Xikita nochi

Pampa tikitas okse menú

Tlen kiualika

ITlaixpantijkauan Jehová

náhuatl del centro

“Xiyetokan itech itlasojtlalis toTajtsin Dios”

 TLAMACHTIL 2

Moneki nochipa ma tikpiakan kuali totlalnamikilis

Moneki nochipa ma tikpiakan kuali totlalnamikilis

“Xikpiakan kuali namotlalnamikilis.” (1 PEDRO 3:16, TNM.)

1, 2. ¿Tleka moneki ma kiuika se lámpara se tlaltikpaktlakatl tlen nejnemi itech ojtli, uan ken kineskayotia nin totlalnamikilis?

XIMOKUAYEJYEKO yotlayoak uan se tlaltikpaktlakatl nejnemi itech ojtli. ¿Tlen moneki kiuikas pampa amo uetsis, noso amo itlaj kipanos? Moneki kiuikas se lámpara tlen ika motlauilijtias.

2 Tla amo kiuika lámpara amo uelis kitas ojtli, uan uelis uetsis noso uelis kipanos itlaj amo kuali. Se lámpara techtlauilia uan noijki uelis techmakixtis. Noijki ijkon, otikselijkej se kualtsin tetliokolil tlen otechmakak Jehová tlen kajki ken se lámpara: totlalnamikilis (Santiago 1:17). Tla amo tikpiaskiaj, tipolitoskiaj. Ijkuak kuali tiktekitiltiaj, techpaleuia ma tikchiuakan tlen kuali itech tonemilis uan techpaleuia amo ma tikisakan itech ojtli tlen kuali. Ken tikitaj, nin se tetliokolil melauak miak ipati. Ik non, moneki ma tikitakan tlen totlalnamikilis uan ken tekiti, uan satepan timomachtiskej nin tlamantli: 1) ken tikmachtiaj totlalnamikilis; 2) tleka moneki tiktlakaitaskej intlalnamikilis oksekimej, uan 3) tlen tlateochiualismej tikinseliskej tla tikpiaj kuali totlalnamikilis.

¿TLEN TOTLALNAMIKILIS UAN KEN TEKITI?

3. ¿Tlen kijtosneki tlajtoli griego tlen ika motlajtolkuepa “tlalnamikilistli”, uan tlen kiteititia ueli kichiua tlaltikpaktlakatl?

3 Itech Biblia, tlajtoli griego tlen ika motlajtolkuepa “tlalnamikilistli” kijtosneki “san tejuan timoixmatij”. Nin kijtosneki uelis timoixmatiskej. Itech nochi tlen okichijchi  toTajtsin Dios, san tlaltikpaktlakamej kipiaj intlalnamikilis. Ika nin uelis timotaskej uan tikmatiskej kox kuali tikchijtokej itech tonemilis. Totlalnamikilis techititia uan techiluia kox kuali tlen tikchiuaj, ken tikpiaj toyelis uan tlen timokuayejyekoaj. Techpaleuia ma tikpejpenakan tlen kuali uan techiluia tla kuali noso amo tlen tiknekij tikchiuaskej. Tla tikchiuaj tlen kuali, totlalnamikilis kichiua kuali ma timomachilikan, uan tla otikchijkej itlaj amo kuali, techkuejsoa.

4, 5. 1) ¿Ken tikmatij Adán uan Eva okipiayaj intlalnamikilis? ¿Tlen opejkej kichiuaj ijkuak amo okitlakamatkej toTajtsin Dios? 2) ¿Tlen neskayomej tikajsij itech Escrituras Hebreas itech akinmej okikakej intlalnamikilis?

4 Ijkuak okinchijchijkej achto tlakatl uan achto siuatl, Adán uan Eva, okinmakakej intlalnamikilis. Ijkon omoitak ijkuak yejuan omopinatijkej ijkuak otlajtlakolchijkej (Génesis 3:7, 8). Maski okinkuejso intlalnamikilis, ayakmo okinpaleui. ¿Tleka? Pampa yejuan okimatiayaj tlajtlakolchiuaskiaj tla amo kitlakamatiskiaj toTajtsin Dios. Yejuan amo okipiayaj tlajtlakoli, ik non, ijkuak ayakmo okinekej kitlakamatiskej Jehová uan opejkej kikokoliaj, okimatiayaj tlen okichiuayaj. Ik non, ayakmo uelis mouikaskiaj oksepa iuan toTajtsin Dios.

