Kwenda ku nda-nda-nda yo zviri mukati

Kwenda ku bhokiso ro zviri mukati

Zvapupu zva Jehovha

Kheta ndumi Cindau

Masoko o Kupejisira

Masoko o Kupejisira

1 JEHOVHA

Zina ra Mwari ndi Jehovha zve rinoreva kuti “Iyena Anoitisa Kuti Zviitike.” Jehovha ndi Mwari wo Masimba-ese, zve wakasika zvese. Iyena anosimba ro kuita caanosunga kuita.

Mu ciHebheru, zina ra Mwari raitahwa ngo maretera marongomuna. Mu Cindau, maretera marongomuna aya anoimirihwa ndi JHVH. Zina ra Mwari mu matahwa o Bhaibheri o kutanga mu ciHebheru raiwanika phedo no 7.000. Mu nyika yese vandhu vano mashandisire akasiana-siana o zina ra Jehovha, vanoridaninja mukuzwirana no mazikire arinoita mu ndumi yavo.

Cip. 1, ndim. 15

2 BHAIBHERI ‘RAKAFEMEHWA NDI MWARI’

Mune wo Bhaibheri ndi Mwari, asi iyena wakashandisa vandhu kuti varitare. Izvi zvakatojana no mune wo koponi anobvunja mutari wake kuti atare zviro zvaanoda mune wo koponi pa karata. Mwari wakashandisa mujimu mucena kuti utungamirire vatari kuti vatare murangariro jake Mwari. Mujimu wa Mwari wakavatungamirira munjira jakasiana-siana, nguva jimweni waivaitisa kuti vave no zvivoniso kana kurota perapo vaidikana kuzvitara.

Cip. 2, ndim. 5

3 ZVIAMBI

Mu Bhaibheri munodurujihwa jijiso jo zvokadi huru. Inga muezaniso, ciambi cinoti “Vadoni vakaxata vanovoja maitiro akanaka” cinotijijisa kuti vandhu vatinotamba navo vangatirovejesa zvakashata kana zvakanaka. (1 VaKorinto 15:​33) Zve ciambi cinoti “Bzaanosima mundhu ngo bzaanozokotora” cinotijijisa kuti apana po kutiza muviyo wo zviito zvedu.​—VaGalàsia 6:7.

Cip. 2, Ndim. 12

  4 CIPOROFITA

Ciporofita i masoko a Mwari. Kungava kudurujihwa ko kuda ka Mwari, jijiso yo magariro, mupango kana mavonere. Angavavo masoko o ciro cinozoitika kumbeji. Kuno zviporofita zvizinji mu Bhaibheri zvakapera kukwanirisika.

Cip. 2, ndim. 13

5 ZVIPOROFITA NGO PAMUSORO PA MESIA

Jesu ndiyena ega basi wakazajisa zviporofita zvizinji zvo mu Bhaibheri ngo pamusoro pa Mesia. Vonanyi bhokiso rinoti, “ Zviporofita ngo Pamusoro pa Mesia.”

Cip. 2, ndim. 17, masoko o pasi.

6 CIDISISO CA MWARI NO PASI PANO

Jehovha wakaita pasi pano kuti pave muzi wo paradhiso wo vandhu vanomuda. Cidisiso cake acizivi kucinja. Sambi-sambi, Mwari anozobvisa ushati zve wopekeja vandhu vake upenyu ucikaperi.

Cip. 3, ndim. 1

7 SATHANA DHIABHU

Sathana i ngirozi yakatanga kupandukira Mwari. Iyona inodaninjwa kuti Sathana, zvinoreva kuti “Muhwisani,” ngo kuti iyena anohwisana na Jehovha. Anodaninjwavo kuti Dhiabhu, zvinoreva kuti “Munyepi.” Wakapuwa zina iri ngo kuti iyena wakabhuya manyepo ngo pamusoro pa Mwari zve wocengeja vandhu.

