Xionyoui kampa nesi tein kipia

Xionyoui kampa nesi tein kipia

 TAMACHTILIS 1

“Maski momikilij, tajtouaok”

“Maski momikilij, tajtouaok”

1. ¿Toni yetoya ikalakyan xochital tein moajsia Edén, uan toni kitelnejnekia Abel?

ABEL kinita iichkauan tein takuajtokej yolik kampa takes keman tiotakya. Telpoch tachia okachi uejka ke kampa moajsij iichkauan, kampa moita se tsikitsin tanex. Yejua kimati ke ompa yetok se espada tein xotatok uan nochipa moyoualojtok, uan kitsaktok ikalakyan xochital tein moajsi Edén. Itatuan ompa nemiaj, sayoj ke axkan nion yejuan uan nion akin ueli kalaki ompa. Xiontanemili itech Abel, ejekat kikuapajsolojtok, ajkotachixtok uan tanemilijtok itech iTachijchiujkauj. Abel xa motajtania ox ejkos tonal keman taltikpakneminij oksepa pouiskej kemej ichankauan Dios. Yejua kitelnejneki maj pano nejon.

2-4. ¿Keniuj technojnotsa axkan Abel?

2 Abel, ojpatika ikonetsin Adán, technojnotstok axkan. ¿Ueli tikonkaki? Xa tikonnemilia ke nejon amo uelis panos, porin uejkaujya momikilij. Inakayo uejueliuik ayamo ajsi seis mil xiujmej. Uan no, Biblia techmelauilia ke mikemej “amo kimatijok nion teyi” (Ecl. 9:5, 10). Uan amo sayoj nejon, ta itech Biblia nion seko ixnesi maj teisa kijtouani Abel. Komo ijkon, ¿keniuj ueli technojnotsa?

3 Tatitanil Pablo, ika inepaleuil Dios, kijtoj nejin keman ika tajtoj Abel: “Ika nejon, maski momikilij, tajtouaok” (xikonixtajtolti Hebreos 11:4, TNM). ¿Ika toni kisentoka technojnotsa? Ika itakuaujtamatilis. Abel yejua yekinika taltikpaknenkej akin kipiak nejon kualneskayot. Kipiak se chikauak takuaujtamatilis uan yejua ika ineskayo kemej yeskia kisentoka yoltok hasta axkan. Uan komo timochikauaj tikchiuaskej kemej yejua, kemej yeskia yekmelauj technojnotstoskia.

4 Sayoj ke ¿toni uelis techmachtis ineskayo uan itakuaujtamatilis, ta itech Biblia amo semi ika motajtoua Abel? Itech nejin tamachtilis tikajsiskej tanankilil.

Nemik itech tonalmej keman “Dios kichijchiuak in taltikpak”

5. ¿Toni kijtosnekia Jesús keman kijtoj ke Abel nemik keman “Dios kichijchiuak in taltikpak”? (No xikonita nota.)

5 Abel yolik tepitsin satepan keman Dios kichijchiuak yekinika takat. Miak xiujmej satepan, Jesús kijtoj ke Abel nemik itech tonalmej  keman “Dios kichijchiuak in taltikpak” (xikonixtajtolti Lucas 11:50, 51). Nochi kinextia ke ika tajtol taltikpak Jesús ininka tajtojtoya taltikpakneminij akin ueliskia kinmakixtiskej itech tajtakol. Maski Abel yejua naujpatika taltikpaknenkej, nesi ke yejua yekinika takat akin Dios kiitak ke kinamikia maj kimakixtikan. * Sayoj ke Abel amo kikauilijkej se kuali neskayot keman kiiskaltijkej.

6. ¿Keniuj katkaj itatuan Abel, uan toni kichiujkej?

6 Maski taltikpakneminij ayamo miak xiujmej nemiaj, kipanotoyajya miak taman tein tetayokoltij. Adán uan Eva xa kuakualtsitsin katkaj uan chikaujkej; achto amo kipiayaj tajtakol uan ueliskiaj nemiskej nochipaya. Sayoj ke kichiujkej se ueyi tajtakol: kiixnamikkej Jiova uan yejua ika kinkalankixtij itech xochital tein moajsia Edén, kampa nemiaj. Kemej kitayekanaltijkej inintanejnekilis uan amo ininka tanemilijkej ininkoneuan, mochiujkej tajtakouanij uan amo ueliskiaok nemiskej nochipaya (Gén. 2:15–3:24).

7, 8. ¿Toni kijtoj Eva keman yolik Caín, uan toni xa kinemilij?

