മർക്കൊസ്‌ എഴുതിയത്‌ 6:1-56

6  യേശു അവിടെനിന്ന്‌ സ്വന്തം നാട്ടിലെത്തി.+ ശിഷ്യന്മാരും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.  ശബത്തിൽ യേശു സിനഗോഗിൽ ചെന്ന്‌ പഠിപ്പിക്കാൻതുടങ്ങി. കേൾവിക്കാരിൽ പലരും ആശ്ചര്യത്തോടെ പറഞ്ഞു: “ഈ മനുഷ്യൻ ഇതെല്ലാം എവിടെനിന്ന്‌ പഠിച്ചു?+ ഈ ജ്ഞാനമെല്ലാം ഇയാൾക്ക്‌ എങ്ങനെയാണ്‌ കിട്ടിയത്‌? എങ്ങനെയാണ്‌ ഈ അത്ഭുതങ്ങളൊക്കെ ചെയ്യാൻ പറ്റുന്നത്‌?+  ഇയാൾ ഒരു മരപ്പണിക്കാരനല്ലേ?+ ആ മറിയയുടെ മകൻ?+ യാക്കോബും+ യോസേഫും യൂദാസും ശിമോനും ഇയാളുടെ സഹോദരന്മാരല്ലേ?+ ഇയാളുടെ സഹോദരിമാരും ഇവിടെ നമ്മുടെകൂടെയില്ലേ?” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്‌ അവർ യേശുവിൽ വിശ്വസിക്കാതിരുന്നു.*  എന്നാൽ യേശു അവരോട്‌, “ഒരു പ്രവാചകനെ സ്വന്തം നാട്ടുകാരും വീട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും മാത്രമേ ആദരിക്കാതിരിക്കൂ” എന്നു പറഞ്ഞു.+  ഏതാനും രോഗികളുടെ മേൽ കൈകൾ വെച്ച്‌ അവരെ സുഖപ്പെടുത്തിയതല്ലാതെ മറ്റ്‌ അത്ഭുതങ്ങളൊന്നും അവിടെവെച്ച്‌ ചെയ്യാൻ യേശുവിനു കഴിഞ്ഞില്ല.  അവർക്കു വിശ്വാസമില്ലാത്തതു കണ്ട്‌ യേശുവിന്‌ അതിശയം തോന്നി. യേശു അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ച്‌ പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.+  പിന്നെ യേശു ആ പന്ത്രണ്ടു പേരെ* അടുത്ത്‌ വിളിച്ച്‌ ഈരണ്ടായി അയച്ചുതുടങ്ങി.+ അവർക്ക്‌ അശുദ്ധാത്മാക്കളുടെ* മേൽ അധികാരവും കൊടുത്തു.+  യാത്രയ്‌ക്ക്‌ ഒരു വടിയല്ലാതെ അപ്പമോ ഭക്ഷണസഞ്ചിയോ അരയിലെ പണസ്സഞ്ചിയിൽ+ പണമോ* ഒന്നും എടുക്കരുത്‌ എന്ന്‌ യേശു അവരോടു കല്‌പിച്ചു.  ചെരിപ്പു ധരിക്കാം; എന്നാൽ രണ്ടു വസ്‌ത്രമരുത്‌ എന്നും അവർക്കു കല്‌പന കൊടുത്തു. 10  തുടർന്ന്‌ യേശു അവരോടു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ ഒരു വീട്ടിൽ ചെന്നാൽ ആ സ്ഥലം വിട്ട്‌ പോകുന്നതുവരെ ആ വീട്ടിൽ താമസിക്കുക.+ 11  എവിടെയെങ്കിലും ആളുകൾ നിങ്ങളെ സ്വീകരിക്കാതെയോ നിങ്ങളുടെ വാക്കു കേൾക്കാതെയോ വന്നാൽ അവിടെനിന്ന്‌ പോകുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ കാലിലെ പൊടി കുടഞ്ഞുകളയുക.+ അത്‌ അവർക്ക്‌ ഒരു തെളിവാകട്ടെ.” 12  അങ്ങനെ അവർ പോയി ആളുകൾ മാനസാന്തരപ്പെടണമെന്നു പ്രസംഗിച്ചു.+ 13  അവർ ധാരാളം ഭൂതങ്ങളെ പുറത്താക്കി.+ അനേകം രോഗികളെ എണ്ണ പൂശി സുഖപ്പെടുത്തി. 14  ഹെരോദ്‌ രാജാവ്‌+ ഇതെക്കുറിച്ച്‌ കേൾക്കാനിടയായി. കാരണം യേശുവിന്റെ പേര്‌ പ്രസിദ്ധമായിത്തീർന്നിരുന്നു. ജനം ഇങ്ങനെ പറയുന്നുമുണ്ടായിരുന്നു: “യോഹന്നാൻ സ്‌നാപകൻ മരിച്ചവരിൽനിന്ന്‌ ഉയിർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ്‌ അയാൾക്ക്‌ ഈ അത്ഭുതങ്ങൾ ചെയ്യാനാകുന്നത്‌.”+ 15  എന്നാൽ ചിലർ, “ഇത്‌ ഏലിയയാണ്‌ ” എന്നും വേറെ ചിലർ, “പണ്ടത്തെ പ്രവാചകന്മാരെപ്പോലുള്ള ഒരു പ്രവാചകനാണ്‌ ” എന്നും പറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു.+ 16  ഇതു കേട്ട ഹെരോദാകട്ടെ, “ഞാൻ തല വെട്ടിക്കൊന്ന യോഹന്നാൻ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നു” എന്നു പറഞ്ഞു. 17  ഈ ഹെരോദാണു യോഹന്നാനെ പിടിച്ച്‌ ജയിലിൽ അടയ്‌ക്കാൻ കല്‌പന കൊടുത്തത്‌. തന്റെ സഹോദരനായ ഫിലിപ്പോസിന്റെ ഭാര്യ ഹെരോദ്യ കാരണമാണു രാജാവ്‌ അതു ചെയ്‌തത്‌. ഹെരോദ്‌ ഹെരോദ്യയെ വിവാഹം ചെയ്‌തിരുന്നു.+ 18  “സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ രാജാവ്‌ ഭാര്യയാക്കിവെക്കുന്നതു ശരിയല്ല”*+ എന്നു യോഹന്നാൻ അദ്ദേഹത്തോടു പലവട്ടം പറഞ്ഞിരുന്നു. 19  അതുകൊണ്ട്‌ ഹെരോദ്യക്ക്‌ യോഹന്നാനോടു കടുത്ത പകയുണ്ടായിരുന്നു. യോഹന്നാനെ കൊന്നുകളയാൻ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും ഹെരോദ്യക്ക്‌ അതിനു സാധിച്ചിരുന്നില്ല. 20  യോഹന്നാൻ നീതിമാനും വിശുദ്ധനും ആണെന്ന്‌+ അറിയാമായിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ ഹെരോദിനു യോഹന്നാനെ ഭയമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട്‌ അദ്ദേഹം യോഹന്നാനെ സംരക്ഷിച്ചു. യോഹന്നാന്റെ വാക്കുകൾ ഹെരോദിനെ ചിന്താക്കുഴപ്പത്തിലാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും യോഹന്നാൻ പറയുന്നതു രാജാവ്‌ താത്‌പര്യത്തോടെ കേൾക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. 21  അങ്ങനെയിരിക്കെ, ജന്മദിനത്തിൽ+ ഹെരോദ്‌ തന്റെ ഉന്നതോദ്യോഗസ്ഥർക്കും സൈന്യാധിപന്മാർക്കും ഗലീലയിലെ പ്രമുഖർക്കും വേണ്ടി ഒരു അത്താഴവിരുന്ന്‌ ഒരുക്കി.+ അന്നു ഹെരോദ്യക്ക്‌ ഒരു അവസരം ഒത്തുകിട്ടി. 22  ഹെരോദ്യയുടെ മകൾ അകത്ത്‌ വന്ന്‌ നൃത്തം ചെയ്‌ത്‌ ഹെരോദിനെയും വിരുന്നിന്‌ ഇരുന്നവരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു. രാജാവ്‌ പെൺകുട്ടിയോടു പറഞ്ഞു: “ആഗ്രഹിക്കുന്നത്‌ എന്തും ചോദിച്ചുകൊള്ളൂ, ഞാൻ തരാം.” 23  “നീ എന്തു ചോദിച്ചാലും, അതു രാജ്യത്തിന്റെ പകുതിയായാലും, ഞാൻ തരും” എന്നു രാജാവ്‌ സത്യം ചെയ്‌തു. 24  അവൾ പോയി അമ്മയോട്‌, “ഞാൻ എന്തു ചോദിക്കണം” എന്നു ചോദിച്ചു. “യോഹന്നാൻ സ്‌നാപകന്റെ തല ചോദിക്ക്‌ ” എന്നു ഹെരോദ്യ പറഞ്ഞു. 25  ഉടനെ അവൾ ഓടി രാജാവിന്റെ അടുത്ത്‌ ചെന്ന്‌, “ഇപ്പോൾത്തന്നെ സ്‌നാപകയോഹന്നാന്റെ തല ഒരു തളികയിൽ എനിക്കു തരണം” എന്നു പറഞ്ഞു.