മത്തായി എഴുതിയത്‌ 22:1-46

22  യേശു പിന്നെയും അവരോടു ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്‌ സംസാരിച്ചു. യേശു പറഞ്ഞു:  “സ്വർഗരാജ്യം, തന്റെ മകനുവേണ്ടി വിവാഹവിരുന്ന്‌+ ഒരുക്കിയ ഒരു രാജാവിനെപ്പോലെയാണ്‌.  വിവാഹവിരുന്നിനു ക്ഷണിച്ചവരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരാൻ രാജാവ്‌ തന്റെ അടിമകളെ അയച്ചു; എന്നാൽ അവർ വരാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല.+  രാജാവ്‌ വീണ്ടും മറ്റ്‌ അടിമകളെ വിളിച്ച്‌ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങൾ പോയി ഞാൻ ക്ഷണിച്ചവരോട്‌ ഇങ്ങനെ പറയണം: “ഇതാ, ഞാൻ സദ്യ ഒരുക്കിക്കഴിഞ്ഞു. എന്റെ കാളകളെയും തീറ്റിക്കൊഴുപ്പിച്ച മൃഗങ്ങളെയും അറുത്തിരിക്കുന്നു. എല്ലാം തയ്യാറായിക്കഴിഞ്ഞു. വിവാഹവിരുന്നിനു വരൂ.”’  എന്നാൽ ക്ഷണം കിട്ടിയവർ അതു ഗൗനിക്കാതെ ഒരാൾ തന്റെ വയലിലേക്കും മറ്റൊരാൾ കച്ചവടത്തിനും പൊയ്‌ക്കളഞ്ഞു.+  ബാക്കിയുള്ളവർ രാജാവിന്റെ അടിമകളെ പിടിച്ച്‌ അപമാനിച്ച്‌ കൊന്നുകളഞ്ഞു.  “അപ്പോൾ രോഷാകുലനായ രാജാവ്‌ തന്റെ സൈന്യത്തെ അയച്ച്‌ ആ കൊലപാതകികളെ കൊന്ന്‌ അവരുടെ നഗരം ചുട്ടുചാമ്പലാക്കി.+  പിന്നെ അടിമകളോടു പറഞ്ഞു: ‘വിവാഹവിരുന്നു തയ്യാറാണ്‌. പക്ഷേ ക്ഷണം കിട്ടിയവർക്ക്‌ അതിന്‌ അർഹതയില്ലാതെപോയി.+  അതുകൊണ്ട്‌ നിങ്ങൾ നഗരത്തിനു പുറത്തേക്കുള്ള വഴികളിൽ ചെന്ന്‌ ആരെ കണ്ടാലും അവരെ* വിവാഹവിരുന്നിനു ക്ഷണിക്കുക.’+ 10  അങ്ങനെ, ആ അടിമകൾ ചെന്ന്‌ ദുഷ്ടന്മാരും നല്ലവരും ഉൾപ്പെടെ വഴിയിൽ കണ്ടവരെയെല്ലാം കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു. വിരുന്നുശാല അതിഥികളെക്കൊണ്ട്‌ നിറഞ്ഞു. 11  “രാജാവ്‌ അതിഥികളെ കാണാൻ അകത്ത്‌ ചെന്നപ്പോൾ വിവാഹവസ്‌ത്രം ധരിക്കാത്ത ഒരാളെ കണ്ടു. 12  രാജാവ്‌ അയാളോട്‌, ‘സ്‌നേഹിതാ, വിവാഹവസ്‌ത്രം ധരിക്കാതെ താങ്കൾ എങ്ങനെ അകത്ത്‌ കടന്നു’ എന്നു ചോദിച്ചു. അയാൾക്ക്‌ ഉത്തരം മുട്ടിപ്പോയി. 13  അപ്പോൾ രാജാവ്‌ ഭൃത്യന്മാരോടു പറഞ്ഞു: ‘ഇവനെ കൈയും കാലും കെട്ടി പുറത്തെ ഇരുട്ടിലേക്ക്‌ എറിയുക. അവിടെ കിടന്ന്‌ അവൻ കരഞ്ഞ്‌ നിരാശയോടെ പല്ലിറുമ്മും.’ 14  “ക്ഷണം കിട്ടിയവർ അനേകരുണ്ട്‌; പക്ഷേ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ ചുരുക്കമാണ്‌.” 15  പിന്നീട്‌ പരീശന്മാർ ചെന്ന്‌ യേശുവിനെ വാക്കിൽ കുടുക്കാൻവേണ്ടി ഗൂഢാലോചന നടത്തി.+ 16  അങ്ങനെ, അവർ തങ്ങളുടെ ശിഷ്യന്മാരെ ഹെരോദിന്റെ അനുയായികളുടെകൂടെ+ യേശുവിന്റെ അടുത്തേക്ക്‌ അയച്ച്‌ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു: “ഗുരുവേ, അങ്ങ്‌ സത്യസന്ധനും ദൈവത്തിന്റെ വഴി ശരിയായി* പഠിപ്പിക്കുന്നവനും ആണെന്നു ഞങ്ങൾക്ക്‌ അറിയാം. അങ്ങ്‌ ആളുകളുടെ അംഗീകാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. കാരണം അങ്ങ്‌ ആരുടെയും മുഖം നോക്കാത്തവനാണല്ലോ. 17  അതുകൊണ്ട്‌ പറയൂ, സീസറിനു തലക്കരം കൊടുക്കുന്നതു ശരിയാണോ* അല്ലയോ, അങ്ങയ്‌ക്ക്‌ എന്തു തോന്നുന്നു?” 18  യേശു അവരുടെ ദുഷ്ടത തിരിച്ചറിഞ്ഞ്‌ അവരോടു ചോദിച്ചു: “കപടഭക്തരേ, നിങ്ങൾ എന്തിനാണ്‌ എന്നെ ഇങ്ങനെ പരീക്ഷിക്കുന്നത്‌? 19  കരം കൊടുക്കാനുള്ള നാണയം കാണിക്കൂ.” അവർ ഒരു ദിനാറെ യേശുവിന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുവന്നു. 20  യേശു അവരോട്‌, “ഇതിലുള്ള ചിത്രവും എഴുത്തും ആരുടേതാണ്‌ ” എന്നു ചോദിച്ചു. 21  “സീസറിന്റേത്‌ ” എന്ന്‌ അവർ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ യേശു അവരോട്‌, “സീസർക്കുള്ളതു സീസർക്കും ദൈവത്തിനുള്ളതു ദൈവത്തിനും കൊടുക്കുക”+ എന്നു പറഞ്ഞു. 