Skip to content

Muye pa utantiko wa vilimo

Umulandu Uno Tukazevezya Icakulya Camanguzi Ica Mwene

Umulandu Uno Tukazevezya Icakulya Camanguzi Ica Mwene

“Mwacita cii pa kunjiusya.”—1 Kol. 11:24.

1, 2. I cani cino Yesu wacisile pa Nisani 14 amanguzi, umu mwaka wakwe 33 C.E.? (Lolini icikope ca kutandikilako)

KWAFITA, nomba mwezi wati-uwala umu Yelusalemu. A manguzi apa Nisan 14, umu mwaka wakwe 33 C.E. Yesu na atumwa yakwe yati-yazevya Ucilo, ukwiusya ivyacitiike ala pati-papita imyaka 1,500 kufuma pano aina Izlaeli yakulwilwe umu uzya uku Eguputo. Yesu wapekanya icakulya iciyiyele, ala ali na atumwa yakwe acisinka 11. Icakulya cii caali icakwiusizyako imfwa yakwe iyaali nu kumucitikila lino uwanda kwene uu uwa Nisani 14 utaatala wasila. *Mateo 26:1, 2.

2 Yesu wataizya pa cakulya nu kupeela umukaate uwa ula icitutumusi uku ya tumwa yakwe, ngalino wayanena wati: “Tolini mulye.” Nakupya watoola kaapu wakwe waini, nupya kwene wataizya, alino wayanena wati: “Mwinimo mwensi kwene.” (Mate. 26:26, 27) Lyene kusi ivyakulya na vyuze vino Yesu amayapeela, lelo  ali ni vingi ivya kunena alondenzi yakwe acumi pa nsita ii iya manguzi icindame sana.

3. A mauzyo ci yano tumazana amasuko umwisambililo lii?

3 Fwandi, aali vino Yesu watandike Iciusyo ca mfwa yakwe, cino cika-amwa nu kuti “Cimulo ca Mwene.” (1 Kol. 11:20) Limwi yamwi yanguzya ukuti: U mulandu ci uno tulinzile ukuzevezya imfwa yakwe Yesu? Uzye umukaate na waini vikaimililako vyani? Tungacita uli pakuti tuipekanyizizye iciusyo? Aaweni aalinzile ukulyako? Uzye Aina Klistu yakalola uli vino malembelo yaalanda pa upalilo wao?

UMULANDU UNO TULINZILE UKUZEVEZYA IMFWA YAKWE YESU

4. Uzye imfwa yakwe Yesu yaalenga ukuti tuye ni syuko ci?

4 Fwensi kwene twafuma kuli Adamu, fwandi twapyana iifyo ni mfwa. (Loma 5:12. 5:12) Kutaaya umuntu aatamaliilika aangaikulula nanti ukukulula antu yauze. (Masa. 49:6-9.) Nomba lino Yesu wafwile, wapeezile mwili wakwe umaliilike, alino nu kuzwisya uwazi kuti akulule antunze. Yesu walolekiile kuli Leza pamulandu na vyonsi vino wafikilizye lino wafwilile antunze, i calenzile ukuti atukulule uku maifyo ni mfwa nupya twakwata ni syuko lya kuya nu umi wa manda pe.—Loma 6:23; 1 Kol. 15:21, 22.

5. (a) Uzye twamanya uli ukuti Yesu na Leza yaatemwa sana antunze? (b) U mulandu ci uno tulinzile ukuzanilwa uku ciusyo camfwa yakwe Yesu?

5 Imfwa yakwe Yesu, uusininkizyo wakuti Leza watemwa antunze. (Yoa. 3:16) Kuipeela kwakwe Yesu ukuti atufwile uusininkizyo wakuti watutemwa. Lino Yesu atatala wiza pano nsi nupya ala a ‘ciinda wa milimo, . . . wazangilanga umu mutundu wa yantu.’ (Mapi. 8:30, 31) Ndi tukulonda ukulanga ukuti tukataizya Leza nu Mwanakwe pali vino yaatucitila, tulinzile ukuzanwa uku ciusyo ca mfwa yakwe Yesu, pakuti twauvwila isunde lyakuti: “Mwacita cii pa kunjiusya.”—1 Kol. 11:23-25.

