Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi  |  Mei 2015

Cenjelini—Satana Akulonda Ukumuzanza!

Cenjelini—Satana Akulonda Ukumuzanza!

“Mwatekela nu kupempula! Ciwa, mwanisi winu akululumba nu kung’anza wakwe cisama wino akulunga umwi uwakuti alye.”—1 PET. 5:8.

1. Londololini vino umungeli umwi wizile aya Satana.

APA NSITA IMWI, kwali umungeli umwi uwaipakizyanga ucuza na Yeova. Nomba insita imwi, watandike ukulondesya ukuti antu yamupepa. Atatiile uku kumbwa, lelo walesile ukuti ulunkumbwa lwakwe lutwalilile mpaka ilukula, ilulenga na kuti aifye. (Yako. 1:14, 15) Twamanya ukuti umungeli wii, a Satana, wino atatwalilile ukuya umu “cumi.” Wapondokile Yeova nu kuya “uwa ntumpu.”—Yoa. 8:44.

2, 3. Uzye mazina aakuti “Satana,” “Ciwa,” “cizoka ca mpiti,” ni “cizoka cikulu” yakalanga cani pa mulwani wakwe Yeova?

2 Ukufuma pano Satana wapondokile, waya u mulwani mukalamba wakwe Yeova, nupya ataya cuza wa ya antu. Mazina yano wakwata, aakalangilila vino waipa. Izina lyakuti Satana lyalola umu kuti “Kakaanya,” icikapiliula ukuti asitungilila ukateeka wakwe Leza; lelo, wapata ukateeka kwene uu nupya akaulwisya wakwe cimwi. Cino Satana akalondesya, u konoona ukateeka wakwe Yeova.

3 Wakwe vino ilembelo lyakwe Umbwilo 12:9 likalanda, Satana aka-amwa ukuti Ciwa, icikapiliula ukuti “Kazewanya.” Cii cikatwiusya ukuti, Satana wasaalula Yeova pano walanzile  ukuti Leza u wa ufi. Amazwi aakuti “Cizoka ca mpiti “ Yakatwiusya ukuti Satana waomvizye inzoka umu Edeni pa kusomba Eva. Amazwi aakuti “Cizoka icikulu “ nayo yakalenga twaelenganya pa cintu cimwi ciipe nupya icakutinya, fwandi izina lii nalyo lyamulinga Sana, pano u munkalwe nupya akalonda ukuvulunganya ukulonda kwakwe Yeova nu konona antu yakwe.

4. I vyani vino tumalanda umwi sambililo lii?

4 Ukwaula nu kutwisika, ucisinka witu waya mu uzanzo kuli Satana. Ali cino, Baibo ikatukonkomezya ukuti: “Mwatekela nu kupempula! Ciwa, mwanisi winu akululumba nu kung’anza wakwe cisama wino akulunga umwi uwakuti alye.” (1 Pet. 5:8) Fwandi icipande cii cimalanda apa miyele itatu ino Satana waya nayo, ikalanga ukuti tufwile ukuicingilila uku mulwani wii wakwe Yeova.

SATANA WAKWATA AMAKA

5, 6. (a) Landiniko vimwi ivikulangilila ukuti angeli yaakwata “amaka.” (b) U munzila ci muno Satana wakwata “amaka” ya kulenga imfwa?

5 Angeli, i viumbwa vya mupasi, nupya ‘yaakwata amaka’ na mano sana ukucila antunze. (Masa. 103:20) Nomba angeli yaa, yakaomvya amaka yao umunzila isuma. Apa nsita imwi umungeli wakwe Yeova wakomile asilika ya ina Asilya 185,000. Fwandi kwali ukucimvya, ukwakuti umuntu wenga nanti sile iumba lya yasilika litaali nu kukwanisya. (2 Yamw. 19:35) Pa nsita yuze, umungeli waomvyizye amaka na mano aacila auntunze, ukufumya atumwa yakwe Yesu umu cifungo. Umungeli wayuzile ivisaasa, afumya atumwa, alino ayala nupya visaasa umunzila itale ukumanya, ala na alinzi apanoyali!—Mili. 5:18-23.

