Inda koshikalimo

Inda koshikongitho oshitiyali

Inda koshikalimo

Oonzapo dhaJehova

Oshindonga

Oshungolangelo (yokukonakonwa)  |  Maalitsa 2017

Kala kuume kashili nuuna uukuume weni wu li moshiponga

Kala kuume kashili nuuna uukuume weni wu li moshiponga

Gianni naMaurizio oya kala ookuume uule womimvo 50 lwaampono. Opwa li ethimbo limwe uukuume wawo wa li moshiponga. Maurizio okwa a ti: “Sho nda li monkalo ondhigu, onda li nda ningi omapuko gamwe ga kwata miiti ngoka ga li ge tu ningitha tu topoke.” Gianni okwa gwedha ko a ti: “Maurizio okwa li omulongi gwandje sho nda tameke okukonakona Ombiimbeli. Oye a li ha pe ndje omayele gopaMbiimbeli. Ano shoka a ningi kanda li tandi vulu oku shi itaala. Onkalamwenyo yandje ayihe oya li ya fa ya lunduluka, molwaashoka onda li ndi shi kutya otatu ka topoka. Onda li ndu uvite nda thigwa po.”

OOKUUME aawanawa oya pumba, nuukuume tawu kalelele ihawu ya po owala ngeyaka. Ngele uukuume owu li moshiponga, oshike tashi vulu okuningwa po, opo wu kalekwe po? Otatu vulu okwiilonga oshindji kuyamwe mboka ya tumbulwa mOmbiimbeli, mboka ya li ookuume kashili, ihe konima yethimbo uukuume wawo owa ka kala moshiponga.

UUNA KUUME KOYE A NINGA EPUKO

David ngoka a li omusita gwoonzi noku li omukwaniilwa, okwa li e na lela ookuume kashili. Otashi vulika to dhimbulukwa gumwe gwomuyo, Jonatan. (1 Sam. 18:1) David okwa li e na wo ookuume yalwe, ngaashi omupolofeti Natan. Ombiimbeli inayi popya kutya uukuume wawo owa li wa tameke uunake. David okwa li i inekela kuume ke Natan, ngaashi owala natse tashi vulika hatu kala twi inekela ookuume ketu. David okwa li a hala okutungila Jehova egumbo. Omukwaniilwa okwa li a simaneka omayele gaNatan e li kuume ke noku li omulumentu ngoka e na ombepo yaKalunga. —  2 Sam. 7:2, 3.

Nonando ongawo, opwa li pwa ningwa sha shoka sha tula uukuume wawo moshiponga. Omukwaniilwa David okwa li a yi moluhondelo naBatseba, nokonima okwa dhipagitha omusamane gwe, Uria. (2 Sam. 11:2-21) David okwa  kala uule womimvo odhindji omudhiginini kuJehova nokwa kala a dhiginina uuyuuki we. Ihe konima yethimbo okwa li a longo uulunde wa kwata miiti. Oshike sha li sha ningilwa omukwaniilwa ngoka omwaanawa? Mbela ka li e wete kutya eyono lye olya kwata miiti? Mbela okwa li ta dhiladhila kutya ota vulu oku li holeka Kalunga?

Natan okwa li ta ka ninga po shike? Mbela okwa li te ke etha gumwe oye a lombwele omukwaniilwa kutya shoka a ninga osha kwata miiti? Yalwe oya li ye shi kutya David oye a ningi omalongekidho, opo Uria a dhipagwe. Omolwashike Natan a li a kwatelwa mo e tashi tulitha uukuume wawo naDavid moshiponga mboka ya kala ye na ethimbo ele? Osha li nokuli tashi vulu okutula omwenyo gwe moshiponga ngele okwe shi popi, oshoka David okwa adhika opo a dhipagitha Uria ngoka kee na ondjo.

Molwaashoka Natan okwa li omupopikalelipo gwaKalunga, okwa li e shi kutya ngele okwe shi mwenene, ekwatathano lyawo naDavid itali ka kala we li li ngaashi lya kala, neiyuvo lye otali ke mu nyenyetela. Kuume ke David okwa li a katuka onkatu inaayi hokiwa kuJehova. Omukwaniilwa okwa li a pumbwa lela ekwatho, opo a vule okukala natango e na ekwatathano ewanawa naJehova. Eeno, David okwa li a pumbwa kuume kashili, Natan oye a li kuume ke kashili. Natan okwa tameke ta hokolola ethaneko ndyoka lya li tali vulu okuguma omutima gwaDavid ngoka a li nale omusita gwoonzi. Natan okwa li a thikitha etumwalaka lyaKalunga, ihe okwe shi ningi momukalo ngoka gwa li gwa kwathele David a mone kutya okwa ninga epuko noku iyele ombedhi. —  2 Sam. 12:1-14.

