Ukuya kwe vino vilimo

Ukuya kuno walanjizizye vino vilimo

Inte zya kwe Yehova

Solanipo ululimi Cinamwanga

 ICIPANDWA 3

Acani Cino Leza Wapanjizile Awantu?

Acani Cino Leza Wapanjizile Awantu?

1. Acani cino Leza wapanjizile awantu?

E LEZA walondanga ukuti awantu wakwikala icete. Acino wapanzile umonsi nu mwanaci awa kutalicila, akuli ukuti Adamu ne Eva ukwikala mu nsi inzima nkaninye. Walondanga ukuti wakwate awana, walenge insi yonsinye ukuwa paradaise, nu kuti wasakamala ivinyama.—Intaliko 1:28; 2:8, 9, 15; wazyani Amazwi na Yanji pa 6.

2. (a) Twamanya wuli ukuti Leza alificilisya vino walaya? (b) Uzye Baibolo yikati awantu wa musango ci wano waliyikala mu nsi umuyayaya?

2 Uzye mukakwelenganya ukuti insi yilitela yiwe paradaise? E Yehova watulaya ukuti: “Napanga, swinya ndificilisya.” (Ayizeya 46:9-11; 55:11) Acino nanti ciwe wulinye, alicita vyonsinye vino walaya, pasi nanti cimwi cino cilimulesya. Kwawa cino calenga ukuti apange insi. “Atapanzile insi apa vye.” (Ayizeya 45:18) Akalonda ukuti awantu wakwikalamo. Nomba awantu wa musango ci wano Leza akalonda ukuti wa kwikalamo? Swinya akalonda wa kwikalamo imyaka yinga? E Baibolo ikakwasuka ukuti: “Awalungamane [nanti, awacivwila] waliyikala mu nsi, swinya waliyikalamo umuyayaya.”—Amalumbo 37:29; Ukuwumbulika 21:3, 4.

3. Pa mulandu wa kuti tukalwala nu kufwa, amawuzyo ci yano mungawuzya?

3 Kweni mwe ya-a amanda tukalwala nu kufwa. Swinya awantu wakalwa nu kukomana. Vyo-o asa vino Leza walondanga. Nomba, uzye cani calenga, swinya amulandu ci? E Baibolo yitupunye ayino yingatunena.

 UMULWANI WA KWE LEZA

4, 5. (a) Uzye weweni wino walanzile kwe Eva ukuwomvya inzoka? (b) Uzye cikawa wuli pa kuti umuntu umuzima atalike ukwiwa?

4 E Baibolo ikalanda ukuti kwawa umulwani wa kwe Leza wino akakwitwa ukuti “e Ciwa swinya e Satana.” E Satana wawomvizye inzoka pa kulanda ne Eva mu Edeni. (Ukuwumbulika 12:9; Intaliko 3:1) Walesile aciloleka ngati inzoka ayino yikulanda.—Wazyani Amazwi na Yanji pa 7.

5 Nomba, uzye e Leza awino wapanzile e Satana Ciwa? Awe! E Satana walinji amungeli kwi yulu wino walolangako na pano Leza wapanganga insi. Awino wizile ayipilula umweneco nu kuwa e Ciwa. (Job 38:4, 7) Uzye wayipiluzile wuli? Te yelenganyani vino cikawa pa kuti umuntu umuzima atalike ukwiwa. Icisinka aca kuti kutawa wino akakwatwa umung’o. Lelo nga watalika ukukumbwa ivya weneco, swinya watwalilila nu kwelenganyapo, ulunkumbwa lukakula. Icisyazile, akakwiwa nga walola ukuti awantu watakumulola. Avino umuntu akayipanga umweneco ukuwa umung’o.—Wazyani Jemusi 1:13-15; wazyani Amazwi na Yanji pa 8.

6. Uzye calinji wuli pa kuti umungeli awe umulwani wa kwe Leza?

6 Avino vyacitisile na ku mungeli. Pano Yehova wapanzile Adamu ne Eva, wawanenile ukukwata awana nu ‘kwizuzya insi.’ (Intaliko 1:27, 28) Umungeli nce pamwi watalisile ukwelenganya ukuti, ‘Cingazipa nga ca kuti awantu wonsinye wiza watalika ukupepa nene ukucila ukupepa Yehova!’ Ukutwalilila ukwelenganyapo, kwalenzile ulunkumbwa lwakwe ukukulilako. Pa mulandu wa kuti walondanga awantu wa mupepa, wayile kwe Eva nu kunena ivya wufi. (Wazyani Intaliko 3:1-5.) Pano wacisile wo-o, wayipanzile umweneco ukuwa Satana swinya e Ciwa, umulwani wa kwe Leza.

