Skip to content

Skip to table of contents

Ku Sungamesa​—Ca pua Cimueso ca Cilemo ca Njambi

Ku Sungamesa​—Ca pua Cimueso ca Cilemo ca Njambi

“Uze uose Njambi a mu lema a mu longesa.”​—VAHEVELU 12:6.

MIASO: 123, 86

1. Vati Mbimbiliya ya lombolola ku sungamesa?

VIKA mue ku singanieka nga mu ivua lizi “ku sungamesa”? Va vengi ve ku singanieka ha kasitiku, vunoni ku sungamesa ca lomboloka vikuavo vieka naua. Mbimbiliya nguayo ku sungamesa ca pua ca cili kuli etu kaha vintsimbu vimo ve ku ci tumbuila hamo na mangana, mana, cilemo na muono. (Visimo 1:2-7; 4:11-13) Muomu ku sungamesa ca Njambi ce ku muesa ngecize ua tu lema kaha ua tonda tu ka yoye miaka yose. (VaHevelu 12:6) Vutuhu ku sungamesa ca Njambi vintsimbu vimo ce ku ambatela kumo na kasitiku, vunoni ke ku ci linga mu vukenia ni mu ku tu vulumuna. Mua vusunga lizi “ku sungamesa” ha katete lia lomboloka ku longesa, ngeci mua cifua ce ku longeselamo cisemi muana.

2, 3. Vati ku sungamesa ca likuata na ku longesa kaha na kasitiku? (Talenu cikupulo ca ku vuputukilo.)

2 Aci singaniekenu ha cimueso eci. Umo kanike ua lizina Johnny ua kele na ku asa-asa mbola mu ndzivo. Kaha naye ngueni: “Muanange, mbola ka ve ku i asela mu ndzivo. U hasa ku pokolamo vimo.” Vunoni Johnny ua sembuluile na ku  tualelelaho. Kaha mbola ya tavuile cimo citenga ca vuma! Mu tantekeya via lingile naye mu ku mu sungamesa ni? Ua mu longesele omo lia vika via lingile via puile via ku pihia. Kaha ua kuasele muaneni a tantekeye ngecize ku ononoka visemi ca pua ca cili, masiko avo a tondeka kaha ka a kaluuile cikuma. Linga a kuase Johnny kati a ka hilukilemo naua, ua mu tambuile mbola na ku i sueka amo matangua. Vutuhu Johnny ua vuile matoto, vunoni ca mu kuasele ku vuluka ngecize mu ku muesa lisino ku visemi, mue ku iza viuma.

3 Netu, mu ku pua Vakua Kilistu, tua pua mutamba ua vusoko vua Njambi. (1 Timoteo 3:15) Yehova ikeye Tatetu, ngeci ua kala na mpoko ya ku tumbika vika via cili na vika via vipi kaha ue ku tu sungamesa na cilemo nga tu muesa lisino. Kaha nga mu vilinga vietu mu iza viuma via ku pihia, ku sungamesa ca Yehova ce ku tu kuasa ku vuluka ngecize ku mu ononoka ca pua ca seho. (Ngalata 6:7) Yehova ua tu lema cikuma kaha ka tondele tu yande.—1 Petulu 5:6, 7.

4. (a) Vati Yehova a tonda tu longese vakuetu? (b) Vika tu lilongesa mu cilongesa cino?

4 Ku sungamesa na vitume via mu Mbimbiliya ci hasa ku kuasa muana ni ndongesi ua Mbimbiliya a pue ndongesi ya Kilistu. Tue ku pangesa Mbimbiliya mu ku kuasa vandongesi vetu va tantekeye vika via cili na ku va kuasa ku ivuisisa na ‘ku niunga viuma viose via tu sikile’ Yesu. (Mateo 28:19, 20; 2 Timoteo 3:16) Ngeci mukemuo Yehova ua tonda va lilongese, linga navo va kuase vakuavo ku pua vandongesi va Yehova. (Tandenu Tito 2:11-14.) Vuovuno tu lilongesenu honi vihula vitatu via seho: (1) Vati ku sungamesa ca Yehova ce ku muesa ngecize ua tu lema? (2) Vika tu hasa ku lilongesa ku lungano lua vantu va sungamesele Njambi? (3) Vati tu hasa tambuluisa Yehova na Muaneni ku tuala ha ku sungamesa?