+ 26  രാജാവിനു വലിയ സങ്കടം തോന്നിയെങ്കിലും വിരുന്നുകാരുടെ മുന്നിൽവെച്ച്‌ ആണയിട്ടുപോയതുകൊണ്ട്‌ അവളുടെ അപേക്ഷ തള്ളിക്കളയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 27  അതുകൊണ്ട്‌ രാജാവ്‌ ഉടൻതന്നെ ഒരു അംഗരക്ഷകനെ അയച്ച്‌ യോഹന്നാന്റെ തല കൊണ്ടുവരാൻ കല്‌പിച്ചു. അയാൾ ജയിലിൽ ചെന്ന്‌ യോഹന്നാന്റെ തല വെട്ടി 28  അത്‌ ഒരു തളികയിൽ വെച്ച്‌ കൊണ്ടുവന്നു. പെൺകുട്ടി അതു വാങ്ങി അമ്മയ്‌ക്കു കൊണ്ടുപോയി കൊടുത്തു. 29  ഈ വാർത്ത അറിഞ്ഞ യോഹന്നാന്റെ ശിഷ്യന്മാർ വന്ന്‌ ശരീരം എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി ഒരു കല്ലറയിൽ അടക്കം ചെയ്‌തു. 30  അപ്പോസ്‌തലന്മാർ യേശുവിന്റെ അടുത്ത്‌ ഒരുമിച്ചുകൂടി അവർ ചെയ്‌തതും പഠിപ്പിച്ചതും എല്ലാം യേശുവിനോടു വിവരിച്ചു.+ 31  നിരവധി ആളുകൾ വരുകയും പോകുകയും ചെയ്‌തിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻപോലും അവർക്കു സമയം കിട്ടിയിരുന്നില്ല.+ അതുകൊണ്ട്‌ യേശു അവരോട്‌, “വരൂ, നമുക്കു മാത്രമായി ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥലത്ത്‌ പോയി അൽപ്പം വിശ്രമിക്കാം”+ എന്നു പറഞ്ഞു. 32  അങ്ങനെ, അവർ വള്ളത്തിൽ കയറി ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥലത്തേക്കു പോയി.+ 33  എന്നാൽ അവർ പോകുന്നത്‌ ആളുകൾ കണ്ടു. പലരും അത്‌ അറിഞ്ഞു. അങ്ങനെ എല്ലാ നഗരങ്ങളിൽനിന്നും ജനം ഓടി അവർക്കു മുമ്പേ അവിടെ എത്തി. 34  യേശു കരയ്‌ക്കിറങ്ങിയപ്പോൾ വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടത്തെ കണ്ടു. അവർ ഇടയനില്ലാത്ത ആടുകളെപ്പോലെയായിരുന്നതുകൊണ്ട്‌+ യേശുവിന്‌ അവരോട്‌ അലിവ്‌ തോന്നി,+ അവരെ പലതും പഠിപ്പിച്ചു.+ 35  നേരം വൈകിയപ്പോൾ ശിഷ്യന്മാർ യേശുവിന്റെ അടുത്ത്‌ വന്ന്‌ പറഞ്ഞു: “ഇതൊരു ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലമല്ലേ? നേരവും വൈകി.+ 36  ജനത്തെ പറഞ്ഞയയ്‌ക്കൂ. അവർ അടുത്തുള്ള നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെന്ന്‌ എന്തെങ്കിലും വാങ്ങി കഴിക്കട്ടെ.”+ 37  മറുപടിയായി യേശു, “നിങ്ങൾ അവർക്ക്‌ വല്ലതും കഴിക്കാൻ കൊടുക്ക്‌ ” എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവർ, “ഞങ്ങൾ പോയി 200 ദിനാറെക്ക്‌ അപ്പം വാങ്ങി ജനത്തിനു കൊടുക്കണോ” എന്നു ചോദിച്ചു.+ 38  യേശു അവരോടു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളുടെ കൈയിൽ എത്ര അപ്പമുണ്ട്‌? ചെന്ന്‌ നോക്കൂ.” അവർ നോക്കിയിട്ട്‌ യേശുവിനോടു പറഞ്ഞു: “അഞ്ചെണ്ണം, രണ്ടു മീനുമുണ്ട്‌.”+ 39  പിന്നെ യേശു എല്ലാവരോടും പുൽപ്പുറത്ത്‌ കൂട്ടംകൂട്ടമായി ഇരിക്കാൻ പറഞ്ഞു.+ 40  അവർ 100-ഉം 50-ഉം പേരുള്ള കൂട്ടങ്ങളായി ഇരുന്നു. 41  പിന്നെ യേശു ആ അഞ്ച്‌ അപ്പവും രണ്ടു മീനും എടുത്ത്‌ ആകാശത്തേക്കു നോക്കി പ്രാർഥിച്ചു.+ എന്നിട്ട്‌ അപ്പം നുറുക്കി, ശിഷ്യന്മാരെ വിളമ്പാൻ ഏൽപ്പിച്ചു. ആ രണ്ടു മീനും യേശു എല്ലാവർക്കും പങ്കിട്ടുകൊടുത്തു. 42  അങ്ങനെ ജനം മുഴുവൻ തിന്ന്‌ തൃപ്‌തരായി. 43  ബാക്കിവന്ന കഷണങ്ങൾ അവർ ശേഖരിച്ചു. അത്‌ 12 കൊട്ട നിറയെയുണ്ടായിരുന്നു. മീനും ബാക്കിവന്നു.+ 44  അപ്പം കഴിച്ച പുരുഷന്മാർ 5,000 പേരുണ്ടായിരുന്നു. 45  പെട്ടെന്നുതന്നെ, ശിഷ്യന്മാരെ വള്ളത്തിൽ കയറ്റി ബേത്ത്‌സയിദ വഴി തനിക്കു മുമ്പേ അക്കരയ്‌ക്കു പറഞ്ഞുവിട്ടിട്ട്‌ യേശു ജനക്കൂട്ടത്തെ പറഞ്ഞയച്ചു.+ 46  എല്ലാവരും പോയിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ യേശു പ്രാർഥിക്കാൻവേണ്ടി ഒരു മലയിലേക്കു പോയി.+ 47  സന്ധ്യയായപ്പോഴേക്കും വള്ളം നടുക്കടലിൽ എത്തി. യേശുവോ തനിച്ച്‌ കരയിലായിരുന്നു.+ 48  കാറ്റു പ്രതികൂലമായിരുന്നതിനാൽ അവർ വള്ളം തുഴയാൻ പാടുപെടുന്നതു കണ്ട്‌ യേശു രാത്രിയുടെ നാലാം യാമത്തോടെ കടലിനു മുകളിലൂടെ നടന്ന്‌ അവരുടെ നേരെ ചെന്നു. പക്ഷേ യേശു അവരെ കടന്നുപോകുന്നതായി ഭാവിച്ചു. 49  യേശു കടലിനു മുകളിലൂടെ നടക്കുന്നതു കണ്ട്‌ ശിഷ്യന്മാർ, “അയ്യോ! എന്തോ ഒരു രൂപം!”+ എന്നു പറഞ്ഞ്‌ ഉറക്കെ നിലവിളിച്ചു. 50  അവർ എല്ലാവരും ആ കാഴ്‌ച കണ്ട്‌ പരിഭ്രമിച്ചുപോയി. എന്നാൽ ഉടനെ യേശു അവരോടു സംസാരിച്ചു: “എന്തിനാ പേടിക്കുന്നത്‌? ഇതു ഞാനാണ്‌. ധൈര്യമായിരിക്ക്‌.”+ 51  യേശു വള്ളത്തിൽ കയറി. കാറ്റു നിലച്ചു.+ ഇതു കണ്ട്‌ അവർ ആകെ അമ്പരന്നുപോയി. 52  കാരണം അത്ഭുതകരമായി അപ്പം നൽകിയ സംഭവത്തിൽനിന്ന്‌ ഗ്രഹിക്കേണ്ടത്‌ അവർ ഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. ഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ അവരുടെ ഹൃദയം അപ്പോഴും മാന്ദ്യമുള്ളതായിരുന്നു. 53  അവർ അക്കരെ ഗന്നേസരെത്തിൽ എത്തി വള്ളം തീരത്തോടു ചേർത്ത്‌ നങ്കൂരമിട്ട്‌ നിറുത്തി.+ 54  അവർ വള്ളത്തിൽനിന്ന്‌ ഇറങ്ങിയപ്പോൾത്തന്നെ ആളുകൾ യേശുവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 55  അവർ ആ പ്രദേശത്തെല്ലാം ഓടിനടന്ന്‌ അത്‌ അറിയിച്ചു. ആളുകൾ രോഗികളെ കിടക്കയോടെ എടുത്തുകൊണ്ട്‌, യേശുവുണ്ടെന്നു കേട്ടിടത്തേക്കു വരാൻതുടങ്ങി. 56  യേശു ചെല്ലുന്ന ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലും ഒക്കെ ആളുകൾ രോഗികളെ കൊണ്ടുവന്ന്‌ ചന്തസ്ഥലങ്ങളിൽ കിടത്തിയിട്ട്‌ യേശുവിന്റെ പുറങ്കുപ്പായത്തിന്റെ അറ്റത്തെങ്കിലും* തൊടാൻ അനുവദിക്കണമെന്നു യാചിക്കുമായിരുന്നു.+ അതിൽ തൊട്ടവരുടെയെല്ലാം രോഗം ഭേദമായി.*

