മത്തായി എഴുതിയത്‌ 15:1-39

15  പിന്നീട്‌ യരുശലേമിൽനിന്ന്‌ പരീശന്മാരും ശാസ്‌ത്രിമാരും+ യേശുവിന്റെ അടുത്ത്‌ വന്ന്‌ ചോദിച്ചു:  “നിന്റെ ശിഷ്യന്മാർ പൂർവികരുടെ പാരമ്പര്യം മറികടക്കുന്നത്‌ എന്താണ്‌? ഉദാഹരണത്തിന്‌, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്‌ അവർ കൈ കഴുകുന്നില്ല.”+  അപ്പോൾ യേശു അവരോടു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ എന്തിനാണു പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേര്‌ പറഞ്ഞ്‌ ദൈവകല്‌പന മറികടക്കുന്നത്‌?+  ഉദാഹരണത്തിന്‌, ‘നിന്റെ അപ്പനെയും അമ്മയെയും ബഹുമാനിക്കണം’+ എന്നും ‘അപ്പനെയോ അമ്മയെയോ നിന്ദിച്ച്‌* സംസാരിക്കുന്നവനെ കൊന്നുകളയണം’*+ എന്നും ദൈവം പറഞ്ഞല്ലോ.  എന്നാൽ നിങ്ങൾ പറയുന്നു: ‘ആരെങ്കിലും അപ്പനോടോ അമ്മയോടോ, “നിങ്ങൾക്ക്‌ ഉപകാരപ്പെടുന്നതായി എന്റെ കൈയിലുള്ളതെല്ലാം ഞാൻ ദൈവത്തിനു നേർന്നിരിക്കുന്നു”+ എന്നു പറഞ്ഞാൽ,  പിന്നെ അയാൾ അപ്പനെ ബഹുമാനിക്കേണ്ടതേ ഇല്ല.’ അങ്ങനെ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പേര്‌ പറഞ്ഞ്‌ നിങ്ങൾ ദൈവവചനത്തിനു വില കല്‌പിക്കാതിരിക്കുന്നു.+  കപടഭക്തരേ, നിങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ യശയ്യ ഇങ്ങനെ പ്രവചിച്ചത്‌ എത്ര ശരിയാണ്‌:+  ‘ഈ ജനം വായ്‌കൊണ്ട്‌ എന്നെ ബഹുമാനിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവരുടെ ഹൃദയം എന്നിൽനിന്ന്‌ വളരെ അകലെയാണ്‌.  അവർ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നതുകൊണ്ട്‌ ഒരു പ്രയോജനവുമില്ല. കാരണം മനുഷ്യരുടെ കല്‌പനകളാണ്‌ അവർ ഉപദേശങ്ങളായി പഠിപ്പിക്കുന്നത്‌.’”+ 10  പിന്നെ യേശു ജനത്തെ അടുത്തേക്കു വിളിച്ച്‌ അവരോടു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ കേട്ട്‌ ഇതിന്റെ സാരം മനസ്സിലാക്കൂ:+ 11  ഒരു വ്യക്തിയുടെ വായിലേക്കു പോകുന്നതല്ല, വായിൽനിന്ന്‌ വരുന്നതാണ്‌ അയാളെ അശുദ്ധനാക്കുന്നത്‌.”+ 12  അപ്പോൾ ശിഷ്യന്മാർ വന്ന്‌ യേശുവിനോട്‌, “അങ്ങ്‌ പറഞ്ഞതു കേട്ട്‌ പരീശന്മാർക്കു ദേഷ്യം വന്നെന്നു* തോന്നുന്നു”+ എന്നു പറഞ്ഞു. 13  അപ്പോൾ യേശു അവരോടു പറഞ്ഞു: “സ്വർഗസ്ഥനായ എന്റെ പിതാവ്‌ നടാത്ത എല്ലാ ചെടിയും വേരോടെ പറിച്ചുകളയുന്ന സമയം വരും. 