Cip. 3, ndim. 4

  8 NGIROZI

Jehovha wakaita ngirozi kare maningi acito aita pasi pano. Jakaitihwa kuti jigare kudenga. Kuno mazana o zviuru zvo ngirozi. (Danieli 7:10) Ijona jino mazina zve ajizivi kutojana, zve ngirozi jakatendeseka jinozvidodokesa, joramba kunamathwa ngo vandhu. Ijona jinozvigaro zvakasiana zve jakagajwa mabasa akasiana. Mabasa amweni akona anobatanija kushandira pamberi po kadera yo umambo ya Jehovha, jecitora masoko ake, jecijivirira no kutungamirira vashandiri vake pasi pano, jecitumwa ku rutongeso hwake, no kubesera basa ro kucumaera. (Nduyo 34:8; Apokalipsi 14:6; 22:8, 9) Kumbejiyo, jinozobatana na Jesu pa hondo yo Armagedhoni.​—Apokalipsi 16:14, 16; 19:14, 15.

Cip. 3, ndim. 5; Cip. 10, ndim. 1

9 CISHAISHI

Ciricese catinozwa, catinorangarira, kana catingaita cicikazwirani na Jehovha no kuda kwake, cinodanijwa kuti cishaishi. Ngokuti cishaishi cinokhuvaza ushamwari wedu na Mwari, iyena wakatipa mutemo no zviambi kuti zvitibesere kutiza zvishaishi zvokuita kuri kuzviziva. Pakutanga, Jehovha wakasika zvese zvakakwana, asi Adhamu na Evha pavakasunga kutama kuzwira Jehovha, ivona vakashaisha zve avazivi kuzovazve vakakwana. Vakaita harahwa perapo vofa, zve itisuvo tinoita harahwa no kufa ngo kuti takagara utaka hwo cishaishi ca Adhamu.

Cip. 3, ndim. 7; Cip. 5, ndim. 3

ARMAGEDHONI

Armagedhoni i hondo ya Mwari inoparaja nyika ya Sathana no ushati hwese.

Cip. 3, ndim. 13; Cip. 8, ndim. 18

 11 UMAMBO HWA MWARI

Umambo hwa Mwari, utongi hwakagajwa kudenga. Jesu Kristu ari kutonga inga Mambo waho. Kumbejiyo, Jehovha anozoshandisa Umambo uhu kuti abvise ushati hwese. Umambo hwa Mwari unozotonga pasi pese.

Cip. 3, ndim. 14

12 JESU KRISTU

Mwari wakatanga kusika Jesu acito asika ciricese. Jehovha wakatuma Jesu kuti aviye kuzofira vandhu vese pasi pano. Jesu ari kutonga wari inga Mambo hwo Umambo hwa Mwari.

Cip. 4, ndim. 2

13 UPOROFITA HWO 70 O BVIKI

Bhaibheri rakaporofita kana kuti rakananga, nguva yaizovia Mesia. Mesia waizoviya pa kupera ko mukuvo wo nguva unodanijwa kuti 69 o bviki, jakatanga mugore 455 N.V.I.Y. zve jopera mugore 29 N.V.Y.

Tinozvizivisa kudini kuti jakapera mu gore 29 N.V.Y.? 69 o bviki, jakatanga mu gore 455 N.V.I.Y. Nehemia paakaguma ku Jerusarema wotanga kuvakisazve dhorobha. (Danieli 9:25; Neemia 2:1, 5-8) Gama ro kuti “bviki” rinotiita kuti tirangarire numero 7. Bviki mu ciporofita ici asipi bviki ro njiku nomwe, asi ibviki rino makore 7, mu kuzwirana no mutemo wo uporofita wo “Njiku imwe inoezana no gore rimwe.” (Bziverengo 14:34; Ezekieli 4:6) Izvi zvinoreva kuti bviki rimwe nga rimwe rino makore 7 zve 69 o bviki, kuzviita konta yo (69 x 7) zvinokwana kuita 483 o makore. Kudari tikaverenga 483 o makore kutangira pa gore 455 N.V.Y., tinoenda koowira mu gore ro ci 29 N.V.Y. Iri ndirona Gore rakabhabhatijwa Jesu kamare wova Mesia!​—Luka 3:1, 2, 21, 22.