അടിക്കുറിപ്പുകള്‍

അഥവാ “യേശുവിനെപ്രതി ഇടറിപ്പോയി.”
അതായത്‌, പന്ത്രണ്ട്‌ അപ്പോസ്‌തലന്മാർ.
ഭൂതങ്ങളെ കുറിക്കുന്നു.
അക്ഷ. “ചെമ്പോ.”
അഥവാ “നിയമാനുസൃതമല്ല.”
അഥവാ “തൊങ്ങലിലെങ്കിലും.”
അഥവാ “തൊട്ടവരെല്ലാം രക്ഷ നേടി.”

പഠനക്കുറിപ്പുകൾ

സ്വന്തം നാട്‌: മത്ത 13:54-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

മരപ്പണിക്കാരൻ: യേശു ‘മരപ്പണിക്കാരൻ’ എന്നും ‘മരപ്പണിക്കാരന്റെ മകൻ’ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, യേശു 12-ാം വയസ്സിൽ ദേവാലയം സന്ദർശിച്ചതിനും പിൽക്കാലത്ത്‌ ശുശ്രൂഷ ആരംഭിച്ചതിനും ഇടയ്‌ക്കുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ യേശുവിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്കു വെളിച്ചം വീശുന്നു. (മത്ത 13:55-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.) മത്തായിയുടെയും മർക്കോസിന്റെയും സുവിശേഷത്തിലെ ഈ ഭാഗങ്ങൾ പരസ്‌പരപൂരകങ്ങളാണ്‌.