14  അവരെ നോക്കേണ്ടാ. അവർ അന്ധരായ വഴികാട്ടികളാണ്‌. അന്ധൻ അന്ധനെ വഴി കാട്ടിയാൽ രണ്ടു പേരും കുഴിയിൽ* വീഴും.”+ 15  പത്രോസ്‌ യേശുവിനോട്‌, “ആ ദൃഷ്ടാന്തം ഞങ്ങൾക്കു വിശദീകരിച്ചുതരാമോ” എന്നു ചോദിച്ചു.+ 16  അപ്പോൾ യേശു പറഞ്ഞു: “ഇത്രയൊക്കെയായിട്ടും നിങ്ങൾക്കും മനസ്സിലാകുന്നില്ലെന്നോ!+ 17  വായിലേക്കു പോകുന്നതെന്തും വയറ്റിൽ ചെന്നിട്ട്‌ പുറത്തേക്കു* പോകുമെന്നു നിങ്ങൾക്ക്‌ അറിയില്ലേ? 18  എന്നാൽ വായിൽനിന്ന്‌ വരുന്നതെല്ലാം ഹൃദയത്തിൽനിന്നാണു വരുന്നത്‌. അതാണ്‌ ഒരു മനുഷ്യനെ അശുദ്ധനാക്കുന്നത്‌.+ 19  ഉദാഹരണത്തിന്‌, ദുഷ്ടചിന്തകൾ, കൊലപാതകം, വ്യഭിചാരം, ലൈംഗിക അധാർമികത, മോഷണം, കള്ളസാക്ഷ്യം, ദൈവനിന്ദ എന്നിവയെല്ലാം ഹൃദയത്തിൽനിന്നാണു വരുന്നത്‌.+ 20  ഇവയാണ്‌ ഒരു മനുഷ്യനെ അശുദ്ധനാക്കുന്നത്‌. അല്ലാതെ കഴുകാത്ത കൈകൊണ്ട്‌ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതല്ല.” 21  പിന്നെ യേശു അവിടെനിന്ന്‌ സോർ-സീദോൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കു പോയി.+ 22  അപ്പോൾ ആ പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ഫൊയ്‌നിക്യക്കാരി വന്ന്‌ യേശുവിനോട്‌ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: “കർത്താവേ, ദാവീദുപുത്രാ, എന്നോടു കരുണ കാണിക്കണേ. എന്റെ മകൾക്കു കടുത്ത ഭൂതോപദ്രവം ഉണ്ടാകുന്നു.”+ 23  യേശു പക്ഷേ ആ സ്‌ത്രീയോട്‌ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. അതുകൊണ്ട്‌ ശിഷ്യന്മാർ അടുത്ത്‌ വന്ന്‌ യേശുവിനോട്‌, “ആ സ്‌ത്രീ അതുതന്നെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്‌ നമ്മുടെ പിന്നാലെ വരുന്നു; അവരെ പറഞ്ഞയയ്‌ക്കണേ” എന്ന്‌ അപേക്ഷിച്ചു. 24  അപ്പോൾ യേശു, “ഇസ്രായേൽഗൃഹത്തിലെ കാണാതെപോയ ആടുകളുടെ അടുത്തേക്കു മാത്രമാണ്‌ എന്നെ അയച്ചിരിക്കുന്നത്‌ ”+ എന്നു പറഞ്ഞു. 25  എന്നാൽ ആ സ്‌ത്രീ താണുവണങ്ങിക്കൊണ്ട്‌ യേശുവിനോട്‌, “കർത്താവേ, എന്നെ സഹായിക്കണേ” എന്നു യാചിച്ചു. 26  യേശുവോ, “മക്കളുടെ അപ്പം എടുത്ത്‌ നായ്‌ക്കുട്ടികൾക്ക്‌ ഇട്ടുകൊടുക്കുന്നതു ശരിയല്ലല്ലോ” എന്നു പറഞ്ഞു. 27  അപ്പോൾ ആ സ്‌ത്രീ, “അങ്ങ്‌ പറഞ്ഞതു ശരിയാണു കർത്താവേ. പക്ഷേ നായ്‌ക്കുട്ടികളും യജമാനന്റെ മേശയിൽനിന്ന്‌ വീഴുന്ന അപ്പക്കഷണങ്ങൾ തിന്നാറുണ്ടല്ലോ”+ എന്നു പറഞ്ഞു. 