Ciporofita condhoco cakananga bviki rimweni, bviki rimweni ro makore 7. Pa mukuvo uwu wo nguva, mu gore ra 33 N.V.Y., Mesia waizourawa, zve kutangira mu gore 36 N.V.Y., masoko akanaka o Umambo hwa Mwari, aizotokoteswa ku majinja ese kuciripi ku vaJudha basi.​—Danieli 9:24-27.

Cip. 4, ndim. 7

14 JIJISO YO KUNYEPA YO UTATU

Bhaibheri rinojijisa kuti Jehovha Mwari i musiki zve kuti wakasika Jesu acito aita ciro cimweni. (VaKolosi 1:​15, 16) Jesu asipi Mwari wo Masimba ese. Iyena aazivi kumbonanga kuti wakaezana na Mwari. Iyena wakati: “Baba mukuru kondiri.” (Johani 14:28; 1 VaKorinto 15:28) Asi zviara zvimweni zvinojijisa Utatu, kureva kuti Mwari i vandhu vatatu vakabatana: Baba, Mwana, no mujimu mucena. Mu Bhaibheri amuna gama ro kuti “Utatu.” Iyi ijijiso yo manyepo.

Mujimu mucena i simba ra Mwari rinobata basa, simba rake ricikavoneki raanoshandisa kuti aite kuda kwake. Asipi mundhu. Inga muezaniso, MaKristu okare “vakazara ngo Mujimu Mucena.” Zve Jehovha wakati: ‘Inini ndinozodurura divi ro mujimu wangu ku mushovo wese wo vandhu.’​—Maitiro o Vapostori 2:1-4, 17, Shanduro yeNyika Itsva.

Cip. 4, ndim. 12; Cip. 15, ndim. 17

15 CIPHAMBANO

MaKristu okadi-kadi, aashandisi ciphambano paanonamata Mwari. Ngenyi?

  1.  Ciphambano cakatanga kushandiswa ngo ciara co manyepo kubvira kare. Munguva jo kare, caishandisihwa pa kunamata zviro zvo munyika no mutango-mutango jo vatano yo cihedheni. Mukati mo 300 o makore o kutanga Jesu naapera kufa, maKristu aacaishandisepi ciphambano mu kunamata kwawo. Pa kufamba ko nguva, Kostantino, Mambo wo ciRoma, wakaita kuti ciphambano cive citatijo co ciKristu. Citatijo ici caishandiswa kuti ciKristu cinase kuzivika maningi. Asi ciphambano acina pacinozwirana na Jesu Kristu. Bhuku New Catholic Encyclopedia (Sicorpedhia Imbza yo ciKatorika) inodurujira kuti: “Ciphambano cinowanika kwese ku zvirovejeso zvo ciKristu co kutanga no zvirovejeso zviciripi zvo ciKristu.”

  2.  Jesu aazivi kufira pa ciphambano. Gama ro ciGiriki rakasandujwa kuti “ciphambano” rinoreva “njiki yakaimiswa,” “danda,” kana “muti.” Bhuku rinozwi The Companion Bible rinodurujira kuti: “Mu ciGiriki co [Testamente impsa] amuna ciri cese cingatiita kuti tirangarire inga zvitimbu zviviri zvo zvitanda.” Jesu wakafira pa njiki yakaimiswa.

  3.  Jehovha aadi kuti tishandise mufananijo no zvitatijo pa kunamata kwedu.​—Exodo 20:4, 5; 1 VaKorinto 10:14.

Cip. 5, ndim. 12

16 CIRANGARIJO

Jesu wakapangira kuti vajiji vake vacerekeje cirangarijo co kufa kwake. Vanoita izvi gore ngo gore mu njiku 14 ya Nisani, njiku imweyo no yaicerekejwa Phakisa ngo vaIziraeri. Pau no vhinyu, inoimirira muviri no ngazi ya Jesu, zvinoperekehwa ku vandhu vese vanonga vari pa cirangarijo. Vaya vanozotonga na Jesu kudenga vanoha pau no kumwa vhinyu. Vaya vano vetero yo kurarama mbhera na rini pasi pano vanovavo pa Cirangarijo no nderemejo yese asi avahi pau nee avamwi vhinyu.

