A2
Tlen kiualika ni Biblia
Ipan xiuitl 1950 kiski ika inglés Biblia Tlen Yankuik Tlaltipaktli Tlen iTlajkuilol Dios Ika Griego (1963 ika español), uan ipan 1961 kiski nejmaxtik: Biblia Tlen Yankuik Tlaltipaktli (1967 ika español). Desde nopa tonali, tlauel miakej kipojtokej ipan kipano 300 tlajtoli uan tlauel kinpaleuijtok pampa xitlauak motlajtolkueptok uan tlauel kinpaktia kipouasej. Katli kitlajtolkuepkej ni Biblia moyakankej ika tlajtoli hebreo, arameo uan griego.
Ipan nopa 50 xiuitl tlen panotok, mopatlatok kej kamanaltij maseualmej ipan miak tlajtoli: nopa yankuik Comité tlen Biblia Tlen Yankuik Tlaltipaktli kiitak monekiyaya kitekiuisej tlajtoli tlen nama kitekiuiaj maseualmej tlen ueliskia asis ipan ininyolo. Yeka ipan ni Biblia tlen motlajtolkuepki mopatlak kej moijkuiloua uan moijtoua se keski tlajtoli, kiampa mochijki pampa moitak ni tlamantli:
-
Tlajtoli tlen nama motekiuia uan tlen nima mokuamachilia. Ma timoiljuikaj ipan nopa tlajtoli momekatijkasiuatl, maske kena mokuamachilia, uelis mokuamachilis seyok tlamantli pampa nopa tlajtoli momekatijkasiuatl nojkia uelis mokuamachilis kej se akajya katli kikajkayaua inamik. Yeka, ipan ni Biblia motekiuik nopa tlajtoli siuatl katli monamaka ipan nochi versículos kampa ya nopa kiijtosneki (Apocalipsis 17:1). Nama ayokmo motekiuik nopa tlajtoli momekatiaj uan motekiuik auilnemij; nojkia ayokmo kiijtoua kichiuaj tlen fiero pampa ya nopa tlauel kinekij kichiuasej, nama kiijtoua amo pinauaj tlajtlakolchiuasej uan nojkia ayokmo kichiuaj tlen fiero, nama kiijtoua kichiuaj iljuitl kampa san tlemach tlachiuaj (Gálatas 5:19-21).
Ika hebreo uan griego tlen uejkajkia motekiuiyaya nopa tlajtoli xinachtli kiijtosneki se xiuitl o iteipaixuiuaj se akajya. Ika nauatl (Huasteca) amo motekiuia nopa tlajtoli para maseualmej, yeka motlajtolkuepki tlen kiijtosneki ipan sejse versículo (Mateo 22:24; Juan 8:37). Nama, nopa tlajtoli iteipaixuiuaj miakpa motekiuia para moijtos tlen Jehová kitenkajki ipan Edén, tlen kiijtoua Génesis 3:15 (Gálatas 3:29; Apocalipsis 22:16).
-
Motlalis tlajtoli tlen nima mokuamachilia. Se keski tlajtoli tlen motekiuik ipan sekinok biblias moneki moixtomas para kuali mokuamachilis. Nopa tlajtoli Hades ika griego, motlajtolkuepa kej miktla o kampa mijkatsitsij. Pero ika ni tlajtoli uelis mokuamachilis seyok tlamantli, kej se lugar kampa nojua itstokej katli miktokej, se tlamantli tlen Biblia amo tlamachtia. Yeka ipan ni Biblia, ni ome tlajtoli miktla o kampa mijkatsitsij motlajtolkueptok kej Mijkaostotl, tlen techpaleuia ma tijkuamachilikaj tlen nelnelia kinejkej kiijtosej katli kiijkuilojkej Biblia. Ni tlajtoli Hades miakpa mokajki ipan notas (Lucas 10:15; Hechos 2:27).
Nopa tlajtoli néfesh ika hebreo uan nopa tlajtoli psykhḗ ika griego motlajtolkueptok kej “alma”. Ipan miak textos, ni tlajtoli kiijtosneki 1) se maseuali, 2) inemilis se maseuali, 3) se tlapiali, 4) tlen kineki o tlen kiyoltilana se akajya uan 5) se akajya katli ya mijki. Ni tlajtoli alma miakpa mokajki ipan notas uan kiijtoua ma tijtlachilikaj Kampa moixtoma se keski tlajtoli (Mateo 10:28; Mateo 22:37; 1 Corintios 15:45; Juan 10:15).
Nojkia kiampa pano ika nopa tlajtoli ieyo o riñones. Ipan Apocalipsis 2:23 mokajki inintlalnamikilis tlen ms motlatijtok, kiampa motekiuik tlen kiijtosneki uan amo tlajtoli ieyo o riones.
Ipan miak biblias, nopa tlajtoli staurós motlajtolkuepa kej kuamapeli. Pero ika tlajtoli griego kiijtosneki se kuauitl, kej kampa kikuapilojkej Jesús. Yeka, ipan ni Biblia, nopa tlajtoli kuauitl motekiuik pampa ipan tlajtoli griego ya nopa nelnelia kiijtosneki (Lucas 24:20; Hechos 2:23, 36).