5 Miakej tlaltikpaktlakamej maski tlajtlakolejkej, kikakij intlalnamikilis, ik non amo kichiuaj ken okichijkej Adán uan Eva. Se neskayotl tikita itech yolmelauak Job, akin okijto: “Nomelajkayo nikpixtos uan amo nikkajkauas; noyolo amo nechkuejsos ijkuak ok niyoltos” (Job 27:6). * Job okikakiaya itlalnamikilis achto itlaj  kichiuaskia. Ik non, okijto itlalnamikilis amo okikuejsoaya; amo okitlajtlakoltiaya nion okipinatiaya. David amo ijkon okipanok. Itlalnamikilis kema okikuejso. Biblia kijtoa “satepan, iyolo David opejki kikuejsoa” pampa amo okitlakaitak Saúl, ueyi tekiua tlen okipejpenki Jehová (1 Samuel 24:5). Tlen okimachili okipaleui miak, pampa okajsikamatki omonekiaya okachi tetlakaitas.

6. ¿Tlen kiteititia tinochtin otikselijkej totlalnamikilis?

6 Amo san itekipanojkauan Jehová kipiaj intlalnamikilis. Jehová okinauati Pablo ma kijkuilo: “N tlakah non amo judíojteh, non amo kipiah n tlanawátili, pero kichiwah tlan kijtoa n tlanawátili maya amo kixmatih, yejwah innewiah kipixtokeh intlanawatil. Iwa ika tlan kichiwah kiteititiah nik kipixtokeh non tlanawátili itech inyolo. Iwa intlayejyekolis kiteititia, iwa tlan kiyejyekoliah kinteilis noso kintlapojpolwis” (Romanos 2:14, 15). Ualeua miakej kinyekana intlalnamikilis pampa ma kichiuakan tlen Jehová tlanauatia maski amo kixmatij iprincipios.

7. ¿Tleka amo nochipa kuali tekiti totlalnamikilis?

7 Amo nochipa kuali tekiti totlalnamikilis. Pampa tikajsikamatis nin, ximokuayejyeko itech lámpara, ijkuak baterías ayakmo kuali, lámpara ayakmo tlauia. Noijki, ijkon uelis panos ika totlalnamikilis, tla amo timomachtiaj iTlajtol toTajtsin Dios, amo uelis tikmatiskej tlen kuali uan tlen amo kuali. Uan pampa totlalnamikilis tekitis kuali, moneki ma techpaleui iespíritu santo toTajtsin Dios. Ken okijto Pablo: “Porke n Espíritu Santo kiyakantinemi notlalnamikilis, iwa notlalnamikilis nechilia milák tlan nikijtoa” (Romanos 9:1). Axkan, ¿ken uelis tikmatiskej tla totlalnamikilis moyekana ika iespíritu santo Jehová? Ken tikitaskej, moneki tikmachtiskej.

 KEN TIKMACHTISKEJ TOTLALNAMIKILIS

8. 1) ¿Ken uelis toyolo kijtlakos totlalnamikilis? ¿Tlen okachi moneki tikilnamiktoskej ijkuak tikpejpenaskej tlen tikchiuaskej? 2) ¿Tleka amo san moneki ma tikmachilikan kuali kajki totlalnamikilis? (Xikita nota.)

8 ¿Ken uelis tiktekitiltiskej totlalnamikilis ijkuak tikpejpenaskej tlen tikchiuaskej? Miakej kijtoaj san ma tikchiuakan tlen kijtoa toyolo. Noso uelis kijtoskej: “Notlalnamikilis nechkauilia ma nikchiua nin”. Amo keman ma tikilkauakan tlen toyolo kineki melauak chikauak uan uelis kijtlakos totlalnamikilis. Ijkon ken kijtoa Biblia: “Toyolo okachi tekajkayaua amo ken okseki tlamantli, uan techouijtilia. ¿Akin uelis kixmatis?” (Jeremías 17:9). Ik non, okachi moneki ma tikyolpaktikan Jehová uan amo toyolo. *

9. ¿Tlen kijtosneki se kimauilis toTajtsin Dios, uan ken mouika nin iuan totlalnamikilis?

