ye li mondjila, Naemi okwa li a ladhipike Rut a shune kegumbo, ihe Rut okwa yamukula a ti: “Ino tya, nii ku thige po. Pitika ndje, ndi ye nangoye. . . . Aangandjoye otaa ka ninga aangandjetu, ngaashika Kalunga koye ota ka ka kala Kalunga kandje wo.” (Rut 1:16) Shoka Rut a popi osho naanaa a li a ningi. Momukokomoko gwethimbo, Boas omukwanezimo gwaNaemi, okwa li a hokana Rut. Konima Rut okwa vala okanona okamati hoka ka ka ninga hekulululwa yaDavid nosho wo yaJesus. Eeno, Jehova oha laleke nuuyamba mboka ye na eitaalo nosho wo omukumo. — Rut 2:12; 4:17-22; Mat. 1:1-6.

OYENDJI OYA LI YA TULA OOMWENYO DHAWO MOSHIPONGA

11. Jojada naJosheba oya li yu ulike ngiini omukumo, noshizemo osha li shini?

11 Ohatu kala tu na omukumo neitaalo lya kola uuna twa mono kutya Kalunga oku li pamwe naamboka ya pititha komeho iinima ye nosho wo onkalonawa yooitaali ooyakwawo, pehala lyokupititha iinima yawo yene komeho. Pashiholelwa, natu taleni kwaashoka Omusaaseri Omukuluntu Jojada, nomukulukadhi gwe Josheba ya li ya ningi. Konima sho omukwaniilwa Ahasja a si, yina Atalja okwa dhipagitha aawagona ayehe, kakele kaJoas, e ta yugu ko oshipundi. Jojada naJosheba oya tula oomwenyo dhawo moshiponga ya hupithe Joas omwana gwaAhasja sho ya kala ye mu holeka uule woomvula hamano. Momumvo omutiheyali, Jojada okwa langeke po Joas oye a ninge omukwaniilwa e ta dhipagitha Atalja. (2 Aak. 11:1-16) Konima Jojada okwa li a ambidhidha omukwaniilwa mokwoopalekulula otempeli. Sho Jojada a si mepipi lyoomvula 130 okwa li a fumvikwa moombila dhaakwaniilwa ‘omolwokusimaneka iilonga mbyoka a ningile Aaisraeli, Kalunga notempeli.’ (2 Ondjal. 24:15, 16) Kakele kaashono, omolwomukumo gwaJojada nogwomukulukadhi gwe Josheba oya li ya hupitha ezimo lyaakwaniilwa moka mwa ka za Mesiasa.

12. Abed-Melek okwa li a katuka onkatu yini ndjoka tayi ulike kutya okwa li e na omukumo?

12 Abed-Melek, omuthonwantu ngoka a li ha yakula muuwa womukwaniilwa Zedekija, okwa li a tula omwenyo gwe moshiponga a hupithe Jeremia. Zedekija okwa li a gandja Jeremia miikaha yomukwaniilwa gwaJuda, ngoka a li e mu lundile kutya ota teya omukumo aakwiita nosho wo aantu ayehe. Okwa li e mu umbilitha momuthima mu na enono opo a sile mo. (Jer. 38:4-6) Nonando aantu oyendji oya li ye tonde Jeremia, Abed-Melek okwa li a tula omwenyo gwe moshiponga sho a yi a ka popye nomukwaniilwa Zedekija  pehala lyaJeremia. Zedekija okwa li a zimine e ta tumu Abed-Melek pamwe naalumentu 30 ya ka kuthe mo Jeremia. Kalunga okwa li a shilipaleke Abed-Melek okupitila momupolofeti Jeremia kutya ita ka sa sho Aabilonia taya ka kondeka Jerusalem. (Jer. 39:15-18) Kalunga oha laleke nuuyamba mboka haya longo ehalo lye nomukumo.