മറിയയുടെ മകൻ: യേശുവിനെ ഇങ്ങനെ വിളിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ ഇവിടെ മാത്രമാണ്‌. ഇവിടെ യോസേഫിനെക്കുറിച്ച്‌ ഒന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട്‌ യോസേഫ്‌ അപ്പോഴേക്കും മരിച്ചുപോയിരുന്നു എന്ന്‌ ഊഹിക്കാം. തന്റെ മരണശേഷം അമ്മയായ മറിയയെ നോക്കാനുള്ള ചുമതല യേശു യോഹന്നാനെ ഏൽപ്പിച്ചു എന്നതും ഈ സാധ്യതയെ ശരിവെക്കുന്നു.​—യോഹ 19:26, 27.

യാക്കോബ്‌: മത്ത 13:55-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

യൂദാസ്‌: മത്ത 13:55-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

സഹോദരന്മാർ: അഡെൽഫോസ്‌ എന്ന ഗ്രീക്കുപദം ബൈബിളിൽ ആത്മീയബന്ധത്തെ കുറിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ ഇവിടെ അതു യേശുവിനു തന്റെ അർധസഹോദരന്മാരുമായി, അതായത്‌ യോസേഫിന്റെയും മറിയയുടെയും ഇളയ ആൺമക്കളുമായി, ഉള്ള ബന്ധത്തെയാണു കുറിക്കുന്നത്‌. യേശു ജനിച്ചശേഷവും മറിയ ഒരു കന്യകയായിത്തന്നെ തുടർന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നവർ വാദിക്കുന്നത്‌, ഈ വാക്യത്തിലെ അഡെൽഫോസ്‌ എന്ന പദം കുറിക്കുന്നതു യേശുവിന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ സഹോദരപുത്രന്മാരെയാണെന്നാണ്‌. എന്നാൽ മാതാപിതാക്കളുടെ സഹോദരീസഹോദരന്മാരുടെ പുത്രന്മാരെ കുറിക്കാൻ ഗ്രീക്കുതിരുവെഴുത്തുകളിൽ വേറൊരു പദമാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. (കൊലോ 4:10-ലെ അനപ്‌സിയോസ്‌ എന്ന ഗ്രീക്കുപദം.) ഇനി, “പൗലോസിന്റെ പെങ്ങളുടെ മകൻ” എന്നു പറയുന്നിടത്ത്‌ മറ്റൊരു ഗ്രീക്കുപദമാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. (പ്രവൃ 23:16) കൂടാതെ, ലൂക്ക 21:16-ൽ അഡെൽഫോസ്‌ (“സഹോദരങ്ങൾ”), സിജെനെസ്‌ (“ബന്ധുക്കൾ”) എന്നീ രണ്ടു ഗ്രീക്കുപദങ്ങളുടെയും ബഹുവചനരൂപങ്ങൾ കാണുന്നു. ഗ്രീക്കുതിരുവെഴുത്തുകളിൽ കുടുംബബന്ധങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദങ്ങൾ വളരെ വിവേചനയോടെ, ശ്രദ്ധാപൂർവമാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന്‌ ഈ ഉദാഹരണങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.

മറ്റ്‌ അത്ഭുതങ്ങളൊന്നും അവിടെവെച്ച്‌ ചെയ്യാൻ യേശുവിനു കഴിഞ്ഞില്ല: യേശുവിന്‌ അധികം അത്ഭുതങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയാതിരുന്നതു ശക്തിയില്ലാഞ്ഞിട്ടല്ല, മറിച്ച്‌ ആ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അത്‌ ആവശ്യമില്ലാഞ്ഞിട്ടാണ്‌. നസറെത്തിലെ ആളുകൾക്ക്‌ വിശ്വാസമില്ലായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ്‌ യേശുവിന്‌ അവിടെവെച്ച്‌ അധികം അത്ഭുതങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയാഞ്ഞത്‌. (മത്ത 13:58) ഒട്ടും പ്രതികരണമില്ലാത്ത സംശയാലുക്കൾക്കുവേണ്ടി പാഴാക്കാനുള്ളതായിരുന്നില്ല ദൈവികശക്തി.​—മത്ത 10:14; ലൂക്ക 16:29-31 എന്നിവ താരതമ്യം ചെയ്യുക.

അവർക്കു വിശ്വാസമില്ലാത്തതു കണ്ട്‌ യേശുവിന്‌ അതിശയം തോന്നി: ‘സ്വന്തം നാട്ടുകാർക്കു’ തന്നോടുള്ള മനോഭാവം യേശുവിനെ എത്രമാത്രം ബാധിച്ചു എന്ന കാര്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഒരേ ഒരു സുവിശേഷയെഴുത്തുകാരൻ മർക്കോസാണ്‌. (മത്ത 13:57, 58; “മർക്കോസ്‌—ആമുഖം” എന്നതും കാണുക.) “അതിശയം തോന്നി” എന്നു പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഗ്രീക്കുക്രിയ മിക്കപ്പോഴും യേശുവിന്റെ അത്ഭുതങ്ങളിലും ഉപദേശങ്ങളിലും ആളുകൾക്കു തോന്നിയ അതിശയത്തെ വർണിക്കാനാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതെങ്കിലും (മർ 5:20; 15:5) രണ്ടിടങ്ങളിൽ അതു യേശുവിന്റെതന്നെ പ്രതികരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. ഒരു സൈനികോദ്യോഗസ്ഥന്റെ വലിയ വിശ്വാസം കണ്ട്‌ യേശു അതിശയിച്ചതാണ്‌ അതിലൊന്ന്‌. (മത്ത 8:10; ലൂക്ക 7:9) മറ്റേതാകട്ടെ ഈ വാക്യത്തിലാണ്‌. എന്നാൽ ഇവിടെ നസറെത്തിലെ ആളുകളുടെ വിശ്വാസമില്ലായ്‌മ കണ്ടപ്പോൾ യേശുവിനു തോന്നിയതു നിരാശ കലർന്ന അതിശയമായിരുന്നു.

ഗ്രാമങ്ങളിൽ ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ച്‌: ഗലീലയിൽ യേശു നടത്തിയ മൂന്നാം പ്രസംഗപര്യടനത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ഇത്‌. (മത്ത 9:35; ലൂക്ക 9:1) “ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ച്‌ ” എന്ന പദപ്രയോഗം സൂചിപ്പിക്കുന്നതു യേശു ആ പ്രദേശം ഒട്ടും വിടാതെ പ്രവർത്തിച്ചുതീർത്തു എന്നായിരിക്കാം. ഇനി, പ്രസംഗപര്യടനം പൂർത്തിയാക്കിയ യേശു തുടങ്ങിയിടത്തുതന്നെ തിരിച്ചെത്തി എന്ന ആശയം ധ്വനിപ്പിക്കാനും ആ പദപ്രയോഗത്തിനാകും എന്നു ചിലർ കരുതുന്നു. യേശുവിന്റെ ശുശ്രൂഷയുടെ പ്രമുഖസവിശേഷതയായിരുന്നു ആളുകളെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്‌.​—മത്ത 4:23-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