9 Akin kuali kimachtia itlalnamikilis, ijkuak kipejpenas tlen kichiuas, amo moyekanas san ika tlen ye kineki. Okachi kuali, kimauilia toTajtsin Dios pampa amo kineki kiyolkokos. Ijkon kiteititia ineskayo yolmelajki Nehemías. Ken ye otlanauatiaya Jerusalén, uelis kinchiualtiskia akinmej ye okinnauatiaya ma kitlaxtlauakan tlen omonekiaya. Pero amo ijkon okichi. ¿Tleka amo? Ye okiyekijto tleka: “Pampa onikmauili toTajtsin Dios” (Nehemías 5:15). Amo okinek kinchiualtis pampa amo okinekiaya nion tepitsin kiyolkokos Jehová. Tejuan noijki  moneki tikmauiliskej Jehová, uan ijkon nochipa tikitaskej tlen kijtoa Biblia ijkuak tikpejpenaskej tlen tikchiuaskej.

10, 11. ¿Tlen principios bíblicos techpaleuia ma tikmatikan tla titlakoniskej noso amo, uan tlen moneki tikchiuaskej pampa toTajtsin Dios techpaleuis ika ma timoyekanakan?

10 Ma tiktlalikan se neskayotl itech alcohol. Tla tokniuan techyoleuaj ma titlakuatij inkalijtik uan kitemakaskej alcohol, moneki ma timotlajtlanikan: “¿Nikonis noso amo?”. Pampa kuali tikpejpenaskej tlen tikchiuaskej, achto moneki ma tikmachtikan totlalnamikilis ika principios bíblicos. ITlajtol toTajtsin Dios amo kijtoa amo kuali ma tikonikan tepitsin alcohol. Ualeua, Biblia kiueyichiua toTajtsin Dios pampa otechmakak vino (Salmo 104:14, 15). Pero kema kijtoa tlajtlakoli tla ikaj tlauana uan ik non peua tsatsajtsi pampa otlakonik miak (Lucas 21:34; Romanos 13:13). Uan tlauanalistli se ueyi tlajtlakoli ken auilnemilistli noso ijkuak ikaj momekatia (1 Corintios 6:9, 10). *

11 Ken yotikitakej, principios bíblicos kimachtiaj uan kiyamaniaj totlalnamikilis. Ik non, ijkuak tokniuan techyoleuaskej ma titlakuatij inkalijtik uan kitemakaskej alcohol, moneki ma timotlajtlanikan: “¿Tlen kichiuaskej? ¿Uelis motlapololtiskej uan ik non, peuas tsatsajtsiskej pampa otlakonikej miak? ¿Uan tlen uelis moijtos notech? ¿Sapanoa nikneki nitlakonis? ¿Nikneki nitlakonis maski san tepitsin? ¿Moneki ma nitlakoni pampa kuali nimomachilis uan nikchiuas tlen niknekis? ¿Uelis nikijtos ayakmo niknekis?”. Ijkuak timokuayejyekoskej ken uelis timoyekanaskej ika principios bíblicos itech tonemilis, moneki ma timotlatlaujtikan itech Jehová (xiktlajtolti Salmo 139:23, 24). Ijkon,  tiktlajtlaniliaj Jehová ma techyekana ika iespíritu santo uan noijki tikmachtiaj totlalnamikilis ma mopaleui ika principios bíblicos. Axkan, onka okse tlamantli tlen moneki tikilnamiktoskej ijkuak tikpejpenaskej tlen tikchiuaskej.

TLEKA MONEKI TIKTLAKAITASKEJ INTLALNAMIKILIS OKSEKIMEJ

Totlalnamikilis tlen yotikmachtijkej ika Biblia techpaleuis ma tikijtokan tla kema tikoniskej alcohol noso amo

12, 13. ¿Tleka tlatlamantli tikpiaj totlalnamikilis, uan tlen moneki tikchiuaskej ijkuak ijkon tikitaskej?