Cip. 5, ndim. 21

17 MWIHA

Gama ro kuti “mwiha” mu ndumi jo vatari vo Bhaibheri raishandisihwa pa kuda kureva (1) mundhu, (2) cinyama, kana kuti (3) upenyu hwo mundhu kana cinyama. Muezaniso jakona nga iji:

  • Mundhu. “Mu mukuvo wa Nowa, . . . vandhu vashoma,​—bzinoti vasere, [kana kuti “mwiha musere,” Tradução do Novo Mundo, yakanasirihwazve (nwt)]​—voponeswa mu kumwa.” (1 Pedru 3:20) Vhesi iyi gama ro kuti “mwiha” riri kurevera vandhu​—Nowa no mukaji wake, vana vake vatatu, no vakaji vo vana vake.

  • Cinyama. “Mwari wakati: ‘Mu kumwa ngamuzare ngo bziro bzizinji bzinopona [“mwiha,” masoko o pasi o nwt], no xiri ngajimburuke mugore pa nyezuru po nyika.’ Bzakaitika kudaro. Mwari wakati: ‘Pasi ngapavoneke bziro bzinopona no bzinofamba, [“mwiha,” masoko o pasi o nwt] bzifuyo, nyoka, bzikara, kudaro ngo mufumbo yabzo.’ Bzakaitwa kudaro.”​—Genesi 1:20, 24.

  • Upenyu hwo mundhu kana hwo cinyama. Jehovha wakabvunja Mosi kuti: “Vese vaya vaida kukuuraya, [kana “kupsaka kuuraya mwiha wako,” masoko o pasi o nwt] vapera kufa.” (Exodo 4:​19) Jesu paainga pasi pano, iyena wakati: “Inini ndini muhavisi wauxoni. Muhavisi wauxoni anopira uhomi [“mwiha wake,” masoko o pasi o nwt] mabvuta.”​—Johani 10:11.

    Mukuengejera, mundhu paanoita zviro ‘ngo mwiha wake wese.’ (Mateu 22:​37; Deuteronòmio 6:⁠5) Gama ro kuti “mwiha” ringashandisihwavo pa kuda kudurujira cido, cidaka-daka co zvisikwa zvinopona. Mundhu wakafa kana muviri wakafa zvinganangihwa inga mwiha wakafa.​—Bziverengo 6:6, masoko o pasi o nwt; Mazwi Akangwara 23:2, masoko o pasi o nwt; Isaia 56:​11, masoko o pasi o nwt; Hagayo 2:13, masoko o pasi o nwt.

Cip. 6, ndim. 5; Cip. 15, ndim. 17

18 MUJIMU

Gama ro ciHebheru no ro ciGiriki rakasandujwa kuti “mujimu” mu Shanduro yeNyika Itsva, ringareva zviro zvakasiana. Asi nguva jese anonangira zviro zvicikavoneki zvakadari inga mbhepo, kana mbhepo yatinofema no inofema zvinyama. Magama aya anganangirazve ngirozi kana mujimu mucena, kana simba ra Mwari rinobata basa. Bhaibheri arijijisi kuti divi rimweni ro mundhu rinosara recirarama pasure po rufu.​—Exodo 35:21, Shanduro yeNyika Itsva; Nduyo 104:29, Shanduro yeNyika Itsva; Mateu 12:43; Luka 11:13.

Cip. 6, ndim. 5; Cip. 15, ndim. 17

19 GEHENA

Gehena i zina ro mugero jiri phedo no Jerusarema maipisihwa nyaka-nyaka jeciparajwa. Apana zvinovonesa kuti munguva ja Jesu zvinyama no vandhu vaitambujwa kana kupiswa vari penye mu mugero umu. Ngo kudaro, Gehena ariimiriri ndau icikavoneki inozotambujwa no kupiswa kucikaperi ko vandhu vanonga vafa. Jesu paakananga ngo pamusoro po vandhu vanokandihwa mu Gehena, iyena wainga ecinangira kuparajwa votama kuzovonekazve.​—Mateu 5:22; 10:28.

