Skip to content

Muye pa utantiko unono

Muye pa utantiko wa vilimo

Inte Zyakwe Yeova

Cimambwe-Lungu

Lupungu Lwa Mulinzi (Lwa Kusambililamo)  |  Ogasiti 2017

Ukutemwa—Imiyele Icindame Sana

Ukutemwa—Imiyele Icindame Sana

YEOVA wanenyile Paulo ukulemba pa miyele 9 ino mupasi wa muzilo ukatulenga kukwata. (Gala. 5:22, 23) Walondolwile ukuti imiyele ii isuma sana ikapanga cintu sile conga cino tukati cizao ca mupasi. * Imiyele ii ikalangilila ‘untu upya.’ (Kolo. 3:10) Vivi kwene vino umuti ukaseeka vizao ivisuma sana ndi cakuti ukusakamalwa ningo, ali vino nu muntu kwene angakwata imiyele ii isuma cuze ndi cakuti mupasi wa muzilo ukumwazwa umu umi wakwe onsi.—Masa. 1:1-3

Imiyele yakutandikilapo iicindame sana pa miyele yonsi ino Paulo walanzilepo u kutemwa. U mulandu ci uno miyele ii yacindamila? Paulo walanzile ukuti nga ntakweti kutemwa “ale pasi vino indi.” (1 Kol. 13:2) Nomba uzye ukutemwa cili cani, nupya tungakwata uli kutemwa kwene kuu nu kulakulanga cila wanda?

VINO UKUTEMWA KWALONDOLOLWA

Nanti i cakuti kutaya mazwi angalondolola upiliulo wa kutemwa, Baibo yene yalondolola imiyele ii ningo sana. Tukawelenga ukuti ukutemwa “kukateeka mwenzo nupya ukwa luse.” Nupya, “kukazangila mu cumi. Kusyanenuka, nupya insita zyonsi kukataila nu kupaalila nga nu kuteeka mwenzo.” Ukutemwa kukalenga twatemwa yauze nu kuikako mano nupya kukalenga tuye ivyuza vyao. Nupya, ukukanaya nu kutemwa kukalenga tuye nu zuwa, cilumba, unkalwe, ukaitemwa, alino nu kukanaelela. Ukucila ukuya ni miyele ya musango uu, tukalonda ukulalanga ukutemwa kwa cumi kuli yauze, kuli kuti kutemwa ‘ukutaitemwa.’—1 Kol. 13:4-8.

TULINZILE UKUKOLANYA KUTEMWA KUNO YEOVA NA YESU YAKWATA

“Leza ukutemwa.” Yeova waya sana nu kutemwa. (1 Yoa. 4:8) Imilimo yakwe yonsi na vino akacita vikalanga ukutemwa kuno wakwata. Inzila yonga ino walangilemo sana kutemwa uku antu u kutuma Yesu ukwizacula pano nsi nu kutufwila. Umutumwa Yoane walanzile ati: “Leza watulanzile kutemwa kwakwe pa kutuma Mwana wakwe wenga sile muno nsi, pakuti aliwe atupeele umi. Kuu kuli kutemwa kwakuti asi sweswe twatemwa Leza, lelo pano wene uwatutemilwe nga atuma Mwana wakwe kuti aye impolelwa ya pa maifyo itu.” (1 Yoa. 4:9, 10) Pa mulandu nu kutemwa kwakwe Leza, tukaelelwa maifyo itu, twakwata upalilo alino nu umi.

Yesu walangizye ukuti watemwa antunze lino waitemiilwe ukucita ukulonda kwakwe Leza. Paulo walemvile ati: ‘[Yesu] wavwanzile ati: “Apanondi, kuti ncite kulonda kwako we Leza.” . . . Pa mulandu wakuti Yesu Klistu wacisile vino Leza walondanga kuti wene acite, swemo swensi kwene twaswefiwa kupitila mu mpolelwa ino umwisikulu waipiile lyonga nupya calimwi.’ (Ayeb. 10:9, 10) Kusi muntu nanti awenga angalanga kutemwa kwa musango uu. Yesu watiile: “Pasi kutemwa kwa muntu ukwaluta kuu, ukuti umuntu aipeele kufwila ya cuza yakwe.” (Yoa. 15:13) Uzye swe yantunze aatamalilika tungaya nu kutemwa kuno Yeova na Yesu yakatulanga? Ee! Lekini tulole vino tungacita vivyo.