28  അപ്പോൾ യേശു, “നിന്റെ വിശ്വാസം അപാരം! നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ നിനക്കു സംഭവിക്കട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾത്തന്നെ ആ സ്‌ത്രീയുടെ മകൾ സുഖം പ്രാപിച്ചു. 29  അവിടെനിന്ന്‌ ഗലീലക്കടലിന്‌ അടുത്തേക്കു+ പോയ യേശു അവിടെയുള്ള ഒരു മലമുകളിൽ ചെന്ന്‌ ഇരുന്നു. 30  വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടം യേശുവിന്റെ അടുത്ത്‌ വന്നുകൂടി. മുടന്തർ, അംഗവൈകല്യമുള്ളവർ, അന്ധർ, ഊമർ തുടങ്ങി പലരെയും കൊണ്ടുവന്ന്‌ അവർ യേശുവിന്റെ കാൽക്കൽ കിടത്തി. യേശു അവരെ സുഖപ്പെടുത്തി.+ 31  ഊമർ സംസാരിക്കുന്നതും അംഗവൈകല്യമുള്ളവർ സുഖപ്പെടുന്നതും മുടന്തർ നടക്കുന്നതും അന്ധർ കാണുന്നതും കണ്ട്‌ ജനം അതിശയിച്ച്‌ ഇസ്രായേലിന്റെ ദൈവത്തെ മഹത്ത്വപ്പെടുത്തി.+ 32  യേശു ശിഷ്യന്മാരെ അടുത്ത്‌ വിളിച്ച്‌ അവരോടു പറഞ്ഞു: “ഈ ജനക്കൂട്ടത്തോട്‌ എനിക്ക്‌ അലിവ്‌ തോന്നുന്നു.+ മൂന്നു ദിവസമായി ഇവർ എന്റെകൂടെയാണല്ലോ. ഇവർക്കു കഴിക്കാൻ ഒന്നുമില്ല. വിശന്നിരിക്കുന്ന ഇവരെ ഒന്നും കൊടുക്കാതെ* പറഞ്ഞയയ്‌ക്കാൻ എനിക്കു മനസ്സുവരുന്നില്ല. ഇവർ വഴിയിൽ കുഴഞ്ഞുവീണാലോ?”+ 33  പക്ഷേ ശിഷ്യന്മാർ യേശുവിനോട്‌, “ഇത്ര വലിയ ഒരു ജനക്കൂട്ടത്തിനു കൊടുക്കാൻമാത്രം അപ്പം ഈ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്‌ എവിടെനിന്ന്‌ കിട്ടാനാണ്‌ ”+ എന്നു ചോദിച്ചു. 34  യേശു അവരോട്‌, “നിങ്ങളുടെ കൈയിൽ എത്ര അപ്പമുണ്ട്‌ ” എന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ അവർ, “ഏഴെണ്ണമുണ്ട്‌, കുറച്ച്‌ ചെറുമീനും” എന്നു പറഞ്ഞു. 35  ജനക്കൂട്ടത്തോടു നിലത്ത്‌ ഇരിക്കാൻ നിർദേശിച്ചശേഷം 36  യേശു ആ ഏഴ്‌ അപ്പവും മീനും എടുത്ത്‌ ദൈവത്തോടു നന്ദി പറഞ്ഞിട്ട്‌, നുറുക്കി ശിഷ്യന്മാർക്കു കൊടുത്തുതുടങ്ങി. അവർ അതു ജനത്തിനു വിതരണം ചെയ്‌തു.+ 37  അവരെല്ലാം തിന്ന്‌ തൃപ്‌തരായി. ബാക്കിവന്ന അപ്പക്കഷണങ്ങൾ ഏഴു വലിയ കൊട്ടകളിൽ നിറച്ചെടുത്തു.+ 38  കഴിച്ചവരിൽ 4,000 പുരുഷന്മാരുണ്ടായിരുന്നു, സ്‌ത്രീകളും കുട്ടികളും വേറെയും. 39  ജനക്കൂട്ടത്തെ പറഞ്ഞയച്ചശേഷം യേശു വള്ളത്തിൽ കയറി മഗദപ്രദേശത്ത്‌ എത്തി.+