22  അവർ അതു കേട്ടപ്പോൾ വിസ്‌മയിച്ച്‌ യേശുവിന്റെ അടുത്തുനിന്ന്‌ പോയി. 23  പുനരുത്ഥാനമില്ലെന്നു പറയുന്ന സദൂക്യർ+ അന്നുതന്നെ യേശുവിന്റെ അടുത്ത്‌ വന്ന്‌ ചോദിച്ചു:+ 24  “ഗുരുവേ, ‘ഒരാൾ മക്കളില്ലാതെ മരിച്ചുപോയാൽ അയാളുടെ സഹോദരൻ അയാളുടെ ഭാര്യയെ വിവാഹം കഴിച്ച്‌ സഹോദരനുവേണ്ടി മക്കളെ ജനിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്‌ ’+ എന്നു മോശ പറഞ്ഞല്ലോ. 25  ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ഏഴു സഹോദരന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. ഒന്നാമൻ വിവാഹം ചെയ്‌തശേഷം മരിച്ചു. മക്കളില്ലാത്തതുകൊണ്ട്‌ അയാളുടെ ഭാര്യയെ അയാളുടെ സഹോദരൻ വിവാഹംകഴിച്ചു. 26  രണ്ടാമനും മൂന്നാമനും അങ്ങനെ ഏഴാമൻവരെ എല്ലാവർക്കും ഇതുതന്നെ സംഭവിച്ചു. 27  ഒടുവിൽ ആ സ്‌ത്രീയും മരിച്ചു. 28  പുനരുത്ഥാനത്തിൽ ആ സ്‌ത്രീ ഈ ഏഴു പേരിൽ ആരുടെ ഭാര്യയായിരിക്കും? ആ സ്‌ത്രീ അവർ എല്ലാവരുടെയും ഭാര്യയായിരുന്നല്ലോ.” 29  അപ്പോൾ യേശു അവരോടു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾക്കു തെറ്റിപ്പോയി. തിരുവെഴുത്തുകളെക്കുറിച്ചോ ദൈവത്തിന്റെ ശക്തിയെക്കുറിച്ചോ നിങ്ങൾക്ക്‌ അറിയില്ല.+ 30  പുനരുത്ഥാനത്തിൽ പുരുഷന്മാർ വിവാഹം കഴിക്കുകയോ സ്‌ത്രീകളെ വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുക്കുകയോ ഇല്ല; അവർ സ്വർഗത്തിലെ ദൂതന്മാരെപ്പോലെയായിരിക്കും.+ 31  മരിച്ചവരുടെ പുനരുത്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച്‌ ദൈവം നിങ്ങളോട്‌, 32  ‘ഞാൻ അബ്രാഹാമിന്റെ ദൈവവും യിസ്‌ഹാക്കിന്റെ ദൈവവും യാക്കോബിന്റെ ദൈവവും ആണ്‌ ’+ എന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതു നിങ്ങൾ വായിച്ചിട്ടില്ലേ? ദൈവം മരിച്ചവരുടെ ദൈവമല്ല, ജീവനുള്ളവരുടെ ദൈവമാണ്‌.”+ 33  അതു കേട്ട്‌ ജനം യേശുവിന്റെ പഠിപ്പിക്കലിൽ വിസ്‌മയിച്ചു.+ 34  യേശു സദൂക്യരെ മിണ്ടാതാക്കിയെന്നു കേട്ടിട്ട്‌ പരീശന്മാർ സംഘം ചേർന്ന്‌ വന്നു. 35  അവർക്കിടയിൽ നിയമത്തിൽ പാണ്ഡിത്യമുള്ള ഒരാൾ യേശുവിനെ പരീക്ഷിക്കാൻ, 36  “ഗുരുവേ, നിയമത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കല്‌പന ഏതാണ്‌ ” എന്നു ചോദിച്ചു.+ 37  യേശു അയാളോടു പറഞ്ഞു: “‘നിന്റെ ദൈവമായ യഹോവയെ നീ നിന്റെ മുഴുഹൃദയത്തോടും നിന്റെ മുഴുദേഹിയോടും നിന്റെ മുഴുമനസ്സോടും കൂടെ സ്‌നേഹിക്കണം.’+ 38  ഇതാണ്‌ ഏറ്റവും വലിയതും ഒന്നാമത്തേതും ആയ കല്‌പന. 39  ഇതുപോലുള്ളതാണു രണ്ടാമത്തേതും: ‘നിന്നെപ്പോലെതന്നെ നിന്റെ അയൽക്കാരനെയും സ്‌നേഹിക്കണം.’+ 40  മുഴുനിയമവും+ പ്രവാചകവചനങ്ങളും ഈ രണ്ടു കല്‌പനകളിൽ അധിഷ്‌ഠിതമാണ്‌.” 41  പരീശന്മാരുടെ ആ സംഘത്തോടു യേശു ചോദിച്ചു:+ 42  “ക്രിസ്‌തുവിനെക്കുറിച്ച്‌ നിങ്ങൾക്ക്‌ എന്തു തോന്നുന്നു? ക്രിസ്‌തു ആരുടെ മകനാണ്‌?” “ദാവീദിന്റെ”+ എന്ന്‌ അവർ പറഞ്ഞു. 43  യേശു അവരോടു ചോദിച്ചു: “പിന്നെ എങ്ങനെയാണു ദാവീദ്‌ ദൈവാത്മാവിന്റെ പ്രചോദനത്താൽ+ ക്രിസ്‌തുവിനെ കർത്താവ്‌ എന്നു വിളിക്കുന്നത്‌? 44  ‘“ഞാൻ നിന്റെ ശത്രുക്കളെ നിന്റെ കാൽക്കീഴാക്കുന്നതുവരെ എന്റെ വലതുവശത്ത്‌ ഇരിക്കുക” എന്ന്‌ യഹോവ എന്റെ കർത്താവിനോടു പറഞ്ഞു’+ എന്നു ദാവീദ്‌ പറഞ്ഞല്ലോ. 45  ദാവീദ്‌ ക്രിസ്‌തുവിനെ ‘കർത്താവ്‌ ’ എന്നു വിളിക്കുന്നെങ്കിൽ ക്രിസ്‌തു എങ്ങനെ ദാവീദിന്റെ മകനാകും?”+ 46  മറുപടിയായി യേശുവിനോട്‌ ഒരു വാക്കുപോലും പറയാൻ ആർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല; അന്നുമുതൽ ആരും യേശുവിനോട്‌ ഒന്നും ചോദിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടുമില്ല.