NJAMBI UE KU SUNGAMESA NA CILEMO

5. Vati ku sungamesa ca Yehova ce ku muesa ngecize ua tu lema?

5 Yehova ue ku tu olola na ku tu longesa muomu ua tu lema. Ua tonda tu likuate neni vusamba vua kama na ku ka yoya miaka yose. (1 Yoano 4:16) Ke ku tu handeka mezi a api ni ku tu vuisa ngue ka tua kele na seho. (Visimo 12:18) Vunoni ue ku tuala mana ku vifua vietu via cili na ku tu hana vuana vua ku lihanguila viuma. Mua mono vati ku sungamesa ci tue ku tambula ku hitila mu Mbimbiliya, mu mikanda yetu, ku visemi, ni ku vakuluntu ca muesa cilemo ca Yehova ni? Mua vusunga, nga vakuluntu va tu sungamesa na cilemo ambe nga etu vavene kanda tu mone ngecize tu na pihisa vimo, va li na ku tambuluisa cilemo ce ku tu muesa Yehova.Ngalata 6:1.

6. Vati ku sungamesa ca muesa cilemo ca Yehova, ambe nga muntu a hitamo a zimbalesa vimo viteli vieni?

 6 Ku sungamesa ka ca puile lika ku handekela. Ca ku muenako, nga Mukua Kilistu a linga vupi vua kama, ve ku mu tambula vimo viteli mu cikungulukilo. Vunoni ambe ngoco, kasi ku sungamesa caco ca muesa cilemo ca Njambi. Muomu ci hasa ku mu kuasa ku mona seho ya kala ha ku lilongesa vuino Mbimbiliya, ku hilula na ku vundila, mu ku kaniamesa vusamba vueni na Yehova, linga a liniunge ku vupi. (Visamo 19:7) Mu ku hita ca ntsimbu, a hasa ku tambula viteli na vivezikiso via kele navio. Kaha ku uisa muntu, naco ca pua cimueso ca cilemo ca Yehova muomu ce ku niunga cikungulukilo ku ku-songangeya ca ku pihia. (1 Kolintu 5:6, 7, 11) Kaha mu ku linga ku longesa ca Njambi ca pua ca cili ntsimbu yose, ci ku kuasa uze na u evuisise vukama vua vupi vueni. Eci ci hasa ku mu lingisa ku aluluka.—Vilinga 3:19.

KU SUNGAMESA CA YEHOVA CE KU TU KUASA

7. Iya ua puile Sevena, kaha cifua cika ua putukile ku muesa?

7 Linga tu ivuisise seho ya ku sungamesa, tu simutuilenu via vantu vavali va sungamesele Yehova. Ua ku livanga Sevena, ua yoyele ku ntsimbu ya kele na ku sika Muangana Hezekiya. Ua mu civali muanetu Graham, ua ku matangua ano. Sevena ua puile kasongo ‘u va kundikile ndzivo’ citava ndzivo ya Muangana Hezekiya vene. (Isaya 22:15) Sevena ua putukile ku lihalesa na ku seteka ku lekesa vakuavo ngueni ua seho. Kaha ua lipangelele cihilo ca ndando ya kama na ku endela mu “matemba a vumpahu.” (Isaya 22:16-18)

Nga tu pua va ku likehesa na ku tava ku alulula cifua cetu, Yehova a ka tu vezikisa (Talenu cinanga 8-10)

