Xikita nochi

Pampa tikitas okse menú

Tlen kiualika

ITlaixpantijkauan Jehová

náhuatl del centro

“Xiyetokan itech itlasojtlalis toTajtsin Dios”

 TLAMACHTIL 16

Ma tikixnamikikan Diablo uan tlen ika tlakajkayaua

Ma tikixnamikikan Diablo uan tlen ika tlakajkayaua

“Xikixnamikikan Diablo uan ye cholos.” (SANTIAGO 4:7, TNM.)

1, 2. ¿Akinmej sapanoa yolpakij ijkuak ikaj moapolaktia?

TLA tejuatsin yimiak xiuitl tiktekichiuilijtok Jehová, yotikinkak miakej tlanojnotsalmej tlen kitemakaj ijkuak tokniuan moapolaktiaj itech uejueyij nechikolmej. Maski miakej tlanojnotsalmej yotikinkak noso amo, melauak mitsyolinia ijkuak tikinmita tokniuan tlen katej tlaixpan pampa moapolaktiskej. San niman, tlen ompa katej momatlaxkaloaj pampa sapanoa yolpakij. Uelis sekimej tokniuan peuaj chokaj pampa kinmitaj oksekimej yikipaleuijtokej Jehová. ¡Nochtin sapanoa yolpakij!

2 Tejuan san ualeua tikinmitaj akinmej moapolaktiaj, pero ángeles uelij kitaj miak uelta ijkuak tokniuan moapolaktiaj. ¿Timokuayejyekoa ken “iangelwah Dios pakmikih” ijkuak kitaj sejse semana sapanoa miakej tlaltikpaktlakamej motokiaj itech ialtepe Jehová? (Lucas 15:7, 10.) Ken tikitaj, ángeles sapanoa yolpakij pampa kitaj ken momiaktilia ialtepe Jehová (Ageo 2:7).

SATANÁS NEMI “KEMI YASKIA SE LÍO NON KITEMOJTINEMI AKIN KITLANKOKOTOTSAS”

3. ¿Tleka Satanás nentinemi ken se “lío”, uan tlen kineki techchiuilis?

3 Pero katej oksekimej espíritus tlen kualankamikij ijkuak kinmitaj akinmej moapolaktiaj. Satanás uan amo kuali iejekauan kualankamikij pampa sapanoa miakej kikajtokej tlen amo kuali. Uan non amo techtlajtlachialtia, pampa Satanás okijto tlaltikpaktlakamej  amo kitekichiuiliaj toTajtsin Dios pampa kitlasojtlaj ika nochi inyolo, nion uelis yetoskej yolmelajkej ijkuak tlajyouiskej (xiktlajtolti Job 2:4, 5). Ijkuak ikaj motemaka itech Jehová, kiteititia Satanás tlakajkayaua. Uan yetoskia ken sapanoa kixtlajtlatsinijtoskiaj sejse semana. Ik non, Satanás nemi “kemi yaskia se lío non kitemojtinemi akin kitlankokototsas” (1 Pedro 5:8). Nin “lío” sapanoa mochijchikaua pampa kineki amo ma titlaneltokakan itech Jehová nion iuan ma timouikakan (Salmo 7:1, 2; 2 Timoteo 3:12).

Ijkuak ikaj motemaka itech Jehová uan moapolaktia, kiteititia Satanás tlakajkayaua

4, 5. 1) ¿Tlen ome tlamantli okitlali Jehová tlen Satanás amo kipanouis? 2) ¿Tlen tikneltokaj akinmej melauak tikchiuaj ken Cristo?

4 Maski tikixnamikij nin “lío”, amo ma tikmauilikan. ¿Tleka? Pampa Jehová okitlali ome tlamantli tlen Satanás amo uelis kipanouis. ¿Katli nin ome tlamantli? Achto,  pampa Jehová yokijto “senmiaktikeh tlaltikpaktlakah” tlen melauak kichiuaj ken Cristo momakixtiskej “itech n weyi tlaijyowílistli” (Apocalipsis 7:9, 14). Uan tlen Jehová kijtoa nochipa mochiua. Ik non, Satanás kuali kimati amo keman kinpojpolos nochtin akinmej kitekichiuiliaj Jehová.