അടിക്കുറിപ്പുകള്‍

അഥവാ “കഴിയുന്നത്ര ആളുകളെ.”
അഥവാ “ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സത്യം.”
അഥവാ “നിയമാനുസൃതമാണോ.”

പഠനക്കുറിപ്പുകൾ

ദൃഷ്ടാ​ന്ത​ങ്ങൾ: അഥവാ “ദൃഷ്ടാ​ന്ത​ക​ഥകൾ.”​—മത്ത 13:3-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

വിവാ​ഹ​വ​സ്‌ത്രം: ഇതൊരു രാജകീ​യ​വി​വാ​ഹ​മാ​യി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ ആതി​ഥേ​യ​നായ രാജാവ്‌ അതിഥി​കൾക്ക്‌ ഒരു പ്രത്യേ​ക​വ​സ്‌ത്രം നൽകി​യി​രി​ക്കാം. അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, അതു ധരിക്കാ​തി​രി​ക്കു​ന്നതു കടുത്ത അനാദ​ര​വാ​കു​മാ​യി​രു​ന്നു.

നിരാ​ശ​യോ​ടെ പല്ലിറു​മ്മും: മത്ത 8:12-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

കുടു​ക്കാൻവേ​ണ്ടി: അക്ഷ. “കെണി​യിൽപ്പെ​ടു​ത്താൻവേണ്ടി.” അതായത്‌ ഒരു പക്ഷിയെ വലയിൽ അകപ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തു​പോ​ലെ. (സഭ 9:12 താരത​മ്യം ചെയ്യുക. അവിടെ, “കെണി​വെച്ച്‌ പിടിക്കുക; കെണി​യിൽപ്പെ​ടു​ത്തുക” എന്നെല്ലാം അർഥം​വ​രുന്ന ഒരു എബ്രാ​യ​പദം പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്താൻ വേട്ട​യോ​ടു ബന്ധപ്പെട്ട ഇതേ ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മാ​ണു സെപ്‌റ്റു​വ​ജി​ന്റിൽ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌.) യേശു​വി​നെ കുടു​ക്കാൻ പറ്റുന്ന ഒരു ഉത്തരം യേശു​വി​ന്റെ വായിൽനിന്ന്‌ എങ്ങനെ​യെ​ങ്കി​ലും വീണു​കി​ട്ടാൻവേ​ണ്ടി​യാ​യി​രു​ന്നു പരീശ​ന്മാർ മുഖസ്‌തു​തി പറഞ്ഞതും ആത്മാർഥ​ത​യി​ല്ലാത്ത ചോദ്യ​ങ്ങൾ ചോദി​ച്ച​തും.​—മത്ത 22:16, 17.