Nopa tlajtoli báptisma kiijtosneki kema se akajya kalaki kampa atl, uan mokixtijtok tlen nopa tlajtoli bá·ptō tlen kiijtosneki tikatsonpoliuiltis. Pero, ipan sekinok biblias ika nauatl (Huasteca) ni tlajtoli kitlajtolkueptokej kej “mokuaaltis” tlen kiijtosneki tijtekilis atl ipan itsonteko, uan mokuamachilia seyok tlamantli, yeka, ipan ni Biblia ni tlajtoli motlajtolkuepa kej “moatsonpoliuiltia” (Mateo 3:16).
-
Amo ouij kipouasej. Ipan ni Biblia motekiuijtok se keski tlajtoli ika español para amo ouij kipouasej uan nima mokuamachilis. Biblias tlen onka ika nauatl (Huasteca) nochipa kitekiuia nopa tlajtoli iluikaejketl, pero ipan ni Biblia motekiuik nopa tlajtoli ika español ángel (Mateo 2:13; Hechos 7:30). Nojkia nopa tlajtoli xokomekatl motekiuia para moijtos uvas, pero ipan ni Biblia motekiuik uvas (Mateo 7:16; Apocalipsis 14:18). Seyok eli nopa tlajtoli kuakanaua, ipan ni Biblia nochipa motlajtolkuepki ika español barco (2 Corintios 11:25; Santiago 3:4).
Nochi versículos tlen kitlajtolkuepkej ipan ni Biblia kuali moiljuijtiajkej kenijkatsa motlajtolkuepas, momaijtojkej para Jehová ma kinyakana uan kinextijkej tlauel kintlepanitaj katli eliyayaj nopa achtoui Comité tlen kitlajtolkuepki nopa Biblia Tlen Yankuik Tlaltipaktli pampa tlauel kuali kichijkej ininteki.
Sekinok tlamantli tlen kipia ni Biblia:
Notas tlen uala tlatsintla. Ipan ni Biblia kipia miak notas tlen amo eli sanse:
-
“O” Ipan ni notas moijtok kej nojkia uelis motlajtolkuepas tlen nesi ika griego, tlen kiijtosneki sanse tlamantli ika tlen motlalik ipan nopa versículo. Ipan Mateo 6:17 motlalik se nota tlen nojkia uelis motlajtolkuepas kej “ximotlalili ipan motsonteko”. Seyok texto, tlen uala ipan Romanos 9:27 kampa eltok nopa tlajtoli “momanauisej” tlen nojkia motlajtolkuepa kej “momakixtisej”.
-
“O uelis” Kej nojkia uelis motlajtolkuepas tlen kiijtosneki seyok tlamantli, pero nojkia eli kuali. Ipan nota tlen uala ipan Romanos 15:23 kiijtoua “se keski”. Nojkia, ipan Santiago 5:15 uala se nota kampa kiijtoua “katli siajtok”.
-
“Ika griego” Motlajtolkuepa sejse tlajtoli tlen eltok ika griego o tlen mokixtijtok ipan nopa tlajtoli. Ipan nota tlen uala ipan Hechos 25:8 kiijtoua “César”. Seyok texto eli Santiago 1:26, ipan nota kiijtoua “kikajkayaua iyolo”.
-
“Kanajya kiijtouaj” Tlajtoli tlen kiijtosneki sanse tlamantli, tlen kitekiuiaj katli kamanaltij nauatl (Huasteca) katli amo euaj ipan sanse pilaltepetsi. Ipan Mateo 1:24 kiijtoua “isak” pero ipan nota kiijtoua “ijitak”. Uan nojkia ipan 2 Corintios 1:11 kiijtoua “momaijtouaj”, pero ipan nota kiijtoua “motlatlajtiaj”.
-
Tlen kiijtosneki uan sekinok tlamachtili Tlen kiijtosneki se keski tokajyotl: Mateo 1:21, “Ni tokajyotl ika hebreo eli Jesúa, o Josué, tlen kiijtosneki ‘Jehová techmanauia’ ”; Tlen ika tlatamachiuayayaj uan tomij: Juan 6:19, “Se estadio eliyaya 185 metros”; kema amo kiijtoua itoka: Hechos 4:17, “Kineki kiijtos Jesús”; Kema kiixtoma se tlamantli o kiijtoua ma tikitakaj tlapaleuili o kampa moixtoma se keski tlajtoli: Juan 18:3, “Xikita fariseos”.
Ipan ni Biblia kampa peua uala se tlaxeloli tlen motokaxtia “Peua ximomachti iTlajtol Dios”, nopaya uala se keski tlamachtili tlen tlauel ipati tlen Biblia tlamachtia. Uan kampa tlami Apocalipsis uala “Kampa nesi inintoka libros tlen Biblia” uan nojkia “Kampa moixtoma se keski tlajtoli”, nopaya moixtoma se keski tlajtoli tlen uala ipan Biblia. Ipan tlapaleuili uala “Tlen ika moyakankej para kitlajtolkuepasej Biblia”, “¿Kenijkatsa ueltok tijpiaj Biblia hasta ipan ni tonali?”, “Itoka Dios ipan iTlajkuilol Dios Ika Griego”, “Kema Jesús itstoya ipan Tlaltipaktli”, mapas, recuadros uan sekinok tlamachtili tlen techpaleuia kuali timomachtisej Biblia.
Ipan sejse libros tlen uala ipan Biblia kiixtoma se kentsi tlen sejse capítulo uan kiijtoua ipan tlake versículos uala nopa tlamachtili tlen moixtoma, kiampa katli kipouas kipaleuis ma kimati tlake uala ipan nopa libro.