8. Vati Yehova ua sungamesele Sevena, kaha vati ca mu kuasele?

8 Mu ku linga Sevena ua setekele ku lihana vumpahu ikeye ivene, Njambi ua hanene citeli ceni kuli Eliakime. (Isaya 22:19-21) Evi via lingikile ku ntsimbu ya kele na ku liviukisila Senakelive Muangana ua Asilia ku luisa  Yelusalema. Mu nima ya ntsimbu, Senakelive ua tumine civunga ca kama ca masualale na vantuamena vavo va ka zuzuise vaYundeya na ku lingisa Muangana Hezekiya a lihane. (2 Vamiangana 18:17-25) Hezekiya ua tumine Eliakime na vamala vavali va ka liuane na vaze vantuamena. Umo ua vamala vavali ua puile Sevena, mu ntsimbu yaco tele va na mu tambula vimo viteli mu ku pua lika honi mukua ku soneka. Eci ca muesa ngecize halumo Sevena ua likehesele naua kaha ka vuile matoto ni ku livuila ngozi omo lia ku zimbalesa viteli. Vunoni ua tavele citeli ca muintsi ku hiana ca kele naco. Tu talenu viuma vitatu vi tu hasa ku lilongesa kuli Sevena.

9-11. (a) Vilongesa vika via seho tu lilongesa kuli Sevena? (b) Vati mue ku ivua ku tuala ha cifua ca muenenemo Yehova Sevena?

9 Ca katete, ku zimbalesa citeli ceni, ci tu vuluisa ngecize “ku-lihalesa ci tuamena ku-nonga.” (Visimo 16:18) Nga tuli na viteli via ku lifuila mu cikungulukilo, vakuetu va hasa ku singanieka nguavo tua kala na seho cikuma. Vuno tu ka likehesa mu ntsimbu yaco ni? Vuno tu ka vuluka ngecize nkala vuhasi vu tua kala navuo ni viuma via cili vi tue ku linga viose Yehova ikeye ue ku tu kuasa ni? (1 Kolintu 4:7) Kapostolo Paulu ua mamuine ngueni: “Nji ku handeka na vantu vose va li ha kati kenu, nguange kati mu lisinganiekele eci ca ku hiana eci ci mua pande ku singanieka; vunoni ku singanieka na ku silikinia.”—Loma 12:3.

10 Ca mu civali, cimamuna ca seho ca hanene Yehova kuli Sevena ca muesa ngecize Yehova ua tsilielele ngecize Sevena a hasa ku aluluka. (Visimo 3:11, 12) Eci ca pua cilongesa ca kama kuli vaze va zimbalesa viteli viavo. Ka va pandele ku tenuka ni ku luvala, vunoni ve ku tualelelaho ku pangela Yehova na ngolo yavo yose. Kaha ve ku mona naua ku sungamesa ku pua cimueso ca cilemo ca Yehova. Kati tu suve ngecize Tatetu tangua a ka lunguisa vaze va tualelelaho ku likehesa. (Tandenu 1 Petulu 5:6, 7.) Ku sungamesa ca Yehova ci hasa ku tu munga nga tu likehesa na ku pua ngue vuma vua ku votsika.

11 Ca mu citatu, tu lilongesa cuma ca kama ku viuma via lingile Yehova kuli Sevena. Vutuhu cifua ce ku sungameselamo Yehova ca muesa ngecize ua zinda vupi, vunoni ca muesa naua ngecize ua lema muntu na vulumuna. Yehova ue ku tonda vifua via cili mu vantu. Nga mua pua cisemi ni mukuluntu mu cikungulukilo nenu mu ka tambuluisa cifua ce ku sungameselamo Yehova ni?—Yunda 22, 23.

12-14. (a) Vati vamo ve ku linga nga Yehova a va sungamesa? (b) Vati Lizi lia Njambi lia kuasele umo muanetu ku alulula cifua ceni, kaha vika viezilemo?

12 Vunoni ca vusiua, vamo vamuanetu ve ku ivua matoto a kama nga va na va sungamesa, kaha ve ku seza Njambi na cikungulukilo. (VaHevelu 3:12, 13) Vuno eci ca lomboloka ngecize na umo uahi a hasa ku va kuasa ni? Houe! Aci talenu lungano lua Graham, ua uile mu cikungulukilo kaha ua hiluka. Vunoni mu nima ya ku hiluka ua likelele ku ambulula na ku kunguluka. Kaha umo mukuluntu ua lihakelele kapandi ka ku pua kavusamba ka Graham, kaha mu nima ya ntsimbu Graham ua vundilile uze mukuluntu a lilongese neni Mbimbiliya.