അടിക്കുറിപ്പുകള്‍

അഥവാ “അപമാനിച്ച്‌; അധിക്ഷേപിച്ച്‌.”
അഥവാ “നിന്ദിച്ച്‌ സംസാരിക്കുന്നവൻ തീർച്ചയായും മരിക്കണം.”
അഥവാ “പരീശന്മാർ ഇടറിപ്പോയെന്ന്‌.”
അഥവാ “ഓടയിൽ.”
അഥവാ “മറപ്പുരയിൽ; ശൗചാലയത്തിൽ.”
അഥവാ “ആഹാരം കൊടുക്കാതെ; പട്ടിണിയായി.”

പഠനക്കുറിപ്പുകൾ

അവർ കൈ കഴുകു​ന്നില്ല: ആളുകൾ ഇത്തരത്തിൽ കൈ കഴുകി​യി​രു​ന്നതു ശുചി​ത്വ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള ചിന്ത​കൊ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നില്ല, മറിച്ച്‌ പാരമ്പ​ര്യ​ത്തോ​ടു പറ്റിനിൽക്കാ​നാ​യി​രു​ന്നു. ആചാര​പ​ര​മാ​യി ശുദ്ധരാ​കാ​നാണ്‌ അവർ അങ്ങനെ ചെയ്‌തി​രു​ന്നത്‌. കഴുകാത്ത കൈ​കൊണ്ട്‌ ഭക്ഷണം കഴിക്കു​ന്നത്‌ ഒരു വേശ്യ​യു​മാ​യി ബന്ധപ്പെ​ടു​ന്ന​തി​നു തുല്യ​മാ​യാ​ണു പിൽക്കാ​ലത്ത്‌ ബാബി​ലോ​ണി​യൻ തൽമൂ​ദിൽ (സോത്താഹ്‌ 4ബി ) പട്ടിക​പ്പെ​ടു​ത്തി​യത്‌. കൈ കഴുകു​ന്ന​തി​നെ നിസ്സാ​ര​മാ​യി കാണുന്ന എല്ലാവ​രെ​യും “ഈ ലോക​ത്തു​നിന്ന്‌ ഉന്മൂലനം ചെയ്യു”മെന്നും അതിൽ പറഞ്ഞി​രു​ന്നു.

ദൈവ​ത്തി​നു നേർന്നി​രി​ക്കു​ന്നു: ഒരു വ്യക്തി പണമോ വസ്‌തു​വ​ക​ക​ളോ മറ്റെ​ന്തെ​ങ്കി​ലു​മോ കാഴ്‌ച​യാ​യി ദൈവ​ത്തി​നു നേർന്നാൽ അതു ദേവാ​ല​യം​വ​ക​യാ​കു​മെന്നു ശാസ്‌ത്രി​മാ​രും പരീശ​ന്മാ​രും പഠിപ്പി​ച്ചു. ഈ പാരമ്പ​ര്യ​മ​നു​സ​രിച്ച്‌ അത്തരത്തിൽ നേർന്ന ഒരു വസ്‌തു ദേവാ​ല​യ​ത്തി​നു​വേണ്ടി നീക്കി​വെ​ച്ചി​രി​ക്കു​ക​യാ​ണെന്നു പറഞ്ഞു​കൊണ്ട്‌ ഒരു മകന്‌ അതു കൈവ​ശം​വെച്ച്‌ സ്വന്തം ആവശ്യ​ങ്ങൾക്കു​വേണ്ടി ഉപയോ​ഗി​ക്കാ​മാ​യി​രു​ന്നു. തെളി​വു​കൾ സൂചി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത​നു​സ​രിച്ച്‌ മാതാ​പി​താ​ക്കളെ പരിപാ​ലി​ക്കാ​നുള്ള ഉത്തരവാ​ദി​ത്വ​ത്തിൽനിന്ന്‌ തലയൂ​രാ​നാ​യി തങ്ങളുടെ വസ്‌തു​വ​കകൾ ഇത്തരത്തിൽ ദൈവ​ത്തി​നു നേർന്ന​വർപോ​ലു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.​—മത്ത 15:6.

ദൃഷ്ടാന്തം: അഥവാ “ദൃഷ്ടാ​ന്തകഥ.”​—മത്ത 13:3-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

വ്യഭി​ചാ​രം: “വ്യഭി​ചാ​രം” എന്നു പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കുന്ന ഗ്രീക്കു​പദം (മൊയ്‌ഖെയ) ഈ വാക്യ​ത്തിൽ ബഹുവ​ച​ന​രൂ​പ​ത്തി​ലാ​ണു കാണു​ന്നത്‌. അതിനെ “ആവർത്തി​ച്ചുള്ള വ്യഭി​ചാ​രം” എന്നു പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്താം.​—പദാവ​ലി കാണുക.