12 Ualeua uelis timotlajtlachialtiskej pampa tlatlamantli intlalnamikilis tokniuan. Uelis ikaj kijtos se tlamantli noso tlen okse kichiua amo kuali, uan okse uelis kijtos kuali tlen kichiua. Oksepa ma timotlapouikan itech alcohol, sekimej kinpaktia yetoskej iuan inyolikniuan uan koniskej se copa; pero oksekimej amo kuali kitaj non. ¿Tleka tlatlamantli mokuayejyekoaj, uan tleka moneki tikilnamiktoskej nin ijkuak tikpejpenaskej tlen tikchiuaskej?

13 Onka miak tlamantli tlen kichiua tlatlamantli ma tikpiakan totlalnamikilis. Achto, tinochtin tlatlamantli otikpiayaj tonemilis. Sekimej tokniuan kilnamikij ijkuak okichiuayaj itlaj amo kuali uan okikajkej, pero satepan oksepa ouetskej itech non tlajtlakoli (1 Reyes 8:38, 39). Ma timokuayejyekokan techtlajpaloki se tokni tlen achto otlauanaya, ik non, sapanoa mokuayejyekoa kox tlakonis maski san tepitsin. Tla tikiluiskej ma koni se copa, itlalnamikilis uelis kiluis amo ma koni. ¿Tikualaniskej? ¿Tikchiualtiskej ma koni? Amo. Maski techyekiluis noso amo tleka amo konis, pampa tiktlasojtlaj tokni, amo tikchiualtiskej.

14, 15. Itech achto siglo, ¿tlen ouijkayotl omochi pampa nochtin okipiayaj tlatlamantli intlalnamikilis, uan tlen okijto Pablo omonekiaya kichiuaskej?

14 Itech achto siglo, tlatitlanil Pablo okitak tokniuan  okipiayaj tlatlamantli intlalnamikilis. Ma tikitakan se neskayotl. Sekimej tokniuan amo okinpaktiaya seki tlakuali tlen okinmaniliayaj teotsitsintin uan satepan okinemakayaj itech tiankistli (1 Corintios 10:25). Pablo amo omokuayejyeko tlajtlakoli tla kikuaskia. Ye okijto teotsitsintin amo itlaj inpati, uan tlakuali amo inmiaxka, non tlakuali iaxka Jehová pampa ye kitemaka. Pero Pablo okajsikamatiaya amo nochtin mokuayejyekoskiaj ken ye. Sekimej tokniuan, ijkuak ayamo okichiuayaj ken Cristo, okinueyichiuayaj teotsitsintin, ik non, amo okinekiayaj itlaj tlen poui itech teotsitsintin. ¿Tlen omonekiaya kichiuas Pablo?

15 Ye okijto: “Akimeh tichikawakeh itech totlaneltokalis, moneki matikimpalewikah akimeh amo chikawak intlaneltokalis, iwa amo san tejwah matimopaktikah. Porke nion Cristo okichi san tlan ye inewia okipaktiaya” (Romanos 15:1, 3). Nin kijtosneki moneki tikchiuaskej ken Jesús, okachi timotekipachoskej itech tokniuan uan amo tikchiuaskej san tlen tejuan tiknekij. Itech okse tlaxelol, Pablo noijki okijto okachi kuali amo kikuaskia nakatl pampa amo kitlajtlakolchiualtiskia iikni, tlen Cristo ipampa okitemakak iyolilis (xiktlajtolti 1 Corintios 8:13; 10:23, 24, 31-33).