UZYE UMUKATE NA WAINI VIKAIMILILAKO VYANI?

6. Uzye tufwile ukulola uli mukate na waini ivikaomviwa apa Ciusyo?

6 Lino Yesu watandike Iciusyo, atasenwile mukate na waini ukuya umwili wakwe nu wazi wakwe umucizungusyo. Lelo, wene walanzile pa mukate ati: “Uu uli mwili wane.” Na pali waini walanzile ati: “Uu uwazi wane, uno Leza watamapo insimbi pa upangano, uno wapongololwa pamulandu wa antu aingi.” (Mako 14:22-24) Icumicumi, ukwaula nu kutwisika, tungati mukate na waini vyali i vyakwimililako sile umwili nu wazi wakwe Yesu nanti ivinkolanya.

7. Uzye umukaate ukaomviwa apa Ciusyo ukaimililako cani?

7 Pa kuzevya kwene kuu ukucindame sana ukwacitiike umu mwaka wakwe 33 C.E., Yesu waomvizye umukaate uwaula icitutumusi uwasiileko pa kuzevya Ucilo. (Kufu. 12:8) Muli Baibo, izwi lyakuti icitutumusi, insita zimwi likaimililako iifyo. (Mate. 16:6, 11, 12; Luka 12:1) Fwandi aali mulandu kwene uno Yesu waomvizye mukaate uwaula icitutumusi, pano wimililangako umwili wakwe uno utaaya ni iifyo nanti limwi. (Ayeb. 7:26) Acino, mukaate umutaaya icitutumusi uuliwo ukaomviwa apa Ciusyo.

8. Uzye kaapu wakwe waini aakaomviwa apa ciusyo akaimililako cani?

8 Waini uno Yesu waomvizye apa Nisan 14, umu 33 C.E., wimililangako uwazi wakwe Yesu, na ndakai kwene kaapu yakwe waini ikaomviwa apa Ciusyo ikaimililako uwazi wakwe Yesu. Pa cifulo icayeliile ukunzi ya musumba wa Yelusalemu cino yaamanga ukuti Gologota, aali pano uwazi wakwe Yesu wazwilile pakuti “maifyo yelelwe.” (Mate. 26:28; 27:33) Pa mulandu wakuti mukaate  na waini vikaimililako impolelwa ino Yesu wapiile pakuti akulule antunze aaya ni cuvwila, nupya tukataizya pa kutemwa kuno walangizye, fwandi iicilinga ukuti tuipekanyizizye cila-muntu uku kuzezya Icakulya ca Manguzi Ica Mwene.

INZILA ZIMWI IZYA KUIPEKANYIZIZYAMO ICIUSYO

9. (a) U mulandu ci uno tulinzile ukutwalilila ukuwelenga amalembelo aakalanda pa Ciusyo? (b) Uzye mukauvwa uli apa mfwa yakwe Yesu?

9 Ndi cakuti tukuwelenga amalembelo aakalanda pa Ciusyo yano yakatantikwa muli kalenda nu mukabuku akaakuti Kuceeceta Malembelo Cila-wanda, cilatwazwa ukwelenganyangapo sana pali vino Yesu wacisile lino waali apiipi nu kufwa. Nakupya cingatwazwa ukuipekanya ningo sana uku Cakulya ca Manguzi Ica Mwene. Nkazi umwi walemvile ati: “Tukulolela Iciusyo, u wanda uiyeele sana umu mwaka. Nga niusya lino naali umu ng’anda yacililo . . . ala nkulola yatata yane ati yafwa nkaiusya ukuti imfwa yakwe Yesu yacindama sana. . . . Ukuya kwene naamanyile amalembelo yonsi ni vyakuyalondolola! Nomba nanti nuvwilepo vino imfwa yaipa, naayanga ni nsansa cuze nga nelenganya pali vino imfwa yakwe Yesu ilatucitila.” Fwandi, lino tukuipekanya uku ciusyo, twaelenganya pali vino imfwa yakwe Yesu yatukulula uku luyembu ni mfwa.