“LEKINI UMI WINU WATUNGULULWA NU KUTEMWA”

Paulo watukomelizye ukuti: “Pano mwemwe ana yakundwe yakwe Leza, mwaezya kukolana na aliwe, lekini umi winu watungululwa nu kutemwa, wakwe vino Klistu watutemilwe nu kupeela umi wakwe pa mulandu witu.” (Efes. 5:1, 2) ‘Tukatungululwa nu kutemwa’ ndi cakuti tukulanga miyele ii mu mikalile itu cila wanda. Tukalanga ukutemwa muli vino tukacita asi sile muli vino tukalanda. Yoane walemvile ukuti: “Mwe ana yane mwe, kutemwa kwitu kutaya sile mukulanda. Kwene kulinzile kuya ukwa cumi nupya kwaloleka mu milimo.” (1 Yoa. 3:18) Ndi cakuti twatemwa Leza na anji, cilatwazwa ukulasimikilako anji ‘landwe lisuma ilya Wene.’ (Mate. 24:14; Luka 10:27) Nupya tukalanga ukuti tuli nu kutemwa ndi cakuti ituteeka umwenzo, tuli nu luse nupya tukwelela na anji. Baibo ikatucelula ukuti: ‘Mulinzile kwelelana ndi vino Yeova wamwelela.’—Kolo. 3:13.

Ndi cakuti tuli nu kutemwa kwa cumi lino tukusunda nu kulungika yauze, ale citakupiliula ukuti tutakwata kutemwa. Avyazi yamwi pa kumyalazya umwana yakamupeela cili consi cino walilila. Nomba umuvyazi uwatemwa umwana akamupeela sile vino akulola ukuti ivilinga. Avino caya na kuli Leza, wene u kutemwa, nomba “akakalipila umuntu wensi wino watemwa.” (Ayeb. 12:6) Ndi tuli nu kutemwa tulaakalipila anji pano calinga. (Mapi. 3:11, 12) Nomba lino tukucita vivyo, tulinzile ukulaiusya ukuti naswe kwene tukaluvyanya nupya tukafilwa nu kulanga kutemwa. Fwandi swensi kwene twakwata muno tulinzile ukuzifya pakuti tulange ukuti tuli nu kutemwa. Uzye tungacita uli vivyo? Lekini tusambilile pa nzila zitatu.

TUNGACITA ULI PAKUTI TUYE NU KUTEMWA?

Icakutandikilapo, tulinzile ukulenga umupasi wakwe Leza uukatwazwa ukuya nu kutemwa. Yesu walanzile ukuti Yeova akapeela ‘umupasi wa muzilo kuli yao akamulenga.’ (Luka 11:13) Ndi tukupepa kuli Leza ukuti atupeele umupasi wa muzilo nu kuleka ukuti ‘umupasi kwene uu watutungulula,’ vino tukacita vilalanga ukuti twaya sana nu kutemwa. (Gala. 5:16) Tuti limwi mwemwe ya eluda mu cilongano mungacita uli? Mungalenga umupasi wa muzilo ukumwazwa ukuya nu kutemwa lino mukusunda yauze ukuomvya Malembelo. Nanti ndi cakuti mwemwe yavyazi mungalenga umupasi wa muzilo kuti umwazwe ukuya nu kutemwa lino mukusalapula ana inu asi kusoka foo.

Cakwe ciili, mwaelenganya pali vino Yesu walanganga ukutemwa nanti i cakuti yauze yamucuzyanga. (1 Pet. 2:21, 23) Insita zimwi mungelenganya pali vino Yesu wacisile lino yamwi yamusosya nanti ndi yamufyenga. Pa nsita zya musango uu, mungayuzya mweineco muti, ‘Uzye Yesu wene nga wacisile uli?’ Nkazi umwi uwizina lyakuti Leigh wazanyile ukuti ukuyuzya iuzyo lii kwamwazwanga ukwelenganyapo lino atali acite cimwi. Walanzile ati: “Wanda umwi wino tukaomba nawe watumiile anji amazwi aipe pali nene na pa ncito ino naombanga. Cambavile sana. Nomba pa cisila nayuzizye ne mwineco inti, ‘Uzye ningakolanya uli Yesu lino nkuomba nu muntu wii?’ Lino nelenginye pali vino Yesu angacita nga wali aliwe, napingwile ukukanacitapo icili consi. Lino papisile insita, nizile imanya ukuti muntu wiya wacuziwanga nu ulwale umwi nupya wali mutitikiziwe. Nilwike ukuti fwandi vino walemvile asi avino wapiliulanga. Ukwelenganya pali vino Yesu walanganga ukutemwa asi mulandu na vino yamuzunyanga kwangavwile ukulanga ukutemwa kuli wiya wino tukaomba nawe.” Fwandi nga tukukolanya Yesu, lyonsi tulalanga ukutemwa kuli yauze.