13 Mukuluntu a vuluka ngueni: “Graham ua kele na citanga ca ku lihalesa. Ua kele na ku tuika mulonga vakuluntu va talele via kuua ceni. Ngeci mu vilongesa via hateleko  nja simutuilile neni vimo vinimbu via handeka via ku lihalesa na visoti vie ku izamo. Graham ua putukile ku puisa Lizi lia Njambi ngue katalelo ka ku litala ikeye ivene, kaha ka lemene via muene! Viuma via solokele via ku komouesa! Mu nima ya ku nongonona ngecize ua lihalesele na ku mona ngecize via kele na ku linga vikevio via puile citanga ceni, vuasi-vuasi ua putukile ku aluluka. Ua putukile ku kunguluka ku sua kumo, ku lilongesa cikuma Lizi lia Njambi, kaha na ku vundila tangua na tangua. Cikuavo naua ua tavele viteli vieni mu ku pua mutue ua Ndzivo, kaha eci ca vuisile ndzolela ya kama kuli mpueyeni na vana veni.”—Luka 6:41, 42; Tiango 1:23-25.

14 Ua vuezeleko ngueni: “Tangua limo, Graham ua nji lekele vimo via nji kuatele ku mutima. Ngueni: ‘Nja tantekeya vusunga mu miaka ya ingi, na vupioneiro nja vu lingaho laza. Vunoni vuovuno lika nji hasa ku handeka mu vusunga nguange nja lema Yehova.’” Mu ntsimbu ya indende Graham ua tambuile cipanga ca ku hitisa vimikrofone ku viuano, ua viukilila na cipanga caco. Kaha uze mukuluntu ua vuezeleko naua ngueni: “Lungano lueni lua nji longesa ngecize nga muntu a likehesa muintsi lia livoko lia Njambi mu ku tava ku sungamesa ceni, vivezikiso ku noka lika vi ka noka!”

TAMBULUISENU NJAMBI NA KILISTU OMO MU SUNGAMESA MUNTU

15. Vika tua pande ku linga mangana vakuetu va tave ku sungamesa cetu?

Nga vakuenu va mona ngecize mua pua muntu ua ku likehesa ci ka va puila ca casi ku tava cimamuna cenu

15 Nga tu tonda ku pua valongisi va cili, ha katete tua pande ku pua vandongesi va cili. (1 Timoteo 4:15, 16) Na vuno vene, nga Yehova ue ku mi pangesa mu ku sungamesa vakuenu, mua pande ku tualelelaho ku likehesa na ku tavesa Yehova a tuamenene muono uenu. Nga vakuenu va mona ngecize mua pua muntu ua ku likehesa, va ka mi singimika kaha ci ka va puila ca casi ku tava vimamuna vienu. Tu talenu vika tu hasa ku lilongesa ku lungano lua Yesu.

16. Vika tu hasa ku lilongesa ku lungano lua Yesu ku tuala ha ku sungamesa na ku longesa mua cili?

16 Yesu ua kele na ku ononoka Ise ntsimbu yose, cipue mu ca puile ca cikalu cikuma ku lingamo. (Mateo 26:39) Kaha ua lekele vakua ku mu halakana ngecize vilongesa na mana eni via fumine kuli Ise. (Yoano 5:19, 30) Yesu ua puile ua ku likehesa na ku ononoka, kaha eci ca mu kuasele ku pua mulongisi ua cikeketima. Vakua vuviuke va lemene ku kala neni. (Tandenu Luka 4:22.) Mezi a ngozi a Yesu a kaniamesele vakua ku zeya. (Mateo 12:20) Cikuavo naua ua sungamesele vandongesi veni na ngozi na cilemo, ambe mua kele na vusunga vua ku nienga navo omo lia ku licokota cavo, ku tuala ha iya ua puile ua kama ha kati kavo.— Mako 9:33-37; Luka 22:24-27.