Ando ongoye wa li wu na kuume a ninga epuko nenge eyono lya kwata miiti, ando owa ningi po shike? Otashi vulika wu dhiladhile kutya ngele owa holola epuko lye, otashi ka yona po uukuume weni. Nenge tashi vulika wu dhiladhile kutya ngele epuko lye owe li lombwele aakuluntugongalo mboka taya vulu oku mu kwathela pambepo, otashi ka kala sha fa we mu enda mevi nenge miineya. Mbela oto ka ninga po shike?   

Gianni ngoka a popiwa metetekelo, okwa ti: “Onda li ndi wete kutya opu na sha sha lunduluka. Maurizio ka li nando a mangulukila ndje ngaashi shito. Onda tokola ndi popye naye, nonando osha li oshidhigu noonkondo oku shi ninga. Onda li ndi ipula nda ti: ‘Otandi mu ende ngiini mbela? Otashi vulika e ki inyenge nayi.’ Ihe sho nda dhimbulukwa ashihe shoka twa konakona pamwe, onda mono oonkondo dhokupopya naye. Maurizio naye okwa li a kwathele ndje sho nda li nda pumbwa ekwatho. Kanda li nda hala uukuume wetu wu teke po, ihe onda li nda hala oku mu kwathela, molwaashoka ondi na ko nasha naye.”

Maurizio okwa gwedha ko a ti: “Gianni okwa li omunashili nokwa li e li mondjila. Ondi shi shi kutya iilanduliko yepuko lyandje inayi etithwa kuye nenge kuJehova. Onda taamba ko egeeloputudho, nomokweendela ko kwethimbo, onda aluka pambepo.”

UUNA KUUME KOYE E LI MUUDHIGU

David okwa li e na ookuume yalwe aadhiginini mboka ya li haye mu kwatha uuna e li muudhigu. Gumwe gwomuyo oHushai ngoka Ombiimbeli ya ti kutya okwa li “kuumelela kaDavid.” (2 Sam. 16:16; 1 Ondjal. 27:33) Otashi vulika a li elenga ekuluntu noku li kuume komukwaniilwa, ngoka omathimbo gamwe a li hu ungaunga niiholekwa yomukwaniilwa.

Sho omwanamati gwaDavid, Absalom, a li ta kambadhala okuumba ko he koshipundi, Aaisraeli oyendji oyi igameke kuye pehala lyokugama kuHushai. David sho a li ta yi ondapo, Hushai okwa yi kuye. David okwa li a nika oluhodhi noonkondo, molwaashoka a li a kengelewa komwanamati nosho wo kuyamwe mboka a li i inekela. Hushai okwa kala omudhiginini nokwa li e na ehalo okutula omwenyo gwe moshiponga nokugwanitha po oshilonga shoka sha li tashi ka ya moshipala ompangela yaAbsalom. Hushai ka li owala e shi ningi, molwaashoka e li elenga ekuluntu lyomukwaniilwa, ihe okwe shi ningi, opo u ulike kutya ye okuume ke kashili. —  2 Sam. 15:13-17, 32-37; 16:15–17:16.

Otashi nyanyudha noonkondo okumona nkene aamwatate naamwameme kunena ya hanganithwa kohole yashili ndjoka itaayi tala koshinakugwanithwa shontumba shoka omuntu e na megongalo. Okutala koonkatu ndhoka ya katuka  otaya vulu okupopya taya ti: “Ngame okuume koye, hamolwaashoka ndi na oku shi ninga, ihe omolwaashoka ngoye owa simana kungaye.”

Shika osho omumwatate gwedhina Federico a li a ningilwa. Kekwatho lyakuume ke Antonio, Federico okwa li a vulu okupita mo monkalo ondhigu moka a li. Federico okwa ti: “Sho Antonio a tembukile kegongalo lyetu, otwa panga uukuume naye. Atuhe otwa li aayakuligongalo notwa li hatu nyanyukilwa okulonga pamwe. Konima yethimbo efupi okwa li a langekwa po e li omukuluntugongalo. Ka li owala kuume kandje, ihe okwa li e li oshiholelwa oshiwanawa kungaye miinima yopambepo.” Federico okwa li a gwile meyono. Okwa kongo nziya ekwatho lyopambepo, ihe ka li we a gwana okukala omukokolindjila nenge omuyakuligongalo. Antonio okwa li i inyenge ngiini?