7. (a) Acani cino calenzile ukuti Adamu ne Eva wafwe? (b) Acani cino tukakotela nu kufwa?

 7 Adamu ne Eva wativwizile Leza pano walileko ku cikomwa co wawalesizye. (Intaliko 2:17; 3:6) Wawembucizile Yehova, mu kupita kwa mpindi wizile awafwa. Wulyanye vino Leza wawanenile ukuti walifwa nga walyako. (Intaliko 3:17-19) Awana wawo wonsinye wizile awawa awawembu. Nawonye watalisile ukufwa. (Wazyani Waroma 5:12.) Nomba lekani tulanjilile pa kuti twivwicisye cino calenzile awana wawo nawonye wakwatwa nu luwembu. Yelenganyani ukuti mukuuma injelwa mu cikombo cino canyongana. Ni njelwa zyonsinye lyo zyandi zyafuma izinyongane. Avino calinji na kwe Adamu. Pano wakanile ukwivwila Leza, wapilusile umuwembu. Pa mulandu wa kuti swe wana wakwe, swensinye swe wawembu. Cawa ngati “twanyongana,” ngati awulyanye vino Adamu walinji pano wawembusile. Pa mulandu wa kuti swe wawembu, acino tukakotela nu kufwa.—Waroma 3:23; wazyani Amazwi na Yanji pa 9.

8, 9. (a) Uzye e Satana walondanga Adamu ne Eva ukuzumila vyani? (b) Amulandu ci wuno Yehova atakomezile wacipondoka?

8 E Satana walenzile awantu watalike ukupondocela Yehova pano watunsile Adamu ne Eva ukukanayivwila Leza. Walondanga Adamu ne Eva ukuzumila ukuti e Yehova awa wufi swinya we kateka umuwipe wino asilonda awantu wano akateka ivintu vyawazipila. Cino Satana walandangapo aca kuti e Leza atazipizile ukunena awantu ivya kucita nu kuti Adamu ne Eva walinji ni nsambu zya kuyisolela aweneco ivizima ni viwipe. Nomba pano calinji wo-o, uzye Yehova walinji nu kucita wuli? Nga kulonda wanga akome wonsinye wano wamupondocezile. Uzye ukuwakoma nga kwalenzile cimanyikwe ukuti Satana awa wufi? Awe.

 9 Acino calenzile ukuti e Yehova atakoma wano wamupondocezile. Lelo wapile awantu impindi ya kuti wayiteka aweneco. Ukucita wo-o kwalinji nu kulenga cimanyikwe ukuti e Satana we cawufi nu kuti e Yehova awino wamanya vino vingazipila awantu wakwe. Tulisambilila na vinji pe lyo-o lyasi mu Cipandwa 11. Nomba, uzye mungelenganyapo wuli pe vyo Adamu ne Eve wacisile? Uzye calinji icetenye ukusolapo ukwivwila Satana ukucila ukwivwila  Leza? E Yehova awino wapile Adamu ne Eva vyonsinye vino walinji navyo. Wawapile uwumi uwupwililike, icifulo icizima umwakwikala, ni ncito yino wayitopwanga ukuwomba. Lelo e Satana asitela awacitilepo icizima nanti cimwi. Uzye mwanga muweko pano vyonsinye vyo-o vyacitikanga nga mwacisile wuli?

10. Avyani vino cila muntu wawa ni nsambu zya kusolapo?

10 Na sweswenye twawa ni nsambu zya kuyisolela ivya kucita. Swinya vino tukasolapo vikakuma sana uwumi witu. Tungasolapo ukwivwila Yehova ukuti awino wayana ukuteka nu kusinila Satana ukuti awa wufi. Nga tukulonda tungasolapo ukuti e Satana awili e kateka witu. (Amalumbo 73:28; wazyani Imilumbe 27:11.) Awantu awavule wasikwivwila Leza. Swinya e Leza asa wino akateka insi. Nomba lyo weweni wino akateka insi?

WEWENI WINO AKATEKA INSI?