6 Nanti icakuti angeli yakaomvya amaka umu nzila isuma, Satana wene akaomvya amaka yakwe umu nzila iipe. Nupya amaka yakwe yaipa cuze! Amalembelo yakalondolola Satana ukuti a “kateeka wa nsi ii” nupya a “leza uwa nsi ii.” (Yoa. 12:31; 2 Kol. 4:4.) Satana Ciwa wakwata na “amaka” yakulenga imfwa. (Ayeb. 2:14 ) Cii cisikupiliula ukuti akakoma antu mukulungatika. Nomba imiyele ya ukomi yazula insi ii. Nupya pa mulandu wakuti Eva uvwilile Satana, alino Adamu nawe wapondokile Leza, uluyembu ni mfwa vyasalangana uku yantu yonsi. (Loma 5:12) Fwandi umu nzila iiyo, Satana walangizye ukuti wakwata “amaka” yakulenga imfwa. Aali wino Yesu walanzilepo ukuti—“inkomi.” (Yoa. 8:44) Fwandi Satana umulwani uwa maka cuze!

7. Uzye iviwa vyalaangizya uli ukuti vyakwata maka?

7 Ndi twakana Satana, ala twaya alwani kuli aaliwe nu ku yantu yakwe aakalwisya ukateeka wakwe Leza. Pa yantu yaayo paya ni umba lya ya angeli apondwike aakaamwa ukuti iviwa. (Umbw. 12:3, 4) Apa nsita itali, iviwa vyalaanga ukuti vyakwata amaka, ukucila auntunze, nupya vikacuzya sana antu. (Mate. 8:28-32; Mako 5:1-5.) Cisi cakwezya ukusuula amaka yano angeli yaa aipe nu “mwanangwa wa mipasi yankota” yakwata. (Mate. 9:34) Tutanga tucimvye Satana ndi cakuti Yeova atatwavwile.

SATANA WAKALIPA CUZE

8. (a) Uzye cino Satana akalondesya icani? (Lolini cikope ca kutandikilapo.) (b) Ukulingana na vino mwemo mwalola, uzye ivikacitika umu nsi vikalanga uli ukuti Satana wakalipa?

8 Umutumwa Petulo wakolinye Satana kuli “cisama akung’anza.” Ukulingana nu londolozi umwi, izwi lya ciGliki ilyasenulwa  ukuti “kung’anza”, likasenula nu kuti, “ukulila kwa cilyanyi icati cikalipa.” Icumi fwandi ulondolozi uu ukalangilila ukuti Satana wakalipa cuze! Nanti icakuti insi yonsi yaya apisika lyakwe, Satana acili akalonda antu na yauze. (1 Yoa. 5:19.) Yano Satana akalondesya sana apakwe acili pano nsi, pamwi na “amfwele nazyuze.” (Yoa. 10:16; Umbw. 12:17) Cino Satana akalondesya, u kuzanza antu yakwe Yeova. Vino Satana akazanza alondezi yakwe Yesu ukufuma sile umu nsita ya atumwa ukwiza fika na ndakai, cikalangilila sile ukuti atakwata uluse.

9, 10. (a) Uzye Satana wezizye uli ukuvulunganya ukulonda kwakwe Leza, ukupitila umu luko lwa ina Izlaeli? (Langililini.) (b) U mulandu ci uno Satana walondesyanga ukuzanza aina izlaeli? (c) Uzye mukwelenganya ukuti Satana akauvwa uli ndi cakuti umuomvi wakwe Yeova wacita uluyembu ndakai?

9 Satana nupya walanga ukuti wakalipa, pano akalwisya ukulonda kwakwe Leza. Cisama aali ni nzala, asiuvwila uluse inyama ino akulonda ukulema. Asiuvwila inyama uluse lino ataatala waikoma nupya asilanguluka pa cisila ca kukoma inyama. Avino na Satana kwene waya, atakwata uluse kuli yano akazanza. Mutale mwelenganye pali vino Satana Ciwa uvwanga lino aina Izlaeli yacitanga uluyembu wakwe, uzelele nu lwiswa. Tuti ndi mwawelenga pali vino vyacitikile Zimuli cizelele alino na Geazi uwali umupunuke, uzye “musielenganya” ukuti Satana watemilwe sana wakwe vino cisama akacita?—Mpe. 25:6-8, 14, 15; 2 Yamw. 5:20-27.

Satana akazanga cuze ndi cakuti umuomvi wakwe Yeova wacita luyembu (Lolini palagalafu 10)

10 Kwali icalenzile ukuti Satana aalwisya sana ukuzanza aina Izlaeli. Pano umu uluko kwene luu, u mwali nu kufuma Mesiya uwali nu kufwamfwanta nanti ukonoona Satana nu kulenga ukateka wakwe Yeova uwa papelapela, ukucindikwa. (Utan. 3:15.) Satana atalondanga aina Izlaeli yatwalilile, nupya walondesyanga ukuti ayakowezye pa mulandu nu luyembu. Mutaelenganya ukuti Satana uvwile uyi lino Davidi wacisile ucende nanti kuvwa uluse lino Leza wakaanyizye Mose  ukwingila umu Mpanga ya Ulayo. Satana akazanga ndi cakuti umuomvi wakwe Leza watwalilila ukucita uluyembu. Nupya ivintu vya musango uu aali vino akaomvya pa kusaalula Yeova.—Mapi. 27:11.

