Skip to content

Muye pa utantiko wa vilimo

 CIPANDE 1

Uzye Leza A Weni?

Uzye Leza A Weni?

1, 2. Uzye antu yakakwata mauzyo pali vyani?

ANA yakauzya sana mauzyo. Mungezya ukuyalondolwela, nomba ilingi ala yamauzya yati, ‘I cani cino cayela vivyo?’ Napya ndi mwayasuka, ala yamauzya nupya kwene yati, ‘Nomba i cani?’

2 Swe yantu swensi kwene, anono na akalamba, twakwata mauzyo. Tukakwata mauzyo pali vino tumalya, vino tumazwala, nanti vino tumakala. Nanti limwi tungakwata mauzyo acindame pa umi witu ni vilatucitikila uku nkoleelo. Nomba nga tutazanyile amasuko asuma ku mauzyo yaayo, limwi tungata ukuuzya.

3. I cani icikalenga ukuti antu aingi yaelenganya ukuti yatanga yazane masuko ku mauzyo yao?

3 Uzye Baibo yakwata amasuko ku mauzyo acindame yano tukauzya? Antu yamwi yamanya ukuti amasuko amuno yaya muli Baibo, nomba yakalola ukuti itanguka ukumvwa. Nupya yakaelenganya ukuti ya kasambilizya na ya simapepo sile aliyo yamanya amasuko. Yamwi nayo yakaumvwa insonyi ukuzumila ukuti yatamanyile amasuko. Nga mwemo mukaelenganyapo uli?

4, 5. A mauzyo ci acindame yano mwakwata? U mulandu ci uno mulinzile ukutwalilila ukulonda amasuko?

4 Mufwile mukalonda ukumanya masuko ku mauzyo yaa: U mulandu ci uno nayela muno nsi? Aekwi kuno ndaya ndi nafwa? Uzye Leza waya uli? Yesu, Kasambilizya uwamanyikwa sana, watile: “Lengini nga mumapeelwa, londini nga mumazana, konkonsyini nga mumayulilwa.”  (Mateo 7:7) Mulinzile ukutwalilila ukulonda amasuko kufikila lino mulazana acumi.

5 Ndi mwatwalilila ‘ukulonda,’ mulazana amasuko muli Baibo. (Mapinda 2:1-5) Masuko yaa yatatala ukumvwa. Vino mulasambilila vilalenga muye ni nsansa ndakai, nupya mulaya nu umi usuma cuze uku nkoleelo. Lekini tulande api uzyo lyonga ilyavulunganya sana antu aingi.

UZYE LEZA AKATUSAKAMALA NANTI UZYE WAKOMA UMWENZO?

6. U mulandu ci uno antu aingi yakaelenganyizizya ukuti Leza asiyasakamala lino yakucula?

6 Antu aingi yakati Leza asitusakamala. Yakati, ndi cakuti watusakamala, ivintu umu nsi ndi vyazipa. Mu nsi yonsi mwaya inkondo, ulupato, na malanda. Tukalwala, tukacula, nu kufwa. Fwandi aingi yakati, ‘Ndi cakuti Leza akatusakamala, u mulandu ci uno atafumizyapo ukucula kuu konsi?’

7. (a) I vyani vino ya simapepo yakalanda ivikalenga antu yaelenganya ukuti Leza u munkalwe? (b) U mulandu ci uno tungasininkizizya ukuti asi a Leza akalenga antu ukucula?

7 Insita zimwi, ya simapepo aliyo yakalenga antu yaelenganya ukuti Leza u munkalwe. Lino kwacitika vimwi ivipe yakati u kulonda kwakwe Leza. Yakalanda ukuti aliwe akalonda ukuti ivintu vivyo vyacitika. Ukulanda vivyo, i cilicimwi nu kuti yakapeela Leza umulandu. Nomba Baibo ikati Leza atange acite icipe. Pali Yakobo 1:13 tukawelengapo ukuti Leza asiezya umuntu ukucita ivipe. Pakati: “Ndi umuntu watunkwa na mezyo amusango uu wene atalinzile ukulanda ati Leza akuntunka. Pano Leza atanga tunkwa ni nkota, nupya Leza asitunka umuntu nanti wenga.” Cikupiliula ukuti nanti  i cakuti Leza ataalesya ivintu ivipe ukucitika, asi aliwe akalenga ukuti vyacitika. (Welengini Yobo 34:10-12.) Lekini tulangilile.