ആ സ്ഥലം വിട്ട്‌ പോകുന്നതുവരെ ആ വീട്ടിൽ താമസിക്കുക: ശിഷ്യന്മാർ ഒരു പട്ടണത്തിൽ ചെന്നാൽ അവർക്ക്‌ ആതിഥ്യമരുളുന്ന വീട്ടിൽത്തന്നെ താമസിക്കണമെന്നും “വീടുകൾ മാറിമാറി താമസിക്കരുത്‌ ” എന്നും നിർദേശിക്കുകയായിരുന്നു യേശു. (ലൂക്ക 10:1-7) ആ വീടിനെക്കാൾ സുഖസൗകര്യങ്ങളുള്ള, മികച്ച സത്‌കാരം കിട്ടുന്ന മറ്റൊരു വീടു തേടി അവർ പോകരുതായിരുന്നു. അതിലൂടെ, അത്തരം കാര്യങ്ങൾക്കു പ്രസംഗനിയോഗത്തോടുള്ള താരതമ്യത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനമേ ഉള്ളൂ എന്ന്‌ അവർക്കു തെളിയിക്കാനാകുമായിരുന്നു.

നിങ്ങളുടെ കാലിലെ പൊടി കുടഞ്ഞുകളയുക: ദൈവം വരുത്താൻപോകുന്ന കാര്യങ്ങൾക്ക്‌ ഇനി തങ്ങൾ ഉത്തരവാദികളല്ലെന്നു ശിഷ്യന്മാരുടെ ഈ പ്രവൃത്തി സൂചിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. മത്ത 10:14-ലും ലൂക്ക 9:5-ലും ഇതേ പദപ്രയോഗം കാണാം. എന്നാൽ മർക്കോസും ലൂക്കോസും അത്‌ അവർക്ക്‌ (അഥവാ “അവർക്കെതിരെ”) ഒരു തെളിവാകട്ടെ എന്നുകൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ട്‌. പൗലോസും ബർന്നബാസും പിസിദ്യയിലെ അന്ത്യോക്യയിൽവെച്ച്‌ ഇങ്ങനെ ചെയ്‌തതായി കാണാം. (പ്രവൃ 13:51) കൊരിന്തിൽവെച്ച്‌ പൗലോസ്‌ തന്റെ ‘വസ്‌ത്രം കുടഞ്ഞതും’ ഇതിനോടു സമാനമായൊരു കാര്യമായിരുന്നു. “നിങ്ങളുടെ രക്തം നിങ്ങളുടെ തലമേൽത്തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ. ഞാൻ കുറ്റക്കാരനല്ല” എന്നൊരു വിശദീകരണവും പൗലോസ്‌ അതോടൊപ്പം നൽകി. (പ്രവൃ 18:6) ഇത്തരം രീതികൾ ശിഷ്യന്മാർക്കു സുപരിചിതമായിരുന്നിരിക്കണം. കാരണം മറ്റു ജനതകളിൽപ്പെട്ടവരുടെ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചിട്ടു ജൂതന്മാരുടെ പ്രദേശത്തേക്കു വീണ്ടും കടക്കുന്നതിനു മുമ്പ്‌ മതഭക്തരായ ജൂതന്മാർ ചെരിപ്പിലെ പൊടി തട്ടിക്കളയുമായിരുന്നു. ആ പൊടി അശുദ്ധമായാണ്‌ അവർ കണ്ടിരുന്നത്‌. എന്നാൽ ശിഷ്യന്മാർക്കു നിർദേശം കൊടുത്തപ്പോൾ യേശുവിന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നത്‌ എന്തായാലും ഇതായിരുന്നില്ല.

അനേകം രോഗികളെ എണ്ണ പൂശി: എണ്ണ പൂശിയത്‌ ഒരു പ്രതീകം മാത്രമായിരുന്നു. രോഗസൗഖ്യം വരുത്താനുള്ള എണ്ണയുടെ കഴിവിനെക്കുറിച്ച്‌ അന്ന്‌ അറിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും (ലൂക്ക 10:34 താരതമ്യം ചെയ്യുക.) ആളുകൾ സുഖപ്പെട്ടതിന്റെ കാരണം എണ്ണയെക്കാൾ ഉപരി ദൈവത്തിന്റെ പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തനമായിരുന്നു.​—ലൂക്ക 9:1, 6.

ഹെരോദ്‌ രാജാവ്‌: അതായത്‌ ഹെരോദ്‌ അന്തിപ്പാസ്‌, മഹാനായ ഹെരോദിന്റെ മകൻ. (പദാവലിയിൽ “ഹെരോദ്‌ ” കാണുക.) മത്തായിയും ലൂക്കോസും “ജില്ലാഭരണാധികാരി” എന്ന്‌ അർഥം വരുന്ന ഒരു റോമൻ സ്ഥാനപ്പേരാണു മൂലഭാഷയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. (മത്ത 14:1; ലൂക്ക 3:1 എന്നിവയുടെ പഠനക്കുറിപ്പുകൾ കാണുക.) ഗലീലയും പെരിയയും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണപ്രദേശം. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ “രാജാവ്‌ ” എന്നാണു പൊതുവേ വിളിച്ചിരുന്നത്‌. ഹെരോദിനെക്കുറിച്ച്‌ പറയുന്ന എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും “രാജാവ്‌ ” എന്ന സ്ഥാനപ്പേരാണു മർക്കോസ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതെങ്കിൽ (മർ 6:22, 25, 26, 27) മത്തായിയുടെ സുവിശേഷത്തിന്റെ മൂലഭാഷയിൽ ഒരു പ്രാവശ്യമേ അതു കാണുന്നുള്ളൂ.​—മത്ത 14:9.

ജനം ഇങ്ങനെ പറയുന്നുമുണ്ടായിരുന്നു: അക്ഷ. “അവർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നുമുണ്ടായിരുന്നു.” ചില കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ “അവൻ ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു” എന്നാണു കാണുന്നത്‌.

സ്‌നാപകൻ: മർ 1:4-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

തന്റെ സഹോദരനായ ഫിലിപ്പോസിന്റെ ഭാര്യ ഹെരോദ്യ: മത്ത 14:3-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

യോഹന്നാൻ നീതിമാനും വിശുദ്ധനും ആണെന്ന്‌ അറിയാമായിരുന്നതുകൊണ്ട്‌: യോഹന്നാൻ നീതിമാനും വിശുദ്ധനും ആണെന്ന്‌ അംഗീകരിച്ചതുകൊണ്ടാണു ഹെരോദ്‌ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതു ശ്രദ്ധിക്കാനും അദ്ദേഹത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും തയ്യാറായത്‌. ഹെരോദിനു യോഹന്നാനെ ഭയമായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസമില്ലായ്‌മയും അതിഥികളുടെ മുന്നിൽ തന്റെ പേര്‌ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന പേടിയും ആണ്‌ യോഹന്നാനെ വധിക്കുന്നതിലേക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ടെത്തിച്ചത്‌. ജൂതചരിത്രകാരനായ ജോസീഫസ്‌, യോഹന്നാൻ സ്‌നാപകനെ “ഒരു നല്ല മനുഷ്യൻ” എന്നാണു വിളിച്ചത്‌.