Nga ca kuti amawufumu yatalinji aye Satana, uzye nga wanenile Yesu ukuti nandi nkupe?

11, 12. (a) Tukasambililako vyani wowo vino Satana walayile Yesu ukuti wandi amupe amawufumu? (b) Amawaliko ci yano yakalanjizya ukuti e Satana awino akateka insi?

11 E Yesu wamanyile e kateka wa nsi. Impindi yimwi, e Satana “wamulanjizizye amawufumu yonsinye aya mu nsi nu wucindami weyeliyo.” Nga anena Yesu ukuti: “Vyonsinye vyo-o nkukupa nga wamfukamila nu kumpepa.” (Mateyu 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Te yelenganyanipo, ‘Nga ca kuti amawufumu yatalinji aye Satana, uzye nga wanenile Yesu ukuti nandi nkupe?’ Awe. Fwandi amawuteko yonsinye aye Satana.

12 Pamwi mungazunguka nu kuti: ‘Nga e Satana angawa wuli e kateka wa nsi? Uzye e Yehova asa we Leza Wa Maka Yonsi wino wapanzile vyonsinye mu nsi na mwi yulu?’ (Ukuwumbulika 4:11) Weliwe wapanzile. Lelo e Yesu wisile Satana ukuti, “e kateka wa mwe yo-o insi.” (Yohani 12:31; 14:30; 16:11) Umutumwa Paulo nawe wisile Satana  Ciwa ukuti, “e leza wa wikazi wo-o.” (2 Wakorinte 4:3, 4) Umutumwa Yohani weni walemvile ukuti, “insi yonsinye yalala mu maka ya muwipe.”—1 Yohani 5:19.

VINO WALIFUMYAPO INSI YA KWE SATANA?

13. Acani cino tukalondela insi impya?

13 Ivintu mu nsi vikuya vikuwipilako vye. Izya nkondo, ukukomana, ukwiwilana na vinji iviwipe vyawa insi yonsinye. Awantu nanti wangelezya wulinye ukufumyapo iviwipe, watanga wakumanisye. E Leza weni nombanye wandi afumyepo iviwipe vyonsinye pa nkondo ya Armagedoni nu kupyanizyapo insi impya muno muliwa uwulungamane.—Ukuwumbulika 16:14-16; wazyani Amazwi na Yanji pa 10.

14. Weweni wino Leza wasola ukuwa Imfumu ya Wufumu wakwe? Avyani vino Baibolo yalanzile pe Yesu?

14 E Yehova wasola Yesu Klistu ukuwa Imfumu ya wuteko wakwe uwa kwi yulu, nanti Uwufumu. E Baibolo yalanzile lyo kucili imyaka imivule ukuti e Yesu aliwa we “Cilolo wa Mutende” nu kuti uwuteko wakwe wutalitela wusile. (Ayizeya 9:6, 7) E Yesu wanenile awasambilizi wakwe ukuti wapepela uwufumu pano watili: “Uwufumu winu wize. Ukulonda kwinu kucitwe mu nsi ndi vino mwi yulu.” (Mateyu 6:10) Mu Cipandwa 8, mulisambilila vino Uwufumu wa kwe Leza wulifumyapo amawuteko ya mu nsi. (Wazyani Daniel 2:44.) Apano Uwufumu wa kwe Leza wulilenga insi yonsinye ukuwa paradaise.—Wazyani Amazwi na Yanji pa 11.

INSI IMPYA YIPALAMIZILE!

15. Uzye nga walanda ukuti “insi impya” lyo cikusula cani?

15 E Baibolo yatulaya ukuti: “Tukalindilila iyulu lipya ni nsi impya muno muliwa uwulungamane.” (2 Peter 3:13; Ayizeya 65:17) Impindi zimwi e Baibolo nga yalanda pa  “insi,” lyo yikulanda pa wantu wano wikalamo. (Intaliko 11:1) Fwandi nga walanda ukuti “insi impya” iya wulungamane lyo cikusula awantu wano wakakwivwila Leza swinya wano wapaalwa.

16. Acani cino Leza alipa wano waliyikala mu nsi impya? Acani cino tuzipizile ukucita pa kuti twize tupocelele uwumi wa muyayaya?