ഹെരോ​ദി​ന്റെ അനുയാ​യി​കൾ: പദാവലി കാണുക.

സീസർ: അഥവാ “ചക്രവർത്തി.” യേശു​വി​ന്റെ ഭൗമി​ക​ശു​ശ്രൂ​ഷ​ക്കാ​ലത്ത്‌ തിബെ​ര്യൊസ്‌ ആയിരു​ന്നു റോമൻ ചക്രവർത്തി. പക്ഷേ ഭരണത്തി​ലി​രുന്ന ചക്രവർത്തി​യെ മാത്രമല്ല “സീസർ” എന്ന പദം കുറി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌. റോമൻ ഗവൺമെ​ന്റി​നെ​യും അതിന്റെ നിയമി​ത​പ്ര​തി​നി​ധി​ക​ളെ​യും അതിന്‌ അർഥമാ​ക്കാ​നാ​കു​മാ​യി​രു​ന്നു. പൗലോസ്‌ പറഞ്ഞ ‘ഉന്നതാ​ധി​കാ​രി​ക​ളും’ പത്രോസ്‌ പറഞ്ഞ ‘രാജാ​വും’ ‘ഗവർണർമാ​രും’ ഇതിൽപ്പെ​ടും.​—റോമ 13:1-7; 1പത്ര 2:13-17; തീത്ത 3:1; പദാവലി കാണുക.

തലക്കരം: വാർഷി​ക​നി​കു​തി​യാ​യി​രു​ന്നു ഇത്‌. സാധ്യ​ത​യ​നു​സ​രിച്ച്‌ ഈ തുക ഒരു ദിവസത്തെ കൂലിക്കു തുല്യ​മായ ഒരു ദിനാറെ ആയിരു​ന്നു. ജനസം​ഖ്യാ​ക​ണ​ക്കെ​ടു​പ്പിൽ പേര്‌ വന്നിട്ടുള്ള എല്ലാവ​രിൽനി​ന്നും റോമാ​ക്കാർ ഇത്‌ ഈടാ​ക്കി​യി​രു​ന്നു.​—ലൂക്ക 2:1-3.

ദിനാറെ: സീസറി​ന്റെ രൂപം ആലേഖനം ചെയ്‌ത ഈ റോമൻ വെള്ളി​നാ​ണ​യ​മാ​ണു റോമാ​ക്കാർ ജൂതന്മാ​രിൽനിന്ന്‌ ‘തലക്കര​മാ​യി’ ഈടാ​ക്കി​യി​രു​ന്നത്‌. (മത്ത 22:17) യേശു​വി​ന്റെ കാലത്ത്‌, 12 മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യ​മുള്ള ഒരു പ്രവൃ​ത്തി​ദി​വ​സത്തെ കൂലി​യാ​യി കൃഷി​പ്പ​ണി​ക്കാർക്കു കിട്ടി​യി​രു​ന്നത്‌ ഒരു ദിനാറെ ആയിരു​ന്നു. എന്തി​ന്റെ​യെ​ങ്കി​ലും മൂല്യം കണക്കാ​ക്കാ​നുള്ള അടിസ്ഥാ​ന​മാ​യി ഗ്രീക്കു​തി​രു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളിൽ മിക്ക​പ്പോ​ഴും ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​തും ദിനാ​റെ​യാണ്‌. (മത്ത 20:2; മർ 6:37; 14:5; വെളി 6:6) സോരിൽ നിർമിച്ച വെള്ളി​നാ​ണ​യങ്ങൾ (ദേവാ​ല​യ​നി​കു​തി കൊടു​ക്കാൻ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌ ഇതാണ്‌.) ഉൾപ്പെടെ വ്യത്യ​സ്‌ത​തരം ചെമ്പു​നാ​ണ​യ​ങ്ങ​ളും വെള്ളി​നാ​ണ​യ​ങ്ങ​ളും ഇസ്രാ​യേ​ലിൽ പ്രചാ​ര​ത്തി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. എങ്കിലും തെളി​വ​നു​സ​രിച്ച്‌ ആളുകൾ റോമി​നു നികുതി കൊടു​ക്കാൻ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നതു സീസറി​ന്റെ രൂപമുള്ള വെള്ളി​ദി​നാ​റെ​യാണ്‌.​—പദാവ​ലി​യും അനു. ബി14-ഉം കാണുക.

ചിത്ര​വും എഴുത്തും: അക്കാലത്ത്‌ സാധാ​ര​ണ​യാ​യി ഉപയോ​ഗ​ത്തി​ലു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന ദിനാ​റെ​യു​ടെ മുൻവ​ശത്ത്‌ റോമൻ ചക്രവർത്തി​യായ തിബെര്യൊസിന്റെ, ഇലക്കി​രീ​ടം അണിഞ്ഞ ശിരസ്സി​ന്റെ രൂപം ഉണ്ടായി​രു​ന്നു. (എ.ഡി. 14 മുതൽ 37 വരെയാ​യി​രു​ന്നു അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ ഭരണകാ​ലം.) ഒപ്പം ലത്തീൻ ഭാഷയിൽ ഇങ്ങനെ​യൊ​രു എഴുത്തും ഉണ്ടായി​രു​ന്നു: “തിബെ​ര്യൊസ്‌ സീസർ അഗസ്റ്റസ്‌, ആരാധ്യ​നായ അഗസ്റ്റസി​ന്റെ മകൻ.”​—അനു. ബി14-ഉം കാണുക.

