“Tlaneltokálistli ye tlan se kichia [...] maya se amo kita” (HEBREOS 11:1).

TLAKUIKALMEJ: 41 UAN 11

1, 2. (1) ¿Tlen uelis motlajtlaniaj telpokamej uan ichpokamej tlen kitekichiuiliaj Jehová? (2) ¿Tlen kijtoa iTlajtol toTajtsin Dios?

ITECH ueyi altepetl Gran Bretaña se ichpochtli okilui se tokni tlen iuan omomachtiaya: “Sapanoa tiixtlamatki, tleka titlaneltoka itech Dios”. Se tokni tlen chanti itech ueyi altepetl Alemania okijkuilo: “Akinmej nechmachtiaj kijtoaj amo melauak ikaj okichijchi nochi tlen onka uan mokuayejyekoaj tinochtin akinmej timomachtiaj tikneltokaj tiuitsej itech se yolkatl”. Uan itech ueyi altepetl Francia se tokni ichpochtli okijto: “Akinmej techmachtiaj motlajtlachialtiaj ijkuak kimatij sekimej ok tlaneltokaj itech Biblia”.

2 Axkan miakej tlaltikpaktlakamej amo kineltokaj kox toTajtsin Dios otechchijchi. Tla te titelpochtli noso tiichpochtli tlen tiktekichiuilia Jehová noso yikin timomachtijtok Biblia, uelis timotlajtlania ken tikteititis Jehová ye akin otechchijchi. Biblia techpaleuia kuali ma timokuayejyekokan tlen tiktlajtoltiaj, tlen  tikkakij uan noijki techpaleuia ma tikajsikamatikan miak tlamantli. ITlajtol toTajtsin Dios kijtoa: “Tla kuali timokuayejyekoa non mitsmaluis”. ¿Ken mitsmaluis? Mitspaleuis amo xikseli tlen amo melauak uan okachi xitlaneltoka itech Jehová (xiktlajtolti Proverbios 2:10-12). *

3. ¿Tlen timomachtiskej?

3 Tla tiknekij tikpiaskej chikauak totlaneltokilis, moneki kuali ma tikixmatikan Jehová (1 Timoteo 2:4). Ik non, ijkuak tiktlajtoltis Biblia uan toamatlajkuiloluan, moneki kuali ximokuayejyeko itech tlen tiktlajtoltia. Ximochijchikaua xikajsikamati tlen tiktlajtoltia (Mateo 13:23). Itech nin tlamachtil tikitaskej tla ijkon timomachtis, tikitas miak tlamantli tlen kiteititia Jehová ye akin otechchijchi uan iaxka tlen ijkuilitok itech Biblia (Hebreos 11:1).

¿TLEN MITSPALEUIS XIKPIA CHIKAUAK MOTLANELTOKILIS?

4. (1) ¿Tleka tikijtoaj akin kineltoka tiuitsej itech se yolkatl yetoskia ken kineltoka Jehová okichijchi nochi tlen onka? (2) ¿Tlen moneki tikchiuaskej?

4 Uelis ikaj mitsiluis: “Ne nikneltoka tiuitsej itech se yolkatl pampa ixtlamatkej ijkon kijtoaj. ¿Tleka titlaneltoka itech Dios tla amo keman yitikita?”. Miakej ijkon mokuayejyekoaj. Uan melauak amo keman ikaj yikita toTajtsin Dios nion ijkuak kichijchiua se tlamantli (Juan 1:18). Pero akinmej kineltokaj tiuitsej itech se yolkatl, tlaneltokaj itech itlaj tlen amo keman yikitaj. ¿Tleka ijkon tikijtoaj? Pampa nion se ixtlamatki nion ikaj amo keman kita se yolkatl ma mopatla uan ma mokuepa okse yolkatl. Se neskayotl, amo keman ikaj yokitak se koatl noso se ketsotl ma mopatla uan ma mokuepa se león noso se elefante (Job 38:1, 4). Moneki ma tikitakan itech nochi tlamantli, intech ma timokuayejyekokan uan ma tikajsikamatikan nochi tlamantli. Miakej kuali yokitakej nochi tlen onka, uan kitaj melauak onka toTajtsin Dios. Ijkon ken  kijtoa Biblia, kuali yokitakej toTajtsin Dios okichijchi nochi tlen onka, kipia miak chikaualistli uan kualtsin iyelis (Romanos 1:20).

¿Tlen tlamantli uelis mitspaleuiskej tikinmiluis oksekimej tlen tikneltoka? (Xikita párrafo 5).

5. ¿Tlen tlamantli techpaleuia okachi ma timomachtikan itech tlen Jehová okichijchi?