13. Aahebeli yatatu oya li ya tokola toko okuninga shike, noshike tatu ilongo moshimoniwa shawo?

13 Omimvo 600 manga Kristus inee ya kombanda yevi, aapiya yaJehova, Aahebeli yatatu oya li ya mono uushili kutya Jehova oha pe ondjambi mboka ye na eitaalo nomukumo. Omukwaniilwa Nebukadnezzar okwa li a gongaleke omitse ominene adhihe muukwaniilwa waBabilonia e ta gandja oshipango kehe gumwe a galikane oshiyelekela shoshingoli. Kehe ngoka i tee shi ningi okwa li te ku umbilwa meziko lya hanya. Aahebeli yatatu oya li ya lombwele Nebukadnezzar nesimaneko ya ti: “Kalunga ngoka hatu mu longele ngele okwa gwana oku tu hupitha meziko lya hanya nomiikaha yoye, nena ote ke shi ninga. Ihe ngele ite shi ningi, Nkeyama, kala u shi shi, tse itatu ka simaneka kalunga koye noitatu inyongamene koshiyelekela shoshingoli shoka wa dhika.” (Dan. 3:16-18) MuDaniel 3:19-30 otatu adha mo ehokololo linyanyudha lyankene Kalunga a li a hupitha Aahebeli yatatu. Nonando otashi vulika kaatu ka umbilwe meziko lya hanya, uudhiginini wetu ohawu makelwa momikalo dhi ili nodhi ili. Ihe otatu vulu okukala nuushili kutya Kalunga ote ke tu laleka nuuyamba omolweitaalo lyetu nokukala tu na omukumo.

14. Ngaashi sha popiwa montopolwa 6 yaDaniel, oshike tashi ulike kutya Daniel okwa li e na omukumo, noshizemo osha li shini?

14 Daniel okwa li u ulike eitaalo nosho wo omukumo sho aatondi ye ya li ya nwetha mo omukwaniilwa Darius a tule po elombwelo tali ti kutya aantu “momasiku omilongo ndatu itaa pitikwa, yi indile sha kukalunga kalwe nenge komuntu gulwe, shila okungoye awike, omukwaniilwa. Shaa ngoka ta taaguluka elaka ndika, oku na okuumbilwa melambo lyu udha oonime.” Daniel sho u uvu kutya oshipango osha shainwa, “okwa yi kaandjawo. Mondunda yopombanda mongulu ye omwa li omakende ga taalela lwokuJerusalem. Omo moka a tsu oongolo pomakende ge eguluka nokwa galikana Kalunga lutatu mesiku, ngaashi a li ha ningi shito.” (Dan. 6:6-10) Daniel ngoka a li e na omukumo okwa li u umbilwa shili mekololo lyoonime, ihe Jehova okwa li e mu hupitha. — Dan. 6:16-23.

15. (a) Akula naPriskila oya tula po oshiholelwa shini sheitaalo noshomukumo? (b) Oohapu dhaJesus ndhoka dhi li muJohannes 13:34, odha hala okutya shike, nAakriste oyendji oyu ulika ohole ndjoka ngiini?

15 Nonando Ombiimbeli inayi popya kutya onkalo pethimbo lyaAkula naPriskila oya li ya tya ngiini, “oya li ya hupula oomwenyo dhawo” omolwaPaulus. (Iil. 18:2; Rom. 16:3, 4) Omolwomukumo gwawo, oya li ya katuka metsokumwe noohapu dhaJesus ndhika tadhi ti: “Oshipango oshipe otandi shi mú pe, mu holathane. Ngashika naanaa  [nangame] nda kala ndi mú hole, osho nane wo omu na okuholathana.” (Joh. 13:34) MOmpango yaMoses omwa li oshipango shoka tashi ti kutya omuntu oku na okukala e hole omuntu omukwawo ngaashi i ihole ye mwene. (Lev. 19:18) Ihe oshipango shaJesus osha li “oshipe,” molwaashoka sho otashi pula tu ulike ohole mokuyamba po oomwenyo dhetu molwayakwetu ngaashi naanaa a li e shi ningi. Aakriste oyendji oyu ulika ohole yawo ‘mokuhupula oomwenyo dhawo,’ sho inaaya holola ooitaali ooyakwawo kaatondi mboka ya hala oku ya ningila uuwinayi nenge oku ya dhipaga. — Lesha 1 Johannes 3:16.

Aakriste yonale kaya li yi igandja sho taya makelwa

16, 17. Eitaalo lyaalanduli yaKristus yamwe yopetameko olya li lya makelwa ngiini, neitaalo lyAakriste yamwe pethimbo lyetu olya li lya makelwa ngiini?