സീസർക്കു​ള്ള​തു സീസർക്ക്‌: ഈ വാക്യ​ത്തി​ലെ യേശു​വി​ന്റെ മറുപ​ടി​യി​ലും സമാന്ത​ര​വി​വ​ര​ണ​ങ്ങ​ളായ മർ 12:17; ലൂക്ക 20:25 എന്നീ വാക്യ​ങ്ങ​ളി​ലും മാത്ര​മാ​ണു യേശു റോമൻ ചക്രവർത്തി​യെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പരാമർശി​ച്ച​താ​യി കാണു​ന്നത്‌. “സീസർക്കു​ള്ളത്‌” എന്നു പറയുന്നതിൽ, ഗവൺമെ​ന്റു​കൾ ചെയ്‌തു​ത​രുന്ന സേവന​ങ്ങൾക്കാ​യി കൊടു​ക്കേണ്ട പണവും അതു​പോ​ലെ അത്തരം അധികാ​രി​ക​ളോ​ടു കാണി​ക്കേണ്ട ആദരവും ആപേക്ഷി​ക​കീ​ഴ്‌പെ​ട​ലും ഉൾപ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു.​—റോമ 13:1-7.

ദൈവ​ത്തി​നു​ള്ള​തു ദൈവ​ത്തിന്‌: ഇതിൽ ഒരാളു​ടെ മുഴു​ഹൃ​ദ​യ​ത്തോ​ടെ​യുള്ള ആരാധ​ന​യും മുഴു​ദേ​ഹി​യോ​ടെ​യുള്ള സ്‌നേ​ഹ​വും വിശ്വസ്‌തതയോടെയുള്ള, സമ്പൂർണ​മായ അനുസ​ര​ണ​വും ഉൾപ്പെ​ടു​ന്നു.​—മത്ത 4:10; 22:37, 38; പ്രവൃ 5:29; റോമ 14:8.

പുനരു​ത്ഥാ​നം: ഇവിടെ കാണുന്ന അനസ്‌താ​സിസ്‌ എന്ന ഗ്രീക്കു​പ​ദ​ത്തി​ന്റെ അക്ഷരാർഥം “എഴുന്നേൽപ്പിക്കുക; എഴു​ന്നേറ്റ്‌ നിൽക്കുക” എന്നെല്ലാ​മാണ്‌. മരിച്ച​വ​രു​ടെ പുനരു​ത്ഥാ​ന​വു​മാ​യി ബന്ധപ്പെട്ട്‌ ഈ പദം 40-ഓളം പ്രാവ​ശ്യം ഗ്രീക്കു​തി​രു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളിൽ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. (മത്ത 22:31; പ്രവൃ 4:2; 24:15; 1കൊ 15:12, 13) യശ 26:19-ലെ “നിങ്ങളു​ടെ മരിച്ചവർ ജീവി​ക്കും” എന്ന പദപ്ര​യോ​ഗ​ത്തി​ലെ “ജീവി​ക്കുക” എന്ന എബ്രാ​യ​ക്രിയ പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്താൻ സെപ്‌റ്റു​വ​ജി​ന്റിൽ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌ അനസ്‌താ​സി​സി​ന്റെ ക്രിയാ​രൂ​പ​മാണ്‌.​—പദാവലി കാണുക.

തിരു​വെ​ഴു​ത്തു​കൾ: ദൈവ​പ്ര​ചോ​ദി​ത​മാ​യി എഴുതിയ എബ്രാ​യ​ലി​ഖി​ത​ങ്ങളെ മുഴു​വ​നാ​യി കുറി​ക്കാ​നാ​ണു പൊതു​വേ ഈ പദം ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌.

പുനരു​ത്ഥാ​നം: മത്ത 22:23–ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

ദൈവം നിങ്ങ​ളോട്‌: ബി.സി. 1514-നോട്‌ അടുത്ത്‌ മോശ​യും യഹോ​വ​യും തമ്മിൽ നടന്ന ഒരു സംഭാ​ഷ​ണ​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയാൻപോ​കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു യേശു. (പുറ 3:2, 6) അക്കാല​മാ​യ​പ്പോ​ഴേ​ക്കും അബ്രാ​ഹാം മരിച്ചിട്ട്‌ 329 വർഷവും യിസ്‌ഹാക്ക്‌ മരിച്ചിട്ട്‌ 224 വർഷവും യാക്കോബ്‌ മരിച്ചിട്ട്‌ 197 വർഷവും ആയിരു​ന്നു. എന്നിട്ടും യഹോവ പറഞ്ഞത്‌, ‘ഞാൻ അവരുടെ ദൈവം ആയിരു​ന്നു’ എന്നല്ല മറിച്ച്‌ ‘ഞാൻ അവരുടെ ദൈവം ആണ്‌ ’ എന്നാണ്‌.​—മത്ത 22:32.