Cip. 7, ndim. 20

20 MUKUMBIRO WA TENJI

Uwu i mukumbiro wakapa Jesu paaijijisa vateveri vake kuita mukumbiro. Unodaninjwazve kuti Baba Vedu. Inga muezaniso, Jesu wakatijijisa kuti tiitise kudari mukumbiro:

  • “Zina renyu ngarikojeswe [kana kuti ngariceneswe]

    Tinoita mukumbiro kuna Jehovha kuti zina rake riceneswe, kuzvese zvaanonyepehwa. Izvi zvikaitika ari wese kudenga no pasi pano anonga ecikuja no kureremeja zina ra Mwari.

  • “Umambo hwenyu ngahuze”

    Tinokumbirira kuti utongi hwa Mwari huparaje nyika yakashata ya Sathana, iwona hutonge pasi pese, zve kuti huite kuti pasi pano pave paradhiso.

  • “Kuda kwenyu ngakuitwe pasi pano”

    Tinokumbira kuti cidisiso ca Mwari no pasi pano ciitike, kuti vanozwira, vandhu vakakwana vararame mbhera na rini mu Paradhiso, inga zvaida Jehovha paakasika vandhu.

Cip. 8, ndim. 2

21 MURIPO

Jehovha wakanasirira muripo kuti uponese vandhu mu cishaishi no rufu. Muripo wakava mutengo waidiwa kutengazve upenyu hwakakwana hwainga hwakaruziwa ngo mundhu wo kutanga, Adhamu, no kunasirira ushamwari na Jehovha hwainga hwaruzika. Mwari wakatuma Jesu kuti aviye kuzofira zvishaishi zvese pasi pano. Ngo pamusoro po rufu hwa Jesu, vandhu vese vano mukana wo kurarama no kucingaperi no kuva vakakwana.

Cip. 8, ndim. 21; Cip. 9, ndim. 13

 22 NGENYI GORE RO 1914 RINOSISIRA MANINGI?

Ciporofita ca Danieli cipauko 4 cinotijijisa kuti Mwari waizogaja Umambo hwake mu gore ro 1914.

Ciporofita: Jehovha wakaita kuti Mambo Nebhukadhinezari arote kuwiswa ko muti wakakura maningi. Mu hope jake, bhande ro simbi no ro utare rakasunga ciki ro zimuti iri kuti ritame kuzopfikitirazve pa “mikuvo munomwe.” Mukuvo uwu ukapera zimuti raizopfikitirazve.​—Danieli 3:98, 4:7-13.

Zvinoreva ciporofita ici kwatiri: Muti zvinoreva utongi hwa Mwari. Ko makore mazinji, Jehovha wakashandisa majimambo ku Jerusarema kuti atonge jinja ro vaIziraeri. (1 Kronike 29:23) Asi majimambo aya aazivi kuramba akagondeka, zve kutonga kwawo kwakapera. Jerusarema rakaparajwa mugore 607 N.V.I.Y. Uku kwainga kutanga ko “mikuvo munomwe.” (2 Majimambo 25:1, 8-10; Ezekieli 21:25-27) Jesu paakananga kuti, “Jerusalema rinozocikwa ngo vonyikanja, mbhera ngo kukwana mukuvo wo vonyikanjevo,” iyena wainga ecibhuya ngo pamusoro po “mikuvo munomwe.” (Luka 21:24) Waro “mikuvo munomwe” ajizivi kuperera pakafa Jesu pasi pano. Jehovha wakagondesa kuti waizogaja Mambo pa kupera ko “mikuvo munomwe.” Kutonga kwa Mambo mupsa uwu, Jesu, kwaizoviisa makomborero makuru acikazoperi ku vandhu va Mwari vese pasi pano.—Luka 1:30-33.