5 Okse tlamantli moteititia ika tlen okijto se tlakatl tlen okatka yolmelajki. Teotlajtojki Azarías okilui ueyi tekiua Asá: “Jehová yetos namouan tla namejuan nanyetokej iuan” (2 Crónicas 15:2; xiktlajtolti 1 Corintios 10:13). Ijkon ken kiteititiaj miakej neskayomej, Satanás amo keman okinkitski akinmej okatkaj itech itlasojtlalis toTajtsin Dios (Hebreos 11:4-40). Axkan noijki akinmej tikchiuaj ken Cristo, tla timotokiaj itech toTajtsin Dios, uelis tikixnamikiskej uan tiktlaniliskej Satanás. Ijkon ken kijtoa Biblia: “Xikixnamikikan Diablo uan ye cholos” (Santiago 4:7, TNM).

“TIMOTEKILMAKATOKEH IWAN [...] ESPÍRITUS AMOKUALTEH”

6. ¿Ken kichiua Satanás pampa kinkitskis sejse akinmej kichiuaj ken Cristo?

6 Satanás amo keman kixpolos ialtepe Jehová, pero tla tisejse amo timomaluiaj, uelis techkitskis. Satanás kimati tla kichiuas ayakmo kuali ma timouikakan iuan Jehová, uelis techkitskis. ¿Ken kichiua? Sapanoa techyejyekoa, techteuia tisejse uan techkajkayaua. Ma tikitakan ninmej tlamantli tlen okachi kitekitiltia Satanás.

7. ¿Tleka Satanás sapanoa kiyejyekoa ialtepe Jehová?

7 Sapanoa techyejyekoa. Tlatitlanil Juan okijto: “Nochteh n tlaltikpaktlakah non amo kineltokah Dios kinnawatijtok n satanás” (1 Juan 5:19). Ninmej tlajtolmej technejmachtia itlaj akinmej melauak tikchiuaj ken Cristo. Pampa Satanás yokinkitski akinmej kichiuaj tlen amo kuali, axkan sapanoa kinyejyekoa akinmej kitekichiuiliaj Jehová, akinmej amo ueli kinkitskia (Miqueas 4:1; Juan 15:19; Apocalipsis  12:12, 17). Satanás melauak kualantok pampa kimati ayakmo miak kauitl kipia. Ik non, okachi mochijchikaua pampa techtlanis. Axkan okachi techyejyekoa pampa ayakmo ma timouikakan iuan Jehová.

8. ¿Tlen okinekiaya tlatitlanil Pablo ma tikajsikamatikan ijkuak okijto “timotekilmakatokeh” iuan amo kuali ejekamej?

8 Techteuia tisejse. Tlatitlanil Pablo okinnejmachti akinmej kichiuaj ken Cristo: “Timotekilmakatokeh [...] iwan espíritus amokualteh non nemih tlakpak” (Efesios 6:12). ¿Tleka Pablo okijto “timotekilmakatokeh”? Tlajtoli “timotekilmakatokeh”, kijtosneki timokitskis iuan ikaj uan timoteuis. Ik non, ijkuak Pablo okitekitilti nin tlajtoli, okiteititi tisejse timoteuijtokej iuan amo kuali ejekamej. Maski tichantij itech se altepetl kanin tlaltikpaktlakamej tlaneltokaj itech amo kuali ejekamej noso amo, ma tikilnamiktokan ijkuak otimotemakakej itech Jehová yetoskia ken opejki timoteuiaj, uan amo uelis ticholoskej. Pablo okitak omonekiaya miak uelta kinnemachtis akinmej ochantiayaj Éfeso pampa ma ‘moyekketokah’ (Efesios 6:11, 13, 14).

9. 1) ¿Tleka Satanás uan amo kuali iejekauan kitekitiltiaj miak tlamantli pampa techkajkayauaskej? 2) ¿Tleka Satanás kineki kijtlakos ken timokuayejyekoaj, uan ken uelis tikixnamikiskej? (Xikita recuadro “ Ma timomaluikan pampa amo techkajkayauas Satanás”). 3) ¿Tlen tikitaskej axkan?