Mwaomvya vino mwapeelwa ukuipekanya ukwiza zanwa uku Ciusyo (Lolini palagalafu 9)

10. Uzye ukuipekanyizizya iciusyo kungalenga tuombe uli umulimo wa kusimikila?

10 Nga mwatantika ukuombako umulimo witu uwa kusimikila, umu nsita ya Ciusyo limwi ukuombako upainiya wa nsita inono, ala mukuipekanyizizya Iciusyo. Lino tukulalika yano tukasambilila nayo Baibo na antu yauze uku Cakulya ca Manguzi Ica Mwene, tulaaya nu luzango ukulanda pali Leza na Yesu, na pa vintu ivisuma ivili ukukonkeleelo kuli yaayo aakazanzya nu kulumbanya Yeova.—Masamu 148:12, 13.

11. U munzila ci muno aina Kolinto yaliliile ivinkolanya umu musamwe?

11 Lino mukuipekanya uku Cakulya ca Manguzi Ica Mwene, mwaelenganya sana pali vino Paulo walemvile uku Ina Klistu aku Kolinto. (Welengini 1 Kolinto 11:27-34) Paulo walanzile ukuti wino wensi walya umukaate nu kumwa waini, pamulandu sile nu musamwe ‘ala wene wailetelela umulandu uwa kusaalula umwili nga nu wazi wa Mwene.’ Fwandi umupakwe alinzile “aipime umwisikulu” nga lino alyeko. Pano ngi cakuti atacisile viivyo, ala “akuiletelela upinguzi panoli umwisikulu lino akulya nu kumwa.” Pamulandu ni miyele iipe  ya ina Kolinto, aingi ‘yaalwazile nu kutonta nupya yamwi yafwiile mpiti [kulikuti ukuta kucita kulonda kwakwe Leza].’ Limwi, yamwi yalyanga nu kumwa sana lino Iciusyo citatala catandika nanti lilyo kwene pa Ciusyo nupya limwi yaatiile nu kucita ukulonda kwakwe Leza. Antu yaaya yatacindike Iciusyo, fwandi lino yaliileko ivinkolanya, Leza atatemilwe.

12. (a) Uzye Paulo wakolinye Iciusyo kuli cani, nupya i vyani vino wacinkwileko yaayo aakalya ivinkolanya? (b) Uzye umuntu wino akalya ivinkolanya alinzile ukucita uli ndi wacita iifyo ilipisye?

12 Paulo wakolinye Iciusyo ku cakulya cino tungaliila pamwi na antu yauze, nupya yaayo aakalya wayacinkwileko ati: “Mutangamwa mu lwako lwa Mwene nga nu mulwako lwa mipasi yankota. Mutangalya pa cipango ca Mwene nga na pa cipango ca mipasi yankota.” (1 Kol. 10:16-21) Ndi cakuti umuntu aakalya vinkolanya pa Cakulya ca Manguzi Ica Mwene, wacita iifyo ilipisye, alinzile ukulenga kuli ya eluda ukuti yamwazwe pali vino acisile. (Welengini Yakobo 5:14-16.) Umupakwe nga ‘waomba imilimo isuma yakulanga vino watazenzuka,’ alino watwalilila ukulyako ivinkolanya vya pa Ciusyo, ala atasuuzile impolelwa ino Yesu wapeezile.—Luka 3:8

13. U mulandu ci uno tulinzile ukupepelapo apa upaalilo uno twakwata?

13 Lino tukuipekanyizizya Iciusyo, tulaaya sana ni nsansa ndi tukwelenganyapo sana nu kupepelapo apa upaalilo uno twakwata uwa kwikala ukwiyulu nanti pano nsi. Tutalinzile ukusaalula impolelwa yakwe Yesu. Fwandi ndi cakuti tutaisininkizye ukuti sweswe yapakwe, tutafwile ukulya ivinkolanya. Uzye lyene, umuntu angamanya uli ndi cakuti alinzile ukulyako nanti foo?