ദൈവം മരിച്ച​വ​രു​ടെ ദൈവമല്ല: ഗ്രീക്കു​തി​രു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളു​ടെ ഒരു എബ്രാ​യ​പ​രി​ഭാ​ഷ​യിൽ (അനു. സി-യിൽ J18 എന്നു സൂചി​പ്പി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.) ഇവിടെ ചതുര​ക്ഷരി (ദൈവ​നാ​മത്തെ പ്രതി​നി​ധാ​നം ചെയ്യുന്ന നാല്‌ എബ്രായ വ്യഞ്‌ജ​നാ​ക്ഷ​രങ്ങൾ.) ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. “യഹോവ മരിച്ച​വ​രു​ടെ ദൈവമല്ല” എന്നാണ്‌ അതു വായി​ക്കു​ന്നത്‌.​—പുറ 3:6, 15 താരത​മ്യം ചെയ്യുക.

ജീവനു​ള്ള​വ​രു​ടെ ദൈവ​മാണ്‌: മർ 12:27-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

മിണ്ടാ​താ​ക്കി​യെന്ന്‌: ഇതിന്റെ ഗ്രീക്കു​ക്രി​യയെ “സ്‌തബ്ധ​രാ​ക്കി” (അക്ഷ. “വായ്‌ മൂടി​ക്കെട്ടി.”) എന്നും പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്താ​നാ​കും. അവരുടെ ചോദ്യ​ത്തി​ലെ കാപട്യം കണക്കി​ലെ​ടു​ക്കു​മ്പോൾ മത്തായി ഉപയോ​ഗിച്ച ഈ പദപ്ര​യോ​ഗം എന്തു​കൊ​ണ്ടും ചേരും. സദൂക്യർക്കു തിരിച്ച്‌ ഒന്നും പറയാൻ പറ്റാത്തത്ര ഫലപ്ര​ദ​മാ​യി​രു​ന്നു യേശു​വി​ന്റെ മറുപടി.​—1പത്ര 2:15.

യഹോവ: ഇവിടെ ഉദ്ധരി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന ആവ 6:5-ന്റെ മൂല എബ്രാ​യ​പാ​ഠ​ത്തിൽ ദൈവ​ത്തി​ന്റെ പേരിനെ പ്രതി​നി​ധാ​നം ചെയ്യുന്ന നാല്‌ എബ്രാ​യ​വ്യ​ഞ്‌ജ​നാ​ക്ഷ​രങ്ങൾ (അതിന്റെ ലിപ്യ​ന്ത​രണം യ്‌ഹ്‌വ്‌ഹ്‌ എന്നാണ്‌.) കാണാം.​—അനു. സി കാണുക.

ഹൃദയം: ആലങ്കാ​രി​കാർഥ​ത്തിൽ ഉപയോ​ഗി​ക്കു​മ്പോൾ ഈ പദം പൊതു​വേ ഒരാളു​ടെ ആന്തരി​ക​വ്യ​ക്തി​ത്വ​ത്തെ മുഴു​വ​നാ​യി കുറി​ക്കു​ന്നു. എന്നാൽ ഈ പദം “ദേഹി,” “മനസ്സ്‌” എന്നീ പദങ്ങ​ളോ​ടൊ​പ്പം വരു​മ്പോൾ സാധ്യ​ത​യ​നു​സ​രിച്ച്‌ അതിന്റെ അർഥവ്യാ​പ്‌തി കുറയു​ന്നു. അത്തരം സന്ദർഭ​ങ്ങ​ളിൽ അതു പ്രധാ​ന​മാ​യും ഒരു വ്യക്തി​യു​ടെ വികാ​ര​ങ്ങ​ളെ​യും ആഗ്രഹ​ങ്ങ​ളെ​യും മനോ​ഭാ​വ​ത്തെ​യും ആണ്‌ കുറി​ക്കു​ന്നത്‌. ഇവിടെ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന മൂന്നു പദങ്ങളു​ടെ​യും (ഹൃദയം, ദേഹി, മനസ്സ്‌) അർഥങ്ങൾക്കു കുറ​ച്ചൊ​ക്കെ സമാന​ത​ക​ളു​ള്ള​തു​കൊണ്ട്‌ അവയുടെ അർഥങ്ങളെ പൂർണ​മാ​യി ഇഴപി​രി​ച്ചെ​ടു​ക്കാൻ സാധി​ക്കില്ല. സമാനാർഥ​ങ്ങ​ളുള്ള ഈ പദങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്‌, ഒട്ടും പിടി​ച്ചു​വെ​ക്കാ​തെ പൂർണ​മായ രീതി​യിൽ ദൈവ​ത്തോ​ടു സ്‌നേഹം കാണി​ക്കേ​ണ്ട​തി​ന്റെ ആവശ്യം ഏറ്റവും ശക്തമായി ഊന്നി​പ്പ​റ​യാ​നാണ്‌.

ദേഹി: അഥവാ “മുഴു​വ്യ​ക്തി​യും.”​—പദാവലി കാണുക.