11. Uzye icani cino Satana walondesyanga lino wazanzile Sala?

11 Satana atatemilwe ulupwa muno mwali nu kufuma Mesiya. Elenganyini pali vino vyacitike ala papita sile insita inoono ukufuma pano Leza wanenile Abulaamu ukuti alaya “umutundu ukalamba cuze.” (Utan. 12:1-3) Lino Abulaamu na Sala yali umu Eguputo, Falao wasenzile Sala ukung’anda ukwakwe pakuti aye umuci. Nomba Yeova wapuswisye Sala uku cintu ciici iciipe. (Welengini Utandiko 12:14-20.) Lino kwasile panoono ukuti Isaki avyalwe, nupya kwene icintu ca musango uu cacitike umu Gelali. (Utan. 20:1-7.) Uzye a Satana uwalenganga vintu vii? Uzye Satana welenganyanga ukuti Sala, uwasiile uwikazi usuma umu Uli nu kuya tandika ukwikala umu matenti, wali nu kongolwa ni mikalile ya usambazi ukwi sano lyakwe Falao na Abimeleki? Uzye welenganyanga ukuti Sala wali nu kupondokela iya wakwe alino na Yeova nu kwingila umu cupo ca ucende? Baibo itatuneena, nomba kwaya ivingalenga tuzumile ukuti Ciwa walondanga ukuti muli Sala mutakafume Mesiya. Satana wali nu kuvwa ningo sana ukulola kuno Sala wataana na iya nu kuta ukuya cuza wakwe Leza. Ala Satana atakwata uluse!

12, 13. (a) Uzye Satana walangizye uli ukuti atakwata uluse lino Yesu wavilwe? (b) Uzye mukwelenganya ukuti Satana akauvwa uli ndi walola ana aatemwa Yeova nupya aakalondesya ukumuombela?

12 Yesu wizile avyalwa ala papita imyaka ingi kufuma lino Abulaamu waliko. Ukwaula nu kutwisika Satana atelenganyanga napo ukuti umwana wiya wali umusuma nupya umuyembe. Satana wamanyile ukuti umwana kwene wiya wali nu kuya ali Mesiya uwalavilwe. Yesu wavyalilwe umu luko lwakwe Abulaamu, nupya wali nu “konona” vicitwa vyakwe Ciwa. (1 Yoa. 3:8) Uzye tungati Satana welenganyanga ukuti ukumoola umwana cali icintu icipisye? Satana atakwata masunde yano akalondela apa kucita vintu. Fwandi lino Yesu wavilwe, Satana walondanga ukumumoola ukwaula nu kusumba insita. Uzye wacisile uli vivyo?

13 Umwene Helodi wasosile sana lino uvwile yaayo aaomvyanga intanda pa kusapola yakuuzya pali wino “wavilwe” ukuti akaye “mwene wa Ayuda.” Nupya walondesyanga ukumukoma. (Mate. 2:1-3, 13) Pakuti vino walondanga vicitike, walanzile ukuti yakome ana yonsi aonsi amyaka ukutandikila pali iili ukwiza pansi, aikalanga umu musumba wa Betelemu. (Welengini Mateo 2:13-18.) Yesu wapuswike pa nsita kwene ii lino ana aingi cuze yaakomilwe. Nomba, uzye cii cikutulanga cani pa mulwani witu Satana? Ukwaula nu kutwisika Satana atacindika umi wa antunze. Atakwata na miizu apa yana anono. Fwandi Satana waya wakwe “cisama akung’anza.” Lyonsi mwaiusya ukuti Satana wakalipa cuze!

SATANA WAYA NU USOMVI

14, 15. Uzye Satana walesyanya uli antu aatataila kuti yatalola luswepo?

14 Akaomvya usomvi pakuti antu yapondokele Yeova, uwaya nu kutemwa. (1 Yoa. 4:8) Ukupitila umu kuomvya usomvi, Satana akalenga antu kukanamanya ukuti “yakalonda vyakwe Leza.” (Mate. 5:3) Fwandi “walesyanya [aatataila] kuti  yatalola luswepo ululi ilandwe lisuma lya pali Klistu uwa lulumbi.”—2 Kol. 4:4.