7 Keman Adán uan Eva amo nemiajok itech xochital, semi ouij tein kipanouayaj. Maski ijkon, keman yolik yekinika ininkonetsin, kitokaytijkej Caín, uan Eva kijtoj: “Nikpiak se okichpil ika inepaleuil Jiova”. Xa tanemilij itech netenkaualis tein Jiova kichiujka itech xochital keman kijtoj ke se siuat kipiaskia se ‘tekonetsin’ akin kiixpoloskia akin kichiujka maj tajtakokan (Gén. 3:15; 4:1). ¿Kinemilij Eva ke yejua katka nejon siuat, uan ke Caín katka ‘tekonetsin’ akin moijtojka ualaskia?

 8 Semi mopolojtoya komo kinemilij ke ijkon katka. Uan no, komo yejua uan Adán kimachtijkej Caín nejon tanemilil keman moskaltijtoya, sayoj kichiujkej maj okachi moueyinekini. Satepan, Eva kipiak ojpatika ikonetsin, sayoj ke amo tikajsij maj no ijkon kijtouani keman yejua yolik. Kitokaytijkej Abel, tein xa kijtosneki “Ejekat tein se kikixtia” oso “Amo kualtia” (Gén. 4:2). Keman kiixpejpenkej nejon tokayit, ¿kinextijtoyaj ke kiitayaj Abel kemej amo teyi chiujkej oso ke Caín okachi ueyichiujkej katka ke Abel? Xa kemaj, sayoj ke amo ueli tikyekmatij nejon.

9. ¿Keniuj uelis kinpaleuis tetatmej axkan tein kichiujkej Adán uan Eva?

9 Tetatmej axkan moneki maj amo kichiuakan ijkon kemej nejon yekinika tetatmej. Ika tein kiniluiskej oso kichiuaskej, ¿kinmachtiskej ininkoneuan maj moueyinekikan, maj ixkikismej uan maj amo ininka tanemilikan oksekin? ¿Oso kinmachtiskej maj kitasojtakan Dios uan maj kitemokan kuali iuan mouikaskej? Tetayokoltij tikijtoskej ke Adán uan Eva amo kuali kichiujkej tekit tein kipiayaj. Sayoj ke, ininkoneuan kipiayajok se nechialis.

¿Toni kipaleuij Abel maj takuaujtamati iuan Dios?

10, 11. ¿Toni ika tekitiaj Caín uan Abel, uan katiyejua kualneskayot kipiak Abel?

10 Keman moskaltijtiyayaj ome telpochmej, Adán xa kinmachtij maj kichiuakan tekimej tein ueliskia ika moixpanoltiskej kemej kalyetouanij. Caín mochiuak tatokkej uan Abel mochiuak ichkatajpixkej.

11 Sayoj ke Abel kichiuak okse taman tein okachi monekia: ijkon kemej panotiyajkej xiujmej kiiskaltijtiyajki takuaujtamatilis, nejon kualtsin kualneskayot tein satepan ika tajkuiloj tatitanil Pablo. ¿Keniuj uelik takuaujtamatik iuan Jiova, ta amo kiitaya maj okse taltikpaknenkej kichiuani nejon? Maj tikitakan eyi taman tein xa kipaleuij Abel maj kipia chikauak takuaujtamatilis.

12, 13. ¿Keniuj itachijchiualis Jiova kipaleuij Abel maj kipia takuaujtamatilis?

12 Itachijchiualis Jiova. Semi melauak ke Dios kitejtelchiujka tal, tein sayoj kitakiltiskia uitsti uan xiuit tein amo kitemaka takilot, uan semi ouij motachiuaskia. Maski ijkon, tal kitemakaya tein ika moixpanoltiskiaj ichankauan Abel. Uan nochi tein Dios kichijchiujka kualtsin katka, kemej totomej, amichimej uan okseki tapialmej, oso tepemej, ueyiamej, iluikak, mixti, Tonaltsin, Metsti uan sitalimej. Kampa ika yeski kampa Abel tachiaya, kiitaya iueyi netasojtalis, itamatilis uan ikualtakayo Jiova, akin kichijchiuak nochi tein onkak (xikonixtajtolti Romanos 1:20). Tein melauj, nochipa keman tanemiliaya itech itachijchiualis uan ikualneskayouan Dios, itakuaujtamatilis mochikauaya.