16 Ngaashi Jesus, Aakriste yopetameko oya li ya longele Jehova oye awike nomukumo. (Mat. 4:8-10) Oya li ya tindi okufikila omupangeli gwaRoma iitsinino. (Tala ethano.) Daniel P. Mannix okwa nyola membo lyedhina Those About to Die a ti: “Aakriste owala yangapingapi ya li ya popi montaneho kutya otaye etha po eitaalo lyawo, nonando osha li oshipu kuyo okuya mokapale moka mwa li oalitali moka hamu kala iitsinino. Opo omunandholongo a mangululwe okwa li owala e na okugunda komulilo oshitsinino oshishonashona, nokonima yaashono oha pewa Ondokomunde yokuulika kutya okwa ninga etsinino e ta mangululwa. Okwa li wo ha yelithilwa nawa kutya ita galikana omupangeli gwaRoma, ihe ota zimine owala kutya oye omutse gwoshilongo noku li pondondo yokukala kalunga. Ihe nonando ongaaka, konyala kapwa li Aakriste ya ningi oshinima shoka opo ya mangululwe.”

17 Aakriste yopethimbo lyetu mboka ya li ya taalela eso sho ye li mookamba dhaNazi, oya li ya pewa oompito odhindji dhokumangululwa ngele oya shaina kutya itaya ka longela we Jehova. Ihe aashonashona yomuyo ya li ya shaina. Sho moRwanda mwa li omadhipago gakiinahenda, Oonzapo dhAatutsi nAahutu odha li dha tula oomwenyo dhadho moshiponga opo dhi gamenathane. Omamakelo ngoka oga li taga pula omukumo nosho wo eitaalo.

DHIMBULUKWA, JEHOVA OKU LI PAMWE NATSE!

18, 19. Iiholelwa yini yopaMbiimbeli yaamboka ya li ye na eitaalo nomukumo tayi vulu oku tu kwathela tu gwanithe po iilonga yetu yokuuvitha?

18 Ngashingeyi tse otu na uuthembahenda wokukutha ombinga miilonga yokuuvitha etumwalaka lyUukwaniilwa nokuninga aantu aalongwa, iilonga mbyoka Kalunga i inekelela aapiya ye. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Inatu pandula tuu sho Jesus e tu tulila po oshiholelwa sha dhenga mbanda! Okwa li e “ende miilando nomomikunda noku uvitha [onkundana ombwanawa yuukwaniilwa waKalunga, NW].” (Luk. 8:1) Ngaashi ye, otwa pumbwa okukala tu na eitaalo nomukumo opo tu uvithe etumwalaka lyUukwaniilwa. Kekwatho lyaKalunga, otatu vulu okukala nomukumo ngaashi Noowa, ngoka a li “omuuvithi guuyuuki” ependa ‘muuyuni mbwiyaka wonale waakeenakonasha naKalunga’ mboka wa li wu li pokuhanagulwa po neyelu. — 2 Pet. 2:4, 5.

19 Egalikano ohali tu kwathele tu tsikile niilonga yokuuvitha. Omagalikano gaalanduli yaKristus yamwe mboka ya li taya hepekwa oga li ga yamukulwa sho ya pula megalikano ya ‘popye nuulaadhi yaa na uumbanda.’ (Lesha Iilonga 4:29-31.) Ngele owu na okaumbanda kokuuvitha egumbo negumbo, e to galikana kuJehova e ku pe eitaalo nomukumo ote ke ku yamukula. — Lesha Episalomi 66:19, 20. *

20. Tu li aapiya yaJehova otu na ekwatho lini?

20 Kashi shi oshipu okukala tatu longo ehalo lyaKalunga uuna tatu makelwa muuyuni mbuka wa kolokosha. Ihe nonando ongawo, hatse atuke. Kalunga oku li pamwe natse nosho wo Omwana ngoka e li omutse gwegongalo. Otu na wo aamwatate ooyakwetu muuyuni awuhe ye vulithe 7 000 000. Onkee ano, natu tsikileni okukala tu na eitaalo nokuuvitha onkundana ombwanawa pamwe naamwatate mboka sho tu na momadhiladhilo enyolo lyokomumvo lyomo 2013 ndyoka tali ti: ‘Ikolelela nou kale nomukumo. OMUWA Kalunga koye, oku li pungoye.’ — Jos. 1:9.

^ okat. 19 Tala iiholelwa yilwe yaamboka ya li ye na omukumo moshitopolwa “Ikolelela e to kala nomukumo” mOshungolangelo yo 15 Febuluali 2012.