15 Inzila yonga iyausomvi ino Satana akaomvya sana, uupefi wa ufi. Akatemwa sana ndi walola antu yakupepa ivikolwe, viumbwa nanti inyama, nanti sile ivili vyonsi ukucila ukupepa Yeova, ‘wino asizumilizya kuti yaapepa tu leza tuze’! (Kufu. 20:5) Antu aingi akaelenganya ukuti yakapepa Leza umu nzila isuma, nayo yaalemya ku visambilizyo ni ntambi zya sile-sile. I ca ulanda sana ku yantu yaayo, pano yaaya wa yantu yano Yeova wapaapatile ati: “Icani cino mungasumbila impiya pali vino visi vilyo, na malipilo inu pa vintu vino visiikusya? Munguvwe, muntezye, nga muce mukakwate ivyakulya visuma nu kuipakizya vyakulya vilyompe.”—Eza. 55:2.

16, 17. (a) U mulandu cii uno Yesu waneniile Petulo ukuti: “Fuma pano Ciwa”? (b) Uzye Satana angatusomba uli, pakuti twailekelezya?

16 Satana angasomba na aomvi yakwe Yeova acincile. Mutale mwelenganye ivyacitike lino Yesu wanenyile asambi yakwe ukuti wali nu kukomwa. Petulo wasenzile Yesu apambali, nu kumunena ati: “Mwene cipelele kutali. Utakaleke cii cikuponele.” Yesu wanenyile Petulo ati: “Fuma pano Ciwa!” (Mate. 16:22, 23) U mulandu ci uno Yesu wamiile Petulo ati “Ciwa”? Pano Yesu wamanyile ivyali nu kucitika. Insita yaapalime iya kupeela umi wakwe impolelwa, nu kusinila Ciwa ukuti uwa ufi. Pa nsita iiya itale sana, Yesu atalondekwanga ukuti nupya aayuvwila uluse. Yesu ailekelezya, Satana nga watemilwe sana.

17 Lino tukupalamila ku mpelelekezyo ya nsi ii, naswe kwene tukaikala umu nsita itale cuze. Satana akalonda ukuti twayuvwila uluse sweineco kulikuti kulondesya ukulumbuka umu nsi ii, nu kuta ukuya acenjele. Akalonda ukuti twilile ukuti tukwikala umu manda ya kusyalikizya. Mutakaleke icintu ca musango uu cikamucitikile! Lelo, “pempulini” nanti ukuya acenjele. (Mate. 24:42) Cisi cakwezya ukuzumila usomvi wakwe Satana uwa kuti impelelekezyo ili sana ukutali, nanti ukwelenganya ukuti italatala iize.

18, 19. (a) Uzye Satana angatusomba uli ukulozya kuli vino tukailola sweineco? (b) Uzye Yeova akatwazwa uli ukuti tuye acenjele?

18 Satana akalondesya ukutusomba umunzila na yuze. Angalenga tuzumile ukuti Leza ataatutemwa nupya maifyo itu yatanga yelelwe. Vyonsi vii, usomvi uukafuma kuli Satana. Tala elenganyini pali cii, uzye aweni wino Yeova wapata sana? A Satana. Nga wino amaifyo yatanga yelelwe aweni? A Satana kwene. Nomba: “Leza asi wa lufyengo. Wene atalilila mulimo uno mwaomba nanti kutemwa kuno mwalanga kunoli.” (Ayeb. 6:10) Yeova akataizya sana ndi cakuti tukucita vino akaalonda, ukufika pano amaka itu yapezile nupya asiilila vino tukamuombela. (Welengini 1 Kolinto 15:58.) Fwandi mutakaleke Satana akamuponzye.

19 Wakwe vino twati tulola, Satana wakwata amaka, wakalipa, nupya uwa usomvi. Tungacimvya uli umulwani wii uwa kutinya? Yeova asitutazyela foo. Izwi lyakwe likatusambilizya apa nzila zino Satana akaomvya, nupya “twamanya mapange yakwe.” (2 Kol. 2:11) Ndi cakuti twamanya imicenjelo ino Satana akaomvya, tungaya acenjele. Nomba tutalinzile ukumanya sile micenjelo yakwe. Baibo ikati: “Mwakanya Ciwa, nawe aluutuka kufuma kunomuli.” (Yako. 4:7) Isambililo ililondelilepo lilalaanda apa nzila zitatu zino tungacimvizyamo Satana.