AAWENI AALINZILE UKULYA?

14. Uzye vino apakwe yaaya umu upangano upya, i cani cino yakacita apa Ciusyo?

14 Yaayo yonsi aakalya ivinkolanya, yaasininkizya ukuti yaaya umu upangano upya. Yesu walanzile pali waini ukuti: ‘Lwako luu u lwa upangano upya uno Leza watamapo insimbi nu wazi wane.’ (1 Kol. 10:16-21) Yeova wapanzile Isunde lya upangano na ina Izlaeli, nomba wizile alanda ukuti wali nu kulifumanyapo nu kupyanikizyapo nu upangano upya. (Welengini Yelemiya 31:31-34.) Leza wapanzile upangano upya na Izlaeli wakwe Leza. (Gala. 6:15, 16) Imfwa yakwe Yesu yaalenzile ukuti upangano uu utandike ukuomba. (Luka 22:20) Yesu ali wakutulandilako umu upangano uu upya, na yaayo yonsi apakwe aaya umu upangano upya yalaya pamwi na Yesu ukwiyulu.—Ayeb. 8:6; 9:15.

15. Aaweni aaya umu upangano wa mu Wene, nupya i syuko ci lino yaakwata nga yatwalilila ukuya acisinka?

15 Nupya apakwe yamanya ukuti yaaya umu pangano wa mu Wene. (Welengini Luka 12:32.) Upangano uu wali sile kuli Yesu nu kuyalondenzi yakwe apakwe nupya acisinka, yano ‘yaakuma uku macuzi yakwe.’ (Filipi 3:10) Pamulandu wakuti yaaya umu upangana wakuteeka umu Wene, apakwe kwene yaa yalateeka na Klistu ukwiyulu amanda pe. (Umbw. 22:5) Apakwe yaa yene yalinga ukulya ivinkolanya apa Cakulya ca Manguzi Ica Mwene.

16. Londololini panono upiliulo wa mazwi aaya pali Loma 8:15-17.

16 Aalinzile ukulya ivinkolanya ivya pa Ciusyo a yaayo yano yasitwisika nu kutwisika ukuti yene aana yakwe Leza. (Welengini Loma 8:15-17, NW.) Paa Paulo waomvizye izwi lyakuti “Abba,” ilikapiliula ukuti “Tata!” Limwi umwana angaomvya izwi kwene lii uku kwamilako isi, pano ilisuma sana, likalanga ukuti umwana watemwa isi, nupya likalanga umucinzi wakwe viivi kwene vino izwi lyakuti “tata” lyaya. Izwi lii likalangilila ucuza uyiyele uukaaya pali Yeova na apakwe ndi  yapokelela ‘umupasi ukayacita ukuya ana yakwe Leza.’ Umupasi wakwe Leza “ukayayela unte”, pakuti yamanye ningo ukwaula nu kutwisika ukuti yene ana yakwe Leza apakwe. Cii cisipiliula ukuti yene yasilonda ukwikala pano nsi. Lelo yaamanya ukuti nga yatwalilila ukuya acisinka kufika lino yalafwa, ala yalaya a ene umwiyulu pamwi na Yesu. Nupya yaamanya ukuti Yeova u ‘wayapongolwela umupasi wa muzilo.’ Ndakai kwaya antu anono sile aasyala pano nsi apa yana yakwe Leza aaya 144,000. (1 Yoa. 2:20; Umbw. 14:1) Yakauvwa ukuti yapalama sana kuli Yeova, icakuti yakamwama yakuti “Abba, Tata!”