9 Techkajkayaua ika miak tlamantli. Pablo otechilui akinmej tikchiuaj ken Cristo ma timoyekketokan pampa amo ‘techkajkayawas’ Satanás (Efesios 6:11). Diablo uan amo kuali iejekauan kitekitiltiaj miak tlamantli pampa techkajkayauaskej. Ualeua, sekimej tokniuan kixikoaj moyekketoskej ijkuak kipiaj se ouijkayotl, pero satepan uetsij itech okse tlamantli. Ik non, Diablo uan amo kuali iejekauan kuali kitaj tlen tikchiuaj pampa kimatiskej tlen amo kuali techyoltilana. Uan kitekitiltiaj nin pampa kinekij ayakmo kuali ma timouikakan iuan Jehová. Pero Biblia techiluia ken tikmatiskej tlen kitekitiltia Diablo, pampa amo ma techkajkayaua (2 Corintios 2:11). Itech nin  amochtli otimomachtijkej seki tlamantli tlen ika kineki techkajkayauas ken auilnemilistli, kichiuaj ma timokuayejyekokan techpoloa tomin, uan ma timouikakan iuan akinmej techijtlakoskej. Axkan ma tikitakan okse tlamantli tlen Satanás ika kineki techkajkayauas: tetlajchiuilistli.

AKIN KICHIUA TETLAJCHIUILISTLI KIXNAMIKI JEHOVÁ

10. 1) ¿Tlen poui itech tetlajchiuilistli? 2) ¿Ken kita Jehová tetlajchiuilistli, uan ken tikita tejuatsin?

10 Akin kichiua tetlajchiuilistli tekiti iuan amo kuali ejekamej. Nin seki tlamantli tlen poui itech tetlajchiuilistli: naualotl, adivinación, noso akinmej kijtoaj tlen panos satepan uan ijkuak motlapouiaj iuan akinmej yomikej. Pero ken tikmatij, Jehová “kitlajyaltia” tetlajchiuilistli (Deuteronomio 18:10-12; Apocalipsis 21:8). Pampa noijki moneki ‘matiktlawelitakah nochi tlan amokuali’, amo keman ma timouikakan iuan amo kuali ejekamej (Romanos 12:9). Pampa tla inmiuan timouikaj, tikixnamiktokej toTajtsin Jehová.

11. ¿Tleka kitas Satanás ken itlaj okitlanki tla uelis techtopeuas ma tikchiuakan tetlajchiuilistli? Xikyekijto ika se neskayotl.

11 Akin kichiua tetlajchiuilistli kixnamiki Jehová, ik non, Satanás sapanoa mochijchikaua ma tikchiuakan nin. Ijkuak kitopeua se tokni ma kichiua tetlajchiuilistli, yetoskia ken itlaj kitlaniskia. ¿Tleka? Ma tikitakan se neskayotl. Tla se soldado kichiua okse soldado tlen iuan omoteuijtoka ma kikaua inechikol uan ma inmiuan mosetili, akin yankuik tlayekanki sapanoa yolpakis uan kinmititis non soldado ken se tetliokolil tlen okitlanki. Noijki ijkon, tla akin kichiua ken Cristo kichiua tetlajchiuilistli, kixnamiki Jehová pampa kuali kimati tlen kichijtok uan ijkon yetos imak Satanás. ¡Melauak yolpakis Satanás pampa kiteititis nin ken itlaj tlen okitlanki! ¿Tiknekij ijkon tikyolpaktis? Amo, pampa tejuan amo tiknekij tikixnamikiskej Jehová.

 SATANÁS KINEKI TECHTLAPOLOLTIS IKA TLAJTLANILMEJ

12. ¿Tlen kitekitiltia Satanás pampa okse tlamantli ma tikitakan tetlajchiuilistli?

12 Tla tikkokoliaj tetlajchiuilistli, Satanás amo uelis techtopeuas ma tikchiuakan non. Ik non, ye kimati uelis kichiuas okse tlamantli ma timokuayejyekokan. ¿Ken kichiua? Kitemoa ken techtlapololtis akinmej tikchiuaj ken Cristo, pampa ma timokuayejyekokan “tlen kuali amo kuali uan tlen amo kuali, kuali” (Isaías 5:20). Ik non, Satanás kitekitiltia itlaj tlen kuali yokiyejyeko: kineki techtlapololtis ika tlajtlanilmej.

13. ¿Ken kitekitiltia Satanás tlajtlanilmej pampa techtlapololtis?