5 Ijkuak tikitaj nochi tlen Jehová yokichijchi uan itech timokuayejyekoaj, techtlajtlachialtia ken chijchitok. “Ika totlaneltokalis” tikajsikamatij onka akin okichijchi nochi tlen onka, maski amo ueli tikitaj. Tikajsikamatij ye ixtlamatki uan kualtsin iyelis (Hebreos 11:3, 27). Uelis timomachtiskej itech tlen okichijchi tla tiktlajtoltiaj tlen ixtlamatkej yokajsikej. Seki tlamantli katej itech video Las maravillas de la creación revelan la gloria de Dios, itech amatlajkuilolmej ¿Es la vida obra de un Creador? uan El origen de la vida. Cinco cuestiones dignas de análisis uan amochtli ¿Existe un Creador que se interese por nosotros? Miak uelta, revista ¡Despertad! kiualika tlen kijtoaj miakej ixtlamatkej uan oksekimej tlen kijtoaj tleka axkan tlaneltokaj itech toTajtsin Dios. Uan tlamachtil “¿Casualidad o diseño?” techtlapouia itech yolkamej, itech okseki tlamantli uan kiyekijtoa ixtlamatkej kinekij itlaj kichiuaskej ken yolkamej.

6. ¿Ken uelis mitspaleuiskej toamatlajkuiloluan?

6 Se tokni tlen chanti itech ueyi altepetl Estados Unidos uan kipia 19 xiuitl okijto ijkin itech ome amatlajkuilolmej tlen otikinmijtojkej itech párrafo 5: “Sapanoa nechpaleuiaj, miak uelta yonimomachti nonmej amatlajkuilolmej”. Se tokni tlen chanti itech ueyi altepetl Francia okijkuilo: “Tlamachtilmej ‘¿Casualidad o Diseño?’ nochipa nechtlajtlachialtiaj. Kiteititiaj ingenieros tlen okachi ixtlamatkej kinekij kichijchiuaskej tlamantli oui ken tlen okichijchi toTajtsin Dios, pero amo keman uelis ijkon kichiuaskej”. Uan itech ueyi altepetl Sudáfrica, itatajuan se ichpochtli tlen kipia 15 xiuitl okijtojkej: “Ijkuak tochpoch peua kitlajtoltia ¡Despertad!, nochipa achto kitlajtoltia tlamachtil ‘Entrevista’”. Nonmej tlamachtilmej noijki uelis mitspaleuiskej. ¿Ken? Mitspaleuiskej xikita onka miak tlamantli tlen kiteititiaj onka akin oKichijchi nochi tlen onka uan mitspaleuiskej xikmati tlen amo melauak uan amo xikseli. Noijki mitspaleuiskej xikpia chikauak motlaneltokilis ken se kuauitl tlen uejkatlan kipia ineluayo uan amo uetsi maski chikauak ejeka (Jeremías 17:5-8).

XITLANELTOKA ITECH BIBLIA

7. ¿Tleka Jehová kineki ‘xikyejyekoli tlan kuali iwa tlan amokuali’?

7 Amo tlajtlakoli tla ualeua timotlajtlania: “¿Tleka moneki ma nikneltoka tlen kijtoa Biblia?”. Jehová amo kineki itlaj xikneltoka san pampa oksekimej kineltokaj. Kineki ‘xikyejyekoli tlan kuali iwa tlan amokuali’ pampa tikmatis tlen melauak itech Biblia uan tikmatis tlen tlamantli kiteititia ye iaxka tlen itech ijkuilitok. ¿Tleka kineki ijkon xikchiua? Pampa ijkuak okachi timomachtis Biblia, okachi itech titlaneltokas (xiktlajtolti Hebreos 5:14; 1 Timoteo 2:4). Noijki uelis okachi timomachtis Biblia tla timomachtia itech seki tlamachtilmej tlen mitspaktiskia tikmatis okachi.

8, 9. (1) ¿Tlen kinpaktia momachtiskej sekimej? (2) ¿Ken yokinpaleui sekimej pampa mokuayejyekoaj itech tlen momachtiaj?