ജന്മദിനത്തിൽ: സാധ്യതയനുസരിച്ച്‌ ഗലീലക്കടലിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ തിബെര്യാസിൽ, ഹെരോദ്‌ അന്തിപ്പാസിന്റെ ഭവനത്തിൽവെച്ചാണ്‌ ഈ ആഘോഷം നടന്നത്‌. അങ്ങനെ നിഗമനം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു കാരണം, ഹെരോദിന്റെ ജന്മദിനാഘോഷത്തിൽ ഗലീലയിലെ പ്രമുഖരും പങ്കെടുത്തെന്നു മർക്കോസ്‌ പറയുന്നുണ്ട്‌ എന്നതാണ്‌. (മത്ത 14:​3, 6 എന്നിവയുടെ പഠനക്കുറിപ്പുകൾ കാണുക.) രണ്ടു ജന്മദിനാഘോഷങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ മാത്രമേ ബൈബിൾ പറയുന്നുള്ളൂ. അതിലൊന്നാണ്‌ ഇത്‌. ഈ ആഘോഷത്തിനിടെ യോഹന്നാനെ ശിരച്ഛേദം ചെയ്‌തു. മറ്റേത്‌ ഒരു ഫറവോന്റേതാണ്‌. ആ ഈജിപ്‌ഷ്യൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ജന്മദിനാഘോഷവേളയിൽ അപ്പക്കാരുടെ പ്രമാണിയെ വധിച്ചു. (ഉൽ 40:18-22) ഈ രണ്ട്‌ ആഘോഷങ്ങൾക്കും ചില സമാനതകളുണ്ടായിരുന്നു: രണ്ടു സാഹചര്യങ്ങളിലും വലിയ വിരുന്നു നടന്നതായും ചിലരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ സാധിച്ചുകൊടുത്തതായും നമ്മൾ വായിക്കുന്നു. ആ രണ്ടു സംഭവങ്ങളും ആളുകൾ ഓർത്തിരിക്കുന്നത്‌ അന്നു നടന്ന കൊലപാതകങ്ങളുടെ പേരിലുമാണ്‌.

സൈന്യാധിപന്മാർ: ഖിലിയാർഖോസ്‌ (സഹസ്രാധിപൻ) എന്ന ഗ്രീക്കുപദത്തിന്റെ അക്ഷരാർഥം “ആയിരത്തിന്റെ (അതായത്‌, ആയിരം പടയാളികളുടെ) അധിപൻ” എന്നാണ്‌. അത്‌ ഒരു റോമൻ സൈന്യാധിപനെ കുറിക്കുന്ന പദപ്രയോഗമായിരുന്നു. ഒരു റോമൻ ലഗ്യോനിൽ അത്തരം ആറു സൈന്യാധിപന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഒരു റോമൻ ലഗ്യോനിലെ ആറു സൈനികഗണങ്ങൾ ഓരോന്നും സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനു പകരം അവയിൽ ഓരോന്നിന്റെയും സൈന്യാധിപൻ ഊഴംവെച്ച്‌ നിശ്ചിതകാലത്തേക്ക്‌ ഒരു ലഗ്യോനെ മുഴുവനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതായിരുന്നു രീതി. ഈ കാലയളവ്‌ ആറു സൈന്യാധിപന്മാർക്കും തുല്യമായാണു വീതിച്ചിരുന്നത്‌. ഇത്തരം ഒരു സൈന്യാധിപന്‌, ശതാധിപന്മാരെ നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്നതും നിയമിക്കുന്നതും പോലുള്ള വലിയ അധികാരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഇനി ഈ പദം, ഉന്നതപദവിയിലുള്ള മറ്റു സൈനികോദ്യോഗസ്ഥരെ കുറിക്കാനും പൊതുവേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഉന്നതസ്ഥാനീയരായ ഇത്തരം ആളുകൾ അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ തന്റെ വാക്കു പാലിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായ ഹെരോദ്‌ യോഹന്നാനെ ശിരച്ഛേദം ചെയ്യാൻ ഉത്തരവിട്ടു.

ഹെരോദ്യയുടെ മകൾ: ഹെരോദ്‌ ഫിലിപ്പോസിനു ഹെരോദ്യയിൽ ജനിച്ച മകളായിരുന്നു ഇത്‌. ഹെരോദ്യക്കു വേറെ കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ പെൺകുട്ടിയുടെ പേര്‌ തിരുവെഴുത്തുകളിൽ കാണുന്നില്ലെങ്കിലും അതു ശലോമ എന്നാണെന്നു ജോസീഫസിന്റെ രേഖകളിൽ കാണാം. പിൽക്കാലത്ത്‌ ഹെരോദ്‌ അന്തിപ്പാസ്‌ ശലോമയുടെ അമ്മയായ ഹെരോദ്യയെ വിവാഹംകഴിച്ചു. അദ്ദേഹം തന്റെ അർധസഹോദരനായ ഫിലിപ്പോസിന്റെ ഭാര്യയായ ഹെരോദ്യയെ ഇത്തരത്തിൽ സ്വന്തമാക്കിയത്‌ ഒരു വ്യഭിചാരനടപടിയായിരുന്നു.

സ്‌നാപകൻ: മർ 1:4-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

ആണയിട്ടുപോയതുകൊണ്ട്‌: മൂലഭാഷയിൽ “ആണകൾ” എന്നു ബഹുവചനരൂപത്തിലാണു കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്‌. ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌, ഹെരോദ്യയുടെ മകൾക്കു കൊടുത്ത വാക്കിന്‌ ഒരു മാറ്റവുമില്ലെന്ന്‌ ഉറപ്പുകൊടുക്കാൻ ഹെരോദ്‌ ആവർത്തിച്ച്‌ ആണയിട്ടിരിക്കാം എന്നാണ്‌.​—മത്ത 14:9-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

