ഞങ്ങളുടെ മതത്തിൽ . . . വിഭാഗം: അഥവാ “ഞങ്ങളുടെ ആരാധ​നാ​രീ​തി​യിൽ . . . വിഭാഗം.”—പ്രവൃ 24:5-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

ദൈവത്തെ സേവി​ക്കു​ന്നത്‌: ഇവിടെ കാണുന്ന ലാറ്റ്രി​യോ എന്ന ഗ്രീക്കു​ക്രി​യ​യു​ടെ അടിസ്ഥാ​നാർഥം “സേവി​ക്കുക” എന്നാണ്‌. തിരു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളിൽ ഈ പദം, ദൈവ​ത്തി​നാ​യി ചെയ്യുന്ന സേവന​ത്തെ​യോ ദൈവ​ത്തി​ന്റെ ആരാധ​ന​യു​മാ​യി ബന്ധപ്പെട്ട സേവന​ങ്ങ​ളെ​യോ കുറി​ക്കാ​നാ​ണു പൊതു​വേ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. (മത്ത 4:10; ലൂക്ക 4:8; പ്രവൃ 7:7, അടിക്കു​റിപ്പ്‌; റോമ 1:9; ഫിലി 3:3; 2തിമ 1:3; എബ്ര 9:14; 12:28; വെളി 7:15; 22:3) വിശു​ദ്ധ​മ​ന്ദി​ര​ത്തി​ലോ ദേവാ​ല​യ​ത്തി​ലോ ആരാധന അർപ്പി​ക്കു​ന്ന​തും വിശു​ദ്ധ​സേ​വനം ചെയ്യു​ന്ന​തും ഇതിൽ ഉൾപ്പെ​ടും (ലൂക്ക 2:37; എബ്ര 8:5; 9:9; 10:2; 13:10). അതു​കൊ​ണ്ടു​തന്നെ ചില വാക്യ​ങ്ങ​ളിൽ ഈ പദത്തെ “ആരാധി​ക്കുക” എന്നും പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്താം. ചില സന്ദർഭ​ങ്ങ​ളി​ലെ​ങ്കി​ലും വ്യാജാ​രാ​ധ​ന​യോ​ടു ബന്ധപ്പെ​ട്ടും ഈ പദം ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​താ​യി കാണാം. അവിട​ങ്ങ​ളിൽ ഇതു കുറി​ക്കു​ന്നത്‌, സ്രഷ്ടാ​വി​നു പകരം സൃഷ്ടി​കൾക്കു സേവനം ചെയ്യു​ന്ന​തി​നെ​യാണ്‌, അഥവാ അവയെ ആരാധി​ക്കു​ന്ന​തി​നെ​യാണ്‌. (പ്രവൃ 7:42; റോമ 1:25) ക്രിസ്‌തീയ ഗ്രീക്കു​തി​രു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളു​ടെ ചില എബ്രായ പരിഭാ​ഷ​ക​ളിൽ (അനു. സി4-ൽ J^13-17 എന്നു സൂചി​പ്പി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.) ഇവിടെ കാണു​ന്നത്‌ “യഹോ​വയെ സേവി​ക്കു​ന്നത്‌ (ആരാധി​ക്കു​ന്നത്‌)” എന്നാണ്‌.

നസറെ​ത്തു​കാ​രൻ: മർ 10:47-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

ഞാൻ അനുകൂ​ലി​ച്ചു: അക്ഷ. “അനുകൂ​ലിച്ച്‌ ഞാൻ എന്റെ കല്ല്‌ ഇട്ടു.” ഇവിടെ പറഞ്ഞി​രി​ക്കു​ന്നത്‌, വോട്ട്‌ ചെയ്യാൻ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രുന്ന കല്ലി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചാണ്‌. ഈ വാക്യ​ത്തിൽ കാണുന്ന പ്‌സീ​ഫൊസ്‌ എന്ന ഗ്രീക്കു​പദം ചെറിയ കല്ലുക​ളെ​യാ​ണു കുറി​ക്കു​ന്നത്‌. വെളി 2:17-ൽ ആ പദത്തെ ‘കല്ല്‌’ എന്നു പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ട്ടുണ്ട്‌. കോട​തി​ക​ളിൽ, ഒരാൾ നിരപ​രാ​ധി​യാ​ണോ കുറ്റവാ​ളി​യാ​ണോ എന്നു വിധി പ്രഖ്യാ​പി​ക്കാ​നും അക്കാര്യ​ത്തിൽ ഒരാൾക്കുള്ള അഭി​പ്രാ​യം അറിയി​ക്കാ​നും ഇത്തരം കല്ലുകൾ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഒരാൾ നിരപ​രാ​ധി​യാ​ണെന്നു പ്രഖ്യാ​പി​ക്കാൻ വെള്ളക്ക​ല്ലും കുറ്റക്കാ​ര​നാ​ണെന്നു പ്രഖ്യാ​പി​ക്കാൻ കറുത്ത കല്ലും ആണ്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌.