Kiitas itachijchiualis Dios, kipaleuij Abel maj takuaujtamati itech se Tachijchiujkej tetasojtakej

13 Abel xa kixelouaya tiempo uan ijkon tanemiliaya itech Jiova, kemej neskayot, xa keman kinyekpiaya iichkauan. Kemej katka  ichkatajpixkej monekia uejkaua nejnemis. Kinuikaya iichkauan itech tepemej uan ataujmej, kipanauiaya ueyiamej, nochipa kitemojtiyaya xiuit tein selik, at tein ueliskia tayiskej uan kampa okachi kuali moseuiskiaj. Itech nochi tapialmej tein onkayaj, moitaya ke ichkamej yejuan akin okachi amo ueliaj mopaleuiayaj, moitaya ke monekia maj se taltikpaknenkej kinixyekana uan kinmatampaui. ¿Kiitaya Abel ke yejua no monekia maj aksa akin okachi tamatkej uan chikauak ke se taltikpaknenkej maj kiixyekana, kimatampaui uan maj kiyekpia? Itech inetataujtiluan xa kijtouaya tanemililmej kemej nejin uan ika nejon itakuaujtamatilis kisentokaya mochikauaya.

14, 15. ¿Itech toni tein achto kijtojka Jiova xa tanemiliaya Abel?

14 Inetenkaualisuan Jiova. Adán uan Eva xa kintapouijkej ininkoneuan tein panok itech xochital tein moajsia Edén uan keyej kinkalankixtijkej. Yejua ika Abel kipiaya miak taman tein itech tanemilis.

15 Jiova kitejtelchiuak tal, uan Abel uelia kiitaya ke nejon tajtolmej mochiujtoyaj keman kiitaya ke moskaltiaya uitsti uan xiuit tein amo kitemakaya takilot. Uan no, Jiova kijtojka ke Eva tajyouiskia keman kokoxkayetoskia uan yoliskiaj ikoneuan. Uan xa nochipa keman imomaj yaya kipiati se konetsin, Abel kiitaya ke nejon tajtolmej no mochiujtoyaj. No ijkon, Jiova kijtojka ke Eva kitelnejnekiskia maj itakauj kitasojta uan maj sayoj yejua ika motekipacho, uan ke Adán kiixyekanaskia inamik. Uan tikyekmatij ke Abel kiitaya ke panouaya nejon iuan itatuan. Miakpa kiitak ke nochi tein Jiova kijtouaya mochiuaya. Yejua ika, kipiaya miak taman tein kipaleuiaya maj takuaujtamati iuan Dios keman kijtoj ke ualaskia se ‘tekonetsin’, akin se tonal kiyektaliskia nochi tein amo kuali tein peuak mochiua itech xochital tein moajsia Edén (Gén. 3:15-19).

16, 17. ¿Keniuj kipaleuij Abel ininneskayo querubines?

16 Itekitikauan Jiova. Ichankauan Abel amo kikauilijkej se kuali neskayot. Sayoj ke itech nejon tonalmej, nikan taltikpak amo sayoj taltikpakneminij nemiaj ta no moajsiaj oksekin. Keman Adán uan Eva kinkalankixtijkej itech xochital tein moajsia Edén, Jiova kitalij se taman tein kichiuaskia maj amo kalakikan itech nejon xochital yejuan uan nion ininkoneuan. Yejua ika, kintalij seki querubines, seki ángeles  akin kipiaj ueyi tanauatil, maj tachiakan ikalakyan xochital uan no kitalij se espada tein xotatoya uan nochipa moyoualojtoya (xikonixtajtolti Génesis 3:24).

17 Xiontanemili itech Abel, keman katka se okichpil, kinitstok nejon querubines. Kemej moitayaj kemej taltikpakneminij, Abel uelia kiitaya ke kipiayaj ueyi chikaualis. Uan xa kimoujkaitaya espada tein xotatoya uan nochipa moyoualojtoya. ¿Kemansa kiitak maj nejon querubines siouikan uan maj kikauakan inintekiuj? Amo. Panokej tonalmej uan xiujmej, sayoj ke nejon ángeles tamatinij uan chikaujkej ompa kisentokayaj. Abel uelik kiitak ke Jiova kinpiaya itekitikauan akin nochipa kitakamatiaj uan yolmelaujkej katkaj. Kemaj, querubines kitakamatiaj Dios uan amo keman kikaujkej, se taman tein ichankauan amo kichiuayaj. ¡Ininneskayo nejon ángeles xa semi kichikauak itakuaujtamatilis!

Itech nochi inemilis, Abel kiitak ke querubines katkaj itekitikauan Dios tatakamatinij uan ke amo kikauayaj

18. ¿Toni uelis techpaleuis maj tikchikauakan totakuaujtamatilis axkan?