Cakwe citatu, mulinzile ukutemwana sana, pano ali miyele iikalangilila ukuti mwemwe Ina Klistu yacumi. (Yoa. 13:34, 35) Malembelo yakatunena ukuya na ‘melenganyo’ ali yamwi na yano Yesu wali nayo. Lino wafumile kwi yulu, “wasile vyonsi vino wakweti” pa mulandu witu, nupya wacuzile “ukufika nu ku kufwa.” (Filipi 2:5-8) Nga tukukolanya ukutemwa kuno wali nako, tulaya na melenganyo wakwe yano wakweti, tulayuvwa ndi vino wayuvwanga, nupya talaezya ukucita ivyakuzipila yauze asi kuicitila  sile vino tukulonda. I visuma ci na vyuze ivilacitika nga twaya nu kutemwa?

IVISUMA IVIKACITIKA NGA TULI NU KUTEMWA

Nga tuli nu kutemwa ivisuma ivingi vikacitika. Lekini tulande pali viili:

I visuma ci ivikacitika ndi tuli nu kutemwa?

  • AINA MU NSI YONSI: Pa mulandu wakuti twatemwana, twamanya ukuti ku cilongano consi cino tungayako mukutandala umu nsi, aina na ya nkazi yangatupokelela ningo sana. Ala ipaalo wakwe cimwi ukutemwikwa ku ‘ina ataila wakwe sweswe’! (1 Pet. 5:9) Uzye aekwi na kuze kucila pa yantu yakwe Leza kuno mungazana ukutemwa kwa musango uu?

  • UMUTENDE: “Mwaposya kuti mulange kutemwana kuli cila muntu.” (Efes. 4:2, 3) Tukaya nu mutende ndi tuli pa kulongana kwa pa cilongano, kwa ciputulwa, alino nu kwa citungu. Uzye mutakuzumila ukuti mutende uno twakwata waiyela ndakai maka maka mu nsi ii muno antu yatalemana? (Masa. 119:165; Eza. 54:13) Ndi tukuombesya ukuya pa mutende na yauze, tukalanga ukuti twayatemwa sana, nupya tukacindika Tata witu uwa kwi yulu.—Masa. 133:1-3; Mate. 5:9.

‘KUTEMWA KUKATULENGA KWAZWA YAUZE’

Paulo walemvile ukuti: “Kutemwa kwene kukatulenga kwazwa yauze.” (1 Kol. 8:1) Uzye kutemwa kukatulenga uli kucita vivyo? Mu cipandwa 13 cakwe kalata wino Paulo walembiile aina Kolinti wino yamwi yakaama ukuti “Ulwimbo lwa kutemwa” Paulo walondolwile vino tungacita pakuti tuye nu kutemwa. Conga i cakuti, kutemwa kukatulenga kwelenganya pali vino yauze yakulonda asi sile pali vino tukulonda. (1 Kol. 10:24; 13:5) Nupya, pa mulandu wakuti ukutemwa kukatulenga ukwelenganya, ukwikako mano, kuteekela, alino nu kuya ni cikuuku, kukalenga twasakamala ni ndupwa zitu alino nu kuya alemane mu cilongano.—Kolo. 3:14.

Ukutemwa kuno twatemwa Leza aliko kwacindama sana pa kutemwa konsi. Ukutemwa kwa musango uu kukalenga antu ankulilo zipusane pusane, inkanda izipusane ni ndimi izipusane pusane ukuya alemane nupya ansansa lino yakuombela Yeova. (Zefa. 3:9) Fwandi lekini twaombesya pakuti cila wanda twalanga miyele kwene ii isuma cuze ino mupasi wakwe Leza ukatulenga ukukwata.

^ par. 2 Cii ali cipande cakutandikilapo ukulanda pa miyele yonsi 9 iya vizao vya mupasi.