മുടി​ങ്കോ​ലിൽ തൊഴി​ക്കു​ന്നത്‌: മൃഗങ്ങളെ തെളി​ക്കാൻ ഉപയോ​ഗി​ക്കുന്ന, അറ്റം കൂർത്ത വടിയാ​ണു മുടി​ങ്കോൽ. (ന്യായ 3:31) “മുടി​ങ്കോ​ലിൽ തൊഴി​ക്കുക” എന്നതു ഗ്രീക്ക്‌ സാഹി​ത്യ​കൃ​തി​ക​ളിൽ കാണുന്ന ഒരു പഴഞ്ചൊ​ല്ലാണ്‌. മുടി​ങ്കോ​ലു​കൊണ്ട്‌ തെളി​ക്കു​ന്നത്‌ ഇഷ്ടപ്പെ​ടാ​തെ അതിൽ തൊഴിച്ച്‌ മുറിവ്‌ വരുത്തി​വെ​ക്കുന്ന അനുസ​ര​ണ​മി​ല്ലാത്ത ഒരു കാളയു​ടെ ചിത്ര​മാണ്‌ അതു നമ്മുടെ മനസ്സി​ലേക്കു കൊണ്ടു​വ​രു​ന്നത്‌. ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​യാ​കു​ന്ന​തി​നു മുമ്പ്‌ ശൗൽ അതു​പോ​ലൊ​രു ആളായി​രു​ന്നു. യേശു​വി​ന്റെ അനുഗാ​മി​കൾക്കു ദൈവ​മായ യഹോ​വ​യു​ടെ പിന്തു​ണ​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ അവർക്കെ​തി​രെ പോരാ​ടു​ന്നതു പൗലോ​സി​നു​തന്നെ ഗുരു​ത​ര​മായ ഹാനി വരുത്തി​വെ​ച്ചേനേ. (പ്രവൃ 5:38, 39 താരത​മ്യം ചെയ്യുക; 1തിമ 1:13, 14) സഭ 12:11-ൽ മുടി​ങ്കോൽ എന്ന്‌ അർഥം​വ​രുന്ന “ഇടയന്റെ വടി” എന്ന പദപ്ര​യോ​ഗം, ബുദ്ധി​മാ​നായ ഒരാളു​ടെ വാക്കു​കളെ കുറി​ക്കാൻ ആലങ്കാ​രി​ക​മാ​യാണ്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. ഉപദേശം സ്വീക​രി​ക്കാൻ ഒരാളെ പ്രചോ​ദി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ അത്തരം വാക്കു​കൾക്കാ​കും.

എബ്രായ ഭാഷയിൽ: യോഹ 5:2-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

മാനസാ​ന്ത​ര​പ്പെ​ടണം: ഇവിടെ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന ഗ്രീക്കുപദത്തിന്റെ അക്ഷരാർഥം “മനസ്സു മാറ്റണം” എന്നാണ്‌. ചിന്തയി​ലോ മനോ​ഭാ​വ​ത്തി​ലോ ഉദ്ദേശ്യ​ത്തി​ലോ വരുത്തുന്ന മാറ്റ​ത്തെ​യാണ്‌ ഇതു സൂചി​പ്പി​ക്കു​ന്നത്‌. ഈ വാക്യ​ത്തിൽ ‘മാനസാ​ന്തരം’ എന്നതിനെ ദൈവ​ത്തി​ലേക്കു തിരി​യു​ന്ന​തു​മാ​യി ബന്ധപ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌, ഒരു വ്യക്തി വീണ്ടും ദൈവ​വു​മാ​യുള്ള ബന്ധത്തി​ലേക്കു വരുന്ന​തി​നെ​യാണ്‌ അതു കുറി​ക്കു​ന്ന​തെന്നു മനസ്സി​ലാ​ക്കാം. മാനസാ​ന്തരം ആത്മാർഥ​മാ​ണെ​ങ്കിൽ ഒരാൾ മാനസാ​ന്ത​ര​ത്തി​നു ചേർച്ച​യിൽ പ്രവർത്തി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യും. മറ്റു വാക്കു​ക​ളിൽ പറഞ്ഞാൽ, തന്റെ മനസ്സി​ലും മനോ​ഭാ​വ​ത്തി​ലും ശരിക്കും മാറ്റം വന്നിട്ടു​ണ്ടെന്ന്‌ അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ പ്രവൃ​ത്തി​കൾ തെളി​യി​ക്കും.—മത്ത 3:2, 8 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​ക​ളും പദാവ​ലി​യിൽ “പശ്ചാത്താ​പം” എന്നതും കാണുക.

ക്രിസ്‌ത്യാ​നി: പ്രവൃ 11:26-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

സീസർ: അഥവാ “ചക്രവർത്തി.” ആ സമയത്തെ റോമൻ ചക്രവർത്തി നീറോ ആയിരു​ന്നു. എ.ഡി. 54-ൽ ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ ഭരണം എ.ഡി. 68-ൽ അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ മരണ​ത്തോ​ടെ അവസാ​നി​ച്ചു. ആ സമയത്ത്‌ ഏതാണ്ട്‌ 31 വയസ്സു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന അദ്ദേഹം ആത്മഹത്യ ചെയ്യു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. പ്രവൃ​ത്തി​കൾ 25 മുതൽ 28 വരെയുള്ള അധ്യാ​യ​ങ്ങ​ളിൽ “സീസർ” എന്നു പറഞ്ഞി​രി​ക്കു​ന്നതു നീറോ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചാണ്‌.—മത്ത 22:17; പ്രവൃ 17:7 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​ക​ളും പദാവ​ലി​യും കാണുക.