8, 9. U mulandu ci uno citange ciyele ningo ukupeela Leza umulandu pa mavya yano tukakwata? Langililini.

8 Elenganyini pa mwana umonsi wino acili akaikala pa yavyazi. Ya isi yamutemwa sana nupya yamusambilizya ni vyakusoolola ningo ivyakucita. Lyene umwana wiyo wapondokela ya isi wafuma na pa ng’anda. Watandika ukucita ivipe, lyene wailetela amavya. Uzye mungati ya isi aalenga pano yatamulesizye ukuti atafuma pa ng’anda? Awe foo! (Luka 15:11-13) Wakwe vino ya isi yatalesizye umwana ukuti atafuma apa ng’anda, avino na Leza asilesya umuntu aliwensi ukuti atamupondokela nanti ukuti atacita ivipe. Fwandi, lino icipe cimwi cacitika, tulinzile ukwiusya ukuti asi a Leza uwatalenga cicitike. Citange cizipe ukupeela Leza umulandu.

9 Kwaya umulandu usuma uno Leza asilesezya ivipe ukucitika. Umu Cipande 11, mulasambilila pa mulandu uwo. Lelo mulinzile ukumanya ukuti Leza watutemwa napya asi wino tulinzile ukupeela umulandu pa mavya yano tukakwata. Alino, aliwe sile angafumyapo mavya yaayo.—Ezaya 33:2.

10. U mulandu ci uno tungasininkizizya ukuti Leza alazifya ivintu vyonsi vino antu aipe yakacita?

10 Leza u wa muzilo. (Ezaya 6:3) Vyonsi vino akacita i vyausaka nupya i visuma. Fwandi tungamutaila. Antu yene yataya wako Leza. Insita zimwi yakacita ivipe. Na kateeka nanti angaya uli uwa cisinka, atange azifye ivintu vino antu aipe yakacita. Kutaya uwakwata amaka wakwe vino Leza waya. Wene alazifya ivintu vino antu aipe yakacita. Nupya alafumyapo ivipe vyonsi pyu, vitalatala viyeko nupya.—Welengini Masamu 37:9-11.

 UZYE LEZA AKAUMVWA ULI NDI CAKUTI TUKUCULA?

11. Uzye Leza akaumvwa uli ndi mukucula?

11 Uzye Leza akaumvwa uli ndi walola ivikucitika umu nsi alino ni vikacitikila mwemwe? Baibo ikasambilizya ukuti Leza “watemwa ivilungame.” (Masamu 37:28) Fwandi wasumbako sana mano kuli vino vikacitikila antu. Akaumvwa uyi ndi cakuti walola antu yakucula. Baibo ikati ‘umwenzo wamuwavile’ lino waweni ivipe ivyacitikanga umu nsi. (Utandiko 6:5, 6) Leza atasenuka foo. (Malaki 3:6) Baibo ikati Leza akamusakamala.—Welengini 1 Petulo 5:7.

Baibo ikatusambilizya ukuti Yeova a Kaumba wa vintu vyonsi uwaya nu kutemwa

12, 13. (a) U mulandu ci uno mukasakamalila antu nu kuyatemwa, nupya mukaumvwa uli ndi mwalola antu yakucula? (b) U mulandu ci uno tungasininkizizya ukuti Leza alafumyapo ukucula konsi nu lufyengo?

12 Nupya, Baibo ikati Leza watuumvile umu cata cakwe. (Utandiko 1:26) Cikupiliula ukuti watuumvile ni miyele isuma ino wakwata. Fwandi, ndi cakuti mwemo mukaumvwa uyi lino mwalola antu akaele yakucula, Leza wene akacila napo! Twamanya uli vivyo?

13 Baibo ikasambilizya ukuti “Leza u kutemwa.” (1 Yoane 4:8) Vyonsi vino Leza akacita, akavicita apa mulandu nu kutemwa kuno watutemwa. Fwandi twakwata ukutemwa pano Leza waya nu kutemwa. Tale elenganyini: Ndi cakuti mwakweti amaka akufumyapo ukucula konsi nu lufyengo, uzye mutange mucite vivyo? Mu cumi, mungacita vivyo pano mwatemwa antu. Nga Leza wene? Wakwata amaka, nupya pa mulandu wakuti watutemwa, alafumyapo ukucula konsi nu lufyengo. Mungataila ukuti amalayo yonsi yano Leza  walaya atiyalandwa pa mafwa 4 na 5 umwi buku kwene  li yalafikiliziwa! Nomba pakuti mutaile malayo yaayo, mulinzile ukumanya ivingi pali Leza.