ലൈം​ഗി​ക അധാർമി​കത: ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മായ പോർണിയ ഈ വാക്യ​ത്തിൽ ബഹുവ​ച​ന​രൂ​പ​ത്തി​ലാ​ണു കാണു​ന്നത്‌. അതിനെ “ലൈം​ഗി​ക​മാ​യി അധാർമി​ക​മായ പ്രവൃ​ത്തി​കൾ (നടപടി​കൾ)” എന്നു പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്താം.​—മത്ത 5:32-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പും പദാവ​ലി​യും കാണുക.

ഫൊയ്‌നി​ക്യ​ക്കാ​രി: അഥവാ “കനാന്യ​സ്‌ത്രീ.” ഗ്രീക്കിൽ ഖനാനേയ. ഫൊയ്‌നി​ക്യ​യിൽ ആദ്യകാ​ലത്ത്‌ താമസ​മാ​ക്കി​യവർ കനാന്റെ വംശത്തിൽപ്പെ​ട്ട​വ​രാ​യി​രു​ന്നു. പിൽക്കാ​ലത്ത്‌ “കനാൻ” എന്നതു പ്രധാ​ന​മാ​യും ഫൊയ്‌നി​ക്യ​യെ കുറി​ക്കാൻ ഉപയോ​ഗി​ച്ചു​തു​ടങ്ങി.​—ഈ സ്‌ത്രീ​യെ ‘സിറിയൻ ഫൊയ്‌നി​ക്യ ദേശക്കാ​രി’ എന്നു വിളി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന മർ 7:26-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

ദാവീ​ദു​പു​ത്രൻ: മത്ത 1:1; 15:25 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​കൾ കാണുക.

താണു​വ​ണ​ങ്ങി​ക്കൊണ്ട്‌: അഥവാ “കുമ്പിട്ട്‌ നമസ്‌ക​രി​ച്ചു​കൊണ്ട്‌; ആദരവ്‌ കാണി​ച്ചു​കൊണ്ട്‌.” ഒരു ജൂതസ്‌ത്രീ​യ​ല്ലാ​യി​രുന്ന ഇവർ യേശു​വി​നെ “ദാവീ​ദു​പു​ത്രാ” എന്നു വിളി​ച്ച​പ്പോൾ (മത്ത 15:22), തെളി​വ​നു​സ​രിച്ച്‌ യേശു​വാ​ണു വാഗ്‌ദ​ത്ത​മി​ശിഹ എന്ന കാര്യം അംഗീ​ക​രി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. യേശു ഒരു ദൈവ​മോ ദേവനോ ആണെന്ന ചിന്ത​യോ​ടെയല്ല, മറിച്ച്‌ ദൈവ​ത്തി​ന്റെ പ്രതി​നി​ധി​യാ​ണെന്നു കരുതി​ത്ത​ന്നെ​യാണ്‌ ആ സ്‌ത്രീ യേശു​വി​നെ വണങ്ങി​യത്‌.​—മത്ത 2:2; 8:2; 14:33; 18:26 എന്നിവ​യു​ടെ പഠനക്കു​റി​പ്പു​കൾ കാണുക.

മക്കൾ . . . നായ്‌ക്കു​ട്ടി​കൾ: മോശ​യി​ലൂ​ടെ കൊടുത്ത നിയമ​മ​നു​സ​രിച്ച്‌ നായ്‌ക്കൾ അശുദ്ധ​മാ​യി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ മിക്ക​പ്പോ​ഴും മോശ​മാ​യൊ​രു ധ്വനി​യോ​ടെ​യാ​ണു തിരു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളിൽ ആ പദം ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. (ലേവ 11:27; മത്ത 7:6; ഫിലി 3:2; വെളി 22:15) എന്നാൽ യേശു നടത്തിയ ഈ സംഭാ​ഷ​ണ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള മർക്കോ​സി​ന്റെ​യും (7:27) മത്തായി​യു​ടെ​യും വിവര​ണ​ത്തിൽ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന പദം അൽപ്പതാ​വാ​ചിരൂ​പ​ത്തി​ലാണ്‌ (diminutive form). “നായ്‌ക്കു​ട്ടി,” “വളർത്തു​നായ” എന്നൊ​ക്കെ​യാണ്‌ അതിന്റെ അർഥം. അത്‌ ആ താരത​മ്യ​ത്തെ മയപ്പെ​ടു​ത്തി. അതു കേട്ടവ​രു​ടെ മനസ്സി​ലേക്കു വന്നത്‌, ജൂതന്മാ​ര​ല്ലാ​ത്തവർ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന ഓമന​മൃ​ഗ​ങ്ങളെ വാത്സല്യ​ത്തോ​ടെ വിളി​ച്ചി​രുന്ന ഒരു പദമാ​യി​രി​ക്കാം. ഇസ്രാ​യേ​ല്യ​രെ “മക്കളോ​ടും” ജൂതന്മാ​ര​ല്ലാ​ത്ത​വരെ “നായ്‌ക്കു​ട്ടി​ക​ളോ​ടും” താരത​മ്യ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​തി​ലൂ​ടെ യേശു ഒരു മുൻഗ​ണ​നാ​ക്രമം സൂചി​പ്പി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നെന്നു തോന്നു​ന്നു. ഒരു വീട്ടിൽ കുട്ടി​ക​ളും നായ്‌ക്ക​ളും ഉള്ളപ്പോൾ ആദ്യം കുട്ടി​കൾക്കാ​യി​രി​ക്കും ഭക്ഷണം കൊടു​ക്കു​ന്നത്‌.