Kureba ko “mikuvo munomwe”: “Mikuvo munomwe” wainga wo 2.520 o makore. Kudari tikaverenga 2.520 o makore kutangira mugore ra 607 N.V.I.Y., tinoenda koowira mu gore ro 1914. Ndirona gore rakagajwa Jesu, Mesia, inga Mambo wo Umambo hwa Mwari kudenga.

Tinociwanisa kudini civerengo co 2.520? Bhaibheri rinonanga kuti nguva ndhatu no meya, jakaezana no mutengo wo 1.260 o njiku. (Apokalipsi 12:6, 14) Waro kupeta kaviri 1.260 tinowana mutengo unoezana no “mikuvo munomwe” kana kuti 2.520 o njiku. 2.520 o njiku akaezana no mutengo wo 2.520 o makore ngo pamusoro po mutemo wo ciporofita wokuti “Njiku imwe inoezana no gore rimwe.”​—Bziverengo 14:34; Ezekieli 4:6.

Cip. 8, ndim. 23

23 MIGERI ARKANJO

Gama ro kuti “arkanjo” rinoreva “mutungamiriri wo ngirozi.” Bhaibheri rinonanga arkanjo umwe basi, zve zina rake ndi Migeri.​—Danieli 12:1; Juda 1:9.

Migeri mutungamiriri wo masoca a Mwari o ngirozi jakagondeka. Apokalipsi 12:7 inoti: “Migeri no ngirozi jake jakarovana no cikara ciya.” Bhuku ra Apokalipsi rinonanga kuti Mutungamiriri wo masoca a Mwari ndi Jesu, waro Migeri i zina rimweni ra Jesu.​—Apokalipsi 19:14-16.

Cip. 9, ndim. 4

24 MAZUVA O KUPEJISIRA

Magama aya anonangira mukuvo unozovoneka zviitiko zvikuru pasi pano Umambo hwa Mwari hucito ­hukaparaja nyika ya Sathana. Magama akatojana aya, akadari inga “kupera ko nyika” no “kuvia ko Mwana wo Mundhu,” anoshandiswa mu zviporofita zvo Bhaibheri pa kuda kunangira mukuvo umwewo. (Mateu 24:​3, 27, 37) “Njiku jokupejisira” jakatanga Umambo hwa Mwari pawakatanga kutonga kudenga, mugore ro 1914 unozopera panozoparajwa nyika ya Sathana pa Armagedhoni.​—2 Timoti 3:1; 2 Pedru 3:3.

Cip. 9, ndim. 5

 25 RUMUKO

Mwari paanomusa mundhu wakafa kuti araramezve, izvi zvinodaninjwa kuti rumuko. Mu Bhaibheri munonangwa rumuko rupfumbamwe. Eria, Erisha, Jesu, Pedhru, na Pauro vakamusa vandhu. Zvishamaiso izvi zvakaitika ngo simba ra Mwari basi. Jehovha wakagondesa kumusa vese “vanasi no vacikanasi” kuti vararame pasi pano. (Maitiro o Vapostori 24:​15) Bhaibheri rinonangavo rumuko hwo vokwenda kudenga. Rumuko hwo kudenga hunoitika kuno vakasanwa, kana kuti vakazojwa, ndi Mwari pavanomuswa kuti vaende koorarama kudenga na Jesu.​—Johani 5:28, 29; 11:25; VaFilipi 3:11; Apokalipsi 20:5, 6.