LEZA AKALONDA UKUTI MUMUMANYE

Nga mukulonda kuti umwi aye cuza winu, mukamunena izina linu. Leza akatunena izina lyakwe muli Baibo

14. Uzye Leza a weni izina, nupya twamanya uli ukuti tufwile ukulaliomvya?

14 Ndi cakuti mukulonda umwi aye cuza winu, i cani cino mukatandikilapo ukumuneena? I zina linu. Uzye Leza wakwata izina? Amu macalici aingi yakati izina lyakwe a Leza nanti Mwene, nomba yaa asi mazina foo. A malumbo sile akulangilamo umucinzi kuli aliwe ndi vino tungati “umusambazi” nanti “kateeka.” Leza watunena umwineco ukuti izina lyakwe a Yeova. Pa Masamu 83:18 pakati: “Yangala yamanye nu kuti awewe sile wenga ukaamwa Yawe [Yeova], nupya wenga mpo, wewe uli Leza Wapapelapela umu nsi yonsi!” Ya kalemba yakwe Baibo yaomvizye izina lyakwe Leza amaila aingi pa kulemba Baibo. Yeova akalonda ukuti mumanye izina lyakwe nu kulaliomvya. Akaminena izina lyakwe pakuti muye ya cuza yakwe.

15. Izina lyakuti Yeova likapiliula cani?

15 Izina lyakwe Leza, ilyakuti Yeova, lyakwata upiliulo. Likapiliula ukuti Leza angafikilizya malayo yonsi yano walaya, nu kucita vyonsi vino  akulonda. Pasi icingamulesya ukucita vivyo. A Yeova sile uwalinga ukukwata izina lilyo. *

16, 17. Uzye malumbo yaa yakapiliula cani: (a) “wa Maka yonsi”? (b) “Kateeka wa nko zyonsi”? (c) “Kaumba”?

16 Utwawelenga pa Masamu 83:18 apakalanda pali Yeova ukuti: “Awewe sile wenga . . . wewe uli Leza Wapapelapela.” Na pa Umbwilo 15:3 pakati: “We mwene Leza  wa maka yonsi, imilimo yako ikulu nupya iyakuzunguka! We Kateeka wa nko zyonsi imiyele yako iyaololoke nupya iya cumi!” Uzye izina lya mucinzi ilyakuti “wa Maka yonsi” likapiliula cani? Likapiliula ukuti Yeova wene wakwata sana amaka, kutaya angalingana nawe. Lyene izina lya mucinzi ilyakuti “Kateeka wa nko zyonsi” likapiliula ukuti wene wayako lyonsi. Pa Masamu 90:2 pakati wene atakwata intandikilo nanti impela. Ulondolozi uwo ukazungusya sana, asi avivyo?

17 Yeova sile ali Kaumba. Pa Umbwilo 4:11 pakati: “We mwene Leza witu! Wemo wazipilwa ukupeelwa ululumbi, umucinzi na maka, pano wewe waumvile ivintu vyonsi. Ku kulonda kwako walenzile vyonsi ukuti viyeko, nupya wewe waviumvile.” Yeova aliwe waumvile angeli ya mwiyulu, intanda, ivizao, ivimuti, inswi, ni ivintu vyonsi vino mungelenganyapo!

 UZYE MUNGAYA CUZA WAKWE YEOVA?

18. U mulandu ci uno antu yamwi yakaelenganyizizya ukuti Leza atange aye cuza wao? Uzye Baibo ikatusambizya ukuti uli?

18 Antu yamwi ndi yawelenga pa miyele yakwe Yeova iyakuzungusya cikalenga yauvwa intete. Yakaelenganya yati, ‘Wene wakwatisya amaka, wacindama cuze nupya waya sana ukutali nani, fwandi atange ansakamale.’ Nomba uzye vivyo ali vino Yeova akalonda ukuti twayuvwa? Awe foo. Yeova akalonda ukuti tumupalame. Baibo ikatunena ukuti Leza “asi ukutali naswe.” (Milimo 17:27) Leza akalonda ukuti muye cuza wakwe. Wamulaya ukuti, ndi mwapalama kuli aliwe, ‘nawe alapalama kunomuli.’—Yakobo 4:8.