മനസ്സ്‌: അതായത്‌ ബൗദ്ധി​ക​പ്രാ​പ്‌തി​കൾ. ദൈവത്തെ അറിയാ​നും ദൈവ​ത്തോ​ടുള്ള സ്‌നേഹം വളർത്താ​നും ഒരാൾ തന്റെ മാനസി​ക​പ്രാ​പ്‌തി​കൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കണം. (യോഹ 17:3, അടിക്കുറിപ്പ്‌; റോമ 12:1) ഈ വാക്യം ആവ 6:5-ൽനിന്നുള്ള ഉദ്ധരണി​യാണ്‌. അവിടെ മൂല എബ്രാ​യ​പാ​ഠ​ത്തിൽ ‘ഹൃദയം, ദേഹി, ശക്തി’ എന്നീ മൂന്നു പദങ്ങൾ കാണുന്നു. എന്നാൽ മത്തായി​യു​ടെ സുവി​ശേ​ഷ​ത്തിൽ “ശക്തി” എന്നതിനു പകരം “മനസ്സ്‌” എന്ന പദമാണു ഗ്രീക്കിൽ കാണു​ന്നത്‌. ഇങ്ങനെ വ്യത്യ​സ്‌ത​മായ ഒരു പദം ഉപയോ​ഗി​ച്ച​തി​നു പിന്നിൽ പല കാരണ​ങ്ങ​ളു​ണ്ടാ​കാം. ഒന്നാമ​താ​യി പുരാതന എബ്രാ​യ​ഭാ​ഷ​യിൽ “മനസ്സ്‌” എന്നതിനു പ്രത്യേ​ക​മായ ഒരു പദമി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. എങ്കിലും “മനസ്സ്‌” എന്ന ആശയവും​കൂ​ടെ ഉൾക്കൊ​ള്ളുന്ന ഒരു പദമാ​യി​രു​ന്നു “ഹൃദയം.” കാരണം ആലങ്കാ​രി​കാർഥ​ത്തിൽ “ഹൃദയം” എന്ന പദത്തിന്‌, ചിന്തക​ളും വികാ​ര​ങ്ങ​ളും പ്രേര​ണ​ക​ളും മനോ​ഭാ​വ​വും ഉൾപ്പെടെ ഒരാളു​ടെ മുഴു ആന്തരി​ക​വ്യ​ക്തി​യെ​യും കുറി​ക്കാ​നാ​കു​മാ​യി​രു​ന്നു. (ആവ 29:4; സങ്ക 26:2; 64:6; ഈ വാക്യ​ത്തി​ലെ ഹൃദയം എന്നതിന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.) അതു​കൊ​ണ്ടു​തന്നെ എബ്രാ​യ​പാ​ഠ​ത്തിൽ “ഹൃദയം” എന്നു വരുന്നി​ടത്ത്‌ ഗ്രീക്ക്‌ സെപ്‌റ്റു​വ​ജിന്റ്‌ മിക്ക​പ്പോ​ഴും “മനസ്സ്‌” എന്നതി​നുള്ള ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മാണ്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. (ഉൽ 8:21; 17:17; സുഭ 2:10; യശ 14:13) ഇനി, ആവ 6:5-ൽനിന്ന്‌ ഉദ്ധരി​ച്ച​പ്പോൾ മത്തായി, “ശക്തി” എന്നതിനു പകരം “മനസ്സ്‌” എന്നതി​നുള്ള ഗ്രീക്കു​പദം ഉപയോ​ഗി​ക്കാൻ മറ്റൊരു കാരണ​വും ഉണ്ടായി​രി​ക്കാം. “ശക്തി” (അഥവാ, “ഓജസ്സ്‌,” അടിക്കു​റിപ്പ്‌.) എന്നതിന്റെ എബ്രാ​യ​പ​ദ​ത്തി​നു ശാരീ​രി​ക​ശ​ക്തി​യെ മാത്രമല്ല മാനസി​ക​മോ ബൗദ്ധി​ക​മോ ആയ പ്രാപ്‌തി​യെ​യും കുറി​ക്കാ​നാ​കും എന്നതാണ്‌ അത്‌. കാരണം എന്തുത​ന്നെ​യാ​യാ​ലും എബ്രായ, ഗ്രീക്ക്‌ പദങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഈ അർഥസ​മാ​ന​ത​കൾകൊ​ണ്ടാ​കാം സുവി​ശേ​ഷ​യെ​ഴു​ത്തു​കാർ ആവർത്ത​ന​ത്തിൽനിന്ന്‌ ഉദ്ധരി​ച്ച​പ്പോൾ അതേ പദങ്ങൾതന്നെ ഉപയോ​ഗി​ക്കാ​തി​രു​ന്നത്‌.​—മത്ത 22:37; ലൂക്ക 10:27 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​കൾ കാണുക.