MWACINDIKA VINO MALEMBELO YAKALANDA PA UPAALILO WINU

17. Uzye apakwe yakwata upaalilo ci, nupya cikaaya uli pakuti yamanye ukuti yaapakwa?

17 Ngi cakuti mwemwe yapakwe, lino mukupepa mulaalumbula sana upaalilo winu uwa kuya ukwiyulu. Nakupya amalembelo aakalanda pa upaalilo winu yalaya acindame sana kuli mwemwe. Ndi cakuti, Baibo yalanda pa winga uwa kwiyulu wakwe Yesu na “nawinga” wakwe, mukamanya ukuti ikulanda pali mwemwe nupya mwemwe mulaya nawinga wakwe Klistu. (2 Kol. 11:2; Yoa. 3:27-29; Umbw. 21:2, 9-14) Nanti ndi Baibo yalanda pali vino Leza watemwa apakwe, mukamanya ukuti ikunena mwemwe. Nakupya lino mwawelenga amasunde muli Baibo akalanda pali vino apakwe yafwile ukucita, umupasi wamuzilo ukamulenga ukuti muvwile. Umupasi wakwe Leza ukamwimilila unte, na cii cikamulenga ukumanya ukuti upaalilo winu u wakuya ukwiyulu.

18. Uupaalilo ci uno ‘amfwele nazyuze’ yakwata, nakupya mukauvwa uli apa upaalilo uu?

18 Lyene nga mwemwe ‘amwiumba likulu cuze’ ilya “mfwele nazyuze,” Leza wamupeela upaalilo wakuya pano nsi. (Umbw. 7:9; Yoa. 10:16) Mukalonda ukwikala amanda pe umu Paladaise, nupya mukazanga sana ndi mwelenganya pali vino Baibo ikalanda ukuti umi ulaziipa pano nsi. Mukalolela ukwiza ikala na yalupwa inu ni vyuza vinu umu nsi umulaya umi usuma. Icumicumi mukalolela insita lino kutalaya ivintu viipe wa vipowe, ucuzi, indwala, alino ni imfwa. (Masa.37:10, 11, 29; 67:6; 72:7, 16; Eza. 33:24) Nakupya mukalondesya ukwizazengela yaayo yonsi alatuutuluka nu kuya aumi amanda pe pano kwene pa mpanga ya pansi. (Yoa. 5:28, 29) Mukataizya sana kuli Yeova pa kuya nu upaalilo uu usuma cuze! Nanti icakuti musilyako ivinkolanya, mukazanwa uku Ciusyo ukulanga ukuti mukataizya pa mpolelwa ino Yesu Klistu wapeezile ukuti akulule antunze.

UZYE MULAZANWAKO?

19, 20. (a) I cani icingalenga ukuti mukikale amanda pe? (b) U mulandu ci uno mulazanilwa uku Ciusyo?

19 Ndi mwataila Yeova, Yesu Klistu nu mumfwa yakwe Yesu, mulikala amanda pe, pano nsi nanti ukwiyulu. Nga mwazanwa uku Ciusyo, mulaya ni syuko ilyakwelenganya sana apa upaalilo uno mwaya nao alino nu kwelenganya sana apa cintu icicindamisye kulikuti imfwa yakwe Yesu. Apa 3 Epulelo, pali Cisano lino akasanya kaawa, antu aingi sana umu nsi yonsi yalazanwa uku Ciusyo, pa Ng’anda ya Wene nanti ukuvifulo vyuze.

20 Ukuzanwa uku Ciusyo kungalenga mwataizya sana imfwa yakwe Yesu. Nga mwaca muvwikisya ilyasi lya Ciusyo, cilamwavwa ukuti mukatemwe sana antu nupya mulaalondesya ukuyanena pa kutemwa kuno Yeova waayanako na vino akalonda ukutucitila. (Mate. 22:34-40) Mukezye na maka ukuzanwako uku Ciusyo.

^ par. 1 Uku aYebulai uwanda watandikanga lino ilanzi lyawa nu kwiza sila lino ilanzi lyawa nupya.