19. (a) Uzye mungacita uli pakuti muye cuza wakwe Leza? (b) Pa miyele ino Yeova wakwata, iilikwi ino mwatemwapo sana?

19 Mungacita uli pakuti muye cuza wakwe Leza? Yesu watile: “Umi wapee u wakuti antu yamanye wewe, Leza wenga sile uwa cumi, nga nu kumanya Yesu Klistu wino watumile.” (Yoane 17:3) Twalililini ukusambilila alino mulamanya Yeova na Yesu. Nga alino mulaya nu umi wa pe. Itusambilila mpiti ukuti “Leza u kutemwa.” (1 Yoane 4:16) Nomba kwaya imiyele nayuze iingi isuma cuze ino wakwata. Baibo ikatunena ukuti Yeova waya nu “luse na mizu, asisoka zuwa, uwazula nu kutemwa kwa manda pe, uwatailwa na antu yakwe.” (Kufuma 34:6) Yeova wene “u musuma nupya akayelela uluse.” (Masamu 86:5) Leza akateeka umwenzo nupya u wa cisinka. (2 Petulo 3:9; Umbwilo 15:4) Ndi mukuwelenga Baibo lyonsi, mulasambilila pa miyele nayuze iingi ino wakwata.

20-22. (a) Uzye vino Leza asiloleka, tungapalama tutuuli kuli aliwe? (b) I vyani vino mulinzile ukucita ndi cakuti yamwi yakulonda mute ukusambilila Baibo?

20 Nomba vino Leza asiloleka, mungapalama mutuuli  kuli aliwe? (Yoane 1:18; 4:24; 1 Timoti 1:17) Ndi mukuwelenga muli Baibo pali Yeova, mulamumanya ningo. (Masamu 27:4; Loma 1:20) Nupya lino mukusambilila ivingi pali Yeova, mulaamutemwa sana nupya mulaapalama kuli aliwe.

Tata witu wa mwiyulu watutemwa ukucila na vino isi akatemwa ana yakwe

21 Mulamanya ukuti Yeova a Tata witu. (Mateo 6:9) Watupiile umi, nupya akalonda kuti tukwate umi usuma cuze na likwene. Ali vino isi uwakwata ukutemwa akalonda ana yakwe ukuya. (Masamu 36:9) Baibo ikasambilizya ukuti mungaya cuza wakwe Yeova. (Yakobo 2:23) Uzye cisi cintu cisuma cico? Yeova Kaumba wa vintu vyonsi akulonda mwemwe kwene ukuya cuza wakwe!

22 Antu yamwi yatanga yatemwe ukulola mukusambilila Baibo. Yangatiina ukuti limwi mungata ukupepa kuno mukapepa. Nomba mutalinzile ukuleka yamulesye ukuya cuza wakwe Yeova. Pano ali Cuza musuma sana uno mungakwata.

23, 24. (a) U mulandu ci uno tulinzile ukutwalilila ukuuzya amauzyo? (b) I vyani vino tulasambilila umu cipande icilondelilepo??

23 Lino mukusambilila Baibo mulazana ivintu vimwi ivilaamutalila ukuvwikisya. Nomba mutakauvwa insonyi ukuzya mauzyo. Yesu watile tulinzile ukuya aicefye wa ana anono. (Mateo 18:2-4) Ana yakauzya sana mauzyo. Leza akalonda ukuti muzane amasuko. Fwandi mwaikisya amano ku kusambilila Baibo pakuti mwasininkizya ukuti vino mukusambilila i vya cumi.—Welengini Milimo 17:11.

24 Inzila isuma ino tungamanyilamo ivingi pali Yeova u kusambilila Baibo. Umu cipande icilondelilepo tuli nu kusambilila umulandu uno Baibo yapusanilako sana na mabuku yauze.

^ par. 15 Ndi cakuti Baibo winu atakwata izina lyakuti Yeova, nanti ndi cakuti mukulonda ukumanyilapo navyuze pa upiliulo wi zina kwene lii na vino yakalilumbula, mukwai lolini Vyeo Vya ku Mpela pa 1.