Cip. 9, ndim. 13

26 ZVOUDHIMONI (ZVOMUJIMU)

Zvoudhimoni kana zvomujimu zviito zvakashata zvo kueja kubhuisana no mujimu kamare kana kushandisa mundhu umweni, wakadari inga muroi, nyanga, kana nyamusoro. Vandhu vanoita zvo mujimu vanozviita ngo kuti ivona vanodavira jijiso jo manyepo jo kuti mujimu jo vakafa jinopokonyoka pa rufu zve jova magira anosimba maningi. Madhimoni anoejavo kuitisa kuti vandhu vatame kuzwira Mwari. Kushandisa ndhondho, kufembera, masaramuso, uroi, kudavira maninji, i zviro zvakabatana no madhimoni. Mabhuku mazinji, marevhista, mavhidhio, horóscopo (kufembera zvo kumbeji), mafoto, madhimoni, masaramuso, zvingaita inga zvinodakajisa kasike zvinokhuvaza. Zvirovejeso zvizinji zvo njaumba ngo zvo kuita mupiro kuno vakafa, kuita mbhambha, kuceukija njiku ya nyakufa, no mutango-mutango unoitihwa noni, no kueja kubhuya no madhimoni. Kazinji vandhu vanoshandisa zvinodhakwisa pavanoeja kushandisa simba ro madhimoni.​—VaGalàsia 5:20; Apokalipsi 21:8.

Cip. 10, ndim. 10; Cip. 16, ndim. 4

 27 UKURU-KURU HWA JEHOVHA

Jehovha ndi Mwari wo Masimba ese, zve ndiyena wakasika zvese. (Apokalipsi 15:3) Waro zviro zvese ngo zvake zve ndiyena mukuru-kuru anosimba rakakwana, ro kutonga zvisikwa zvake. (Nduyo 24:1; Isaia 40:21-23; Apokalipsi 4:11) Iyena wakadira mutemo kuno zvese zvaakarura. Jehovha ano simba ro kugaja vamweni kuti vatongevo. Tinobesera ukuru-kuru hwa Mwari tikamuda no kumuzwira.​—1 Kronike 29:11.

Cip. 11, ndim. 10

28 KUBVISA MIMBA

Kubvisa mimba kunoithwa ngo cabomo ngo kuda kuuraya cimwana cicito cabahwa. Apana ngozi inonga yaitika kana ciri cese cinonga caitika pa muviri wo mundhu. Kubvira panotangira mimba, azvirevi kuti cimwana ici idivi rimweni ra make. Cimwana ici atori mundhu umweni.

Cip. 13, ndim. 5

29 KUDIHWA NGAZI

Kudihwa ngazi marapihwe anoshandiswa o kutora ngazi kana mativi marongomuna ayo yodihwa mu muviri wo mundhu yecibva ku muviri wo mundhu umweni kana ngazi yainga yakavigwa. Mativi marongomuna o ngazi anodaninjwa kuti prasma, maserura o kupsuka, maserura o kucena, no mapraketa.

Cip. 13, ndim. 13

 30 MBHANGIRO

Mu Bhaibheri, gama ro kuti “majijisiro” asipi gama rakatojana no kupanica. Patinopangihwa, tinonga tecijijiswa, kurovejwa, kana kutoviwa. Jehovha aadhereri nee aaiti cishatihwa no vaanopekeja mbhangiro. (Mazwi Akangwara 4:​1, 2) Jehovha wakagaja muezaniso wakanaka maningi kuno vabari. Mbhangiro yaanopa yakanaka maningi zvo kuti mundhu anoguma pa kuida. (Mazwi Akangwara 12:⁠1) Jehovha anoda vandhu vake, zve anovaroveja. Iyena anovapekeja ndhungamiro jino rungamisa zvido zvakashata zve jinovabesera kuti vajije varangarire zve vaite munjira inomudakajisa. Ku vabari, mbhangiro inobatanija kubesera vana vavo kuzwisisa thangwe rinovaitisa kuti vave vanozwira. Inorevavo kuvajijisa kuti vade Jehovha, pomwe no kuda Soko rake Bhaibheri, no kuzwisisa zviambi zvaro.

Cip. 14, ndim. 13

31 MADHIMONI

Madhimoni aavoneki, i zvisikwa zvo kumujimu zvakashata zvinosimba maningi. Madhimoni i ngirozi jakashata. Iwona akava akashata paakajiita ega muvengi wa Mwari ngo kutama kumuzwira. (Genesi 6:2; Juda 1:6) Iwona akabatanavo pamwepo na Sathana pa kupandukira Jehovha.​—Deuteronòmio 32:17; Luka 8:30; Maitiro o Vapostori 16:16; Jakobo 2:19.

Cip. 16, ndim. 4