രണ്ടാമ​ത്തേ​തും: പരീശന്റെ ചോദ്യ​ത്തി​നു യേശു നൽകിയ നേരി​ട്ടുള്ള ഉത്തരം മത്ത 22:37-ൽ രേഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ യേശു അതു​കൊണ്ട്‌ അവസാ​നി​പ്പി​ക്കാ​തെ മറ്റൊരു കല്‌പ​ന​കൂ​ടെ ഉദ്ധരി​ക്കു​ന്നു. (ലേവ 19:18) ഇതിലൂടെ, ആ രണ്ടു കല്‌പ​ന​ക​ളും ഇഴപി​രി​ക്കാ​നാ​വാ​ത്ത​വി​ധം ബന്ധപ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നെ​ന്നും അവ മുഴു​നി​യ​മ​ത്തി​ന്റെ​യും പ്രവാ​ച​ക​വ​ച​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും സാരമാ​ണെ​ന്നും പഠിപ്പി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു യേശു.​—മത്ത 22:40.

അയൽക്കാ​രൻ: അക്ഷ. “സമീപ​ത്തു​ള്ളവൻ.” അയൽക്കാ​രൻ” എന്നു പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കുന്ന ഗ്രീക്കു​പ​ദ​ത്തി​ന്റെ അർഥം, അടുത്ത്‌ താമസി​ക്കുന്ന ആൾ എന്നു മാത്രമല്ല. ഒരാൾ ഏതെല്ലാം വ്യക്തി​ക​ളു​മാ​യി ഇടപെ​ടു​ന്നോ അവരെ​ല്ലാം അയാളു​ടെ അയൽക്കാ​രാണ്‌.​—ലൂക്ക 10:29-37; റോമ 13:8-10; മത്ത 5:43-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

മുഴു​നി​യ​മ​വും പ്രവാ​ച​ക​വ​ച​ന​ങ്ങ​ളും: മത്ത 5:17-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

അധിഷ്‌ഠി​ത​മാണ്‌: ഇവിടെ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന ഗ്രീക്കു​ക്രി​യ​യു​ടെ അക്ഷരാർഥം “തൂങ്ങി​ക്കി​ട​ക്കുക” എന്നാണെങ്കിലും, ഇവിടെ അത്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌ “ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; അടിസ്ഥാ​ന​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു” എന്നിങ്ങ​നെ​യുള്ള ആലങ്കാ​രി​കാർഥ​ത്തി​ലാണ്‌. ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചതിലൂടെ, പത്തു കല്‌പ​നകൾ അടങ്ങിയ നിയമം മാത്രമല്ല എബ്രാ​യ​തി​രു​വെ​ഴു​ത്തു​കൾ മുഴു​വ​നും സ്‌നേ​ഹ​ത്തിൽ അധിഷ്‌ഠി​ത​മാ​ണെന്നു സൂചി​പ്പി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു യേശു.​—റോമ 13:9.

ക്രിസ്‌തു: അഥവാ “മിശിഹ.”​—മത്ത 1:1; 2:4 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​കൾ കാണുക.

ദൈവാ​ത്മാ​വി​ന്റെ പ്രചോ​ദ​ന​ത്താൽ: അക്ഷ. “ആത്മാവിൽ.” അതായത്‌, ദൈവാ​ത്മാ​വി​ന്റെ സ്വാധീ​ന​ത്തി​ലാ​യിട്ട്‌.​—പദാവ​ലി​യിൽ “ആത്മാവ്‌” കാണുക.

നിന്റെ കാൽക്കീഴ്‌: അതായത്‌ നിന്റെ അധികാ​ര​ത്തിൻകീ​ഴിൽ.

യഹോവ: ഇവിടെ ഉദ്ധരി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന സങ്ക 110:1-ന്റെ മൂല എബ്രാ​യ​പാ​ഠ​ത്തിൽ ദൈവ​ത്തി​ന്റെ പേരിനെ പ്രതി​നി​ധാ​നം ചെയ്യുന്ന നാല്‌ എബ്രാ​യ​വ്യ​ഞ്‌ജ​നാ​ക്ഷ​രങ്ങൾ (അതിന്റെ ലിപ്യ​ന്ത​രണം യ്‌ഹ്‌വ്‌ഹ്‌ എന്നാണ്‌.) കാണാം.​—അനു. സി കാണുക.

ദൃശ്യാവിഷ്കാരം

തിബെ​ര്യൊസ്‌ സീസർ
തിബെ​ര്യൊസ്‌ സീസർ

ബി.സി. 42-ലാണു തിബെ​ര്യൊസ്‌ ജനിച്ചത്‌. എ.ഡി. 14-ൽ അദ്ദേഹം റോമി​ലെ രണ്ടാമത്തെ ചക്രവർത്തി​യാ​യി ഭരണം ഏറ്റെടു​ത്തു. എ.ഡി. 37 മാർച്ച്‌ വരെ ജീവിച്ച ഇദ്ദേഹ​മാ​യി​രു​ന്നു യേശു​വി​ന്റെ ശുശ്രൂ​ഷ​ക്കാ​ല​ത്തു​ട​നീ​ളം റോമി​ലെ ചക്രവർത്തി. അതു​കൊണ്ട്‌ യേശു, ‘സീസർക്കു​ള്ളതു സീസർക്കു കൊടു​ക്കുക’ എന്നു നികു​തി​നാ​ണ​യ​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറഞ്ഞ​പ്പോൾ അധികാ​ര​ത്തി​ലി​രുന്ന സീസർ തിബെ​ര്യൊസ്‌ ആയിരു​ന്നു.—മർ 12:14-17; മത്ത 22:17-21; ലൂക്ക 20:22-25.