8 Sekimej kinpaktia momachtiskej profecías tlen ijkuilitokej itech Biblia. Oksekimej kinpaktia kitaskej tlen kijtoa Biblia kox mouika ika tlen yopanok, ika tlamantli tlen momachtiaj ixtlamatkej uan ika tlen kajsij akinmej momachtiaj. Se neskayotl, ximokuayejyeko itech tlen kijtoa Génesis 3:15. Jehová okijto nin profecía ijkuak Adán uan Eva okixnamikej  uan okijtojkej amo kuali tlanauatia. Nin achto profecía uan okseki techpaleuiaj ma tikajsikamatikan Tekiuajkayotl kiteititis kuali tlanauatia toTajtsin Dios uan kitlajtlamis tlajyouilistli. ¿Ken uelis timomachtis tlen kijtoa Génesis 3:15? Uelis tikinmijkuilos nochtin tlaxelolmej tlen okachi techtlapouiaj itech nin profecía. Satepan, ximomachti keman omoijkuilojkej nonmej tlaxelolmej uan xikijkuilo tlen achto omochi uan tlen satepan omochi. Tikitas akinmej okijkuilojkej nonmej tlaxelolmej okatkaj itech tlatlamantli xiuitl, pero tlen sejse okijkuilo otlapaleui okachi ma momati itech Génesis 3:15. Nin mitspaleuis xikteititi Jehová ika iespíritu santo okinyekanki akinmej okijkuilojkej Biblia (2 Pedro 1:21).

9 Se tokni tlen chanti itech ueyi altepetl Alemania okitak sejse amochtli tlen kipia Biblia itlaj kijtoa itech Tekiuajkayotl maski okijkuilojkej kanaj 40 tlakamej. Uan miakej okatkaj itech tlatlamantli xiuitl uan amo keman omoixmatkej. Se tokni tlen chanti itech ueyi altepetl Australia omomachtijtoka se tlamachtil itech Akin Tetlapouijtok. Ijkuak omomachtijtoka, okitak ken mouika Pascua, Génesis 3:15 uan Mesías [1] (xikita nota kanin tlami tlamachtil). Tokni okijkuilo: “Nin tlamachtil onechititi Jehová sapanoa yolkuali. Onechtlajtlachialti ken okinnauati israelitas ma kichiuakan Pascua uan ken nin omochi itech Jesús. Sapanoa onimokuayejyeko ken satepan omochi tlen okineskayotiaya Pascua”. ¿Tleka ijkon okijto? Pampa omokuayejyeko itech tlen okitlajtoltijtoka uan ijkon okajsikamatki. Nin okipaleui chikauak ma kipia itlaneltokilis uan okachi ma mouika iuan Jehová (Mateo 13:23).

10. ¿Tlen mitspaleuis okachi xitlaneltoka itech Biblia?

10 ¿Tlen okseki mitspaleuis okachi xitlaneltoka itech Biblia? Ximokuayejyeko akinmej otlajkuilojkej okatkaj yolchikauakej uan nochipa okijtojkej tlen melauak. Itech nonmej tonalmej, sekimej tlen otlajkuiloayaj san okijkuilojkej tlamantli kuali tlen okichiuayaj itech inmialtepe uan intekiuajkej. Pero iteotlajtojkej Jehová amo san okijkuilojkej tlamantli kuali tlen okichijkej israelitas uan uejueyij intekiuajkej. Noijki okijkuilojkej tlen amo kuali okichijkej (2 Crónicas 16:9, 10; 24:18-22). Noijki okijtojkej tlen amo kuali okichijkej uan oksekimej itekipanojkauan toTajtsin Dios (2 Samuel 12:1-14; Marcos 14:50). Se telpochtli tlen chanti itech ueyi altepetl Gran Bretaña okijto: “San sekimej kijtoaj tlen amo kuali okichijkej. Non nechpaleuia okachi ma nikneltoka tlen ijkuilitok itech Biblia iaxka toTajtsin Dios”.

11. ¿Ken tikmatij Biblia melauak iTlajtol toTajtsin Dios?

11 Ijkuak tikkauiliaj Biblia ma techyekana itech tonemilis, tikitaj ken techpaleuia. Uan non okachi kichiua ma tikneltokakan Biblia iaxka toTajtsin Dios (xiktlajtolti Salmo 19:7-11). * Se tokni ichpochtli tlen chanti itech ueyi altepetl Japón okijkuilo: “Pampa nokalchanejkauan okitlakamatkej tlen tlamachtia Biblia, okichi melauak ma tiyolpakikan. San sekan tikatej, tikpiaj yolseuilistli uan timotlasojtlaj”. Biblia yokinpaleui miakej tlaltikpaktlakamej ma kimatikan amo melauak itech tlen achto otlaneltokayaj (Salmo 115:3-8). Noijki yokinpaleui ma tlaneltokakan itech toTajtsin Dios akin kipia sapanoa miak chikaualistli. Pero sekimej tlen amo tlaneltokaj itech  toTajtsin Dios kitaj nochi tlen ye okichijchi ken se dios. Oksekimej kijtoaj tlaltikpaktlakamej uelis techmakaskej tlen kuali. Pero ijkuak tikitaj nochi tlen yokichijkej, tikitaj amo ueli kiyektlaliaj ouijkayotl tlen onka itech nochi Tlaltikpak. San Biblia techiluia kuali tiyetoskej satepan (Salmo 146:3, 4).