അംഗ​വൈ​ക​ല്യ​മു​ള്ളവർ സുഖ​പ്പെ​ടു​ന്നു: ചില കൈ​യെ​ഴു​ത്തു​പ്ര​തി​ക​ളിൽ ഈ വാക്കുകൾ വിട്ടു​ക​ള​ഞ്ഞി​രി​ക്കു​ന്നെ​ങ്കി​ലും ആദ്യകാ​ലത്തെ മിക്ക കൈ​യെ​ഴു​ത്തു​പ്ര​തി​ക​ളി​ലും പിൽക്കാ​ലത്തെ ധാരാളം കൈ​യെ​ഴു​ത്തു​പ്ര​തി​ക​ളി​ലും അവ കാണാം.

അലിവ്‌ തോന്നു​ന്നു: അഥവാ “അനുകമ്പ തോന്നു​ന്നു.”—മത്ത 9:36-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.

വലിയ കൊട്ടകൾ: അഥവാ “ഭക്ഷണ​ക്കൊ​ട്ടകൾ.” മുമ്പ്‌ ഒരിക്കൽ ഏകദേശം 5,000 പേർക്കു യേശു ഭക്ഷണം കൊടു​ത്ത​പ്പോൾ ഉപയോ​ഗിച്ച കൊട്ട​ക​ളെ​ക്കാൾ വലുപ്പ​മുള്ള ഒരുതരം കൊട്ട​യെ​യാ​ണു സാധ്യ​ത​യ​നു​സ​രിച്ച്‌ ഇവിടെ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന സ്‌ഫു​റീസ്‌ എന്ന ഗ്രീക്കു​പദം കുറി​ക്കു​ന്നത്‌. (മത്ത 14:20­-ന്റെ പഠനക്കു​റി​പ്പു കാണുക.) ദമസ്‌കൊസ്‌ നഗരമ​തി​ലി​ന്റെ കിളി​വാ​തി​ലി​ലൂ​ടെ പൗലോ​സി​നെ താഴേക്ക്‌ ഇറക്കി​യ​തി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറഞ്ഞി​രി​ക്കു​ന്നി​ടത്ത്‌ ‘കൊട്ട’ എന്നു പരിഭാ​ഷ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തും ഇതേ ഗ്രീക്കു​പ​ദം​ത​ന്നെ​യാണ്‌.​—പ്രവൃ 9:25.

സ്‌ത്രീ​ക​ളും കുട്ടി​ക​ളും വേറെ​യും: ഈ അത്ഭുത​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള വിവര​ണ​ത്തിൽ സ്‌ത്രീ​ക​ളു​ടെ​യും കുട്ടി​ക​ളു​ടെ​യും കാര്യം രേഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്നതു മത്തായി മാത്ര​മാണ്‌. അത്ഭുത​ക​ര​മാ​യി പോഷി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​വ​രു​ടെ മൊത്തം സംഖ്യ 12,000-ത്തിലധി​കം വരാൻ സാധ്യ​ത​യുണ്ട്‌.