17. Vifua vika vi hasa ku kuasa vakuluntu ku niunga cikungulukilo mu njila ya cili?

17 Vakuluntu nga va hana vimamuna viemana ha vinimbu via mu Mbimbiliya, ve  ku tambuluisa Kilistu. Mu njila eyi va ka muesa ngecize va tonda ku va tuamanena kuli Njambi na Muaneni. Kapostolo Petulu ua sonekele ngueni: “Niungenu vutanga vua Njambi vu li ha kati kenu, tsitenu [lihakelenu kapandi ka] ku vu niunga, kati na ntsindiye, vunoni na cizango ngue eci ca na zange Njambi; kati muomu nganio ya ku pihia, vunoni na cizango ca ku viuka; Kati ngue ku sika ava va va na mi kundika, vunoni lipuisenu citambuluiso ku vutanga.” (1 Petulu 5:2-4) Ngeci mukemuo vakuluntu nga va liononuesa na cizango kuli Njambi na Kilistu va ka vezika cikuma, kati vakevo lika vunoni na vaze va ve ku niunga.—Isaya 32:1, 2, 17, 18.

18. (a) Vika Yehova ua lavelela ku visemi? (b) Vati Njambi ue ku kuasa visemi?

18 Amba co mu vusoko, vati ku sungamesa ca pande ku enda? Yehova ua leka mitue ya vindzivo, ngueni: “Nenu naua vaise, kati mu sangumune vana venu: vunoni va lelienu na ku va longesa na ku va mamuna muli Muangana.” (Efeso 6:4) Vuno ku longesa na ku sungamesa via tondeka mpundu ni? Mukanda ua Visimo 19:18 nguauo: “Veta muanove, omo ku ci li ku- lavelela; kaha kati u hake mutima uove mu ku mu nongesa.” Yehova ua hana visemi mpoko ya ku sungamesa vana. Kaha nga ka va lingimo, va ka litavela kuli ikeye! (1 Samuele 3:12-14) Vunoni Yehova ue ku hana mana ku visemi na vukuasi vu va tondeka nga va vu lomba ku hitila mu civundilo na mu Lizi lieni kaha na sipilitu yeni mu ku va tuamenena.—Tandenu Tiango 1:5.

KU TU SUNGAMESA MUA KU YOYELA MIAKA YOSE MU CIYULO

19, 20. (a) Vivezikiso vika vie ku izamo nga tu tava ku sungamesa ca Njambi? (b) Vika tu ka simutuila mu cilongesa ci na hatako?

19 Nga tu tava ku sungamesa ca Njambi na ku tambuluisa cifua ci ve ku sungameselamo Yehova na Yesu, tu ka tambula vivezikiso via vingi-vingi! Vusoko na cikungulukilo cetu vi ka kala na ciyulo, kaha vose va ka livua ngecize va va lema, va kala na seho, kaha va ka livua ku lembama. Eci ci na pu lika cimueso ca ciyulo na ndzolela i tu kevua ku lutue. (Visamo 72:7) Ku sungamesa ca Yehova ce ku tu viukisila linga tu ka yoye miaka yose mu ciyulo na ku likuata kumo mu ku pua vusoko, na Yehova Tatetu. (Tandenu Isaya 11:9.) Nga tu vuluka evi, tu ka mona vika mpundu via pua ku sungamesa: njila ya cili ye ku tu mueselamo Njambi cilemo.

20 Mu cilongesa ci na hatako, tu ka lilongesa ku tuala ha ku sungamesa mu vusoko na mu cikungulukilo. Tu ka simutuila ha vati tu hasa ku lisungamesa etu vavene. Kaha naua tu ka lilongesa vati tu hasa ku viana viuma vie ku tu vavalesa ku hiana nkala ku sungamesa cize kanda tu tambuleho.