18 Keman Abel tanemiliaya itech itachijchiualis Dios uan keniuj ompa monextia ikualneskayouan, itech tein Dios achto kijtojka uan no itech ininneskayo ángeles akin amo kikauayaj, okachi mochikauak itakuaujtamatilis. ¡Abel techkauilia se tel kuali neskayot! Kemej yeskia technojnotstoskia. Uan nejon semi kinyolchikaua telpochmej uan ichpochmej porin no uelis yekmelauj takuaujtamatiskej iuan Jiova, maski ininchankauan amo kinkauiliskej se kuali neskayot. Tejuan tikpiaj miak taman tein techpaleuia maj tikchikauakan totakuaujtamatilis: ikualtsin tachijchiualis Dios tein tikitaj, tikpiaj Biblia ajsitok uan ininneskayo tel miakej takamej uan siuamej akin amo keman kikaujkej Dios.

 Keyej okachi kuali katka inetetayokolil Abel

19. ¿Toni se taman tein melauak kiajsikamatik Abel?

19 Ijkon kemej mochikaujtiyaya itakuaujtamatilis Abel, no okachi kinekia kichiuas teisa tein kinextiskia nejon. Sayoj ke ¿ueliskia se taltikpaknenkej kimakas teisa akin kichijchiuak nochi tein onkak itech iluikak uan taltikpak? Dios amo kipoloua maj se taltikpaknenkej kitayokoli teisa nion maj kipaleui. Sayoj ke Abel kiajsikamatik se taman tein melauak: komo kimakaya Jiova tein okachi kuali tein kipiaya uan yekmelauj kisaya itech iyolo, iTajtsin tetasojtakej kiseliskia ika miak pakilis.

Abel kitemakak inetetayokolil ika takuaujtamatilis, sayoj ke Caín amo

20, 21. ¿Toni netetayokolilmej kitemakakej Caín uan Abel, uan keniuj kiitak Jiova?

20 Yejua ika Abel kiixtalij kimakas Dios seki iichkauan. Kinixpejpenak tein okachi kuali ichkamej, tein achto yolkej uan kitemakak tein kinemiliaya ke yejua tein okachi kuali tein kipiaya ichkat, kemej “nakat tein okachi chiauak”. Uan Caín no kichiaya kiselis itatiochiualis Dios, yejua ika kiuikak se netetayokolil ika seki taman tein kitokka. Sayoj ke yejua amo kichiuaya ika nochi iyolo kemej Abel, uan nejon moyekitak keman kiuikilijkej ininnetetayokolil Dios.

21 Caín uan Abel xa kikuikej altares uan tit tein ika kitemakakej ininnetetayokolil, uan querubines xa kinitstoyaj, ta itech nejon tonalmej sayoj yejuan akin kiixnextiayaj Dios itech taltikpak. ¿Keniuj kiitak Jiova nejon netetayokolilmej? Biblia kijtoua ke “kikualtakaitaya Abel uan inetetayokolil”, maski amo kijtoua keniuj kinextij (Gén. 4:4). ¿Keyej kiyolpaktij inetetayokolil?

22, 23. ¿Keyej Jiova kiyolpaktij inetetayokolil Abel?

22 ¿Katka porin kiuelitak tein kitayokolij? Keman Abel kitemakak seki ichkamej, kitemakatoya ininnemilis nejon tapialmej uan kimimilojtoya oso kitoyaujtoya ininesyo. Sayoj ke ¿kimatia ke nejon netetayokolil kitelpiaya ipatiuj? Miak xiujmej satepan, Dios kiixtalij maj motemaka kemej netetayokolil se ichkat tein amo kokoxkej, tein kuali yetoskia inakayo, uan nejon kiixnextiskia inetemaktilis iKonetsin akin amo kipia tajtakol, “ichkatsin” akin Dios kiualtitanik, akin kimimiloskia oso kitoyauaskia iesyo tein chipauak ininka taltikpakneminij (Juan 1:29; Éx. 12:5-7). Maski Abel xa amo kimatia nochi nejon, xa tepitsin kiajsikamatia ke motelnekia maj mimilaui oso toyaui iesyo se teisa tein yoltok.

23 Se taman kemaj tikmatij ke melauak: kitemakak tein okachi kuali tein kipiaya. Jiova amo sayoj kiyolpaktij netetayokolil, ta no takat akin kitemakak porin kitasojtaya uan iuan takuaujtamatia.