മഗദ: ഗലീല​ക്ക​ട​ലി​ന്റെ ചുറ്റു​വ​ട്ടത്ത്‌ മഗദ എന്ന പേരിൽ അറിയ​പ്പെ​ടുന്ന ഒരു സ്ഥലം ഇന്ന്‌ ഇല്ലെങ്കി​ലും, മഗ്‌ദ​ല​ത​ന്നെ​യാ​ണു മഗദ​യെ​ന്നും അതു തിബെ​ര്യാ​സിന്‌ ഏതാണ്ട്‌ 6 കി.മീ. (3.5 മൈ.) വടക്കു​പ​ടി​ഞ്ഞാ​റാ​യി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖിർബത്ത്‌ മജ്‌ദൽ (മിഗ്‌ദൽ) എന്ന സ്ഥലമാ​ണെ​ന്നും ചില പണ്ഡിത​ന്മാർ വിശ്വ​സി​ക്കു​ന്നു. സമാന്ത​ര​വി​വ​ര​ണ​ത്തിൽ (മർ 8:10) ഈ പ്രദേ​ശത്തെ ദൽമനൂഥ എന്നാണു വിളി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌.​—അനു. ബി10 കാണുക.

ദൃശ്യാവിഷ്കാരം

കൊട്ടകൾ
കൊട്ടകൾ

വ്യത്യ​സ്‌ത​തരം കൊട്ട​കളെ കുറി​ക്കാൻ ബൈബി​ളിൽ വെവ്വേറെ പദങ്ങൾ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, യേശു അത്ഭുത​ക​ര​മാ​യി 5,000 പുരു​ഷ​ന്മാ​രെ പോഷി​പ്പി​ച്ചിട്ട്‌ മിച്ചം വന്ന ഭക്ഷണം ശേഖരി​ക്കാൻ ഉപയോ​ഗിച്ച 12 കൊട്ട​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയു​ന്നി​ടത്ത്‌ കാണുന്ന ഗ്രീക്കു​പദം സൂചി​പ്പി​ക്കു​ന്നത്‌ അവ നെയ്‌തു​ണ്ടാ​ക്കിയ, കൈയിൽ പിടി​ക്കാ​വുന്ന തരം ചെറിയ കൊട്ട​ക​ളാ​യി​രി​ക്കാം എന്നാണ്‌. എന്നാൽ യേശു 4,000 പുരു​ഷ​ന്മാർക്കു ഭക്ഷണം കൊടു​ത്തിട്ട്‌ മിച്ചം വന്നതു ശേഖരിച്ച ഏഴു കൊട്ട​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയു​ന്നി​ടത്ത്‌ മറ്റൊരു ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മാണ്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. (മർ 8:8, 9) അതു താരത​മ്യേന വലിയ കൊട്ട​കളെ കുറി​ക്കു​ന്നു. ദമസ്‌കൊ​സി​ലെ മതിലി​ന്റെ ദ്വാര​ത്തി​ലൂ​ടെ പൗലോ​സി​നെ താഴേക്ക്‌ ഇറക്കാൻ ഉപയോ​ഗിച്ച കൊട്ട​യെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പറയു​ന്നി​ട​ത്തും ഇതേ ഗ്രീക്കു​പ​ദ​മാ​ണു കാണു​ന്നത്‌.—പ്രവൃ 9:25.

ഗലീല​ക്ക​ട​ലി​ന്റെ തീരത്തുള്ള മഗദ
ഗലീല​ക്ക​ട​ലി​ന്റെ തീരത്തുള്ള മഗദ

4,000 പുരു​ഷ​ന്മാർക്കും ഒപ്പമു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന സ്‌ത്രീ​കൾക്കും കുട്ടി​കൾക്കും ഭക്ഷണം കൊടു​ത്ത​ശേഷം യേശു​വും ശിഷ്യ​ന്മാ​രും വള്ളത്തിൽ കയറി ഗലീല​ക്ക​ട​ലി​ന്റെ പടിഞ്ഞാ​റൻ തീരത്തുള്ള മഗദ​പ്ര​ദേ​ശ​ത്തേ​ക്കാ​ണു പോയത്‌. മർക്കോ​സി​ന്റെ സമാന്ത​ര​വി​വ​ര​ണ​ത്തിൽ ആ പ്രദേ​ശത്തെ ദൽമനൂഥ എന്നു വിളി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.—മർ 8:10; യേശു​വി​ന്റെ ശുശ്രൂ​ഷ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിശദാം​ശങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഭൂപട​ങ്ങൾക്ക്‌ അനുബന്ധം എ7-ഡി കാണുക.