ACANCE YAKAUZYA UKUTI
Ningacita uli ndi cakuti antu yakungamba?
Icikalenga twauvwa uyi
Ulwambo lumwi lwipa sana. Wakwe, cikaipa sana ndi cakuti umwi akulanda ivya ufi pali umwi pakuti amononele izina. Nomba nanti cakuti ulwambo lutifile sana, lukauvwisha uyi, sana sana ndi cakuti aakukwamba umuntu wino ukaelenganya ukuti acuza wako umupalamishe.—Masamu 55:12-14.
‘Nizile imanya ukuti munji wangambanga, walandanga ukuti ntiika mano ku yantu yuze. Nuvwile sana uyi! Ntaamanyile cino wacitile vii.’—Ashley
Cisinka: Ciye aakukwamba umuzo nanti foo, kukaya ukuvwa uyi nga wamanya ukuti antu yauze yalandanga iviipe pali wewe.
Cipe icakuti utanga uleshe antu ukuti yatakwamba
Limwi kungaya imilandu iingi ingalenga ukuti antu yaamba yauze, pa milandu iyo pangaya na yii:
Kwika sana mano kuli yauze. Antu yakalonda ukumanya ivikucitikila yauze. Fwandi icikalenga twalonda ukulanda na antu yauze nanti ukulanda pa yantu yauze. Alino Baibo ikatukomelezya ukuti twalonda “vingazipila yauze”.—Filipi 2:4.
‘Ilingi antu ali yano tukatemwa ukulandapo!’—Bianca
‘Kulanda sile cisinka, nkatemwa ukumanya ivikucitikila antu yauze alino nu kulavilanda kuli yauze. Ntamanya icikalenga nauvwa ningo ukulanda pa yantu yauze.’—Katie
Citendwe. Mu nsita ino ivyalumbulwa muli Baibo vyacitikanga, kwali antu aatacitanga “ivintu vyuze pa nsita ino yasikuomba suka sile kusimika nanti ukukutika uku vintu ivipya.” (Milimo 17:21) Nupya vikwene avino caya na ndakai kwene.
‘Insita zimwi ndi cakuti kusi cicitike icingazipa ukulandapo, antu yakapanga sile ilyasi lya kupanga pakuti yakwate ivyakulandapo.’—Joanna
Kuisuula. Kwaya mulandu usuma uwalenga Baibo atucelule ukuti tutalinzile ukuilinganya kuli yauze. (Galatiya 6:4) Cipe icakuti, antu yamwi pakuti yacimvye intazi iyakuisuula yakatandika ukulanda ivintu viipe pali yauze.
‘Kulanda iviipe pa yantu yauze ilingi kukalanga vino antu ya lwambo yaya. Nupya ilingi cikasenula ukuti umuntu wa lwambo akauvwa uzuwa pa muntu wino akwamba. Yakasalanganya malyasi aufi pa yantu yauze pakuti yuvwe ningo nu kuleka ciloleke ukuti yaya ningo kucila antu yayo.’—Phil
Cisinka: Nanti tungacita uli, antu yene yalatwalilila ukulanda pa yantu yauze, kumwi sile na pali wewe kwene.
Cisuma icakuti ulwambo lutalinzile ukukulenga ukuti wauvwa sana uyi
Nanti icakuti utange uleshe antu kuti yate ukukwamba, lelo ungasololapo vino ungacita. Ndi cakuti uvwa ukuti yamwi yakukwamba, limwi ungacita vintu vii viili.
CA KUTANDIKILAPO CINO UNGACITA: Ukusuulako sile. Ilingi, cintu cisuma cino ungacita ukusulako sile sana sana ndi cakuti ulwambo lulo lutifile sana. Waomvya kupanda mano ukwaya muli Baibo ukwakuti: “Utaasoka zuwa.”—Kasambilizya 7:9.
“Lyasi lya ufi lyasalangine ilyakuti kwali umonsi wino nizizyanyanga nawe, nomba umonsi kwene wiyo ala ntatala nalolanapo nawe! Naweni ukuti lyasi lii lyali ilya kupanga sile, fwandi nasesile sile.”—Elise
“Ukuya ni miyele isuma icintu cisuma sana pano cingalenga ukuti antu yatakwamba sana. Nanti cakuti antu yangalanda iviipe pali wewe, ndi cakuti uli ni miyele isuma antu sile anono angazumila ukuti vino yakulanda pali wewe ivya cumi. Lelo aingi yalkamanya ukuti vino antu yakulanda pali wewe ivya ufi.”—Allison
Vino Ungacita: Lemba (1) vino yalanzile pali wewe na (2) vino ukuyuvwa. Ndi cakuti ‘wavwangila umu mwenzo wako,’ cingakwangukila ukusuulako.—Masamu 4:4.
CAKWE CIILI CINO UNGACITA: Ungaya ukalanzyanye nu wakwambanga. Insita zimwi, ungayuvwa ukuti vino yalandaga pali wewe ivipa sana icakuti ulinzile sile ukulanda nu wakwambanga.
“Ndi cakuti walanda nu wakwambanga, cingalenga yamanye ukuti vino yakalanda vikafika ku muntu wino yalandangapo. Nupya ungakwata ishuko lya kumala intazi.”—Elise.
Lino utatala waya mu kulanda nu muntu uwa kwambanga lola ivisinte vii ivya muli Baibo nupya uyuzye wemwineco mauzyo ali pali cila cisinte.
“Umuntu aakaasuka lino atatala uvwa ivisinka ala akulanga uwelewele.” (Mapinda 18:13) ‘Uzye imanya ivisinka vyonsi? Uzye limwi umuntu uwanenyile ukuti yamwi yangambanga ale atuvwikishe vino yalandanga?’
“Alinzile ukuya aakauvwa zuwa, umuteekele pa kulanda, nupya aasisoka zuwa.” (Yakobo 1:19) ‘Uzye yii ali nsita ingazipa ukulanda nu muntu wangambanga? Uzye insininkizya ukuti vino nkucita vili sile ningo? Nanti uzye cingazipa ukuti tale ndoleleko pakuti icipyu cicepeko alino nkalanzyanye nawe?’
“Acino vyonsi vino mukalonda ukuti antu yamucitile avino namwe mulinzile ukuyacitila.” (Mateo 7:12) ‘Ndi cakuti nene nkwamba umwi, uzye ningatemwa wino inkwamba ukucita uli pa kulanzyanya nani? Uzye aekwi kuno ningatemwa ukuti wino nambanga alanzyanyizizye nani? Uzye amazwi ci yano ningatemwa ukuti wino nambanga aomvye nupya inzila ci ino ningatemwa ukuti ayalandilemo?’
Vino Mungacita: Lino utatala walanzyanya nu wakwambanga, ungalemba vino utupekanya ukuyalanda. Lyene ungalolelako mulungu onga nanti milungu yiili, kupituluka muli vino watulemba, nu kulola ndi cakuti kuli vimwi vino ungasenulamo. Nupya ungalanzyanya na avyazi yako pali vino watupekanya nanti umuzo uwakula umu mano pakuti akupande amano.
Cisinka: Wakwe vino caya nu ku vintu vyuze ivya mu umi, utanga uleshe antu yauze ukuti yatakwamba. Nomba cii cisikupiliula ukuti ulinzile ukuleka ukuti vino yauze yakulanda pali wewe vyakutungulula!

