ĠIET DISINJATA?
Sieq iż-żiemel
ŻIEMEL (Equus caballus) jistaʼ jiggaloppja b’veloċità taʼ 50 kilometru fis-siegħa. Għalkemm dan jinvolvi xogħol mekkaniku konsiderevoli, tintuża relattivament ftit enerġija. Dan kif inhu possibbli? Is-sigriet qiegħed fis-saqajn taż-żiemel.
Ara x’jiġri meta żiemel jiggaloppja. Muskoli b’għeruq elastiċi jassorbu l-enerġija meta s-sieq tagħmel pass fuq l-art, u bħal molla, dawn ireġġgħu dik l-enerġija lura u jimbottaw liż-żiemel ’il quddiem.
Iżjed minn hekk, saqajn iż-żiemel hu u jiggaloppja jivvibraw bi frekwenzi għoljin li jistgħu jagħmlu l-ħsara lill-għeruq tiegħu. Madankollu, il-muskoli fis-saqajn jassorbu l-impatti. Ir-riċerkaturi jsejħu din l-istruttura “disinn speċjalizzat ħafna taʼ muskoli b’għeruq” li jipprovdi kemm aġilità kif ukoll saħħa.
L-inġiniera qed jipprovaw jimitaw id-disinn tas-saqajn taż-żiemel biex jużawh f’robots b’erbaʼ saqajn. Però, skont il-Biomimetic Robotics Laboratory tal-Massachusetts Institute of Technology, il-komplessità taʼ dan id-disinn ma tistax tiġi kkopjata faċilment bil-materjali u l-għarfien tal-inġinerija li hawn bħalissa.
Int x’taħseb? L-istruttura taʼ saqajn iż-żiemel ġiet bl-evoluzzjoni? Jew ġiet disinjata?
Tistaʼ Tara Wkoll
STENBAĦ!
Il-forom tal-arzell
Il-forma u l-istruttura tal-arzell jipproteġu l-molluski li jgħixu fihom.
STENBAĦ!
Il-blu jgħajjat tal-Pollia Berry
Dan il-frott ma fihx kimika blu, madankollu għandu l-aktar blu qawwi li qatt tistaʼ tara fi pjanta. X’inhu s-sigriet wara dan il-kulur impressjonanti?
STENBAĦ!
Il-fer tal-lontra tal-baħar—Ġie Disinjat?
Xi mammiferi tal-ilma għandhom saff oħxon taʼ xaħam biex jibqgħu sħan. Il-lontra tal-baħar għandha metodu ieħor.
STENBAĦ!
L-istrateġija tal-inżul tan-naħla
X’jagħmel dan l-inżul ideali biex jintuża fis-sistema tar-robots?
STENBAĦ!
It-tarka sofistikata li tiflaħ għas-sħana li għandha n-nemla tas-Saħara lewn il-fidda
Dan l-insett hu wieħed mill-iktar annimali li jiflaħ għas-sħana. Kif jirnexxilu jibqaʼ ħaj f’temperaturi estremi?
STENBAĦ!
Il-ħjut tal-molluski tal-baħar
Il-molluski tal-baħar jeħlu permezz taʼ ħjut. Jekk nifhmu kif jaħdmu, jistaʼ jgħinna biex nivvintaw modi ġodda u aħjar biex inwaħħlu affarijiet maʼ bini, jew il-muskoli mal-għadam.