അംഗരക്ഷകൻ: ഇവിടെ കാണുന്ന സ്‌പെകുലാറ്റോർ എന്ന ഗ്രീക്കുപദം ലത്തീനിൽനിന്ന്‌ (സ്‌പെകുലാത്തോർ) കടമെടുത്തതാണ്‌. അതിന്‌ ഒരു അംഗരക്ഷകനെയോ സന്ദേശവാഹകനെയോ, ചിലപ്പോൾ ഒരു വധനിർവാഹകനെയോ കുറിക്കാനാകും. ഗ്രീക്കുതിരുവെഴുത്തുകളിൽ സൈനിക, നീതിന്യായ, സാമ്പത്തിക, ഗാർഹിക വിഷയങ്ങളോടു ബന്ധപ്പെട്ട 30-ഓളം ലത്തീൻ പദങ്ങളുടെ ഗ്രീക്കുരൂപങ്ങൾ കാണാം. അതിൽ മിക്കതും മർക്കോസിന്റെയും മത്തായിയുടെയും സുവിശേഷങ്ങളിലാണു കാണുന്നത്‌. മറ്റേതൊരു ബൈബിളെഴുത്തുകാരനെക്കാളും അധികമായി ഈ പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതു മർക്കോസാണ്‌. മർക്കോസ്‌ ഈ സുവിശേഷം എഴുതിയത്‌ റോമിൽവെച്ചാണെന്നും ആ സുവിശേഷം മുഖ്യമായും ജൂതന്മാരല്ലാത്ത ആളുകളെ, പ്രത്യേകിച്ച്‌ റോമാക്കാരെ, മനസ്സിൽക്കണ്ട്‌ എഴുതിയതാണെന്നും ഉള്ള നിഗമനത്തെ ഈ വസ്‌തുത പിന്താങ്ങുന്നു.​—യോഹ 19:20-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

കല്ലറ: അഥവാ “സ്‌മാരകക്കല്ലറ.”​—പദാവലിയിൽ “സ്‌മാരകക്കല്ലറ” കാണുക.

അലിവ്‌ തോന്നി: അഥവാ “അനുകമ്പ തോന്നി.”​—മത്ത 9:36-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

നിങ്ങൾ അവർക്ക്‌ വല്ലതും കഴിക്കാൻ കൊടുക്ക്‌: യേശുവിന്റെ അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഇതു മാത്രമാണു നാലു സുവിശേഷങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്‌.​—മത്ത 14:15-21; മർ 6:35-44; ലൂക്ക 9:10-17; യോഹ 6:1-13.

ദിനാറെ: പദാവലിയും അനു. ബി14-ഉം കാണുക.

അപ്പം നുറുക്കി: പരന്ന അപ്പമാണു മിക്കപ്പോഴും ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്‌. അതു നല്ല കട്ടിയാകുന്നതുവരെ ചുടും. അതുകൊണ്ട്‌ കഴിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്‌ അപ്പം നുറുക്കുന്നത്‌ അന്നത്തെ ഒരു രീതിയായിരുന്നു.​—മത്ത 14:19; 15:36; 26:26; മർ 8:6; ലൂക്ക 9:16.

കൊട്ട: നെയ്‌തുണ്ടാക്കിയ ചെറിയ കൊട്ടകളായിരിക്കാം ഇവ. യാത്രപോകുമ്പോൾ കൊണ്ടുപോകാൻ പാകത്തിൽ ഇതിനു വള്ളികൊണ്ടുള്ള പിടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഏതാണ്ട്‌ 7.5 ലിറ്റർ കൊള്ളുന്ന കൊട്ടകളായിരുന്നു ഇവ.​—മർ 8:19, 20 എന്നിവയുടെ പഠനക്കുറിപ്പുകൾ കാണുക.

പുരുഷന്മാർ 5,000 പേരുണ്ടായിരുന്നു: യേശുവിന്റെ അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഇതു മാത്രം നാലു സുവിശേഷങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. (മത്ത 14:15-21; മർ 6:35-44; ലൂക്ക 9:10-17; യോഹ 6:1-13) എന്നാൽ മത്തായി മാത്രമേ സ്‌ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും കാര്യം പറഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ. അന്ന്‌ അത്ഭുതകരമായി പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുടെ മൊത്തം സംഖ്യ 15,000-ത്തിലധികം വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്‌.

നാലാം യാമം: മത്ത 14:25-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

കടന്നുപോകുന്നതായി ഭാവിച്ചു: അഥവാ “കടന്നുപോകാറായി.” യേശു തങ്ങളെ കടന്നുപോകാൻ ഒരുങ്ങുകയാണെന്നു ശിഷ്യന്മാർക്കു തോന്നി എന്നായിരിക്കാം അതിന്റെ അർഥം.

അപ്പം നൽകിയ സംഭവം . . . അവർ ഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല: ശിഷ്യന്മാരുടെ മുന്നിൽവെച്ച്‌ യേശു അത്ഭുതകരമായി അപ്പം വർധിപ്പിച്ചിട്ട്‌ ഏതാനും മണിക്കൂറുകളേ ആയിരുന്നുള്ളൂ. ദൈവം പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ ഉപയോഗിച്ച്‌ യേശുവിന്‌ എത്രമാത്രം ശക്തി പകർന്നിരുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയായിരുന്നു അത്‌. എന്നാൽ ആ അത്ഭുതത്തിൽനിന്നുള്ള സൂചനകൾ മനസ്സിലാക്കാൻ പരാജയപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്‌ യേശു വെള്ളത്തിനു മുകളിലൂടെ നടക്കുന്നതും കൊടുങ്കാറ്റിനെ ശാന്തമാക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോൾ ശിഷ്യന്മാർ അത്ഭുതസ്‌തബ്ധരായി. യേശു വെള്ളത്തിനു മുകളിലൂടെ നടക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ അവർ ആദ്യം കരുതിയത്‌ അത്‌ “എന്തോ ഒരു രൂപം” മാത്രമാണെന്നാണ്‌. അതു വെറുമൊരു തോന്നലോ മായക്കാഴ്‌ചയോ ആണെന്ന്‌ അവർ ചിന്തിച്ചു.​—മർ 6:49.

ഗന്നേസരെത്ത്‌: മത്ത 14:34-ന്റെ പഠനക്കുറിപ്പു കാണുക.