13 Ma tikitakan ken ijkon okichi yiuejkika. Itech xochitlali Edén, Satanás okitlajtlani Eva: “¿Dios melauak okijto namejuan amo uelis nankikuaskej itlakilo nochi kuauitl tlen kajki itech xochitlali?”. Satepan, ijkuak okatka Job, omochi se nechikol iuan ángeles itech iluikak, uan Satanás ompa oajsito uan okitlajtlani Jehová: “¿Sa tekitl kitlakaita Job Dios?”. Noijki, ijkuak Jesús opejki kitekichiuilia toTajtsin Dios, Satanás okinekiaya kitlatlanis ijkuak okilui: “Tla milák Te Ikone Dios, xikinnawati ninteh temeh mamokopakah paj”. Ximokuayejyeko, Satanás okinekiaya kipinatis Jehová, pampa chikuase semanas achto Jehová okijto: “Ye nin Nokone non saikpanoa niktlasojtla, iwa satlawel nechyolpaktia” (Génesis 3:1; Job 1:9; Mateo 3:17; 4:3).

14. 1) ¿Ken kichiua Satanás pampa techtlapololtis ika tetlajchiuilistli? 2) ¿Tlen timomachtiskej axkan?

14 Itech ninmej tonalmej, Satanás kitekitiltia tlajtlanilmej pampa kineki ma timokuayejyekokan kox melauak teijtlakoa tetlajchiuilistli. Uan sekimej tokniuan yokimokauilijkej ma kintlapololti, pampa yejuan omotlajtlaniayaj kox melauak teijtlakoa nochi tlen poui itech tetlajchiuilistli (2 Corintios 11:3). ¿Ken uelis tikinpaleuiskej akinmej ijkon mokuayejyekoaj? ¿Tlen uelis techpaleuis amo ma tiuetsikan  itech itrampa Satanás? Pampa tikmatiskej, ma tikitakan ome tlamantli itech tonemilis kanin Satanás kikalakijtiuits tetlajchiuilistli: tlen ika timoyolpaktiaj uan tlen ika timopajtiaj.

KITEKITILTIA TLEN TIKNEKIJ UAN TLEN TECHPOLOA

15. 1) ¿Ken kitaj tetlajchiuilistli itech seki altepemej? 2) ¿Ken kitaj tetlajchiuilistli sekimej tokniuan ijkon ken kitaj tlaltikpaktlakamej?

15 Itech altepemej europeos uan América del norte, amo kintekipachoa tetlajchiuilistli uan tlen poui itech. Pampa itech películas, amochmej, tlen kipanoltiaj itech televisión uan videojuegos, kiteititiaj tetlajchiuilistli ken itlaj kualtsin uan amo teijtlakoa. Sekimej películas uan amochmej tlen tlajtoaj itech tetlajchiuilistli okachi sapanoa moixmatij uan miakej tlajtoaj itech non. Nin kiteititia, amo kuali ejekamej yokichijkej ma kineltokakan tlaltikpaktlakamej amo teijtlakoa tetlajchiuilistli. ¿Ijkon mokuayejyekoaj sekimej tlen kichiuaj ken Cristo? Kema. Uan melauak kinmijtlakoa, ¿ken panoa? Ma tiktlalikan se neskayotl, ijkuak se tokni yokitak se película tlen kipia tetlajchiuilistli, kijtoa: “Kema onikitak, pero amo nikchiua tetlajchiuilistli”. ¿Tleka moouijtilijtok akin ijkon mokuayejyekoa?

16. ¿Tleka techouijtilis tla timoyolpaktiaj ika tlen poui itech tetlajchiuilistli?

16 Maski se kimauisos itlaj tlen kipia tetlajchiuilistli amo kijtosneki se kichijtok, non amo kijtosneki amo uelis techijtlakos, ¿tleka ijkon tikijtoaj? Ma tikitakan nin tlamantli: iTlajtol toTajtsin Dios kiteititia Satanás uan amo kuali iejekauan amo kimatij tlen timokuayejyekoaj. * Pero ken  yotimomachtijkej, pampa kimatiskej tlen timokuayejyekoaj noso tlen uelis kichiuas ayakmo kuali ma timouikakan iuan Jehová, kuali kitaj nochi tlen tikchiuaj, ken tlen ika timoyolpaktiaj. Ijkuak se tokni kiteititia kipaktia películas uan amochmej tlen kinmijkuiloaj naualmej, kanin kichiua naualotl, kanin se amo kuali ejekatl kalaki itech ikaj uan okseki tlamantli tlen poui itech tetlajchiuilistli, kinmititijtok amo kuali ejekamej itech tlen tlamantli uelis totoka uetsis. Ik non, demonios san kistlakojtokej tlen tlamantli amo kuali kiyoltilana. Tla se tokni yokiteititi tlen kiyoltilana, amo kuali ejekamej okachi kiteuiskej hasta kitlaniliskej. Ik non, akinmej ijkon peuaj moyolpaktiaj ika tlen kipia tetlajchiuilistli, satepan peuaj kichiuaj nochi tlen poui itech (xiktlajtolti Gálatas 6:7).

