Bug-tẽngã sɩd beeme bɩ? Bõe la Biiblã yet rẽ wɛɛngẽ?
Biiblã sẽn yete
Moorã Biibl-dãmb kẽer pʋsẽ, wala makre Sebr Sõng la Wẽnnaam Sebrã pʋsẽ, gom-biis wa kɩɩm-kulgu, la bug-tẽng n be be. (Yɩɩn-sõamyã 16:10; Tʋʋma 2:27 a) Wa sõsgã sɩngrẽ fotã sẽn wilgdã, tũudmã taoor dãmb kɩtame tɩ neb wʋsg tẽed tɩ ned sã n ki a tõe n tɩ vɩɩmda zĩig a to, t’a sã n maan sẽn yaa wẽnga bɩ a kẽng bug-tẽngã. Bõe la Biiblã yet zãms-kãng wɛɛngẽ?
Ad bũmb kẽer yell d sẽn na n gom sõs-kãngã pʋgẽ:
Bug-tẽngã yaa zĩig b sẽn namsd neb wakat sẽn kõ sa yĩng bɩ?
Ayo. Yaa sɩd tɩ Biibl-dãmb kẽer pʋsẽ, b lebga Ebre wã gom-bil ning sẽn yaa “Seollã,” la Gɛrkã gom-bil ning sẽn yaa “Hadɛsã” tɩ “bug-tẽngã.” La gom-biis a yiibã yaool n makda “Yaoogã,” rat n yeel tɩ zĩig ning ned buud fãa sẽn dabd a kũum poore. Biiblã wilgdame tɩ ned sẽn be “Yaoogẽ” pa le vɩ ye. Bɩ d ges bũmb a wãn sẽn wildg rẽ:
Sẽn ki-bã pa mi baa fʋɩ, dẽnd b pa namsd ye. Biiblã yetame: “Bala, nin-vɩɩs miime tɩ b na n kiime. La sẽn ki-bã ka leb n mi bũmbu, la b ka leb n paamd b tʋʋmd yaood ye. Bala, b ka leb n tẽr bãmb yell ye. Bũmb ning fo nug sẽn tõe n maan ne fo pãngã, bɩ f maan-a. Bala, tʋʋmde, tagsgo, la bãngr ne yam ka be kɩɩm-kulgu, zĩig ning fo sẽn dabdẽ wã ye.” (Koɛɛg soaba 9:5,10, Wênnaam Sebre 2014) Bug-tẽngã wɛɛngẽ, Biiblã yetame yaa: “Bɩ m da bool n ka paam leokr ye! Bɩ m bɛɛbã wʋm y leokre la b kell n pa sɩɩ, wa bʋg-tẽng rãmba.” (Yɩɩla 31:18, Sebr Sõngo) Yaa vẽeneg tɩ bug-tẽngã pa zĩig nebã sẽn namsd ye.—Yɩɩn-sõamyã 115:17.
Wẽnnaam wilgame tɩ yel-wẽndã sibgr yaa kũum, la pa namsg wakat fãa yĩng ye. Wẽnnaam yeela pipi rao a Ãdem t’a sã n kɩɩs a noorã a na n kiime. A zɩ n yeel t’a na n namsa bug-tẽng wakat fãa yĩng ye. (Sɩngre 2:17) A Ãdem kɩɩsgã poore, Wẽnnaam yeel-a-la a sɩbgrã sẽn na n yɩɩ a soaba. A yeelame: “Fo yaa tom, la fo na n leba tomẽ wã.” (Sɩngre 3:19) A Ãdem kũumã poore, a ra pa na n kẽng zĩig a to ye. Sɩd me, Wẽnnaam sã n da rat t’a kẽng bug-tẽnga, a ra na n togsa rẽ vẽenega. Wẽnnaam pa toeem sɩbgr ning sẽn gũud neb nins sẽn kɩɩsd a noyã ye. Yʋʋm wʋsg a Ãdem kɩɩsgã poore, Wẽnnaam vẽnega Biibl-gʋlsd t’a yeel yaa: “Yel-wẽndã yaood yaa kũum.” (Rom dãmbã 6:23) B pa gom sɩbgr a to yell ye. Bala “ned sẽn ki paamame tɩ b bas a yel-wẽnã taale.”—Rom dãmbã 6:7.
Wẽnnaam nifẽ bug-tẽngã zãmsg yaa bũmb a sẽn kisi. (Zeremi 32:35) Zãmsg a woto pa zems ne Biiblã sẽn wilgd tɩ ‘Wẽnnaam yaa nonglmã’ ye. (1 Zã 4:8) A ratame tɩ d tũ-a d sẽn nong-a wã yĩnga, la pa d sẽn yɛɛsd d na n wa namsd wakat fãa yĩng ye.—Matiye 22:36-38.
Nin-tɩrs n kẽng bug-tẽngã. Biibl kẽer sẽn tũnug ne gom-bil ning sẽn yaa “bug-tẽngã” wilgdame tɩ nin-tɩrs wa Zakoob la Zoob ra miime tɩ b na n kẽnga beenẽ. (Sɩngre 37:35; Zoob 14:13) Biibl-kãens meng wilgame t’a Zeezi sẽn wa n ki wã, a kẽnga bug-tẽng n pa be n tãag a vʋʋgrã. (Tʋʋma 2:31, 32) Dẽnd Biibl-kãens sã n wa gomd bug-tẽngã yelle, yaa Ebre wã gom-bil ning sẽn yaa “Seollã.” Gom-bil-kãng makda Yaoogã. b
A Zeezi sẽn gom rakãagrã ne a Lazaar yel-bũndã yellã võor yaa bõe?
A Zeezi sẽn gom rakãagrã ne a Lazaar yel-bũndã bee Luk 16:19-31. Yel-bũn yaa makr sẽn tõe n sõng tõnd tɩ d bãng Wẽnnaam tagsg sẽn yaa soab bũmb toor-toor wɛɛngẽ. Rẽ n so tɩ d tõe n yeel tɩ rakãagrã ne a Lazaar yel-bũndã pa bũmb sẽn sɩd zĩnd ye. Yaa makr bala. (Matiye 13:34) Y sã n dat n bãng yel-bũn-kãng võor n paase, bɩ y karm sõsg ning gom-zug sẽn yaa: “L’homme riche et Lazare: des personnages réels?”
Ned zoe n kẽnga bug-tẽng n lebg n wa bɩ?
N-ye. Biiblã gomda neb a wɛ sẽn da be Yaoogẽ wã (b sẽn lebg Biibl-dãmb kẽer pʋsẽ tɩ “bug-tẽngã”) yell tɩ b vʋʋg-ba. c B sã n da kẽnga zĩig b sẽn namsd neba, b ra na n goma bũmb nins sẽn paam-b be wã yelle. La b ned baa a ye pa yeel t’a namsame, wall tɩ bũmb a to n paam-a ye. Bõe yĩnga? Bala Biiblã wilgda vẽeneg tɩ sẽn ki-bã pa mi baa fʋɩ, la tɩ yaa wa b gõe “tamm.”—Zã 11:11-14; 1 Korẽnt rãmbã 15:3-6.
a Vɛrse-rãmbã goam tika Gʋls-sõamyã, Dũni-paalgã lebgre pʋgẽ. Sã n pa woto, d na n wilga sẽn yaa Biibl ning vɛrse.
b Ges-y zĩ-gũbrã: “ Ebre wã la Gɛrkã gom-biis kẽer sẽn gomd Yaoogã yelle.”