ദൃശ്യാവിഷ്കാരം

വടിയും ഭക്ഷണസ​ഞ്ചി​യും
വടിയും ഭക്ഷണസ​ഞ്ചി​യും

വടി കൈയിൽ കൊണ്ടു​ന​ട​ക്കു​ന്നതു പണ്ട്‌ എബ്രാ​യ​രു​ടെ​ഒരു രീതി​യാ​യി​രു​ന്നു. പലതാ​യി​രു​ന്നു അതിന്റെ ഉപയോ​ഗങ്ങൾ: ഊന്നി​ന​ട​ക്കാ​നും (പുറ 12:11; സെഖ 8:4; എബ്ര 11:21) പ്രതി​രോ​ധ​ത്തി​നോ സ്വയര​ക്ഷ​യ്‌ക്കോ വേണ്ടി​യും (2ശമു 23:21) മെതി​ക്കാ​നും (യശ 28:27) ഒലിവു​കാ​യ്‌കൾ പറിക്കാ​നും (ആവ 24:20; യശ 24:13) മറ്റ്‌ അനേകം കാര്യ​ങ്ങൾക്കും അത്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഭക്ഷണസഞ്ചി സാധാ​ര​ണ​യാ​യി തുകൽകൊ​ണ്ടാണ്‌ ഉണ്ടാക്കി​യി​രു​ന്നത്‌. സഞ്ചാരി​ക​ളും ഇടയന്മാ​രും കർഷക​രും മറ്റുള്ള​വ​രും പൊതു​വേ ഭക്ഷണവും വസ്‌ത്ര​വും മറ്റു വസ്‌തു​ക്ക​ളും കൊണ്ടു​പോ​കാൻ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രുന്ന ഈ സഞ്ചി തോളി​ലാണ്‌ ഇട്ടിരു​ന്നത്‌. യേശു അപ്പോ​സ്‌ത​ല​ന്മാ​രെ പ്രസം​ഗ​പ​ര്യ​ട​ന​ത്തിന്‌ അയയ്‌ച്ച​പ്പോൾ അവർക്കു നൽകിയ നിർദേ​ശ​ങ്ങ​ളു​ടെ കൂട്ടത്തിൽ വടി, ഭക്ഷണസഞ്ചി എന്നിവ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചും പറഞ്ഞു. അപ്പോ​സ്‌ത​ല​ന്മാർ കൂടു​ത​ലാ​യി എന്തെങ്കി​ലും എടുക്കാൻ തുനി​ഞ്ഞാൽ അവരുടെ ശ്രദ്ധ പതറു​മാ​യി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ അതിനു നിൽക്കാ​തെ അങ്ങനെ​തന്നെ പോകാ​നാ​യി​രു​ന്നു നിർദേശം. കാരണം യഹോവ എന്തായാ​ലും അവർക്കു​വേണ്ടി കരുതു​മാ​യി​രു​ന്നു.—യേശു നൽകിയ നിർദേ​ശ​ങ്ങ​ളു​ടെ അർഥം കൂടുതൽ വ്യക്തമാ​യി മനസ്സി​ലാ​ക്കാൻ ലൂക്ക 9:3; 10:4 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​കൾ കാണുക.

കൊട്ടകൾ
കൊട്ടകൾ

വ്യത്യ​സ്‌ത​തരം കൊട്ട​കളെ കുറി​ക്കാൻ ബൈബി​ളിൽ വെവ്വേറെ പദങ്ങൾ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, യേശു അത്ഭുത​ക​ര​മാ​യി 5,000 പുരു​ഷ​ന്മാ​രെ പോഷി​പ്പി​ച്ചിട്ട്‌ മിച്ചം വന്ന ഭക്ഷണം ശേഖരി​ക്കാൻ ഉപയോ​ഗിച്ച 12 കൊട്ട​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയു​ന്നി​ടത്ത്‌ കാണുന്ന ഗ്രീക്കു​പദം സൂചി​പ്പി​ക്കു​ന്നത്‌ അവ നെയ്‌തു​ണ്ടാ​ക്കിയ, കൈയിൽ പിടി​ക്കാ​വുന്ന തരം ചെറിയ കൊട്ട​ക​ളാ​യി​രി​ക്കാം എന്നാണ്‌. എന്നാൽ യേശു 4,000 പുരു​ഷ​ന്മാർക്കു ഭക്ഷണം കൊടു​ത്തിട്ട്‌ മിച്ചം വന്നതു ശേഖരിച്ച ഏഴു കൊട്ട​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയു​ന്നി​ടത്ത്‌ മറ്റൊരു ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മാണ്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. (മർ 8:8, 9) അതു താരത​മ്യേന വലിയ കൊട്ട​കളെ കുറി​ക്കു​ന്നു. ദമസ്‌കൊ​സി​ലെ മതിലി​ന്റെ ദ്വാര​ത്തി​ലൂ​ടെ പൗലോ​സി​നെ താഴേക്ക്‌ ഇറക്കാൻ ഉപയോ​ഗിച്ച കൊട്ട​യെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയു​ന്നി​ട​ത്തും ഇതേ ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മാ​ണു കാണു​ന്നത്‌.—പ്രവൃ 9:25.

ചന്തസ്ഥലം
ചന്തസ്ഥലം

ഇവിടെ കാണി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ, ചില​പ്പോ​ഴൊ​ക്കെ റോഡി​ന്റെ ഇരുവ​ശ​ത്തു​മാ​യി​ട്ടാ​യി​രു​ന്നു ചന്തകൾ. മിക്ക​പ്പോ​ഴും വ്യാപാ​രി​കൾ ധാരാളം സാധനങ്ങൾ വഴിയിൽ വെച്ചി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ ഗതാഗതം തടസ്സ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു. പ്രദേ​ശ​വാ​സി​കൾക്കു വീട്ടു​സാ​ധ​ന​ങ്ങ​ളും കളിമൺപാ​ത്ര​ങ്ങ​ളും വിലകൂ​ടിയ ചില്ലു​പാ​ത്ര​ങ്ങ​ളും നല്ല പച്ചക്കറി​ക​ളും പഴങ്ങളും മറ്റും കിട്ടുന്ന സ്ഥലമാ​യി​രു​ന്നു ഇത്‌. അക്കാലത്ത്‌ ഭക്ഷണം ശീതീ​ക​രിച്ച്‌ സൂക്ഷി​ക്കാ​നുള്ള സൗകര്യം ഇല്ലാഞ്ഞ​തു​കൊണ്ട്‌ ഓരോ ദിവസ​ത്തേ​ക്കും വേണ്ട സാധനങ്ങൾ അതതു ദിവസം ചന്തയിൽ പോയി മേടി​ക്കു​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു രീതി. അവിടെ ചെല്ലു​ന്ന​വർക്കു കച്ചവട​ക്കാ​രിൽനി​ന്നും മറ്റു സന്ദർശ​ക​രിൽനി​ന്നും പുതി​യ​പു​തിയ വാർത്തകൾ കേൾക്കാ​മാ​യി​രു​ന്നു. കുട്ടികൾ അവിടെ കളിച്ചി​രു​ന്നു. തങ്ങളെ കൂലിക്കു വിളി​ക്കു​ന്ന​തും പ്രതീ​ക്ഷിച്ച്‌ ആളുകൾ അവിടെ കാത്തി​രി​ക്കാ​റു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ചന്തസ്ഥല​ത്തു​വെച്ച്‌ യേശു ആളുകളെ സുഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​താ​യും പൗലോസ്‌ മറ്റുള്ള​വ​രോ​ടു പ്രസം​ഗി​ച്ച​താ​യും നമ്മൾ വായി​ക്കു​ന്നു. (പ്രവൃ 17:17) എന്നാൽ അഹങ്കാ​രി​ക​ളായ ശാസ്‌ത്രി​മാ​രും പരീശ​ന്മാ​രും ഇത്തരം പൊതു​സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളിൽവെച്ച്‌, ആളുക​ളു​ടെ ശ്രദ്ധാ​കേ​ന്ദ്ര​മാ​കാ​നും അവരുടെ അഭിവാ​ദ​നങ്ങൾ ഏറ്റുവാ​ങ്ങാ​നും ആഗ്രഹി​ച്ചു.