¿KEN UELIS TIKINPALEUIS OKSEKIMEJ MA MOKUAYEJYEKOKAN?

12, 13. ¿Ken uelis timotlapouis iuan oksekimej itech nochi tlen okichijchi toTajtsin Dios noso itech Biblia?

12 Ijkuak timotlapouis iuan ikaj itech nochi tlen okichijchi toTajtsin Dios noso itech Biblia, achto moneki xikmati tlen kineltoka. Sekimej kineltokaj tiuitsej itech se yolkatl pero noijki tlaneltokaj itech toTajtsin Dios. Kineltokaj toTajtsin Dios ika se yolkatl okichi ma yeto nochi tlen yoltok. Oksekimej kineltokaj melauak tiuitsej itech se yolkatl pampa ijkon tlamachtiaj itech escuelas. Uan oksekimej ayakmo tlaneltokaj itech toTajtsin Dios pampa okinyolkokojkej itech intlaneltokalis. Ik non, ijkuak ikaj tiktlapouis, ika tlakaitalistli achto xiktlajtlani tlen kineltoka uan tleka ijkon kineltoka. Tla kuali tikkaki tlen kijtoa, uelis ye noijki mitskakis (Tito 3:2).

Ika tlakaitalistli achto xiktlajtlani tlen kineltoka uan satepan kuali xikkaki tlen kijtoa

13 Tla ikaj mitspinatia pampa titlaneltoka itech toTajtsin Dios, ¿ken uelis tiknankilis? Xiktlakaita uan xikilui ma mitsyekilui ken kineltoka opejki yolilistli. Uelis tikiluis tla melauak tiuitsej itech se yolkatl, tlen achto oyoltoka omonekiaya iselti ma momiaktili. Se tlakatl tlen tlamachtia itech química okijto monekiskia ken ieuayo tlen kimaluiskia, iselti kichiuaskia ma kipia chikaualistli uan kitekitiltiskia, iselti kimatis ken motas uan moskaltis uan uelis iselti kipanoltis nochi nin tlamantli. Nin tlamachti noijki okijto: “Se motlajtlachialtia ijkuak se kita maski itlaj tlen tsikitsin melauak kuali chijchitok”.

14. Ijkuak timotlapouis iuan ikaj itech nochi tlen okichijchi toTajtsin Dios, ¿tlen neskayotl tiktekitiltis?

14 Ijkuak timotlapouis iuan ikaj itech nochi tlen okichijchi toTajtsin Dios, uelis tiktekitiltis se neskayotl tlen amo oui tlen okijto tlatitlanil Pablo. Ye okijkuilo: “Nochi kali non tikitah, onka se akin okichijchi, pero nochi tlan onka ilwikak iwa ipan tlaltíkpaktli, Dios okichijchi” (Hebreos 3:4). Tinochtin tikmatij se kali amo iselti mochijchiua. Ikaj okijto ken yetoskia uan okichijchi. Uan nochi tlen yoltok okachi oui chijchitok amo ken se kali. Ik non, ikaj okijto ken yetoskiaj uan okinchijchi. Noijki uelis tikintekitiltis toamatlajkuiloluan. Se tokni siuatl omotlapoui iuan se telpochtli tlen amo otlaneltokaya itech toTajtsin Dios uan okinmakak ome amatlajkuilolmej tlen achto yotikinmijtojkej. Se semana satepan, telpochtli okijto: “Axkan kema nitlaneltoka itech toTajtsin Dios”. Nin telpochtli opejki momachtia Biblia uan satepan omoapolakti.

15, 16. (1) Achto ikaj tikiluis iaxka toTajtsin Dios tlen ijkuilitok itech Biblia, ¿tlen moneki tikchiuas? (2) ¿Tlen moneki nochipa tikilnamikis?