24. 1) ¿Keyej uelis tikijtoskej ke kuejmol amo yetoya itech inetetayokolil Caín? 2) ¿Keniuj miakej taltikpakneminij axkan tamatij kemej Caín?

24 Taman tein panok iuan Caín. Jiova “amo kikualtakaitaya Caín  nion inetetayokolil” (Gén. 4:5). Amo kijtosnekia ke inetetayokolil amo kuali katka, porin miak xiujmej satepan, Tanauatil tein kiselij Moisés kijtouaya ke ueliskia kimakaskej Jiova seki taman tatok (Lev. 6:14, 15). Kuejmol yetoya itech Caín porin Biblia kijtoua ke “kichiutinemik chiualisme ten pitsotik” oso tein amo kuali (xikonixtajtolti 1 Juan 3:12). Ijkon kemej miakej taltikpakneminij axkan, Caín xa kinemiliaya ke sayoj monekia maj moita ke kimoujkatokaya Dios. Ika tein kichiuak satepan, niman moitak ke amo takuaujtamatia iuan Jiova uan ke amo kitasojtaya.

25, 26. ¿Toni Jiova kinejmachtij Caín, sayoj ke toni kichiuak yejua?

25 Keman Caín kiitak ke Dios amo kikualtakaitaya, ¿kitojtokak ineskayo iikniuj? Amo, ta yejua tel kualanik iuan Abel. Jiova kiitak tein kimachilijtoya uan ika miak nejmachkayot kitemoj kitanemililtis. Kinejmachtij ke komo kisentokaya ijkon tanemiliaya, kichiuaskia se ueyi tajtakol, sayoj ke no kiiluij ke komo mopataya ‘kiueyitaliskia’, tein kijtosneki ke Dios kitatiochiuiskia (Gén. 4:6, 7).

26 Caín amo kitajtolkakik Dios. Kiyoleuak iikniuj maj iuan youi koujtaj, uan Abel iuan yajki. Keman ompa yetoyajya, kiteuij uan kimiktij (Gén. 4:8). Uelis tikijtoskej ke Abel yejua yekinika taltikpaknenkej akin kitajyouiltijkej porin kineltokaya Dios, yejua yekinika takat akin kimiktijkej porin amo kinekik kikauas tein itech takuaujtamatia. Maski Abel momikilij, Jiova amo kielkaua.

27. 1) ¿Keyej uelis tikyekmatiskej ke Abel moajokuis itech Xochital? 2) ¿Toni moneki tikchiuaskej uan ijkon uelis tikixmatiskej Abel?

27 Biblia kijtoua ke iesyo Abel ‘kitsajtsilijtoya’ Jiova, kemej yeskia kitataujtijtoya maj momakepa. Uan Dios kinankilij keman kitatsakuiltij Caín porin kimiktij iikniuj (Gén. 4:9-12). Axkan Abel kemej yeskia technojnotstok ika takuaujtamatilis tein kinextij. Xa nemik kemej cien xiujmej, uelis tikijtoskej ke amo miak porin itech nejon tonalmej taltikpakneminij nemiaj tel miak xiujmej. Sayoj ke yejua monejnemiltij kemej Dios kiyolpaktia uan maski momikilij kimatia ke kipiaya inetasojtalis uan ikualtakayo iTajtsin akin moajsi iluikak (Heb. 11:4). Yejua ika uelis tikyekmatiskej ke Jiova amo kielkaua Abel uan ke mochixtok maj yejuatsin kiajokui itech se xochital nikan taltikpak (Juan 5:28, 29). ¿Ompa tionyetos tejuatsin uan tikonitas ke oksepa yoltok? Kemaj, sayoj ke moneki nochipa xionmochikaua tikonkakis Abel uan xikontojtoka ineskayo ika takuaujtamatilis.

^ párr. 5 Tajtol “kichijchiuak”, itech griego, kiteajsikamatiltia keman aksa kitamota xinach, uan no moneskayotia keman aksa ueli kinpia konemej. Ika nejin, moajsikamati ke tajtol “Dios kichijchiuak in taltikpak” mouika ika yekinika ininkonetsin Adán uan Eva. Sayoj ke ¿keyej keman Jesús ika tajtoj ijkuak “Dios kichijchiuak in taltikpak”, kielnamikik Abel uan amo Caín, ta yejua akin yekinika ininkonetsin Adán uan Eva? Porin ika tein kiixejekoj uan tein kichiuak Caín kinextij ke senkis kinekia kiixnamikis Jiova. Yejua ika, taixejekol maj tikijtokan ke Caín, ijkon kemej itatuan, amo moajokuis nion kiselis netapojpoluilis.