16. Akinmej intlalnamikilis amo kinkauilia ma kichiuakan miak tlamantli, ¿tleka amo ma kinteneuakan oksekimej?

16 Uan noijki, akinmej intlalnamikilis amo kinkauilia ma kichiuakan miak tlamantli, amo ma kinteneuakan oksekimej. Amo ma kinchiualtikan ma kitakan nochi tlamantli ken yejuan kitaj (xiktlajtolti Romanos 14:10). Kema, totlalnamikilis tikpiaj pampa tejuan toneuian timotaskej kox kuali tlen tikchiuaj noso amo, uan amo pampa tikinteneuaskej tokniuan. Ma tikilnamikikan tlen okijto Jesús: “Amo xikimpojpoakah [noso xikinteneuakan] oksikimeh, ijkó noiwa amo manomechpojpoakah  nomejwah” (Mateo 7:1). Itech tlanechikol amo ikaj ma kipeualti se ouijkayotl pampa okse tokni kikauilia itlalnamikilis itlaj ma kichiua. Amo tiknekij timokualaniskej, okachi kuali, tiknekij timopaleuiskej, timotlasojtlaskej uan kuali timouikaskej (Romanos 14:19).

TLEN TLATEOCHIUALISMEJ TIKSELIAJ TLA TIKPIAJ CHIPAUAK TOTLALNAMIKILIS

Se kuali totlalnamikilis techyekana itech tonemilis uan kichiua ma tiyolpakikan uan ma tikpiakan yolseuilistli

17. ¿Ken kajki intlalnamikilis miakej tlaltikpaktlakamej?

17 Tlatitlanil Pedro okinmilui akinmej okichiuayaj ken Cristo: “Xikpiakan kuali namotlalnamikilis” (1 Pedro 3:16, TNM). Se ueyi tlateochiualistli tikpiaj tla chipauak totlalnamikilis iixpan Jehová. Axkan, sapanoa miakej tlaltikpaktlakamej amo chipauak intlalnamikilis. Ken okijto  Pablo: “Ayakmó pinawah ijkuak kichiwah tlan amokuali” (1 Timoteo 4:2). Itech nin tlaxelol moajsikamati miakej tlaltikpaktlakamej miktok intlalnamikilis. Ik non, ayakmo itlaj kimachiliaj ijkuak kichiuaj tlen amo kuali. Intlalnamikilis ayakmo itlaj kinmiluia, ayakmo kinkuejsoa nion pinaua. Ninmej tlaltikpaktlakamej ayakmo motlajtlakoltiaj, uan nin nion kintekipachoa.

18, 19. 1) ¿Techpaleuia ma techkuejsojto totlalnamikilis uan ma tipinauakan? 2) ¿Tlen uelis tikchiuaskej tla totlalnamikilis ok techkuejsojtok maski yotimoyolkuepkej?

18 Ualeua, ijkuak totlalnamikilis techkuejsoa kijtosneki itlaj amo kuali otikchijkej. Tla tikkakiliaj uan timoyolkuepaj, Jehová techtlapojpoluis maski otikchijkej se ueyi tlajtlakoli. Ijkon okipanok ueyi tekiua David. Maski okichi se ueyi tlajtlakoli, Jehová okitlapojpolui pampa melauak  omoyolkuepki. Kema, okikokoli tlen amo kuali okichi uan okijto nochipa kintlakamatiskia itlanauatiluan toTajtsin Dios; ik non, ye okijto Jehová ‘yolkuali uan kineki tetlapojpoluis’ (Salmo 51:1-19; 86:5). Ualeua totlalnamikilis ok techkuejsoa uan tipinauaj maski yotimoyolkuepkej uan Jehová yotechtlapojpolui. ¿Tlen moneki tikchiuaskej?

19 Ijkuak yotimoyolkuepkej, ayakmo techpaleuia ma techkuejsojto totlalnamikilis. Tla toyolo ok techtlajyouiltia, moneki ma tikiluikan toyolo Jehová okachi ueyi uan amo tlen tikmachiliaj. Moneki ma tikchiuakan tlen uelis yotikiluijkej ikaj: “Moneki tikilnamikis Jehová mitstlasojtla uan xikneltoka yomitstlapojpolui” (xiktlajtolti 1 Juan 3:19, 20). Ijkuak yetos chipauak totlalnamikilis, tikpiaskej yolseuilistli uan tiyolpakiskej, itlaj tlen sapanoa oui kipiaskej tlaltikpaktlakamej. Miakej tlaltikpaktlakamej tlen otlajtlakolchijkej miak, axkan kipiaj yolseuilistli uan kitekichiuiliaj Jehová pampa kipiaj kuali intlalnamikilis (1 Corintios 6:11).