Xiktlatlaujti Jehová ma mitspaleui ijkuak timokokoa

17. ¿Tlen kitekitiltia Satanás pampa kitlapololtis akin mokokoa?

17 Satanás amo san kineki techtlapololtis ika tlen timoyolpaktiaj, noijki ika tlen timopajtiaj. ¿Ken kichiua? Uelis se tokni mosotlauas pampa amo kajsi ken mopajtis maski sapanoa kitemoa pajtli tlen kinamikis (Marcos 5:25, 26). Ijkuak Satanás uan amo kuali iejekauan kitaj yomosotla tokni, peuaj kitemoaj ken kitlapololtiskej. Amo kuali ejekamej kiyejyekoaj pampa ma mosotlaua uan ma kiseli ma kipajtikan kanin kitekitiltiaj itlaj tlen sapanoa teijtlakoa: inchikaualis amo kuali ejekamej noso tetlajchiuilistli (Isaías 1:13). Uan tla ijkon kichiuas akin mokokoa, ayakmo kuali mouikas iuan Jehová. ¿Ken uelis panos?

18. Akinmej kichiuaj ken Cristo, ¿tlen tlamantli kixtopeuaj ijkuak mopajtiaj, uan tleka?

18 Jehová okinnejmachti israelitas tlen omopaleuijkej ika inchikaualis amo kuali ejekamej, uan okimilui: “Uan ijkuak namejuan nankitlaliaj namomauan, ne amo nikinmita. Maski namotlatlaujtiskej miak, ne amo namechkaki” (Isaías 1:15). Ik non, tiknekij tikixtopeuaskej nochi tlen kitsakuilis totlatlaujtiluan uan tlen kichiuas ayakmo  ma techpaleui Jehová, okachi ijkuak timokokoaj (Salmo 41:3). Ik non, ¿tlen tikchiuaskej tla akin techpajtis kineki techtlatemolis noso techpajtis ika itlaj tlen poui itech tetlajchiuilistli? San niman ma tikixtopeuakan (Mateo 6:13). * Uan tla ijkon tikchiuaj, Jehová nochipa techpaleuijtos (xikita recuadro “ ¿Poui itech tetlajchiuilistli?”).

AMO MA TIMOTLAPOUIKAN ITECH TLEN KICHIUAJ AMO KUALI EJEKAMEJ

19. 1) ¿Ken yokinkajkaya Diablo miakej tlaltikpaktlakamej itech chikaualistli tlen ye kipia? 2) ¿Tlen moneki amo ma tikijtojtinemikan akinmej tikchiuaj ken Cristo?

19 Itech altepemej europeos uan América del norte tlaltikpaktlakamej amo kineltokaj tla uelis kinmijtlakos ichikaualis Satanás, pero itech okseki altepemej kineltokaj uelis kinmijtlakos. Satanás yokinkajkaya sapanoa miakej, uan ijkon kineltokaj ye sapanoa kipia chikaualistli, pero non amo melauak. Miakej nochipa kinmakajsij amo kuali ejekamej, ijkuak tlakuaj, ijkuak tekitij uan ijkuak kochij san momojtijtokej. Pero kinpaktia kikakiskej ijkuak oksekimej tlajtoaj itech tlen kichiuaj amo kuali ejekamej. Uan  akinmej tiktekichiuiliaj Jehová, ¿kuali tla ma tikijtojtinemikan tlen oksekimej kijtoaj itech amo kuali ejekamej? Amo, uan onka ome tlamantli tlen kiteititia tleka.

20. ¿Ken uelis ikaj kitematiltijtos tlen Satanás kipaktia maski amo ijkon kinekiskia?