15 Tla ikaj amo kuali kimati kox iaxka toTajtsin Dios tlen ijkuilitok itech Biblia, ¿tlen uelis tikiluis? Ken yotikijtojkej, achto uelis tiktlajtlanis tlen kineltoka uan itech tlen kipaktia motlapouis (Proverbios 18:13). Tla kipaktia motlapouis itech tlen momachtiaj ixtlamatkej,  xikinmititi neskayomej tlen kiteititiaj Biblia melauak mouika iuan tlen momachtiaj ixtlamatkej. Tla kipaktia motlapouis itech tlen yopanok, uelis tikiluis itech itlaj tlen amochmej kijtoaj opanok uan tlen Biblia okijto yimiak xiuitl achto panoskia. Uelis oksekimej kinekiskej mitskakiskej tla tikinmititis seki tlaxelolmej itech Biblia tlen kinpaleuis okachi ma yolpakikan. Se neskayotl, uelis tikititis seki tlajtolmej tlen okijto Jesús ijkuak otlamachti itech Tepetl.

16 Ijkuak timotlapouis iuan ikaj, xikilnamiki amo tiknekij iuan timokualaniskej. Tiknekij ma paki ijkuak touan motlapouia uan momachtia itech Biblia. Ik non, ika tlakaitalistli xiktlajtlani itlaj uan kuali xikkaki. Kualtsin xikyekilui tlen tikneltoka. Moneki ijkon tikchiuas, tla akin iuan timotlapouijtok okachi kipia xiuitl ken te. Tla ijkon tikchiuas, ye noijki mitstlakaitas. Noijki uelis kitlajtlachialtis kitas maski titelpochtli kuali tikajsikamati tlen tikneltoka. Pero tla ikaj san kineki mouan mokualanis noso mitspinatis, amo xiknankili (Proverbios 26:4).

IJKUAK OKACHI TIMOMACHTIS BIBLIA, OKACHI TIKPIAS CHIKAUAK MOTLANELTOKILIS

17, 18. (1) ¿Tlen mitspaleuis xikpia chikauak motlaneltokilis? (2) ¿Tlen timomachtiskej chikome?

17 Amo san moneki tikmatis tlen amo oui itech Biblia, ok moneki itlaj tikchiuas pampa tikpias chikauak motlaneltokilis. Moneki okachi timomachtis Biblia, ken tiktemojtos itlaj tlen miak ipati tlen tlatitok (Proverbios 2:3-6). Uan pampa tikpias chikauak motlaneltokilis, moneki mojmostla xiktlajtolti Biblia. Uelis tiktlajtoltis nochi Biblia itech san se xiuitl. Ijkon okichi se tokni ijkuak okatka telpochtli uan axkan tlayekanki itech circuito. Tokni kijtoa: “Oniktlajtolti nochi Biblia, uan non okichi ma nikneltoka Biblia melauak iTlajtol toTajtsin Dios. Ijkuakon, onikajsikamatki tlapoualismej tlen onimomachti ijkuak onikatka nitsikitsin”. ¿Tlen okse tlamantli uelis tikchiuas? Uelis tikintekitiltis amatlajkuilolmej tlen tikpiaj pampa okachi tikajsikamatis tlen tiktlajtoltia. Se neskayotl, uelis tiktekitiltis AMATLAJKUILOLMEJ ITECH INTERNET Watchtower uan Tlen ika momachtiaj iTlaixpantijkauan Jehová.

18 Tetajmej, namejuan okachi uelis nankimachtiskej namokoneuan itech Jehová. Ik non, itech okse tlamachtil tikitaskej ken tetajmej uelis kinpaleuiskej inkoneuan okachi chikauak ma kipiakan intlaneltokilis.

^ [1] (párrafo 9): La Atalaya (ika náhuatl del centro Akin Tetlapouijtok) 15 de diciembre 2013.

^ párr. 2 Proverbios 2:10-12 kijtoa: “Ijkuak kalakis ixtlamatilistli itech moyolo uan tlamatilistli kiyolpaktis moyolilis, tla kuali timokuayejyekoa non mitsmaluis, uan tla tikmati tlen kuali uan tlen amo kuali mitsmakixtis, mitsmakixtis itech ojtli tlen amo kuali, itech tlakatl tlen kijtoa tlen amo kuali”.

^ párr. 11 Salmo 19:7-11 kijtoa: “Itlanauatil Jehová ajsitok, kichiua ma timoyolchikauakan. Tlen Jehová techilnamiktia uelis tikneltokaskej, kichiua ma yeto ixtlamatki akin amo itlaj kimati. Itlanauatiluan Jehová melauakej, kichiuaj ma tiyolpakikan; itlanauatil Jehová chipauak, kichiua ma petlanikan toixtololouan. Imauilis Jehová chipauak, nochipa kajki. Itlanauatiluan Jehová tlen ika tlaixkomaka melauakej; katej ika melajkayotl. Noijki motlakeual ika kinejmachtiaj, uan tla nikintlakamati nikselis tlateochiualistli”.