Sho Federico a li muudhigu, kuume ke Antonio okwa li e mu pulakene nokwe mu ladhipike

Federico ota ti: “Onda li ndi shi wete kutya Antonio okwa li u uvitile ndje uukwawo wanankali. Okwa ningi ngaashi ta vulu a kwathele ndje pamaiyuvo. Okwa kwathele ndje lela ndi kale nawa pambepo noine etha ndje nando. Okwa ladhipike ndje ndi koleke uupambepo wandje ngaye ndaa sholole.” Antonio ota ti: “Onda kala handi kala ethimbo olindji naFederico. Onda kala nda hala a kale a manguluka okulombwela ndje kehe shimwe, nankene u uvite.” Shoka shinyanyudha, mokweendela ko kwethimbo uupambepo waFederico owa kolo, nokonima okwa langekululwa po e li omukokolindjila nomuyakuligongalo. Antonio okwa hulitha ta ti: “Nonando otatu longele Jehova momagongalo ga yoolokathana, otu na ekwatathano ewanawa shi vulithe nale.”

MBELA OTO KA KALA WU UVITE WE ENDWA MIINEYA NENGE MEVI?

Oto ka kala wu uvite ngiini ngele kuume koye kopothingo okwa kala kee na nangoye uuna we mu pumbwa noonkondo? Otashi vulika pu kale iinima iishona mbyoka wu uvitile nayi. Mbela oto ke mu dhimina po? Mbela ekwatathano lyeni naye otali ka kala ngaa lya kola ngaashi lya li nale?

Dhiladhila kombinga yaashoka sha ningililwe Jesus pethimbo lyonkalamwenyo ye yahugunina kombanda yevi. Okwa li a longitha ethimbo olindji okukala pamwe naayapostoli ye aadhiginini, noya li ye na ekwatathano lya kola. Jesus okwa li e yi ithana ookuume ke. (Joh. 15:15) Ihe mbela oshike sha li sha ningwa po sho a kwatwa po? Aayapostoli  oye mu fadhuka po. Petrus okwa li a popi a manguluka kutya ke na esiku a thige po Omuwa gwe, ihe ongulohi oyo tuu ndjoka, okwa li i idhimbike Jesus. —  Mat. 26:31-33, 56, 69-75.

Jesus okwa li e shi kutya ota ka taalela emakelo lye oshikando shahugunina oye awike. Okwa li e na etompelo ewanawa lyokukala u uvite a yemata noku uvite nayi. Ihe sho a li ta popi naalongwa ye omasiku gontumba konima yokuyumuka kwe, inu ulika kutya okwa li a yemata, a geya nenge i ipa uusama. Ka li e wete a pumbwa okuyalula omapuko gaalongwa ye, mwa kwatelwa shoka ya li ya ningi ongulohi ndjoka a kwatelwe po.

Mepingathano naashoka, Jesus okwa li a shilipaleke Petrus naayapostoli yalwe kutya okwe yi inekela. Okwa li e ya shilipaleke kutya okwe yi inekela nokwe ya pe omalombwelo ge na ko nasha niilonga ya simanenena yokulonga aantu. Jesus aayapostoli ye okwa li e ya tala ko natango ye li ookuume ke. Aayapostoli oya li ya gumwa noonkondo kohole ye. Oya li taya ka ninga ngaashi taya vulu kaaya thige po we Omuwa gwawo. Aayapostoli oya li ye shi pondola okulonga oshilonga shoka Jesus a li a pe aalanduli ye. —  Iil. 1:8; Kol. 1:23.

Omumwameme gumwe gwedhina Elvira ota dhimbulukwa nawa sho ya li kaayu uvitathane nakuume ke Giuliana. Elvira ota ti: “Sho a lombwele ndje kutya okwa li u uvitile nayi shoka nda ningi, onda li nda yemata. Okwa li a geya shi li mondjila. Ihe shoka sha li sha kumitha ndje osho kutya okwa li ti ipula unene nangame nosho wo niilanduliko iiwinayi yeihumbato lyandje. Ohandi pandula aluhe sho inaa kala ta gandja eitulomo koshinima sha puka shoka nde mu ningila, ihe pehala lyaashono, okwa li ti ipula niilanduliko iiwinayi mbyoka tandi ikongele. Onda pandula Jehova sho ndi na kuume ngoka a pititha onkalonawa yandje komeho yonkalonawa ye.”

Ano kuume ngoka omwaanawa ote ki inyenga ngiini uuna uukuume weni wu li moshiponga? Ota ka kala e na ehalo okupopya nangoye nombili nokwa manguluka uuna sha pumbiwa. Kuume a tya ngawo ota ka kala a fa Natan naHushai, mboka ya kala aadhiginini nokuli nopomathimbo omadhigu, nokwa fa Jesus, ngoka a kala e na ehalo okudhimina po. Mbela nangoye owu li kuume a tya ngawo?