20 Achto, tla tikijtojtinemiskej tlen kichiuaj amo kuali ejekamej, tiktematiltiskej tlen Satanás kipaktia. ¿Ken uelis panos non? ITlajtol toTajtsin Dios kijtoa Satanás kipia chikaualistli pampa kichiuas tlamantli tlen tetlajtlachialtia, pero noijki kijtoa ye kitekitiltia “wejweyi milagros iwa neskáyolteh” uan ‘nochi tlan amokuali para tlakajkayawas’ (2 Tesalonicenses 2:9, 10). Pampa Satanás ye akin okachi kimati ken tlakajkayauas, kimati ken kintlapololtis akinmej kinpaktia tetlajchiuilistli uan ken kichiuas ma kineltokakan miak tlamantli tlen amo melauak. Ijkon, tlaltikpaktlakamej kineltokaj melauak okitakej uan okikakej seki tlamantli, uan satepan kijtojtinemij melauak opanok. Uan  satepan, pampa oksekimej noijki kijtojtinemij non, okachi miak tlamantli kajxitiliaj. Tla akin kichiua ken Cristo, kijtojtinemis non tlamantli, kichijtos tlen Diablo kineki pampa ye “teta de nochteh non tlakajkayawah”. ¡Kitematiltijtos tlen Satanás kipaktia! (Juan 8:44; 2 Timoteo 2:16.)

21. ¿Itech akin moneki timotlapouiskej?

21 Ome, maski ikaj tlen kichiua ken Cristo kijtos melauak itlaj okichiuilijkej amo kuali ejekamej, amo ma kintlapouijtinemi tokniuan itech tlen okipanok. ¿Tleka? Pampa tiknekij tokuayejyekol ma yeto itech Cristo uan amo itech Satanás, tiktlaliaj “totlachialis itech Jesús, [...] porke Ye otechititi kenomi titlaneltokaskeh” (Hebreos 12:2). Ijkuak Jesús okatka nikan Tlaltikpak amo okintlapoui imachtijkauan itech tlen okichiuayaj amo kuali ejekamej, maski okimatiaya. Noijki uelis kijtoskia tlen Satanás ueli noso amo ueli kichiua, pero amo itlaj okijto. Okachi kuali, Jesús otetlapoui itech Tekiuajkayotl. Ik non, tiknekij tikchiuaskej ken Jesús uan imachtijkauan: titlajtoskej san “itech tlamantli tlen tetlajtlachialtiaj itech toTajtsin Dios” (Hechos 2:11, TNM; Lucas 8:1; Romanos 1:11, 12).

22. ¿Ken uelis titlapaleuiskej pampa “iangelwah Dios” ma yolpakikan?

22 Ken yotikitakej, Satanás kitekitiltia miak tlamantli tlen ika tlakajkayaua, ken tetlajchiuilistli pampa kineki ayakmo ma timouikakan iuan Jehová. Pero tla tikkokoliaj tlen amo kuali uan tikchiuaj tlen kuali, amo tikkauiliskej Satanás ma techuetsilti itech tetlajchiuilistli nion tlen poui itech (xiktlajtolti Efesios 4:27). ¡Ximokuayejyeko ken yolpakiskej “iangelwah Dios” tla nochipa timoyekketoskej pampa amo techkajkayauas Diablo uan titlaxikoskej nochi tonalmej hasta ijkuak kixpoloskej! (Lucas 15:17; Efesios 6:11.)

^ párr. 16 Tokayomej tlen kipia Satanás —Akin Tekokolia, Teixnamiki, Tlakajkayaua, Teyejyekoa— amo kiteititiaj ye kimati tlen onka itech toyolo uan itech tokuayejyekol. Pero Jehová kema ueli kiyekita toyolo, uan Jesús ‘kimatok nochi tlan kiyejyekoah n tlakah itech intlamachilis iwa tlan kimachiliah ijtik inyolo’ (Proverbios 17:3; Apocalipsis 2:23).

^ párr. 18 Pampa okachi tikmatis, xikita ninmej tlamachtilmej: “¿Una prueba de salud para usted?”, itech La Atalaya 15 de diciembre de 1994, páginas 19 a 22, uan noijki tlamachtil tlen itoka: “El punto de vista bíblico: ¿Importa qué tratamiento médico escogemos?”, itech ¡Despertad! 8 de enero de 2001.