20, 21. 1) ¿Ken techpaleuis nin amochtli? 2) Akinmej tikchiuaj ken Cristo, ¿tlen techkauilia toTajtsin Dios ma tikpejpenakan, uan ken techpaleuis?

20 Nin amochtli techpaleuis ma tikpiakan pakilistli uan chipauak totlalnamikilis axkan itech ninmej tonalmej, pampa ok timochijchijkajtokej amo tikchiuaskej ken akinmej kinyekana Satanás. Ik non, nin amochtli amo uelis techiluis nochi principios bíblicos uan okseki tlanauatilmej tlen moneki ika timoyekanaskej mojmostla itech tonemilis. Uan itech totlalnamikilis, amo techmaka nochi tlanauatilmej tlen moneki tikchiuaskej itech nochi tlen techpanoa. Nin amochtli techpaleuis ma timomachtikan uan ma tiktlakamatikan iTlajtol toTajtsin Dios mojmostla itech tonemilis uan ma yeto yamanki totlalnamikilis. Maski Tlanauatil tlen okijkuilo Moisés  okijtoaya ma kichiuakan nochi tlanauatilmej, “itlanawatil Cristo” techiluia ma tiktekitiltikan uan ma timoyekanakan ika totlalnamikilis uan ika principios bíblicos (Gálatas 6:2). Kema, Jehová techkauilia ma tikpejpenakan tlen tikchiuaskej. Ik non, Biblia techiluia amo ‘ma tikchijtinemikah tlan amokuali’, moneki ma tikchiuakan tlen okachi kuali: tikititiskej Jehová melauak tiktlasojtlaj (1 Pedro 2:16).

21 Ijkuak tejuatsin opejki tikixmati Jehová, opejki tinejnemi itech ojtli tlen mitsuikas itech yolilistli tlen amo keman tlamis. Pampa tinentos itech non ojtli, moneki timotlatlaujtis uan satepan tikitas ken timopaleuis ika principios bíblicos itech monemilis. Ijkon, ‘tikmatis tikyejyekolis tlan kuali iwa tlan amokuali’ (Hebreos 5:14). Tla kuali tikmachtis motlalnamikilis ika principios bíblicos, mitspaleuis miak. Ijkon ken se lámpara uelis kitlauilis moojui, motlalnamikilis mitstlauilis uan mitspaleuis xikyolpakti Jehová ika tlen tikpejpena tikchiuas itech monemilis. Uan noijki mitspaleuis xiyeto itech itlasojtlalis toTajtsin Dios.

^ párr. 5 Itech Escrituras Hebreas amo kitekitiltiaj se tlajtoli pampa “tlalnamikilistli”, pero onka neskayomej tlen tlajtoaj itech. Ijkuak moijtoa “toyolo”, moijtoa itech tlen tikmachiliaj, itech nin tlaxelol uan okseki tlajtoaj itech tlen tikpiaj toijtik: totlalnamikilis. Itech Escrituras Griegas Cristianas kema kitekitiltiaj se tlajtoli pampa “tlalnamikilistli”, uan nesi kanaj 30 uelta.

^ párr. 8 Biblia kuali techmachtia amo san moneki ma timokuayejyekokan chipauak totlalnamikilis. Ma tikitakan se neskayotl, Pablo okijto: “Porke maya notlalnamikilis amo nechteilia, amo kijtosneki amo nikpia tlajtlákoli. Porke Noteko [Jehová] kijtos kox nitlajtlakole noso amó” (1 Corintios 4:4). Sekimej tlaltikpaktlakamej kintojtokaj akinmej kichiuaj ken Cristo —ken achto okichi Pablo— uan intlalnamikilis amo kinkuejsoa, pampa mokuayejyekoaj kichijtokej itlanekilis toTajtsin Dios. Ik non, okachi kuali ma yeto chipauak totlalnamikilis iixpan toTajtsin Dios (Hechos 23:1; 2 Timoteo 1:3).

^ párr. 10 Miakej akinmej tlapajtiaj kijtoaj akin otlauanaya ayakmo uelis konis nion tepitsin alcohol pampa amo uelis motsakuilis.