16 E Yesu walayile ukuti wano waliyikala mu nsi impya iya kwe Leza waliwapa “uwumi wa muyayaya.” (Marko 10:30) Uzye tungacita wuli pa kuti wize watupe uwumi wa muyayaya? Mukwai wazyani Yohani 3:16 na 17:3 pa kuti mumanye icasuko. Nomba lekani tusambilile vino Baibolo ikalanda pe vyo uwumi wuliwa mu Paradaise.

17, 18. Twamanya wuli ukuti mu nsi muliwa umutende swinya tulicinjililwa?

17 Mutaliwa uwuwipe, inkondo na wucikoma. Mu nsi yonsinye mutaliwa awantu awawipe. (Amalumbo 37:10, 11) E Leza “alilenga inkondo ukusila mu nsi yonsinye.” (Amalumbo 46:9; Ayizeya 2:4) Mu nsi muliyikala vye awantu wano wakunda Leza swinya wano wakamwivwila. Kuliwa umutende umuyayaya.—Amalumbo 72:7.

18 Awantu wa kwe Yehova walicinjililwa. Kali awina Israeli nga wakwivwila Leza, e Yehova wa wacinjililanga. (Levitikasi 25:18, 19) Mu Paradaise, tutaliwatina icili consinye nanti uwili wensinye. Lyonsinye tuliwa swe wacinjililwe!—Wazyani Ayizeya 32:18; Mika 4:4.

19. Acani cingalenga tusinincizye ukuti mu nsi impya muliwa ivya kulya ivivule?

19 Muliwa ivya kulya ivivule. “[Ivya kulya] vilivula sana mu nsi; na pa myamba pa pela vilivula nkaninye.” (Amalumbo 72:16) E Yehova “e Leza witu, alitupaala,” swinya “insi yilimezya ivilimwa.”—Amalumbo 67:6.

20. Twamanya wuli ukuti insi yonsinye yiliwa paradaise?

20 Insi yonsinye yiliwa paradaise. Awantu waliwakwikala mu ma ng’anda amazima swinya waliwalima ni vyalo.  (Wazyani Ayizeya 65:21-24; Ukuwumbulika 11:18.) Insi yonsinye yilizipa ngati awulyanye vino icalo ca Edeni calinji. E Yehova aliwatupa vyonsinye vino tukulonda. E Baibolo yikalanda pe Yehova ukuti: “Mukafumbatula amakasa yinu, nu kupa ica wumi vyonsinye vino cikulonda.”—Amalumbo 145:16.

21. Twamanya wuli ukuti paliwa umutende pa wantu ni vinyama?

21 Paliwa umutende pa wantu ni vinyama. Ivinyama vitaliwacisa nu kukoma awantu. Awana awatici wataliwatina icili consinye, ukuwikako ni vinyama vino tukatina pa mpindi yo-o.—Wazyani Ayizeya 11:6-9; 65:25.

22. Avyani vino Yesu alicita ku walwale?

22 Mutaliwa ukulwala. Pano Yesu walinji mu nsi, wapozizye awantu awavule. (Mateyu 9:35; Marko 1:40-42; Yohani 5:5-9) Pa mulandu wa kuti Amfumu mu Wufumu wa kwe Leza, alipozya indwala zyonsinye. Pasi nanti wenganye wino alilanda ukuti: “Ne mulwale.”—Ayizeya 33:24; 35:5, 6.

23. Acani cino Leza alicita kwe wano wafwa?

23 Awafwe walizyulupuka. E Leza walaya ukuti alizyulupula awantu awavule wano wafwa. E Baibolo ikati: “Kuliwa ukuzyulupuka kwa walungamane na wano watalungamana.”—Wazyani Yohani 5:28, 29; Imilimo 24:15.

24. Uzye muliyivwa wuli ukuwa mu Paradaise?

24 Swensinye twawa ni nsambu zya kusolapo. Nga tukulonda tungasolapo ukusambilila pe Yehova nu ku muwombela. Nanti tungasolapo ukucita vino sweweneco tukulonda. Lelo nga twasolapo ukuwombela Yehova, tungawa ni suwilo ilizima ilya ku nkolelo. Pano umuntu walenziile kwe Yesu ukuti ayize amwizuke nga wafwa, e Yesu wamulayile ukuti: “Uliwa na nene mu Paradaise.” (Luka 23:43) Lekani nomba tusambilile ivivule pe Yesu Klistu na vino alilenga amalayo ya kwe Leza ukuficiliswa.